02 Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
PAGINA 1
Inleiding In deze begroting presenteren we de doelen voor de gemeente in 2025. Daarnaast laten we de stand van zaken van ons huishoudboekje zien. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting lichten we gemaakte keuzes toe. Deze begroting is ook via onze website beschikbaar. Met deze presentatievorm maken we de begroting eenvoudig toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente Medemblik.
PAGINA 2
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................ 2 Inhoudsopgave ................................................................................................................................ 3 Hoofddoelen ................................................................................................................................ 4 Programma's .................................................................................................................................... 5 Programma 1 Dienstverlening en organisatie ................................................................................7 Programma 2 Samen leven en ondersteuning ............................................................................. 11 Programma 3 Ruimte ................................................................................................................... 17 Paragrafen ...................................................................................................................................... 23 Lokale heffingen......................................................................................................................... 25 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..............................................................................
33 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 39 Financiering ................................................................................................................................ 45 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................... 49 Verbonden partijen .................................................................................................................... 53 Grondbeleid ............................................................................................................................... 59 Openbaarheid (WOO) ................................................................................................................ 67 Financiële begroting ...................................................................................................................... 69 Inleiding ...................................................................................................................................... 69 Kaders en uitgangspunten ......................................................................................................... 69 Actueel begrotingsresultaat 2025-2028 ..................................................................................
69 Nieuw beleid 2025-2028 ........................................................................................................... 72 Overzichten ..................................................................................................................................... 81 Totaaloverzicht 2025-2028 ....................................................................................................... 82 Taakvelden 2025-2028 ............................................................................................................. 83 Investeringen 2025 .................................................................................................................... 87 Incidentele baten en lasten 2025-2028 .................................................................................... 88 Reserves en voorzieningen 2025-2028 .................................................................................... 96 Balans 2025-2028 ..................................................................................................................... 98 EMU-saldo .................................................................................................................................. 99 Bijlagen ..........................................................................................................................................
101 Ontwikkeling beleidsindicatoren in begroting 2022 - 2025 ....................................................102 Overzicht kaderbrief 2025 in begroting 2025 ......................................................................... 104
PAGINA 3
Hoofddoelen In 2022 stelde de gemeenteraad de hoofddoelen voor de periode 2023-2026 vast. Deze hoofddoelen zijn nog steeds leidend voor het opstellen van de programmabegroting 20252028. In de begroting beschrijven wij wat wij gaan doen om deze doelen te bereiken en wat dit kost. Ons financiële hoofddoel is nog steeds het zijn van een financieel gezonde gemeente.
Programma 1: Dienstverlening en organisatie ▪ ▪ ▪
▪ ▪
Medemblik is een financieel gezonde gemeente. Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening. In Medemblik hechten wij waarde aan elke vorm van betrokkenheid van haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen. Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid neemt. Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie.
Programma 2: Samen leven en ondersteuning ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein. We bieden – samen met maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders – doelmatige, effectieve en toegankelijke ondersteuning waar nodig. We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden. Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen. Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.
Programma 3: Ruimte ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod. We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving. We verbeteren de veiligheid van onze inwoners. We verbeteren de verkeersveiligheid. We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning. We bevorderen onze digitale veiligheid. Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid. We versterken de centrumfunctie van de stad Medemblik. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector. We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
PAGINA 4
Programma's
PAGINA 5
PAGINA 6
Programma 1 Dienstverlening en organisatie We vinden het belangrijk onze inwoners goed van dienst te zijn. Daarom bieden we onze producten en diensten steeds meer digitaal aan. Daarnaast kunnen de inwoners ook nog steeds op andere manieren onze producten aanvragen. Zoals telefonisch, schriftelijk of in ons gemeentehuis. In bepaalde gevallen komen we zelfs bij inwoners thuis. Ook in de toekomst blijven we investeren in onze organisatie. Zo kunnen we de dienstverlening blijven verbeteren.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2025. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Financiën Medemblik is een financieel gezonde gemeente.
-
We werken aan een structureel reëel sluitende begroting.
-
We dekken structurele uitgaven met structurele middelen.
-
Wij voeren ons risicomanagementbeleid uit. Daarvoor inventariseren we tweemaal per jaar organisatiebreed de risico's. We zorgen voor aansluiting tussen de personele en financiële administratie. We verhogen belastingen trendmatig.
Dienstverlening Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening.
-
We maken onze resultaten van de gemeten dienstverlening openbaar.
-
We breiden het klantonderzoek uit naar de producten van de Omgevingswet.
-
We geven uitvoering aan de 'Visie op dienstverlening'.
-
We voeren actief regie op de kwaliteit en doorlooptijden van de basis- en kernregistraties, zodat verstoringen in de keten snel kunnen worden gesignaleerd en kan worden bijgestuurd. Onze website is toegankelijk en voldoet aan de minimale vereisten. We doen analyses om de website te laten voldoen aan de toegankelijkheidseisen zoals het Rijk die aan ons stelt. Daarnaast verwerken we klantfeedback van inwoners om de website te verbeteren. We werken voortdurend aan het digitaal beschikbaar stellen van onze producten.
-
-
PAGINA 7
Participatie In Medemblik hechten wij waarde aan elke - Met onze dienstverlening richten wij ons op het vorm van betrokkenheid van haar begeleiden en ondersteunen van initiatieven. Onze inwoners, ondernemers en kernconsulent is het aanspreekpunt voor onze samenwerkingspartners en ondersteunen dorpsraden en stadsraad. wij daar waar mogelijk initiatieven die - Met onze dienstverlening willen we eventueel grote passend zijn bij onze doelstellingen. gecombineerde buurtprojecten ondersteunen en in goede banen leiden. Het komt vaker voor dat burgers grote gecombineerde buurtprojecten organiseren zoals het aanleggen van een zonnepanelenparkje, volkstuinen, het aanleggen van internetkabels enz. - De gemeente voert verschillende werkzaamheden uit op het gebied van ruimte, groen en dergelijke. Wij willen de burgerparticipatie bevorderen en de burgers in een vroeg stadium betrekken bij de initiatieven die plaatsvinden in hun directe woonomgeving. Bestuurskracht Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid neemt.
- We voeren de thema’s die hiervoor vanuit de driehoek worden aangedragen uit. We werken verder aan de kwaliteitsverbetering van advisering (politieke sensitiviteit).
Organisatie Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie.
- Binnen een eenvoudige structuur met heldere taken en verantwoordelijkheden werken we aan onze externe dienstverlening. We stimuleren een cultuur waarin een goede samenwerking ontstaat en een professionele dienstverlening. - Wij werken conform het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma gebaseerd op de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie en evalueren de uitvoering in de jaarrapportage. Op basis van deze evaluatie passen wij waar nodig de invulling van onze taken aan. - We ontwikkelen een programma gericht op continue leren binnen de organisatie en het ontwikkelen van de kennis. - Op basis van het raadsbesluit op ons huisvestingsplan starten we het aanbestedingstraject op. - We voeren de renovatie en verduurzaming van onze huisvesting uit. De voorbereidingen ronden we af en we starten met de renovatie van het gemeentehuis. - We ontwikkelen en implementeren de vernieuwde HR cyclus. - We geven permanent aandacht en waardering op verschillende manieren als investering in goed en aantrekkelijk werkgeverschap. - We werken aan een duurzamer toekomstbestendig wagenparkbeheer en -gebruik. PAGINA 8
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 1. De indicatoren komen uit Vensters voor Bedrijfsvoering. Wij zijn aangesloten bij deze landelijke benchmark. We kunnen dan zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik 2023
Gemiddelde deelnemende gemeenten (2023)
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,0
8,5
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,1
8,2
Apparaatskosten (€ per inwoner)
876
980
Externe inhuur (% van totale loonsom)
24,2
19,2
Overhead (% van totale lasten)
12,6
14,2
De cijfers van Medemblik zijn van de jaarrekening 2023. De cijfers van gemiddelde deelnemende gemeenten zijn op basis van Vensters voor Bedrijfsvoering 2023.
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Totale baten
118.246
109.795
118.653
106.287
106.106
108.395
Totale lasten
-40.114
-28.368
-34.847
-29.798
-30.165
-32.270
Totaal
78.132
81.427
83.806
76.489
75.941
76.125
Voor de analyse van de verschillen 2024-2025 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2025 - 2028 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 9
Overhead In het volgende overzicht vindt u de kosten van onze overhead en hoe deze is opgebouwd. Overhead zijn de kosten die niet direct aan de taakvelden zijn te koppelen. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Management
-760
-1.408
-1.298
-1.300
-1.300
-1.299
Huisvesting
-1.069
-1.147
-6.247
-1.042
-1.036
-3.621
Financiën & AO/IC
-1.407
-1.572
-2.028
-2.030
-2.030 -2.028
Personeel & Organisatie
-3.029
-4.158
-3.560
-3.638
-3.657
-3.654
Informatie Beheer en Informatie Management
-6.927
-6.751
-7.304
-7.158
-6.843
-6.757
Inkoop, Juridische Zaken en Facilitaire Zaken
-2.069
-2.381
-2.553
-2.552
-2.487
-2.484
Communicatie, Secretariaat en Strategie
-1.934
-1.860
-1.813
-1.815
-1.814
-1.812
Totaal overhead
-17.195
-19.277 -24.803
-19.535
-19.167 -21.655
In de paragraaf Bedrijfsvoering lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe.
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen (lokale heffingen en grondexploitaties) verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar de betreffende paragrafen. Bedragen * € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2025
Lokale heffingen
-15.597
Algemene uitkeringen
-92.654
Dividend
-366
Grondexploitatie
-773
Saldo financieringsfunctie Totaal algemene dekkingsmiddelen
-109.390
PAGINA 10
Programma 2 Samen leven en ondersteuning We vinden het belangrijk dat onze inwoners in een fijne omgeving leven. Dit doen we door onze kernen vitaal, veilig en leefbaar te houden en zo mogelijk te versterken. Samen met onze inwoners en maatschappelijke partners pakken we dit op. We zijn blij met initiatieven van inwoners en helpen graag deze uit te voeren. Verder stimuleren we inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met een passende ondersteuning.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2025. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Sociaal Domein in Balans Medemblik versterkt de kwaliteit en grip - We sturen op realistische prognoses en financiële in een sterk sociaal domein. beheersbaarheid. - We gebruiken de dashboards resultaten van de evaluatie van zorg-/ondersteuningstrajecten om de regiefunctie te versterken. De dashboards maken deel uit van de beweging om nog meer datagedreven te gaan werken. Sociaal Domein We bieden - samen met - We implementeren de uitvoeringsplannen op basis maatschappelijke organisaties en van het Meerjaren beleidsplan Sociaal Domein. zorgaanbieders - doelmatige, effectieve - We voeren het onderwijskansenbeleid uit en plaatsen en toegankelijke ondersteuning waar dit op de Lokale Educatieve Agenda (LEA) nodig. - In het kader van het meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein gaan we de gemeentelijke toegang naar jeugdhulp beter onder aandacht brengen bij de scholen. We bespreken met onze onderwijspartners de maatschappelijke gevolgen van het normaliseren van jeugdhulp en de relatie met cognitieve ontwikkeling die bij scholen hoort. We onderzoeken mogelijkheden wat de gemeente kan en wil doen in samenwerking met onderwijspartners. - We voeren de nieuwe regionale inkoop Wmo en Jeugdhulp uit onder meer door de werkprocessen van het ‘triageteam’ aan te passen op de nieuwe inkoop die 2025 van start gaat.
Hierdoor borgen we dat inwoners met een korte doorlooptijd met de juiste dienstverlening in contact gebracht worden. Hiermee verstevigen we het wachtlijstlooswerken en verwijzen we actief meer naar onze voorveldvoorzieningen, alvorens ingekochte zorg in te zetten.
PAGINA 11
- We voeren het verminderen en bestrijden van de onrechtmatigheid van zorg uit, waaronder het lokaal tegengaan van zorgfraude. - Door het vastgestelde subsidiebeleid uit te voeren geven we onze maatschappelijke partners mogelijkheden hun bijdrage te doen aan de ondersteuning van onze inwoners. - We stimuleren inwoners om te participeren in de maatschappij (onder andere op het gebied van arbeid) en mee te doen naar vermogen. - We evalueren het regionaal beleidskader inburgering en stellen een nieuw beleidskader inburgering vanaf 2026 op, ten behoeve van het begeleiden van statushouders bij het integreren en participeren in de Westfriese samenleving. - We verbeteren de ondersteuning van zorgcliënten door nazorg te bieden aan inwoners die uitstromen bij Werksaam. - We voeren de samenwerkingsagenda huisartsen uit (voorheen huisartsenvisie), waarbij we de verbinding maken met de Hervormingsagenda Jeugd en initiatieven zoals Welzijn op recept. - Om het efficiënt gebruik van ons maatschappelijk vastgoed te vergroten stimuleren we inwoners- en ondernemersinitiatieven die gebruik maken van ons maatschappelijk vastgoed voor doeleinden die in lijn liggen met het beleidsplan sociaal domein en de programmabegroting. - We ontwikkelen het Sociaal Loket door tot een denken werkwijze waarbij contact op maat en toegankelijkheid tot begrijpelijke informatie centraal staan.
- We spelen in op ontwikkelingen zoals SPUK/GALA en het versterken van de sociale basis door de lokale voorzieningen te versterken en we gaan als gemeente zelf meer ambulante hulp te bieden. - We voeren de samenwerkingsafspraken uit, die op bovenregionaal niveau zijn gemaakt voor passende jeugdhulp voor de zeer complexe doelgroep. Preventie We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden.
- We hebben waardering voor mantelzorgers en vrijwilligers en aandacht voor mensen met dementie. - We zetten in op het voorkomen van (problematische) schulden, onder andere door vroegtijdig, fysiek contact met inwoners. - We breiden de inzet van het voorveld uit met bewezen en effectieve initiatieven om inwoners meer mogelijkheden tot preventieve ondersteuning te bieden.
PAGINA 12
- We stimuleren en ondersteunen lokale (innovatieve) inwonersinitiatieven zoals koffie-ochtenden. - Wij organiseren cursussen 'alcohol in het verkeer' voor jongeren die hun rijbewijs (gaan) halen. - Onze professionals zijn fysiek aanwezig in de kernen, zodat inwoners ons gemakkelijk weten te vinden in hun eigen buurt. - We zien schooluitval toenemen en daarmee stijgt het aantal thuiszittende, niet-schoolgaande jongeren. We gaan mentale gezondheid op de scholen bevorderen om de schooluitval te verminderen. Cultuur Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen
- We voeren de vastgestelde cultuurnota 2023-2027 uit. - Wij voeren ons erfgoedbeleid uit.
Integraal Huisvestingsplan Kinderen in de gemeente Medemblik - We voeren ons plan voor de vernieuwbouw van drie krijgen les in een adequate leeromgeving, scholen in de kern Medemblik uit. En we starten de zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. voorbereiding van de vernieuwbouw van basisschool Opperdoes. - We voeren de actualisatie van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) uit. - We onderhouden de tijdelijke huisvesting voor de 3 scholen in de kern Medemblik en stellen een meerjarenplan op voor het gebruik van de tijdelijke huisvestingsunits in lijn met de vernieuwbouwplannen van de overige scholen. Lange termijn accommodatiebeleid Medemblik heeft toekomstbestendige, - We voeren beleid en nadere regels van het Lange betaalbare accommodaties en Termijn Accommodatiebeleid (LTA) uit. Hiermee voorzieningen voor alle inwoners. helpen we stichtingen en verenigingen om investeringen te kunnen doen in hun accommodaties om deze toekomstbestendig te houden. - We verlengen de huidige situatie van de gymzaal Wognum met minimaal twee jaar en zoeken met de gebruikers naar een structurele oplossing. - We maken gebruik van externe subsidiemogelijkheden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en informeren verenigingen, scholen en andere partners over mogelijkheden om subsidie aan te vragen.
- Afhankelijk van de gemaakte keuzes door de raad gaan we over tot het realiseren van een zwembad in Wervershoof, het dorpshuis in Abbekerk en een tweede sporthal in Wognum. - We voeren de wettelijke taken voor dierenwelzijn uit.
PAGINA 13
- We houden toezicht op de uitvoering van de opdracht aan het Sportbedrijf en evalueren de resultaten van het Sportbedrijf.
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 2. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2023)
2,2
5,4
Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2023)
18,7
22,3
Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2023)
2,4
2,0
47,2
48,9
Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2023)
786,8
732,5
Netto arbeidsparticipatie (% werkzame / totale beroepsbevolking, 2023)
73,5
73,6
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen, 2022)
1,0
1,3
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners, 2023)
152,6
199,9
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2023)
341,8
199,8
Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar, 2022)
3,0
3,8
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2023)
12,4
12,8
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2023)
1,3
Geen data
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar, 2023)
0,2
Geen data
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen, 2022)
1,0
0,9
540,0
671,7
Onderwijs
Sport Niet-wekelijkse sporters (%, 2022) Sociaal Domein
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners, 2023)
PAGINA 14
Beleidsindicatoren (extra)
Medemblik 2023
Medemblik 2022
Kwaliteit ondersteuning is goed (helemaal) eens (%)
84
81
Samen naar oplossingen gezocht, (helemaal) eens (%)
75
73
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag (helemaal) eens (%)
84
81
Door ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil, (helemaal) eens (%)
75
71
Cliëntervaringsonderzoek WMO
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn, volgens de benchmark www.waarstaatjegemeente.nl.
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Totale baten
22.480
18.557
18.376
18.360
14.355
14.355
Totale lasten
-72.210
-74.713
-77.414
-75.739
-71.554
-72.811
Totaal
-49.731
-56.156
-59.038
-57.379
-57.200
-58.457
Voor de analyse van de verschillen 2024-2025 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2025 - 2028 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 15
PAGINA 16
Programma 3 Ruimte We vinden leefbare kernen in onze gemeente belangrijk. We bouwen woningen/ondersteunen woningbouw in alle kernen. Ook ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We kijken naar wat wel kan: “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”. Zo blijven kernen aantrekkelijk voor alle inwoners uit onze gemeente. Het beheer van de openbare ruimte vraagt om blijvende aandacht. Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbare kernen. De budgetten voor groenonderhoud staan onder druk. Dit wordt zichtbaar, bijvoorbeeld door meer onkruid in het openbaar groen. Om de werkgelegenheid in onze gemeente te behouden nemen we samen met ondernemers initiatieven om daar zo goed mogelijk voor te zorgen. De nieuwe Omgevingswet bundelt regels voor projecten in de openbare ruimte.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2025. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Leef- werk- en woonomgeving We vergroten en verbeteren het woon- en - We voeren de Woonvisie 2024-2028 uit. huisvestingsaanbod. - We werken aan de uitvoering van het Woningbouwprogramma 2023-2029. - We rapporteren twee keer per jaar de woningbouwontwikkelingen. - We voeren ons vastgoedbeleid, nota grondbeleid en nota kostenverhaal uit. - We versterken onze ontwikkelkracht voor de ruimtelijke en civiele projecten. - We werken integraal samen om illegale bewoning terug te dringen. We pakken deze problematiek projectmatig aan om de samenwerking tussen de verschillende disciplines aan te scherpen. Binnen het project gaat veel aandacht naar het versterken van de rol van de handhavers en de toezichthouders op het gebied van illegale bewoning. Daarnaast wordt gewerkt aan betere registratie van buitenlandse werknemers in het BRP systeem en het efficiënt heffen van verblijfsbelasting. - We voeren het beleid huisvesting buitenlandse werknemers uit en passen deze zo nodig aan op basis van de evaluatie uit 2024. We verduurzamen en vergroenen onze - We stellen de gemeentedekkende Omgevingsvisie leef-, werk- en woonomgeving. vast. - We voeren het plan van aanpak uit om te komen tot een gemeentedekkend Omgevingsplan. PAGINA 17
- We toetsen initiatieven voor het realiseren van zonneparken in de RES zoekgebieden aan het beleidskader wind- en zonne-energie in Westfriesland. - We voeren de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2021-2025 uit. - We actualiseren de stresstest, strategie en uitvoeringsagenda. - We nemen klimaatadaptatie mee als vast onderdeel bij ruimtelijke (her)inrichtingsprojecten. - Wij maken inwoners bewust wat zij kunnen doen om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. - We ontwikkelen een visie op de afvalwaterketen tot 2040. - We werken samen met samenwerkingspartijen zoals provincie en netbeheerders aan het uitbreiden van de energie-infrastructuur. - We verduurzamen het verlichtingsareaal. - We breiden het aantal elektrische laadpalen gericht uit. We onderzoeken daarbij geschikte plekken gezien parkeerdruk en netcongestie. - Wij passen ons onderhoudsprogramma en werkwijze aan op het groenbeheerplan. Hierbij geven wij de voorkeur aan het aanplanten van inheemse soorten - Bij al onze duurzaamheidsactiviteiten onderzoeken we de mogelijkheid om hiervoor subsidies aan te trekken. - Vanuit een solide basis werken we met de Westfriese gemeenten samen om onze duurzaamheidsambities te realiseren. - We stellen een Soortenmanagementplan op voor onze gemeente. Hiermee onderzoeken we welke beschermde diersoorten er zijn en hoe die te beschermen.
Huiseigenaren stellen we hiermee in staat gebouwen zoals woningen te isoleren zonder dat dit ten koste gaat van beschermde soorten. Dit plan is randvoorwaardelijk voor ons beleid. - We actualiseren de Transitievisie Warmte. De Transitievisie Warmte wordt een warmteprogramma onder de omgevingsvisie. - We ondersteunen inwoners en ondernemers om te verduurzamen. - We helpen inwoners met een smalle beurs te verduurzamen. Hierbij zetten we gelden in die we krijgen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. - Beleidsverbeteringen worden ingezet om de nieuwe doelstellingen voor 2025 - 2030 te halen. - We versterken en stimuleren het hergebruik van (afval)grondstoffen en materialen en onderzoeken regionale kansen voor samenwerking.
PAGINA 18
- Het actieplan schoon 2025-2027 wordt uitgevoerd en bijgesteld waar nodig om zwerfafval tegen te gaan en participatie- en educatie te stimuleren. - We voeren de activiteiten van Circulair Westfriesland 2023-2026 uit. - We ronden het opstellen routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed af. Daarnaast starten we met de uitvoering van de routekaart. - We gaan meer bomen planten. Veiligheid We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.
- We voeren een interne audit uit, geven uitvoering aan de aanbevelingen daaruit en rapporteren hierover aan het college. - We voeren het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan 2025- 2026 uit. - We continueren de aanpak in het kader van jeugdoverlast door middel van de groepsaanpak en Top X methodiek. - We handelen overlastmeldingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen af. - We zetten buurtbemiddeling in.
We verbeteren de verkeersveiligheid
- We treden handhavend op bij onveilig parkeren.
We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.
We bevorderen onze digitale veiligheid.
- We voeren het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan uit, middels het nader uitgewerkte maatregelenpakket en verbeteren de verkeersveiligheid rondom diverse wegen. - We voeren het uitvoeringsprogramma Openbare Orde en Veiligheid uit op het thema ondermijning. - We stellen een plan van aanpak op om de aanbevelingen uit de provinciale weerbaarheidsnorm uit te voeren. - We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak mensenhandel Westfriesland uit. - We investeren in kennis, kwaliteit en voldoen minimaal aan relevante wet- en regelgeving. - We brengen de diensten op het gebied van digitale veiligheid vanuit het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers. - Voor het bestrijden van cybercriminaliteit sluiten we voor inwoners aan bij de regionale projecten uit het Meerjaren Veiligheidsbeleid op eenheidsniveau van Noord-Holland.
Economie Behoud en verbeteren van voorzieningen, - We ondersteunen ondernemers om werklocaties en werkgelegenheid en bedrijvigheid. panden duurzamer te maken. - Voortzetting uitvoering economische samenwerking in de regio Noord-Holland Noord. - We dragen bij aan de uitvoering van de regionale economische agenda onder het Pact van PAGINA 19
Westfriesland 7.1. - We verbeteren i.s.m. ondernemers de sanitatie van groepsaccommodaties/ bedrijven in het buitengebied. We versterken de centrumfunctie van de - We voeren het nieuwe programmaplan en stadsplan stad Medemblik. Toekomst stad Medemblik uit (inclusief beeldkwaliteit openbare ruimte). - We stellen nieuw evenementenbeleid vast.
We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector. We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
- We leggen beleid op afmeting en vorm van terrassen in de stad vast. - We introduceren een parkeerregime voor het centrum van de stad. - We werken regionaal samen in de Greenport NoordHolland Noord en het Ontwikkelingsbedrijf. - We evalueren de prestatieafspraken uit de (huur)contracten. - We ronden het onderzoek naar de mogelijkheden om het gebruik van de havens diverser te maken af.
PAGINA 20
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2023)
6
8
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2023)
1,4
1,1
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2023)
3,4
2,8
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2023)
0,9
1,1
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2023)
3,5
4,1
376,0
359,4
2,1
8,8
78,5
80,5
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2024)
1004,3
Geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2024)
1104,8
Geen data
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2023)
53,7
50,7
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2023)
199,8
192,7
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2021)
131,4
113,4
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2022)
56,1
Geen data
Openbare orde en veiligheid
Wonen en bouwen Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2023) Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2023) Demografische druk (%, 2024)
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn, volgens de benchmark www.waarstaatjegemeente.nl.
PAGINA 21
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Totale baten
22.134
19.470
28.487
29.014
25.829
24.682
Totale lasten
-39.929
-44.741
-54.247
-53.581
-51.054
-49.460
Totaal
-17.795
-25.271
-25.761
-24.567
-25.225
-24.778
Voor de analyse van de verschillen 2024-2025 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2025 - 2028 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 22
Paragrafen
PAGINA 23
PAGINA 24
Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Kaderbrief 2025 gaf de raad de volgende kaders mee: -
We indexeren de opbrengsten van belastingen en heffingen met 2,3 % (prijsstijging).
-
We gaan zuinig om met belastinggeld. Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving.
-
Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven.
We leggen de raad 21 november 2024 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2025 voor.
Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, verblijfsbelasting, waterverblijfsbelasting en forensenbelasting.
1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordeningen 2025 worden de tarieven voor 2025 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Eigenaar niet-woning
3.205
3.280
3.356
Eigenaar woning
8.799
9.190
9.402
Gebruiker niet-woning
2.325
2.351
2.405
Totaal
14.330
14.821
15.162
De opbrengst OZB eigenaar woning stijgt in 2025 met 2,3%.
PAGINA 25
2 Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Verblijf
1.042
1.002
1.202
Forensen
173
254
260
Waterverblijf
360
243
249
Totaal
1.574
1.499
1.710
De opbrengst waterverblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2025 met 2,3%. De opbrengst verblijfsbelasting stijgt met meer dan 2,3% doordat de gemeenteraad bij de begroting 2024 het amendement "Verblijfsbelasting in harmonie met inkomsten / uitgaven" heeft aangenomen. Met dit amendement heeft de gemeenteraad besloten dat de verblijfsbelasting in 2025 met € 173.000 en vanaf 2026 met € 274.000 wordt verhoogd. De stijging van de opbrengst verblijfsbelasting ten opzichte van 2024 bedraagt hierdoor 20%.
Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2025 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid.
1 Afvalstoffenheffing Huisvuilcentrale (HVC) verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven (vast en variabel) voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Afvalstoffenheffing
5.913
5.820
6.725
Totaal
5.913
5.820
6.725
PAGINA 26
We berekenden de (kostendekkende) afvalstoffenheffing voor 2025. Dit deden we op basis van onze uitgangspunten en de meest recente prognose van HVC. We zien een toename in de kosten die HVC bij ons in rekening brengt. Dit komt door een hogere indexering en door een hoger aantal huisaansluitingen. De afgelopen jaren realiseerden we voordelen op het gebied van afvalinzameling- en verwerking. We voegden deze voordelen toe aan de voorziening Afvalstoffenheffing en gebruikten deze in de jaren daarna om het tarief van de afvalstoffenheffing te verlagen. Door o.a. een lagere onttrekking uit de voorziening, lagere opbrengsten voor waardestromen (kleding) en hogere verwerkingskosten (restafval en B-hout) bij hetzelfde aantal ledigingen komt de tariefstelling ongeveer 2,5 procent boven de trendmatige verhoging van 4,3 procent uit in 2025. De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier.
2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal
2023
2024
2025
3.936
4.065
4.175
521
543
556
4.457
4.608
4.731
De opbrengst rioolheffing eigenaar woning stijgt in 2025 met 2,3%. De opbrengst is gebaseerd op het dekkingsplan uit het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. De opbrengst rioolheffing eigenaar niet-woning stijgt in 2025 met 2,3%. De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier.
3 Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Begrafenisrechten
15
20
20
Leges en afkoopsommen
351
371
380
Totaal
366
391
400
PAGINA 27
De opbrengst lijkbezorging stijgt in 2025 met 2,3%. De berekening van de kostendekkendheid van lijkbezorging vindt u hier. In 2025 gaan we de gewenste mate van kostendekkendheid opnieuw beoordelen.
4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Met uitzondering van Titel 3 is sprake van een kostendekkend tarief . Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Leges
3.101
2.528
2.650
Totaal
3.101
2.528
2.650
Met ingang van 1 januari 2025 corrigeren wij een aantal tarieven voor de behandeling van aanvragen omgevingsvergunningen. Met de komst van de Omgevingswet zijn onze werkprocessen in de loop van 2024 aangepast. Daarnaast maken we het mogelijk om leges te heffen voor aanvragen die niet vallen onder het kostenverhaal overeenkomstig artikel 8.13 van de Omgevingsbesluit. De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u hier.
5 Berekeningen kostendekkendheid Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000 Directe kosten
Overhead
Afvalstoffenheffing
-5.465
-170
-1.090
6.725
100%
Rioolheffing
-3.057
-657
-1.017
4.748
100%
Lijkbezorging
-453
-224
-
399
59%
BTW Opbrengst
Kostendekkendheid
PAGINA 28
Bedragen * € 1.000 Directe Kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst Kostendekkendheid
Paragraaf 1 - Burgerlijke stand
-29
-43
-31
90
Paragraaf 2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart
-260
-119
-85
458
Paragraaf 3 - Rijbewijzen
-45
-70
-50
173
Paragraaf 4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens
-
-22
-16
30
Paragraaf 7 - Overige publiekszaken
-7
-2
-2
10
85%
Paragraaf 9 - Bijzondere wetten
-29
-66
-47
143
101%
Totaal hoofdstuk 1
-369
-322
-230
904
98%
-248
-756
-541
1.666
108%
Paragraaf 4 - Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed
-
-10
-7
5
Paragraaf 5 - Milieubelastende activiteiten
-
-6
-4
11
107%
Paragraaf 7 - Aanlegactiviteiten
-
-13
-9
12
56%
Paragraaf 8 - Overige activiteiten
-
-2
-1
1
35%
Paragraaf 11 - Overige tarieven
-
-5
-3
0
5%
Paragraaf 12 - Modaliteiten
-114
-14
-10
19
14%
Totaal hoofdstuk 2
-362
-806
-577
1.716
98%
Hoofdstuk 1 - Algemene dienstverlening 87% 99% 105% 79%
Hoofdstuk 2 - Omgevingswet Paragraaf 3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
29%
PAGINA 29
Hoofdstuk 3 - Dienstverlening v/o de Dienstenrichtlijn Paragraaf 1 - Horeca
-
-10
-7
13
74%
Paragraaf 4 - Organiseren evenementen of markten
-
-55
-39
13
14%
Paragraaf 5 - Standplaatsen
-
-1
-1
1
80%
Paragraaf 7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit
-
-2
-1
4
131%
Totaal hoofdstuk 3
-
-68
-48
31
27%
-732
-1.196
-856
2.650
95%
Totaal
PAGINA 30
Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen vermindering of kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Kwijtscheldingen
-170
-208
-208
Totaal
-170
-208
-208
Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2025: Bedragen * € 1.000 2023
2024
2025
Afvalstoffenheffing
5.913
5.820
6.725
Begrafenisrechten
15
20
20
Eigenaar niet-woning
3.205
3.280
3.356
Eigenaar woning
8.799
9.190
9.402
173
254
260
2.325
2.351
2.405
Forensen Gebruiker niet-woning Hondenbelasting
243
Leges
3.101
2.528
2.650
Leges en afkoopsommen
351
371
380
Riool eigenaar niet-woning
521
543
556
Riool eigenaar woning
3.936
4.065
4.175
Verblijf
1.042
1.002
1.202
Waterverblijf
360
243
249
29.986
29.668
31.379
Totaal
-
PAGINA 31
PAGINA 32
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft aan of de gemeente over voldoende middelen en mogelijkheden beschikt om financiële risico’s op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid. In deze paragraaf staan ook de financiële kengetallen, deze geven een indicatie over onze financiële positie. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: 1.
de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken;
2. de benodigde weerstandscapaciteit. Dit zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Voor beleidsinformatie wordt verwezen naar de nota 'Risicomanagement en weerstandsvermogen 2023'. De ratio van het weerstandsvermogen komt afgerond per 1 januari 2025 uit op 3,2. De raad heeft bepaald dat deze ratio tussen de 1,4 en 2,0 moet liggen. Dit betekent dat het weerstandsvermogen boven het niveau ligt dat de raad noodzakelijk acht en er ruim voldoende middelen en mogelijkheden beschikbaar zijn om de risico’s op te kunnen vangen. In onderstaande tabel zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000 2020
2021
2022
2023
2024
2025
Beschikbare weerstandscapaciteit
31.192
26.156
21.475
32.264
28.490
33.071
Benodigde weerstandscapaciteit
28.363
29.795
28.091
17.299
14.391
10.475
1,1
0,9
0,8
1,9
2,0
3,2
Weerstandvermogen
PAGINA 33
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende bestanddelen: Bedragen * € 1.000 2020
2021
2022
2023
2024
2025
Algemene reserve
27.582
22.960
17.584
31.325
28.490
33.071
Onbenutte belastingcapaciteit
3.610
3.196
3.891
939
-
-
Beschikbare weerstandscapaciteit
31.192
26.156
21.475
32.264
28.490
33.071
Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de belastingcapaciteit en de opbrengsten OZB die we begroten. De belastingcapaciteit wordt jaarlijks door het CBS vastgesteld op basis van de WOZ waarde van de woningen en niet-woningen in de gemeente. In 2025 begroten we hogere OZB opbrengsten dan de door het CBS vastgestelde belastingcapaciteit. Daarom nemen we € 0 als onbenutte belastingcapaciteit op.
Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 10,5 miljoen is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit.
PAGINA 34
Overzicht risico's In onderstaande tabel wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Wanneer er dekking is voor deze risico’s dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Voor risico’s rond die samenhangen met het grondbeleid verwijzen wij naar de paragraaf Grondbeleid. Bedragen * € 1.000 Kans
Minimale omvang
Maximale omvang
Reserve
A. Informatieveiligheid Ongewenste toegang van buiten in de (informatie)systemen van onze organisatie waarbij: - De continuïteit van de gemeente dienstverlening in het geding komt; - Gegevens van inwoners, bedrijven en/ of medewerkers in verkeerde handen vallen; - De integriteit/juistheid van onze informatie niet geborgd is.
Klein
1.000
5.000
Algemeen
B. Verhoogde eisen basisregistraties De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders.
Matig
1.000
3.000
Algemeen
C. Integraal Huisvesting Plan Onderwijs (IHP) We voeren het (IHP) uit. De planning is om in 2024, 2025 en 2026 de 3 scholen te vernieuwbouwen/renoveren. Door de sterk gestegen bouwkosten is het de vraag of de budgetten toereikend zijn om de plannen tot uitvoering te brengen.
Groot
500
1.000
Algemeen
D. Krapte op de arbeidsmarkt Hierdoor kunnen we niet voor alle functies de juiste kwaliteit vinden waardoor risico op grotere belasting huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening.
Zeer groot
250
500
Algemeen
E. Kosten Wmo en Jeugdhulp Wmo en Jeugdhulp zijn open einde regelingen. De gemeente blijft verantwoordelijk voor inwoners die ondersteuning nodig hebben onder de Wmo of Jeugdwet. Kosten kunnen toenemen door een toename van de vraag, bijvoorbeeld als gevolg van complexere casuïstiek. Daarnaast heeft de gemeente te maken met autonome verwijzers (zoals huisartsen), waardoor beperkt regie kan worden gevoerd, maar wel volledig financieel risico wordt gedragen.
Matig
1.000
1.100
Algemeen
F. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten De registratie van arbeidsmigranten voor verblijfsbelasting is niet volledig en we missen daardoor opbrengsten. We werken met het project illegale bewoning aan het wegwerken van achterstanden en de volledige registratie van arbeidsmigranten.
Groot
250
500
Algemeen
G. VerSAASing Stijgende kosten door cloudgang van veel applicaties applicaties.
Zeer groot
100
250
Algemeen
H. Vergrijzing Tot 2030 gaan 50 medewerkers met pensioen. Er zal een plan opgesteld moeten worden hoe we vervanging gaan realiseren in combinatie met het behoud van kennis.
Zeer groot
100
250
Algemeen
PAGINA 35
I. Onverbindende belastingverordeningen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit raad.
Zeer klein
1.000
3.000
Algemeen
J. Schenden vertrouwelijkheid / Uitlekken gevoelige informatie / Zeer klein datalek Bij een datalek kan de Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen. Een boete kan al opgelegd worden na een onbedoeld foutief verstuurde mail.
250
500
Algemeen
Toelichting Ten opzichte van de jaarrekening 2023 zijn er bij verschillende risico's aanpassingen doorgevoerd. Doordat in de afgelopen jaren het aantal grote risico's substantieel is verminderd, zien we nu ook kleinere risico's in de top 10. Hieronder een toelichting van de risico’s die wij bij u onder de aandacht willen brengen. Onbehandelde vergunningaanvragen We hebben onbehandelde vergunningaanvragen als nieuw risico opgenomen. Door de toename van het aantal aanvragen, onze afhankelijkheid van externe partners en de vervanging van oud personeel kunne we het tijdig behandelen van de aanvragen niet garanderen. Verhoogde eisen basisregistraties We hebben de inschatting van het risico dat we niet voldoen aan de verhoogde eisen aan de basisregistraties verlaagd naar aanleiding van de getroffen beheersmaatregelen. Bij dit risico is de inschatting van de kans verlaagd van Zeer groot naar Matig.
Stijging ratio weerstandvermogen De raad heeft bepaald dat de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit tussen de 1,4 en 2,0 moet liggen. Dit doen we door enerzijds risico’s te beheersen en te beperken en anderzijds door de reservepositie op peil te houden. Het weerstandsvermogen is verder gestegen tot 3,2. De stijging wordt veroorzaakt door een verdere daling van de benodigde weerstandscapaciteit en een stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit. Er zijn ruim voldoende middelen en mogelijkheden beschikbaar om de risico’s op te kunnen vangen. De stijging wordt veroorzaakt door stijging van de algemene reserve en daarmee een toename van de beschikbare weerstandscapaciteit. Daarnaast zien we een daling van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het niet langer meenemen van een aantal risico's, het anders inschatten van de kans dat een risico zich voordoet en het anders inschatten van de impact dat een risico zal hebben als het zich voordoet. Stille reserves In 2023 zijn we een onderzoek gestart naar de waardering van de stille reserves. We ronden dit onderzoek naar verwachting in 2024 af. Op dit moment zijn er geen materiële stille reserves die kunnen worden meegenomen of die binnen een redelijke termijn liquide kunnen worden gemaakt. PAGINA 36
Financiële kengetallen
Norm
werkelijk 2023
begroot 2024
2025
2026
2027
2028
-11%
-2%
4%
16%
31%
34%
-13%
-4%
3%
15%
29%
32%
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
Solvabiliteitsratio
20-50%
52%
53%
51%
52%
44%
39%
Grondexploitatie
20-35%
4%
2%
0%
2%
0%
-1%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
4%
1%
0%
-4%
-4%
-6%
Belastingcapaciteit
95-105%
107%
110%
111%
112%
112%
112%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Daarnaast zetten we de kengetallen af tegen de normen die de raad hiervoor heeft vastgesteld. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. We ontvingen in 2022 een bijdrage van de netto-ontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap HollandsNoorderkwartier (HHNK). Daarnaast hebben we de afgelopen jaren een positief resultaat gerealiseerd. Hierdoor is ons saldo aan geldmiddelen gegroeid. Met dit geld kunnen we op korte termijn onze geplande investeringen financieren. Daarna trekken we externe financieringsmiddelen aan, waardoor onze langlopende schulden in de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een stijging van de netto schuldquote. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We lenen een steeds kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Dit verkleint het verschil met de netto schuldquote. De waarde van beide de netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. Door de bestemming van het jaarresultaat 2023 is onze vermogenspositie versterkt. De negatieve begrotingsresultaten vanaf 2026 hebben hier echter weer een negatieve impact op. Daarnaast zetten we onze reserves de komende jaren ook weer in om een deel van onze lasten te dekken en stijgen onze langlopende schulden door onze toenemende financieringsbehoefte. Hierdoor daalt onze solvabiliteitsratio weer vanaf 2026. De solvabiliteitsratio bevindt zich echter nog steeds binnen onze norm. Dit laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde solvabiliteit. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt.
PAGINA 37
Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZ-waarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De belastingcapaciteit is hoger dan onze norm. Dit is het gevolg van de stijging van de onroerende zaakbelasting in de afgelopen jaren en de eerdere verhoging van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing om te komen tot 100% kostendekkendheid. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen. Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. Net als vorig jaar is onze structurele exploitatieruimte tot 2026 positief. De structurele baten zijn dan dus hoger dan de structurele lasten. Daarna daalt de structurele ruimte tot -4% in 2026 en 2027 en -6% in 2028.
Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2025 tot en met 2028. De tabel laat zien dat het structureel resultaat tot 2026 positief blijft. Vanaf 2026 ontvangen we echter minder geld van het Rijk. Dit zien we terug in een daling van het structureel resultaat tot - € 7,9 miljoen in 2028. De totstandkoming van het begrotingsresultaat is terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting. werkelijk 2023
begroot 2024
2026
2027
2028
Structureel
-133.516
-136.741 -150.290 -147.724
-147.514
-148.617
Incidenteel
-3.328
-4.788
-14.402
-9.208
-2.536
-4.193
Structureel
139.509
137.179
150.146
141.875
140.729
140.391
Incidenteel
8.608
3.115
7.772
9.964
3.078
1.971
Structureel
-1.645
-441
-120
-199
-199
-198
Incidenteel
-13.764
-356
-1.696
-1.987
-2.524
-1.533
Structureel
2.085
1.763
599
564
538
556
Incidenteel
12.658
347
6.999
1.259
1.945
4.513
6.432
1.760
335
-5.485
-6.447
-7.867
Bedragen * € 1.000
Norm
2025
Lasten (exclusief reserves):
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Begr = € 0
PAGINA 38
Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'.
Wegen We zorgen voor veilige en bereikbare wegen. Om dit te bereiken beheren we de wegen, bermen, verhardingen en het straatmeubilair. Er is een nieuw beleidsplan Wegen voor de periode 20242034. Het areaal bestaat uit: •
Ruim 400km aan wegen, waarvan 250km bestaat uit asfalt en 150km uit elementenverhardingen;
•
5588 borden, waarvan 2.679 verkeersborden, 2.103 straatnaamborden, 42 komborden, 563 onderborden, 154 bushalteborden, 47 laadpaal borden;
•
2423 andere objecten, waarvan 2.438 verkeerspalen, 32 bewegwijzeringsmasten en 43 objectpalen;
•
317.995 m1 belijning en 4584 m2 figuratie.
Daarnaast voorzien we ook in parkeervoorzieningen. Deze beheren we niet alleen maar hieraan stellen we ook eisen bij nieuwe ontwikkelingen. Zo worden de benodigde parkeervoorzieningen vastgesteld door middel van de nota 'Parkeernormen Medemblik'. Bij groot onderhoud en de aanleg van nieuwe wegen wordt bekeken of de inrichting aan de eisen van Duurzaam Veilig voldoet. Dit zijn eisen die landelijk gelden, door hier aan te voldoen ontstaat er een eenduidige inrichting.
Groen Openbaar groen is onder meer belangrijk voor wateropslag, klimaat, ecologie en recreatie. We maken in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. Om te komen tot een kwalitatief groenbeheer zijn er beleidskaders openbaar groen Medemblik en is er een groenstructuurplan. In 2024 is gewerkt aan het beheerplan groen voor de periode 2024-2028. Het groen areaal van de gemeente Medemblik bestaat uit: •
431 hectare groen. Dat groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen;
•
35.061 bomen. We hebben deze ingedeeld in lei-, knot en normale bomen. We maken onderscheid in standplaatsen: bomen in verharding, in beplanting of in gras. PAGINA 39
Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. In 2024 is gewerkt aan een nieuw beleid/beheerplan Openbare verlichting. We beheren: •
Ruim 12.500 lantaarnpalen. Ruim 30% daarvan is voorzien van LED verlichting. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen is aangesloten op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 110 voedingskasten en ruim 250 km kabel. De andere helft van de verlichting is rechtstreeks aangesloten op laagspanningskabels van netbeheerder Liander en wordt gevoed door 110 voedingspunten;
•
484 banken, 54 picknicksets, 598 afvalbakken, 20 slimme afvalbakken, 97 bloembakken, 52 dispensers en 28 aanplakportalen;
•
882 speeltoestellen, 8.551m2 val-ondergrond en 10.339m2 speelondergrond.
Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, havens, duikers, kade- / oeverconstructies, steigers en stuwen. Het beheer van kunstwerken ligt vast in de nota Beheer Kunstwerken. We hebben: •
378 bruggen in beheer, waarvan 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we "de Westerhavensluis", dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer;
•
595 duikers in beheer. De duikers worden om de 4 jaar doorgespoten. Het onderhoud voeren we gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen;
•
2.700 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand in beheer;
•
37 steigers;
Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. Daarnaast onderhoud het taakveld voorzieningen t.b.v. recreatief varen (steigers en botenhellingen). We hebben: •
223 km watergangen, waarvan 160 km wegsloot is. Van het stedelijk water is ca. 160 km watergang in beheer;
•
De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha;
•
Zo’n 65 km harde beschoeiing en ca. 60 km natuurlijke oevers in onderhoud.
•
41 steigers en 12 botenhellingen.