02 DOC-21-437658 - Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2022-2025
23-09-2021
PAGINA 1
PAGINA 2
1. Inleiding In deze begroting presenteren we de doelen voor de gemeente in 2022. Daarnaast laten we de stand van zaken van ons huishoudboekje zien. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting lichten we gemaakte keuzes toe. Deze begroting is ook via onze website beschikbaar. Met deze presentatievorm maken we de begroting eenvoudig toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente Medemblik.
1.1 Onze thema's Leefbaarheid Onder leefbaarheid verstaan we een aangename en veilige woon-, werk- en leefomgeving. Onze gemeente telt 17 mooie kernen met allemaal een eigen karakter. Deze kernen hebben als overeenkomst dat ze veel voorzieningen hebben die bijdragen aan de leefbaarheid. Voorzieningen zoals scholen, sportvelden, speelplaatsen, zwembaden, maar ook woningen, bedrijven en winkels. En was voorheen de gemeente vaak initiator bij veranderingen in uw leefomgeving, tegenwoordig bepaalt u als inwoner(s) ook meer zelf. Wij gaan dan ook graag met u in gesprek over de leefbaarheid en vitaliteit van uw kern en welke aanpassingen er eventueel nodig zijn om deze dan samen te realiseren. Participatie Met participatie bedoelen we het meedenken en meepraten van betrokken inwoners over onze gezamenlijke plannen voor de toekomst. Om die betrokkenheid nog verder te stimuleren nodigen we u uit om in uw leefomgeving taken en verantwoordelijkheden op u te nemen. Deze verschuiving van verantwoording vraagt van ons om van ‘buiten naar binnen’ te denken en te werken. Van ‘buiten naar binnen’ betekent dat wat u wilt de basis is voor wat wij doen. Het initiatief ligt dus steeds minder bij de gemeente. Wij nemen een regisserende, stimulerende en faciliterende rol op ons. En u bent nu aan zet. Duurzaamheid Onze mooie gemeente willen we behouden voor onze kinderen.
Daarom moeten we nu maatregelen nemen. Dit kunnen we niet overlaten aan volgende generaties. De belangrijkste uitdaging is om af te stappen van fossiele brandstoffen. Hierdoor dragen we bij aan de nationale doelstelling de C02 terug te dringen met 49% in 2030. Voor onze gemeente betekent het dat we: - Ruimte bieden om duurzame energie op te wekken; - Nieuwbouwprojecten gasloos ontwikkelen; - Bestaande woningen gefaseerd afsluiten van het aardgas; - Ondernemers stimuleren om te verduurzamen; - Elektrisch rijden stimuleren; - Onze leefomgeving klimaatbestendig in te richten waar ook ruimte is voor diverse dier- en plantensoorten. Dit zijn grote opgaven die bijdragen aan onze klimaatdoelstellingen. Opgaven die we alleen samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners kunnen waarmaken. De basis voor ons beleid vormt het programma Duurzaam Medemblik. Samenwerking Samenwerken doen we graag. En samen werken aan een gemeenschappelijk doel vinden we ook leuk. Daarom werken we op veel gebieden samen met andere gemeenten. Denk daarbij aan gezondheidszorg en brandweer. Maar ook aan automatisering, archivering en de inkomensvoorziening van onze inwoners. Samen sta je sterk. En door samen te werken kunnen we nog sneller reageren op ontwikkelingen die op ons afkomen. En dit komt onze dienstverlening aan u ten goede.
PAGINA 3
PAGINA 4
Inhoudsopgave 1. Inleiding ..............................................................................................................3 1.1 Onze thema's ...................................................................................................3 Inhoudsopgave ..........................................................................................................5 2 Programma's ..........................................................................................................7 2.1 Programma 1 Dienstverlening en organisatie .............................................................7 2.2 Programma 2 Samen leven en ondersteuning ........................................................... 13 2.3 Programma 3 Wonen, werken en recreëren ............................................................ 19 3 Paragrafen .......................................................................................................... 27 3.1 Lokale heffingen ............................................................................................. 27 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................... 33 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ..............................................................................
39 3.4 Financiering ................................................................................................... 45 3.5 Bedrijfsvoering ............................................................................................... 47 3.6 Verbonden partijen .......................................................................................... 51 3.7 Grondbeleid ................................................................................................... 57 4 Financiële begroting .............................................................................................. 61 4.1 Inleiding ....................................................................................................... 61 4.2 Kaders en uitgangspunten .................................................................................. 61 4.3 Actueel begrotingsresultaat 2022-2025 .................................................................. 61 4.4 Sociaal domein ............................................................................................... 63 4.5 Dekkingsplan .................................................................................................. 64 4.6 Gevolgkosten van de bezuinigingen in het dekkingsplan .............................................
69 5 Overzichten ......................................................................................................... 71 5.1 Analyse ......................................................................................................... 71 5.2 Totaaloverzicht 2022-2025 ................................................................................. 73 5.3 Taakvelden 2022-2025 ...................................................................................... 75 5.4 Investeringen 2022 ........................................................................................... 79 5.5 Incidentele baten en lasten 2022-2025 .................................................................. 81 5.6 Reserves en voorzieningen 2022-2025 .................................................................... 85 5.7 Balans 2022-2025............................................................................................. 87 5.8 EMU-saldo ..................................................................................................... 89
PAGINA 5
PAGINA 6
2 Programma's 2.1 Programma 1 Dienstverlening en organisatie We vinden het belangrijk u goed van dienst te zijn. Daarom bieden we onze producten en diensten steeds meer digitaal aan. Natuurlijk kunt u ook nog steeds op andere manieren onze producten aanvragen, zoals telefonisch of schriftelijk of in ons gemeentehuis. In bepaalde gevallen komen we zelfs bij u thuis. In de toekomst blijven we investeren in onze organisatie. Zo verbeteren we de dienstverlening aan u. 2.1.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2022. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
- We werken elke dag aan een goede en transparante dienstverlening.
0.2
- Wij sturen op digitale dienstverlening om 24/7 onze inwoners van dienst te zijn.
0.2
Dienstverlening Wij hebben een sterke relatie met inwoners gericht op interactie en samenwerking.
- We vragen aan inwoners en medewerkers zoveel 0.2 mogelijk digitaal feedback op onze processen en gebruiken dit om onze klantgerichtheid te verbeteren. We communiceren daarover. - We bieden de gemeenteraad een inwerkprogramma aan.
0.2
Organisatie Een organisatie die in haar kracht staat - We zijn in ontwikkeling naar een organisatie in 0.4 en van daaruit aansluit op de balans waar medewerkers graag werken. ontwikkelingen in de veranderende samenleving. - Wat we doen, doen we met kwaliteit. Wat we 0.4 niet met de gewenste kwaliteit kunnen doen, toetsen wij op haalbaarheid en vooraf communiceren wij daarover. - We werken aan een plan voor een gezonde en adequate werkomgeving voor onze medewerkers.
0.4
- We implementeren de herschikking van de organisatiestructuur. Dit doen wij in lijn met eerdere besluiten van de raad.
0.4
- We ronden de heroriëntatie "Bestuurskracht" af 0.4 op het bestuurlijke proces en het voorstel voor de nieuwe inrichting is gereed. - We versterken onze basis verder binnen onze
0.4 PAGINA 7
mogelijkheden en de gestelde kaders van de raad. - We investeren in verdergaande informatisering, 0.4 digitalisering en in vaardigheden voor de toekomst. - De nieuwe omgevingswet is per 1-7-2022 van 0.4 kracht en we starten op het niveau dat past bij de bestaande mogelijkheden.
Wij zijn een organisatie die continu verbetert, verspillingen wegneemt, verantwoordelijkheid neemt en samenwerkt.
- We werken steeds meer samen met een integrale en gebiedsgerichte blik.
0.4
- We zetten stappen naar een professionele beheerorganisatie van onze informatievoorziening.
0.4
- We ontwikkelen onze organisatie door met een 0.4 integrale aanpak en langs de volgende lijnen: · Dienstverlening · Informatie & Digitalisering · Organisatie o Capaciteit en competenties o Cultuur o Structuur o Huisvesting - We zijn voortdurend alert op verbetermogelijkheden en voeren deze door.
0.4
- We verbeteren het programmatisch en projectmatig werken.
0.4
Huishoudboekje Wij zijn een financieel sterke, gezonde - Ons begrotingssaldo is structureel in evenwicht. 0.8 en betaalbare gemeente. De financiële keuzes die onze raad maakt, zijn realistisch opgenomen. - Onze uitgaven zijn in balans met onze inkomsten vanuit het gemeentefonds en de belastingopbrengsten.
0.8
- We streven er naar dat in 2030 ons weerstandsvermogen ligt tussen de 1,0 en 1,4. Zo kunnen wij de financiële risico’s opvangen.
0.8
Thema's: Leefbaarheid Wij zijn een bereikbare, veilige en gastvrije gemeente.
- We werken elke dag aan een goede
6.1
dienstverlening.
PAGINA 8
Participatie Wij staan in contact met onze inwoners. - We blijven onze inwoners, 6.1 (maatschappelijke) ondernemers en partners, waar mogelijk betrekken bij ontwikkeling van beleid en plannen. We gaan verder met de vervolgstappen zoals benoemd bij de vaststelling van het stappenplan participatie. - Wij gaan verder met het structureel
6.1
inbedden van de vastgestelde leidraad participatie in onze werkprocessen. - We bekwamen ons verder in onze
6.1
participatievaardigheden en bereiden ons daarmee ook voor op de Omgevingswet. - We bereiden voor op en evalueren het
6.1
digitale platform samen.medemblik.nl. - De leerpunten uit participatietrajecten
6.1
nemen we mee in de actualisatie van het stappenplan. - Zo mogelijk ondersteunen we inwoners bij
6.1
hun initiatieven. Duurzaamheid Wij zijn een duurzame organisatie.
- We vergroten de bewustwording van onze
0.4
medewerkers op het gebied van duurzaamheid en onze opgave hierin. Samenwerking Wij werken samen met partners om onze - We geven regionaal uitvoering aan de gemeenschappelijke doelen te bereiken. activiteiten uit het uitvoeringsprogramma Pact van Westfriesland. We werken daarin samen met het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, onderwijs- en zorginstellingen. - We organiseren samen met de andere
0.1
0.1
Westfriese gemeenten het VNG-congres 2022. - We onderzoeken de digitale mogelijkheden
div
om op regionaal niveau nog meer en efficiënter samen te werken.
PAGINA 9
Wij hebben grip op samenwerkingsverbanden.
- In Noord-Holland Noord werken gemeenten
0.1
en gemeenschappelijke regelingen samen om de informatievoorziening door gemeenschappelijke regelingen te verbeteren: · Samen met de Regietafel NoordHolland Noord: - verbeteren we het proces kaderbrief, begroting en jaarrekening; - stemmen we de P&C cyclus zoveel mogelijk op elkaar af; - pakken we zoveel mogelijk de acties die nodig zijn door de geplande wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen regionaal op; - informeren we nieuwe bestuurders en raadsleden na de verkiezingen 2022. - We evalueren de notitie
0.1
Governance/vastgestelde risicoprofielen. - We starten met de evaluatie van de ‘Notitie
0.1
verbonden partijen’. 2.1.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 1. De indicatoren komen uit Vensters voor Bedrijfsvoering. Wij zijn aangesloten bij deze landelijke benchmark. We kunnen dan zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Gemiddelde deelnemende gemeenten
Formatie (fte per 1.000 inwoners, 2020)
6,2
8,8
Bezetting (fte per 1.000 inwoners, 2020)
5,9
8,5
Apparaatskosten (€ per inwoner, 2020)
657
853
Externe inhuur (% van totale loonsom, 2020)
22,1
16,7
Overhead (% van totale lasten, 2022)
11,2
9,5
PAGINA 10
Beleidsindicatoren (extra)
Medemblik in 2020
Doelstelling in 2022
8,2
8,5
Tevredenheid inwoners over onze digitale dienstverlening
De cijfers van Medemblik zijn van de jaarrekening 2020, met uitzondering van de Overhead. De cijfers van gemiddelde deelnemende gemeenten zijn op basis van Vensters voor Bedrijfsvoering 2020. De informatie over de overhead 2022 van vergelijkbare gemeenten is nog niet beschikbaar. 2.1.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totale baten
81.366
84.924
82.503
83.701
83.572
83.722
Totale lasten
-18.910
-20.468
-32.232
-19.325
-19.256
-19.231
Totaal
62.456
64.456
50.271
64.375
64.316
64.491
Voor de analyse van de verschillen 2021-2022 verwijzen we u naar de tabel Analyse. Het overzicht Taakvelden 2022-2025 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien. Overhead In het volgende overzicht vindt u de kosten van onze overhead en hoe deze is opgebouwd. Overhead zijn de kosten die niet direct aan de taakvelden zijn te koppelen. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
2023
2024
2025
Management en managementondersteuning
-1.708
-1.804
-1.901
-2.011
-1.968
-1.968
Personeel en organisatie
-1.566
-1.866
-1.957
-2.018
-2.016
-2.043
Informatie en beheer
-4.703
-4.695
-4.689
-4.727
-4.691
-4.621
Financiën en AO/IC
-978
-987
-997
-1.029
-1.029
-1.029
Juridische zaken
-739
-791
-741
-741
-741
-741
Communicatie
-555
-567
-441
-442
-442
-442
Inkoop en facilitaire zaken
-658
-749
-733
-734
-734
-734
Huisvesting
-901
-1.027
-858
-1.028
-989
-985
Corona gerelateerde kosten
-49
-300
-
-
-
-
-11.857
-12.786
-12.317
-12.730
-12.610
-12.563
Totaal overhead
In de paragraaf Bedrijfsvoering lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe.
PAGINA 11
PAGINA 12
2.2 Programma 2 Samen leven en ondersteuning We vinden het belangrijk dat onze inwoners in een fijne omgeving leven. Dit doen we door onze kernen vitaal, veilig en leefbaar te houden en zo mogelijk te versterken. Samen met onze inwoners en maatschappelijke partners pakken we dit op. We zijn blij met initiatieven van inwoners en helpen graag deze uit te voeren. Verder stimuleren we inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met een passende ondersteuning. 2.2.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2022. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
Onderwijs Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een leeromgeving die bijdraagt aan hun ontwikkeling.
- Wij geven uitvoering aan ons plan voor de 4.2 (ver)nieuwbouw of renovatie van 3 scholen in de kern Medemblik.
Wij verbinden zorg en onderwijs zodat ieder kind mee kan doen.
- We werken aan een doorgaande lijn van voorschool naar de basisschool.
4.3
- We geven waar mogelijk uitvoering aan het lange termijn accommodatiebeleid.
5.1, 5.2
- De cultuurcoördinator draagt bij aan het in stand houden van het cultureel aanbod door het werven van alternatieve bronnen van inkomsten.
5.3
Sport, accommodaties en cultuur Inwoners hebben toegang tot sport-, culturele voorzieningen en een ontmoetingsplek in de buurt.
- We zetten sport en bewegen in als preventief 5.1 middel en leggen verbindingen met beleidsterreinen uit het sociaal domein en ruimtelijke ontwikkeling. - We stimuleren muziekonderwijs voor alle kinderen in het basisonderwijs door de inzet van een cultuurcoach en subsidie voor basisscholen.
5.1
- We maken na corona een doorstart met de 5.1, 5.5 erfgoed campagne “Kijk je rijk”. Dit doen wij samen met onze erfgoedpartners en we werven hiervoor alternatieve bronnen van financiering. - Het platform Cultuur Medemblik zorgt voor een 5.3 cultureel aanbod op basis van het thema “Ode aan het landschap”. - We leveren een bijdrage aan de regionale viering van 450 jaar “de geboorte van Nederland”.
5.3
PAGINA 13
Ondersteuning Iedereen doet naar vermogen mee in onze samenleving.
- Voor inwoners die dat nodig hebben, bieden we passende ondersteuning.
6.1
- De bekostiging van de Wmo en Jeugdhulp wordt op een resultaatgestuurde manier ingevuld. We doen dit samen met de Westfriese gemeenten en gecontracteerde zorgaanbieders.
6.1
- We geven uitvoering aan de 6.1 samenwerkingsafspraken die regionaal zijn gemaakt in het kader van de visie rondom kwetsbare inwoners. Dit doen wij door uitvoering van Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang, terugdringen dak- en thuisloosheid en de persoonsgerichte aanpak voor personen met verward gedrag. - We geven uitvoering aan de nieuwe taken die 6.1 horen bij de nieuwe wet Inburgering die ingaat per 1 januari 2022. - We faciliteren voorzieningen waardoor onze 6.1 inwoners met een achterstand over voldoende basisvaardigheden kunnen beschikken op het gebied van lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Wij bieden vroegtijdig integrale en toegankelijke ondersteuning voor alle inwoners.
- We voeren samen met o.a. woningcorporaties 6.1, 6.3 en zorgverzekeraars het convenant 'Vroeg Eropaf' uit. Deze partijen kunnen vroegtijdig signalen met betrekking tot betalingsachterstanden aanleveren. - We zetten de activiteiten in het kader van “Jongeren op gezond gewicht” voort. We geven uitvoering aan een beleidsplan gezondheid met specifieke aandacht voor lokaal preventieakkoord.
7.1
Thema's: Leefbaarheid Inwoners hebben toegang tot een ontmoetingsplek in de buurt.
- Waar mogelijk geven wij uitvoering aan het 5.2, 5.3
lange termijn accommodatiebeleid.
Participatie - We maken afspraken over de uitvoering van 6.1 Wij geven ruimte aan initiatieven van inwoners, verenigingen, maatschappelijke de kernvisie van Opperdoes. Nieuwe partners en ondernemers. wensen of maatregelen vanuit de kern nemen we daarin zoveel mogelijk mee. We monitoren de uitwerking van de eerder opgeleverde kernvisies.
PAGINA 14
- We zetten opnieuw in op de mogelijkheid
6.1
van het maken van een kernvisie in de kernen Sijbekarspel en Benningbroek. Bij een positieve uitkomst faciliteren wij het maken van een visie. - Bij een positief resultaat van een
6.1
voorafgegaan haalbaarheidsonderzoek, maken we een kernvisie Medemblik. - We betrekken onze inwoners,
6.1
maatschappelijke ondernemers en partners waar mogelijk bij de ontwikkeling van beleid en plannen. Op maatschappelijk gebied komt er een herziening van het gezondheids- en preventiebeleid. Duurzaamheid Wij zijn een duurzame gemeente.
- Waar mogelijk voeren we kwaliteits- en
0.3
duurzaamheidsmaatregelen door in gemeentelijke accommodaties. - We komen met maatregelen voor het
0.3
tegengaan van energiearmoede. - We starten een duurzaamheidsproject bij
4.3
basisscholen. Dit project draagt bij aan bewustwording van het begrip duurzaamheid bij kinderen. Samenwerking Wij werken samen met partners om onze gemeenschappelijke doelen te bereiken.
- We werken regionaal samen met
6.1
Zorgverzekeraar VGZ aan een bovenregionale samenwerkingsagenda op de thema’s preventie, ouderenzorg en ggz. - Samen met de GGD werkt de gemeente aan 6.1, 7.1
de gezondheidsbevordering van onze inwoners door de inzet van preventieve activiteiten. - WerkSaam voert namens de Westfriese
6.3
gemeenten de Participatiewet uit. We werken samen met WerkSaam om de verschillende doelgroepen zo goed mogelijk te begeleiden naar werk.
PAGINA 15
2.2.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 2. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2019)
0,0
1,8
Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2019)
18,0
19,0
Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2020)
1,1
1,3
48,7
50,9
Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2020)
718,2
701,4
Netto arbeidsparticipatie (% werkzame beroepsbevolking / totale beroepsbevolking, 2020)
68,4
69,2
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen, 2019)
2,0
1,0
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners, 2020)
238,1
290,0
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2020)
295,9
190,7
Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar, 2019)
3,0
4,0
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2020)
10,7
11,1
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2020)
1,6
1,2
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar, 2018)
0,2
0,3
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen, 2019)
1,0
1,0
560,0
642,0
Onderwijs
Sport
Niet-wekelijkse sporters (%, 2020) Sociaal Domein
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (per 10.000 inwoners, 2020)
PAGINA 16
Beleidsindicatoren (extra)
Medemblik
2019
Kwaliteit ondersteuning is goed (helemaal) eens (%, 2020)
86
85
Samen naar oplossingen gezocht, (helemaal) eens (%, 2020)
79
82
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag (helemaal) eens (%, 2020)
88
89
Door ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil, (helemaal) eens (%, 2020)
80
80
Cliëntervaringsonderzoek WMO
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn. 2.2.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totale baten
17.295
10.495
11.636
11.599
11.594
11.590
Totale lasten
-63.404
-54.943
-58.864
-58.123
-57.960
-57.576
Totaal
-46.110
-44.448
-47.228
-46.524
-46.366
-45.986
Voor de analyse van de verschillen 2021-2022 verwijzen we u naar de tabel Analyse. Het overzicht Taakvelden 2022-2025 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 17
PAGINA 18
2.3 Programma 3 Wonen, werken en recreëren We vinden leefbare kernen in onze gemeente belangrijk. We bouwen woningen/ondersteunen woningbouw in alle kernen. Ook ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We kijken naar wat wel kan: “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”. Zo blijven kernen aantrekkelijk voor alle inwoners uit onze gemeente. Het beheer van de openbare ruimte vraagt om blijvende aandacht. Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbare kernen. De budgetten voor groenonderhoud staan onder druk. Dit wordt zichtbaar, bijvoorbeeld door meer onkruid in het openbaar groen. Om de werkgelegenheid in onze gemeente te behouden nemen we samen met ondernemers initiatieven om daar zo goed mogelijk voor te zorgen. De nieuwe Omgevingswet, die in 2022 ingaat, bundelt regels voor projecten in de openbare ruimte. Zo wordt het makkelijker om projecten te starten. We gaan ons voorbereiden op deze nieuwe Omgevingswet. Bij de invoering ervan trekken de zeven Westfriese gemeenten samen op. We schonen onze regels en beleid op en verzamelen en bundelen de regels voor de fysieke leefomgeving in één verordening. Onderdelen van de Omgevingswet die niet direct noodzakelijk zijn stellen we uit. 2.3.1 Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2022.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Taakveld
Wonen Voldoende woningen en passende - We voeren een stedenbouwkundige verkenning 8.1 huisvesting voor (toekomstige) inwoners uit voor zoeklocaties woningbouw in Andijk en van Medemblik. Medemblik. - We heroriënteren ons op: 8.1 · Hoe we omgaan met initiatieven van buitenaf; · Hoe we onszelf organiseren om mee te werken aan initiatieven vanuit de samenleving; · Hoe we onszelf organiseren om gemeentelijke initiatieven en gebiedsontwikkeling uit te voeren. - Op basis van de beschikbare capaciteit voeren 8.3 we projecten uit. - We ontwikkelen woningbouwplannen.
8.3
- We starten de realisatiefase van projecten.
8.3
- We ronden projecten af.
8.3
- We voeren onze wettelijke toezichtstaken uit 8.3 op nieuw- en verbouwwerkzaamheden. - We voeren projectmatig toezicht uit op verzoek van de provincie en het rijk.
8.3
PAGINA 19
- We controleren jaarlijks zestig 8.3 huisvestingsvormen die gebruikt worden voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. Werken Behoud en verbeteren van werkgelegenheid en bedrijvigheid.
- We ondersteunen bedrijven bij het zoeken van 3.3 personeel. Bijvoorbeeld bij ‘Kom Binnen bij de bedrijvendagen’ en ‘leerwerkplaatsen bij composietbedrijven’. - We ondersteunen ondernemers om 3.2 werklocaties en panden duurzamer te maken. - We werken samen met Parkmanagement aan schone en veilige werklocaties.
3.2
- Met ondernemers voeren we het uitvoeringsprogramma van de centrumvisies Medemblik en Wervershoof uit. We dragen minder bij aan de kosten.
3.1
- We dragen alleen financieel bij aan de 3.1 uitvoering van de regionaal economische agenda onder het Pact van Westfriesland 7.1. Recreëren Wij behouden de recreatieve- en - We werken samen met de ondernemers aan 3.4 toeristische waarde van onze gemeente. het verzelfstandigen van de lokale toeristische marketing en coördinator. We bouwen de bijdrage van de gemeente de komende jaren af. - We zorgen voor het vergroten van de lokale en 3.4 regionale zichtbaarheid en vindbaarheid van het productaanbod van onze ondernemers via onze coördinator toeristische marketing. - We faciliteren het vergroten van 3.4 bovenregionale en internationale zichtbaarheid en vindbaarheid van het productaanbod van onze ondernemers door onze destinatiemarketing organisatie Holland boven Amsterdam. - We faciliteren een organisatiestructuur voor gebiedsmarketing, waarbij de lokale, regionale en bovenregionale samenwerking goed op elkaar is afgestemd.
3.4
- Met ondernemers zetten we ons in voor een vitale verblijfsrecreatiesector. We voeren hiervoor het lokale uitvoeringsprogramma Verblijfsrecreatie in afgeslankte vorm uit. · We focussen op 1 vakantiepark tegelijkertijd
3.4
PAGINA 20
Veiligheid We zijn een veilige gemeente.
- We voeren het integraal handhavings- en veiligheidsplan uit.
1.2
- We monitoren met verkeerstellers en 2.1 informatieborden (bijvoorbeeld smileys) het gedrag van de verkeersdeelnemers. Hiermee kunnen we meten of aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Bereikbaarheid Wij zijn goed bereikbaar en zetten in op - We onderzoeken samen met de ondernemer het verbeteren van mobiliteit. naar verbetering in de verkeerssituatie bij winkelcentrum Klaverweide -Zwaagdijk.
2.1
- We bereiden onze organisatie voor op de 2.1 overname van ca. 200 kilometer wegen en bijbehorende beheerobjecten van HHNK per 1 januari 2023. - We richten (een deel van) de Kleingouw in Andijk verkeersveilig in.
2.1
- We zetten vervolgstappen met het uitvoeren 2.2 van het raadsbesluit parkeren in het oostelijk stadsdeel kern Medemblik. Thema's: Leefbaarheid Wij zijn een bereikbare, veilige en gastvrije gemeente.
- Samen met het toeristisch platform en
3.4
centrumgroep werken we aan een gastvrij Medemblik. - We onderhouden onze gemeente op
2.1
kwaliteitsniveau C conform de beeldmeetlatten CROW met uitzondering van Medemblik en de begraafplaatsen. - We onderzoeken de mogelijkheden voor
8.1
snelle digitale verbindingen in de kernen. - We werken aan het opstellen van een
8.1
omgevingsvisie waarin leefbaarheid, wonen, duurzaamheid en zorg belangrijke onderwerpen vormen. Participatie Wij staan in contact met onze inwoners, ondernemers en bezoekers.
- We leveren dienstverlening aan
3.3
ondernemers via het lokale ondernemersloket, het regionale startersloket en het Westfriese bedrijvenloket. We passen onze dienstverlening aan de Covid-19 richtlijnen aan en blijven zichtbaar.
PAGINA 21
- Bij de voorbereiding en uitvoering van
div
onze plannen betrekken we de kernraden en andere belanghebbenden. De basis hiervan vormt ons Participatiebeleid en de Werkafspraken met de kernraden. De middelen zijn beperkt. Bij projecten nemen wij middelen voor participatie budget mee in de kredietaanvraag. - Samen met onze inwoners en ondernemers
8.1
werken wij aan een omgevingsvisie. Duurzaamheid Wij zijn een duurzame organisatie.
- We reiken de Duurzaam Ondernemen
3.3
Award 2022 uit. - We versterken de biodiversiteit in onze
5.7
gemeente en vergroten deze waar mogelijk. Hierbij betrekken we stakeholders (KNNV, Recreatieschap, LTO, e.d.). Uitvoering volgens de kaders uit beleidsnota biodiversiteit 2021. - De kaders duurzame energieopwekking op
8.3
land stelt de gemeenteraad vast. - De zoekgebieden in de Regionale
7.4
Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES-NHN) 1.0 gaan we concreter maken. We betrekken stakeholders hierbij. - We zetten het Duurzaam
3.3
Ondernemersloket in voor het verduurzamen van onze bedrijventerreinen. - We voeren de actieagenda Circulair
3.3
Westfriesland uit. Deze actieagenda richt zich op ondernemers om circulariteit door te voeren in de bedrijfsvoering van de onderneming. Medio 2022 evalueren we de actieagenda in regio verband en nemen we een besluit over het vervolg. - Bij vragen over het verduurzamen van de
8.3
woning kunnen inwoners terecht bij het Duurzaam Bouwloket. - We voeren projecten in de openbare
8.3
ruimte tegen de beschikbare middelen klimaatbestendig uit. - We voeren de uitvoeringsagenda
8.1
klimaatadaptatie uit. - Op verschillende manieren maken we
8.3
inwoners en ondernemers bewust welke maatregelen zij kunnen nemen om hun tuin of terrein aan te passen aan PAGINA 22
klimaatverandering. - We geven subsidie aan inwoners die hun
8.3
bestaande woning afsluiten van aardgas. - We voeren de Transitievisie Warmte uit:
7.4
1. we maken inwoners bewust wat zij nu al kunnen doen om hun woning te verduurzamen; 2. we bieden inwoners hierbij ondersteuning, bijvoorbeeld door het aanbieden van adviezen en door collectieve inkoopacties; 3. we gaan aan de slag in de kanswijken. - We informeren kernraden over onze
6.1
duurzaamheidsplannen en vragen om hun inbreng. - De klankbordgroep Duurzaam Medemblik
7.4
vragen we om advies over onze plannen. - We voeren samen met regiogemeenten het 7.4
uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland uit. Samenwerking Wij werken samen met partners om onze gemeenschappelijke doelen te bereiken.
- We werken op basis van gezamenlijke
7.2
afspraken met de gemeenten in Noorderkwartier, het Hoogheemraadschap en het drinkwaterbedrijf aan verdere verbetering in de waterketen. Daarbij spelen we effectief in op de nieuwe ontwikkelingen. - Afvalbeheer Westfriesland beheert de
7.3
voormalige stortplaats Westwoud. Met Afvalbeheer Westfriesland werken we samen op het gebied van beleid, DVO en aandeelhouderszaken. - We zamelen met HVC het afval gescheiden
7.3
en zo duurzaam mogelijk in. Wij stimuleren onze inwoners om goed te scheiden en afval te beperken. Dit bereiken we door het recycle-tarief in te voeren. - We voeren de omgevingswet later in. Dit
8.1
doen we onder andere met de Westfriese gemeenten, de Omgevingsdienst NHN, de GGD en de Veiligheidsregio NHN.
PAGINA 23
Samenwerking maakt ons sterker.
- We dragen beperkt bij aan de activiteiten
div
uit het uitvoeringsprogramma Pact van Westfriesland. De thema’s wonen en leefbaarheid, energietransitie en klimaatadaptatie, onderwijs en arbeidsmarkt, vrije tijd, ondernemen en economie, zorg en sociaal domein staan hierin centraal. We werken samen met het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, onderwijs- en zorginstellingen. - We werken samen met verschillende
1.2
partners aan een veilige leefomgeving. Bijvoorbeeld de politie, het openbaar ministerie, de Veiligheidsregio, de Belastingdienst, de arbeidsinspectie en het Regionaal informatie en expertise centrum (RIEC). - In het project Gezamenlijke Regie op
8.1
Infrastructurele Projecten (GRIP) werken we samen met maatschappelijke partners aan een strategische, meerjaren en operationele planning. Met als doel de maatschappelijke kosten te beperken bij de realisatie van een leefbare en duurzame gemeente. - Met de IJsselmeergemeenten, provincie en
8.1
rijk voeren we het uitvoeringsprogramma IJsselmeerkustvisie uit. We zetten ons in om daarbinnen kansen voor onze gemeente te benutten. 2.3.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2020)
4
9
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2019)
0,7
0,8
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2020)
2,9
2,8
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2019)
1,6
1,8
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2020)
5,8
4,6
Openbare orde en veiligheid
PAGINA 24
Wonen en bouwen
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2020)
265,0
275,0
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2020)
5,2
8,8
Demografische druk (%, 2021)
77,4
79,0
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2021)
716,0
Geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2021)
801,0
Geen data
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2020)
51,6
50,1
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2020)
167,0
159,0
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)
133,0
120,0
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2019)
26,5
Geen data
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn. 2.3.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totale baten
20.576
17.032
29.205
16.130
16.129
16.127
Totale lasten
-37.028
-36.898
-32.670
-34.787
-34.597
-34.607
Totaal
-16.452
-19.867
-3.465
-18.657
-18.469
-18.481
Voor de analyse van de verschillen 2021-2022 verwijzen we u naar de tabel Analyse. Het overzicht Taakvelden 2022-2025 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 25
PAGINA 26
3 Paragrafen 3.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Kaderbrief 2022 besloot de Raad dat: -
-
De opbrengsten van belastingen en heffingen met maximaal 1,6% mogen stijgen. Voorstellen voor het verhogen van tarieven van heffingen doen we alleen vanuit kostendekkendheid. Daarbij houden we de kosten zo laag en doelmatig mogelijk. Een tarief is kostendekkend wanneer het percentage uitkomt tussen de 90 en 95%. Voor een aantal producten heeft de raad besloten om geen kostendekkend tarief in rekening te brengen. Het gaat om de volgende producten: - gehandicaptenparkeerkaart; - evenementen; - niet-commerciële horecavergunning. Als we uitgaven niet verder kunnen terugbrengen, kijken we ook naar het niveau van de inkomsten. Trendmatig verhogen, tenzij de financiële positie van de gemeente vraagt om een gesprek hierover.
We leggen de raad in november 2021 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2022 voor. 3.1.1 Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting. Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordeningen 2022 worden de tarieven voor 2022 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. In de raming houden we rekening met de extra opbrengst voor het ondernemersfonds. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Eigenaar niet-woning
1.530
1.735
2.005
Eigenaar woning
4.133
4.720
5.457
Gebruiker niet-woning
1.053
1.224
1.415
Totaal
6.716
7.679
8.877
De opbrengst OZB stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst OZB met 14% (zie Dekkingsplan). PAGINA 27
Hondenbelasting Deze belasting heffen we van iedere houder van een hond of een kennel. Jaarlijks controleren we 1/3 van het adressenbestand. Na drie jaar volgt een controle van de hele gemeente. Zo kunnen we de juistheid van de belastingplicht blijven garanderen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. De raad vindt het belangrijk dat deze opbrengst ten goede komt aan honden en hondenbezitters. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Hondenbelasting
190
200
232
Totaal
190
200
232
De opbrengst hondenbelasting stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst hondenbelasting met 14% (zie Dekkingsplan). Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Forensen
166
207
239
Verblijf
450
807
933
Waterverblijf
149
208
240
Totaal
765
1.222
1.413
De opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting met 14% (zie Dekkingsplan). 3.1.2 Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2022 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid. Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven.
PAGINA 28
Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Afvalstoffenheffing
5.738
5.898
6.519
Totaal
5.738
5.898
6.519
De opbrengst afvalstoffenheffing stijgt met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst afvalstoffenheffing om te komen tot 100% kostendekkendheid (zie Dekkingsplan). De berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier. Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal
2020
2021
2022
3.870
3.917
3.980
502
504
512
4.372
4.421
4.492
De opbrengst rioolheffing stijgt met 1,6%. De berekening kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Leges en afkoopsommen
328
326
331
Begrafenisrechten
17
18
19
Totaal
345
344
350
De opbrengst leges en afkoopsommen en begrafenisrechten stijgt met 1,6%. De berekening kostendekkendheid van de begrafenisrechten vindt u hier.
PAGINA 29
Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Ook hier is sprake van kostendekkende tarieven. In het dekkingsplan stellen we voor de mogelijkheid te onderzoeken om de kostendekkendheid van bepaalde leges te verhogen, rekening houdend met de maximale wettelijke tarieven die van toepassing zijn. We nemen hiervoor alvast extra opbrengsten op in de begroting (zie Dekkingsplan). Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Leges
1.943
2.045
2.033
Totaal
1.943
2.045
2.033
De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u onder hier. Berekeningen kostendekkendheid In de hierna volgende overzichten laten we zien in hoeverre onze heffingen kostendekkend zijn. Daarbij geven we u het volgende mee: - de raad vindt een tarief kostendekkend wanneer het percentage uitkomt tussen de 90% en 95%; - ook gaf de raad voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen. Het gaat om de gehandicaptenparkeerkaart, evenementen en niet-commerciële horecavergunningen. Gezien de huidige financiële positie laat het college bovenstaande uitgangspunten los. In het dekkingsplan stellen we voor om de kostendekkendheid van bepaalde heffingen en leges te verhogen (zie Dekkingsplan). Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000,Directe kosten
Overhead
BTW
Opbrengst
Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-5.359
-124
-1.036
6.519
100%
Rioolheffing
-3.880
-346
-548
4.492
94%
Lijkbezorging
-415
-185
0
350
58%
PAGINA 30
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1,Directe Kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst Kostendekkendheid
Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand
-32.826
-43.563
-29.594
83.080
78%
Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten
-95.694
-54.845
-37.242
184.268
98%
Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen
-43.837
-74.800
-50.816
172.322
102%
-
-20.671
-14.004
31.890
92%
-24.541
-5.554
-3.770
31.331
93%
Hoofdstuk 12- Leegstandswet
-
-773
-525
1.417
109%
Hoofdstuk 16 - Kansspelen
-
-421
-286
778
110%
Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen
-18.152
-42.452
-28.839
119.860
134%
Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer
-20.780
-17.480
-11.873
27.753
60%
Totaal titel 1
-235.830
-260.559
-176.949
652.699
97%
-
-51.166
-34.758
58.115
68%
Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunningen
-270.000
-613.384
-411.864
1.291.798
100%
Totaal titel 2
-270.000
-664.550
-446.622
1.349.913
98%
Hoofdstuk 1 - Horeca
-
-8.608
-5.848
12.636
87%
Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten
-
-46.583
-31.647
12.551
16%
Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunningen of ontheffingen
-
-3.217
-2.185
5.461
101%
Totaal titel 3
-
-58.408
-39.680
30.648
31%
-505.830
-983.517
-663.251
2.033.260
94%
Titel 1 – Algemene dienstverlening
Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken
Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 2 - Vooroverleg / beoordeling conceptaanvraag
Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn
Totaal
PAGINA 31
3.1.3 Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen vermindering of kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Kwijtscheldingen
-188
-213
-213
Totaal
-188
-213
-213
3.1.4 Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2022: Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Eigenaar woning
4.133
4.720
5.457
Eigenaar niet-woning
1.530
1.735
2.005
Gebruiker niet-woning
1.053
1.224
1.415
Hondenbelasting
190
200
232
Forensen
166
207
239
Verblijf
450
807
933
Waterverblijf
149
208
240
Afvalstoffenheffing
5.738
5.898
6.519
Riool eigenaar woning
3.870
3.917
3.980
Riool eigenaar niet-woning
502
504
512
Leges en afkoopsommen
328
326
331
Begrafenisrechten
17
18
19
Leges
1.943
2.045
2.033
Totaal
20.069
21.810
23.916
PAGINA 32
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie. 3.2.1 Weerstandsvermogen Voor de berekening van het weerstandsvermogen zijn de volgende twee getallen nodig: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: Dit is het geld dat beschikbaar is om deze onverwachte kosten op te vangen. 2. De benodigde weerstandscapaciteit: Dit is een berekening van de kosten van risico’s. De factor van het weerstandsvermogen komt per 1 januari 2022 uit op 0,8. De Raad heeft bepaald dat deze factor minimaal tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Er is dus onvoldoende geld beschikbaar om de risico’s te kunnen opvangen. De wijze waarop de gemeente haar risico’s beheerst is vastgelegd in de nota 'Risicomanagementbeleid'. Het beleid moet geactualiseerd worden. Wij verwachten de actualisatie in 2022 uit te kunnen voeren en aan de raad ter goedkeuring voor te kunnen leggen.
3.2.2 Beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaand overzicht laat de beschikbare weerstandscapaciteit zien: Bedragen * € 1.000,2022 17.584 3.891 21.475
Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Totaal
We maakten de ontwikkeling van het weerstandsvermogen in de afgelopen jaren inzichtelijk.
Jaar
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Weerstandvermogen
31.530 28.513 32.530
31.161
29.297
31.192
26.156
21.475
Benodigd obv risico's
18.056 18.000 21.806
19.336
22.813
28.363
29.795
28.091
3.2.3 Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle actuele risico’s. Vervolgens maakten we een kansberekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 28.091.465 groot is. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit.
PAGINA 33
3.2.4 Overzicht risico's Onderstaande tabel geeft de risico's weer met de grootste financiële gevolgen. Bedragen * € 1.000,Kans Minim ale omvang
Maximale omvang
Reserve
1. Corona De volledige impact van de virusuitbraak is niet te bepalen, zeker de vervolgimpact de komende jaren.
Hoog
500
4.100
Algemeen
2. Externe fraude Ongewenste toegang van buiten in de informatiesystemen van onze organisatie.
Midden
500
2.500
Algemeen
3. Verhoogde eisen basisregistraties De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen hieraan gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders. 4. Blijvende toename van zorgkosten jeugd/Wmo De uitgaven in het sociaal domein kennen landelijk en in Medemblik een stijgende lijn. Er is een risico dat de stijging van de uitgaven hoger is dan begroot. 5. Garantstelling HVC Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan.
Hoog
500
2.500
Algemeen
Midden
500
2.500
Algemeen
Laag
500
15.000
Algemeen
6. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd.
Midden
250
500
Algemeen
7. Informatiehuishouding niet op orde Op dit moment worden documenten en andere informatie niet volledig opgeslagen op de juiste plaatsen. 8. Niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichting Boom Veiligheid Controle Zonder controle zijn wij aansprakelijk voor mogelijk geleden schade. Een fors deel van onze bomen (rond 40% / normaal 5%) heeft een slechte/achterstallige staat van onderhoud. 9. Rechtmatigheid kernsystemen Juridische procedures en claims door partijen die concurrerende systemen aanbieden. Onrechtmatigheid blijft bestaan totdat wij opnieuw aanbesteden. 10. Onverbindende belastingverordeningen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit raad.
Midden
250
500
Algemeen
Midden
250
500
Algemeen
Midden
250
500
Algemeen
Laag
500
3.000
Algemeen
De risico’s van de verbonden partijen maken onderdeel uit van onze risico-inventarisatie. Deze risico’s vallen alleen niet binnen deze opsomming. De risico’s zijn terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.
PAGINA 34
Toelichting Ten opzichte van de jaarrekening 2020 staan er nieuwe risico’s in de top 10 welke wij hieronder nader toelichten. Externe fraude Processen voor externe toegang bij DeSom worden steeds beter ingeregeld. Technische hulpmiddelen om cyber aanvallen te weren zijn goed op orde. Toch hoor je tegenwoordig nagenoeg dagelijks over DDOS aanvallen, een hacker die de boel plat legt of een gebruiker die een foutieve mail niet herkent en toch op een link klikt. We doen er alles aan om dit te voorkomen maar helemaal waterdicht krijgen is niet mogelijk en dan kan de schade groot zijn en kost het veel tijd om de dienstverlening en systemen weer op orde te krijgen. Informatiehuishouding niet op orde De gehele informatiehuishouding dient op orde te zijn gezien nieuwe wettelijke vereisten zoals de Wet Open Overheid en Toegankelijkheidsvereisten. Op dit moment worden documenten en andere informatie nog niet volledig opgeslagen op de juiste plaatsen. We verbeteren dit stapsgewijs maar de te nemen maatregelen zijn groot en dit kost tijd en vergt capaciteit die we niet hebben. Aanvullende toelichting Om de begroting voor 2022 sluitend te krijgen, heeft het college dit jaar opnieuw moeilijke keuzes moeten maken. De onderstaande gevolgen staan niet in de risico top 10 maar willen we wel bij u onder de aandacht brengen.
Budget voor installaties van gemeentehuis Het College heeft een keuze gemaakt om nieuw beleid niet financieel te vertalen in de begroting. Voor verdere renovatie en vervanging van installaties op het gemeentehuis zijn op dit moment dus geen middelen beschikbaar. Hiermee lopen we in de toekomst het risico dat bij uitval we acuut wat moeten doen en dan ook middelen vrij moeten maken. Warme overdracht De komende jaren verwachten we door vergrijzing een grote uitstroom van medewerkers. Hiermee vervalt een belangrijk blok met kennis. Voor behoudt van deze kennis is een warme overdracht nodig. Dit zorgt voor dubbele lasten, en is nu niet in de begroting opgenomen. Krapte op de arbeidsmarkt We hebben moeite met het aantrekken van goede professionals. Ondanks het beschikbaar stellen van extra geld door de raad blijft het lastig om voor alle functies de juiste kwaliteit en invulling te vinden. Hierdoor lopen we het risico op grotere belasting van de huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening. Negatieve invloed op weerstandvermogen De algemene reserve en daarmee de weerstandscapaciteit neemt af. Hierdoor komt de ratio weerstandvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandcapaciteit onder de afgesproken bodem van 1,0. Er zal gekeken moeten worden hoe we dit weer binnen de afgesproken bandbreedte van 1,0 en 1,4 kunnen krijgen.
Enerzijds door risico’s te beheersen en te beperken. Anderzijds door de reserve positie te versterken. Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. Corona De Gemeente Medemblik heeft de belangrijkste risico’s en onzekerheden naar aanleiding van de corona crisis geïnventariseerd. Het is inmiddels duidelijk dat het virus voorlopig onder ons blijft en dat de gevolgen hiervan ook in 2022 nog merkbaar zijn en daarmee van invloed op de begroting. De daadwerkelijke omvang is niet duidelijk is, maar als we de ingeschatte risico’s financieel vertalen dan komt het totaal van alle corona risico’s op nummer 1 in de risico top 10.
PAGINA 35
De gevolgen voor inwoners, maatschappelijke, culturele en sport instellingen/verenigingen en ondernemers zijn voelbaar. Op landelijk en lokaal niveau zijn hiervoor maatregelen getroffen en is nieuwe regelgeving uitgewerkt. In de jaarrekening 2020 voorzagen wij financiële gevolgen en risico’s die van toepassing zijn in 2021 voor onze gemeente, naar aanleiding van de corona-crisis. Hiervan verwachten wij dat de onderstaande zaken in 2022 nog steeds van toepassing zullen zijn: · Maatschappelijke voorzieningen, zoals sportaccommodaties/-verenigingen, musea, culturele organisaties, dorpshuizen en MFA’s, kunnen in zwaar weer terecht komen. Het risico bestaat dat deze organisaties hun verplichtingen niet meer kunnen nakomen, zoals huurbetalingen etc. en organisaties zich bij de gemeente melden voor ondersteuning of failliet gaan; · Toename van het aantal uitkeringsgerechtigden: We weten niet wat de hoogte van de rijksbijdrage wordt. De afgelopen jaren hielden we middelen over van de rijksbijdrage (BUIG). Dit hebben we ook zo begroot, de kans is groot dat dit voor een gedeelte weg valt. Of we ook daadwerkelijk in de min zullen uitkomen, is niet te voorspellen.
We kijken naar de voorspellingen van WerkSaam, waar we ook onze gegevens op aanpassen; · Inkomstenderving van gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen, is het weerstandsvermogen van die partijen voldoende dit te kunnen opvangen. 3.2.5 Financiële kengetallen
Norm
werkelijk begroot 2020 2021
2022
2023
2024
2025
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
18% 14%
52% 48%
18% 15%
28% 25%
25% 21%
21% 19%
Solvabiliteitsratio
20-50%
37%
30%
39%
37%
37%
36%
Grondexploitatie
20-35%
5%
4%
5%
5%
5%
5%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
-1%
-1%
0%
-1%
0%
0%
Belastingcapaciteit
95-105%
98%
104%
106%
114%
114%
114%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Netto schuld quote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. De netto schuldquote blijft in 2022 gelijk ten opzichte van 2020. Onze langlopende schulden nemen toe. Om in de komende jaren onze geplande investeringen uit te kunnen voeren, trekken we externe financieringsmiddelen aan. Aan de andere kant dalen onze kortlopende schulden. We ontvangen in 2022 een bijdrage van de netto-ontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK). Dit heeft effect op ons saldo van liquide middelen en beïnvloedt daarmee de hoogte van de netto schuldquote in de jaren daarna. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We lenen een steeds kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Dit verkleint het verschil met de netto schuldquote. De waarde van beide de netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zij aan onze financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio blijft vergelijkbaar ten opzichte van 2020. We voegen de bijdrage die we in 2022 ontvangen van de netto-ontvangende gemeenten in verband met PAGINA 36
de overdracht van de wegen van het HHNK toe aan onze reserves. Hierdoor stijgt ons eigen vermogen. Ook zetten we onze reserves de komende jaren in om een deel van onze lasten te dekken. Daarnaast stijgen onze langlopende schulden. De solvabiliteitsratio bevindt zich nog steeds binnen onze norm. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. Als onderdeel van het dekkingsplan stellen we voor de opbrengst uit onroerende zaakbelasting te verhogen. De onroerende zaakbelasting zal vanaf 2023 verder stijgen in verband met de overdracht van de wegen van het HHNK. Dit gaat gepaard met een verlaging van de wegenheffing als onderdeel van de waterschapsbelasting. Daarnaast stellen we voor om de afvalstoffenheffing en de rioolheffing (vanaf 2023) te verhogen om te komen tot 100% kostendekkendheid.
Dit heeft gevolgen voor de hoogte van de belastingcapaciteit van onze gemeente. De belastingcapaciteit komt hierdoor vanaf 2022 hoger uit dan onze norm. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen. Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. In 2022 komt de structurele exploitatieruimte uit op (afgerond) 0,2%. De structurele baten zijn dus iets hoger dan de structurele lasten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2022 tot en met 2025. De tabel laat zien dat het structureel resultaat in 2023 negatief wordt en in de jaren daarna weer aanzienlijk verbetert. In 2025 noteren we een positief structureel resultaat van € 24.000. De negatieve structurele exploitatieruimte in 2023 en 2024 toont echter aan dat we onze (financiële) grenzen hebben bereikt. De keuzes die zijn gemaakt om in 2025 te komen tot een positief structureel resultaat zijn terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting.
Bedragen * € 1.000,-
Norm
werkelijk 2020
begroot 2021
2022
2023
2024
2025
-114.919 -102.828
-109.375
-111.714
-111.366
-110.996
Lasten (exclusief reserves): Structureel Incidenteel
-3.903
-2.418
-833
-190
-29
-
Structureel
113.407
101.299
108.879
109.571
109.476
109.682
Incidenteel
212
100
13.516
-
-
-
Structureel
-125
-42
-42
-331
-419
-419
Incidenteel
-2.807
-30
-13.516
-
-
-
Structureel
837
798
743
1.828
1.794
1.756
Incidenteel
7.191
891
206
30
24
-
-799
-773
205
-646
-514
24
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Begr = € 0
PAGINA 37
PAGINA 38
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. 3.3.1 Wegen We zorgen ervoor dat u onze wegen veilig kunt gebruiken. Ook zorgen we voor een goede bereikbaarheid. Om dat te bereiken beheren we: · Ruim 200 km wegen, die bestaan uit ruim 2,0 miljoen m2 verharding. Daarvan bestaat ongeveer 75 km uit asfalt en 125 km uit elementenverharding; · parkeervoorzieningen. Dat levert een bijdrage aan een prettig leefklimaat en een goede bereikbaarheid. Bij nieuwe ontwikkelingen stellen we eisen aan de benodigde hoeveelheid parkeervoorzieningen. Het parkeerbeleid is vastgesteld in de nota 'Parkeernormen Medemblik'.