05 DOC-23-743803 - Archeologisch onderzoek

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Document

Archeologische Quickscan

Plangebied

Middenweg 62, Andijk, gemeente Medemblik

Adviesnummer

20192

Opsteller(s)

A.S. de Groot (archeoloog) & C.M. Soonius (senior archeoloog)

Datum

04-07-2023

Advies

Vrijgeven onder voorwaarde: Monitoring werkzaamheden.

Vervolgtraject

(kosteloos)

Het is van belang dat Archeologie West-Friesland minstens een week van tevoren wordt geïnformeerd over de start van de werkzaamheden. Graag ontvangen wij de contactgegevens van de veroorzaker, zodat contact kan worden onderhouden over de voortgang. archeologie@hoorn.nl / 06-11648953

Archeologische Quickscan 1. Inleiding Op verzoek van Steenveste B.V. (contactpersoon: dhr. B. Schuitemaker) is gekeken naar het aspect archeologie met betrekking tot de ontwikkeling van de locatie Middenweg 62 in Andijk, gemeente Medemblik (afb. 1). Aan de Middenweg 62 staat een voormalig schoolgebouw dat inmiddels al enige jaren leegstaat (afb. 2). De wens bestaat om de huidige bebouwing op het perceel te slopen en vervolgens een aantal appartementen te realiseren. Daarvoor zal eerst de bestemming van dienstverlening naar wonen moeten worden gewijzigd. De nieuwbouw (ca. 800 m2) valt deels samen met waar nu bebouwing aanwezig is en deels met het nu onbebouwde deel van het terrein (afb. 3). De huidige bebouwing heeft een oppervlakte van ca. 686 m2. Onder het bestaande pand ligt een kelder. De exacte ligging en grootte van de kelder zijn niet bekend. Aan de oost- en zuidzijde van het plangebied komen parkeerplaatsen. Aan de oostzijde is momenteel een klinkerverharding aanwezig. Het totale plangebied heeft een oppervlakte van ca. 2.780 m2. 2. Bestemmingsplan en Beleidskaart archeologie Het plangebied valt binnen het bestemmingplan Dorpskernen III van de gemeente Medemblik (vastgesteld 26-04-2018).1 Middels dit bestemmingsplan heeft het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3.

Dit betekent dat rekening dient te worden gehouden met het aspect archeologie bij plannen groter dan 500 m2 en dieper dan 40 cm.

1

NL.IMRO.0420.BPHDorpskernenIII-VA02. Pagina 1 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 1. De ligging van het plangebied Middenweg 62 (rode stippellijn) op een luchtfoto (bron: PDOK). De zwarte stippellijn geeft de nieuwbouwcontour aan.

Afbeelding 2.Het bestaande pand aan de Middenweg 62 in Andijk (bron: Google Streetview). Pagina 2 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 3. Situatietekening met daarop de geplande nieuwbouw aan de Middenweg 62 in Andijk.

Archeologie West-Friesland heeft voor de gemeente Medemblik een beleidskaart archeologie opgesteld.2 Deze beleidskaart is op 28 februari 2019 vastgesteld. Op de beleidskaart archeologie is aangegeven waar de bekende archeologische waarden zich bevinden en welke archeologische verwachtingen er zijn. De waarden en verwachtingen zijn gecombineerd met een beleidsadvies per zone. Voor de beleidskaart zijn onder andere bodemkaarten gebruikt om de archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de prehistorie nader te specificeren. Volgens de beleidskaart ligt het plangebied in een zone met een hoge en middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit de prehistorie. Hier zijn vrijstellingsgrenzen van 1.000 en 2.500 m2 aan verbonden (afb. 4). 3. Cultuurhistorische achtergrond Voor het bepalen van de aanwezigheid van bewoningsresten uit de Nieuwe Tijd kan gebruik worden gemaakt van historisch kaartmateriaal. Op geen van de geraadpleegde historische kaarten is bebouwing zichtbaar binnen het plangebied. Het plangebied is lang in gebruik geweest als agrarische grond (afb. 5). De archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd is daarmee laag. De huidige bebouwing binnen het plangebied dateert uit de jaren ’60 van de twintigste eeuw. Bewoning uit de Vroege Middeleeuwen wordt verwacht langs de randen van het voormalige Meer van Wervershoof.

Bij het optrekken van de veenontginning in de Late Middeleeuwen zijn in WestFriesland vervolgens lineaire nederzettingen ontstaan. De laatmiddeleeuwse ontginningslinten liggen echter niet in de buurt van het plangebied. Er zijn dus geen aanwijzingen voor middeleeuwse bewoning binnen het plangebied.

2

Soonius & van Leeuwen 2018. Pagina 3 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 4. De ligging van het plangebied (rode stippellijn) op de beleidskaart archeologie van de gemeente Medemblik. De zwarte stippellijn geeft de nieuwbouwcontour aan.

Afbeelding 5. De ligging van het plangebied (rode stippellijn) op de kadastrale minuutkaart uit 1826 (bron: beeldbank.cultureelerfgoed.nl). De zwarte stippellijn geeft de nieuwbouwcontour aan.

Pagina 4 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

4. Archeologische en geologische bronnen Aan de hand van bodemkaarten kan inzicht worden verkregen in de verwachting voor vindplaatsen uit de prehistorie. Op de vereenvoudigde bodemkaart van Ente (1963) is zichtbaar dat het plangebied deels op zavelgronden (beige/geelgroen op afb. 5) en kleigronden (groen op afb. 6). Over het algemeen geldt voor de zandige tot zavelige banen in het landschap een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd. Prehistorische bewoners vestigden zich voornamelijk op deze hogere delen in het landschap. Uit archeologisch onderzoek uit 2011 is echter gebleken dat in de Bronstijd ook op de kwelders gewoond werd.3 Voor deze kleigronden geldt een middelhoge verwachting. Mogelijk aanwezige sporen uit de prehistorie bevinden zich direct onder de bouwvoor. Op het Actueel Hoogtebestand Nederland is zichtbaar dat binnen het plangebied reliëf aanwezig is (afb. 7). De bebouwing langs de Middenweg, Dijkgraaf Grootweg en Horn (rondom het plangebied) ligt hoger dan het omringende landschap. In de nabij omgeving van het plangebied is niet eerder archeologisch onderzoek uitgevoerd. Wel heeft Archeologie West-Friesland in 2017 een archeologisch bureauonderzoek opgesteld voor de locatie Sorghvliet (op de hoek van de Middenweg en de Kleingouw) in Andijk (Archisnummer 4044187100).

Voor het plangebied werd een middelhoge tot hoge verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd geformuleerd. Geconcludeerd werd echter dat het plangebied hoogstwaarschijnlijk grotendeels verstoord is geraakt bij de bouwen en renovatie van de verschillende gebouwen ten behoeve van het verzorgingshuis. Het waarschijnlijk niet verstoorde deel bleek van zeer beperkte omvang.4

Afbeelding 6. De ligging van het plangebied (rode stippellijn) op de bodemkaart van Ente uit 1963. De zwarte stippellijn geeft de nieuwbouwcontour aan. 3 4

Roessingh & Lohof 2011. Schinning & Gerritsen 2017. Pagina 5 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Verder staan binnen een straal van ca. 250 m rondom het plangebied verschillende losse vondstmeldingen in het landelijk registratiesysteem Archis. Dit betreft aardewerkfragmenten uit de Middeleeuwen, een aardewerken knikker uit de Nieuwe Tijd, (vuur)stenen brokken en een vuurstenen sikkel.5

Afbeelding 7. De ligging van het plangebied (rode stippellijn) op het Actueel Hoogtebestand 3 (bron: ahn.nl). De zwarte stippellijn geeft de nieuwbouwcontour aan.

5. Conclusie & Advies Het staat in de planning om een bestemmingswijziging door te voeren en appartementen te realiseren op de locatie Middenweg 62 in Andijk, gemeente Medemblik. De grootte van het volledige plangebied overschrijdt de archeologische vrijstellingsgrenzen uit het bestemmingsplan en de beleidskaart archeologie. De geplande nieuwbouw van ca. 800 m2 overschrijdt de vrijstellingsgrenzen uit de beleidskaart archeologie echter niet. Binnen het plangebied geldt een lage archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Op basis van de bodemkaart en archeologische bronnen is de archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd hoog tot middelhoog. De bodem van het terrein is waarschijnlijk in zekere mate verstoord door de bouw van het voormalig schoolgebouw en de aanleg van de onderliggende kelder. Vanuit de archeologie bestaat geen bezwaar tegen het wijzigen van de bestemming naar wonen. Indien de (grondroerende) plannen ongewijzigd blijven, is nader archeologisch onderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg niet noodzakelijk. 5

Archisnummers 2690467100, 2714929100 en 2926322100. Pagina 6 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Archeologie West-Friesland adviseert de voorgenomen ingrepen vrij te geven met betrekking tot het aspect archeologie. De voorgenomen ingreep is vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Ten behoeve van het doen van waarnemingen dient wel in de omgevingsvergunning te worden opgenomen dat Archeologie West-Friesland toekomstige sloop en diepere graafwerkzaamheden wil monitoren. Voor het monitoren van de werkzaamheden worden geen kosten in rekening gebracht en dit zal niet tot noemenswaardige vertragingen leiden. Vondstmateriaal dat bij het uitvoeren van het werk wordt aangetroffen is (conform de Erfgoedwet, § 5.4, artikel 5.10) eigendom van de Provincie NoordHolland en zal door Archeologie West-Friesland worden aangeleverd aan het Provinciaal depot voor archeologie van Noord-Holland te Castricum. Het is van belang dat Archeologie West-Friesland minstens een week van tevoren wordt geïnformeerd over de start van de werkzaamheden (archeologie@hoorn.nl / 06-11648953). Graag ontvangen wij de contactgegevens van de veroorzaker, zodat contact kan worden onderhouden over de voortgang. 6. Bronnen AHN3 (www.ahn.nl) Archis 3.0 Ente, P.J., 1963. Een bodemkartering van het tuinbouwcentrum ‘De Streek’. De bodemkartering van Nederland, deel XXI. Stichting voor Bodemkartering, Wageningen.

Kadastrale Minuutplan 1826, Gemeente Andijk, sectie B, genaamd Ooster-Dijk, Tweede Blad (beeldbank.cultureelerfgoed.nl). Roessingh, W. & E. Lohof, 2011. Bronstijdboeren op de kwelders. Archeologisch onderzoek in Enkhuizen – Kadijken. ADC-Rapport 2200/ADC Monografie 11. ADC-ArcheoProjecten, Amersfoort. Schinning, F.C. & S. Gerritsen, 2017. Transformatie locatie Sorghvliet, Andijk, gemeente Medemblik. West-Friese Archeologische Notities (WAN) 20. Archeologie West-Friesland, Hoorn. Soonius, C.M. & J. van Leeuwen, 2018. Toelichting Beleidskaart Archeologie gemeente Medemblik. West-Friese Archeologische Notities (WAN) 6. Archeologie West-Friesland, Hoorn. 7. Geldigheid Indien de (bodemroerende) plannen voor dit project worden gewijzigd na advisering, dan dienen de nieuwe plannen te worden voorgelegd aan Archeologie West-Friesland, zodat deze opnieuw kunnen worden beoordeeld. Het voorgaande advies vervalt daarmee. Deze archeologische quickscan heeft een geldigheid van 2 jaar. Na verloop van deze periode wordt het advies ongeldig en dient bij ontwikkelingen een nieuw archeologisch advies te worden aangevraagd. Dit geldt ook voor ongewijzigde bouwplannen. Bovenstaand archeologisch advies is daarmee geldig tot:

04-07-2025

Pagina 7 van 7 Archeologie West-Friesland

|

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

|

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

archeologie@hoorn.nl | www.archeologiewestfriesland.nl