01 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
In 2025 bestond het areaal kunstwerken uit: • | 301 vaste bruggen, waarvan 176 voet- en fietsbruggen en 125 verkeersbruggen; • | 3 beweegbare bruggen: de Kwikkelsbrug, de Blauwe Brug en de brug bij de Westerhavensluis; • | De Westerhavensluis, een schutsluis die toegang biedt tot de binnenwateren van West-Friesland vanuit het IJsselmeer; • | 2.700 m¹ kademuur en 5.400 m¹ damwand. In 2025 is regulier onderhoud uit MJOP uitgevoerd aan meerdere civiele kunstwerken. Om enkele zaken te noemen die uitgevoerd zijn: • | Er is groot onderhoud uitgevoerd aan de Blauwe Brug en de Brakebrug in Medemblik; • | Is er onderhoud gepleegd aan de Westerhavensluis (brugdek en bewegingsmechaniek). Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, duikers en beschoeiingen. Daarnaast onderhoudt het taakveld voorzieningen voor recreatief varen (steigers en botenhellingen). We hebben de volgende kapitaalgoederen: • | 10 km stedelijk water en 190 km wegsloot in onderhoud volgens de eisen van het Hoogheemraadschap; • | De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha.; • | 71 km beschoeiing; • | 60 km natuurlijke oevers; • | 43 steigers en 12 botenhellingen; • | Ca. 650 duikers in beheer en onderhoud, waarvan 66 duikerbruggen.
In 2025 hebben we de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • | 1.2 km aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd in verschillende kernen waaronder Wognum en Midwoud; • | Op meerdere locaties in de gemeente beschoeiingen vervangen. In Wognum is zo’n 2 km beschoeiingen vervangen; • | Nieuwe aanlegsteiger aangebracht bij de Keern in Medemblik. Jaarstukken 2025 | PAGINA 68 Jaarstukken 2025 PAGINA 69 Riolering We beheerden en onderhielden ongeveer 280 km riolering, 85 km persriolering, 130 rioolgemalen, 570 minigemalen, 18.300 straatkolken en 19.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten houden en het verbeteren van de leefomgeving. Het beleid is vastgelegd in het 'Programma stedelijk water en riolering 2023-2027'. We maakten onderscheid tussen: • Vrijverval riolering: deze riolering bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater naar de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water; • Mechanische riolering: deze riolering bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is.
De gemaaltjes transporteren het afvalwater naar de rioolwaterzuivering; • Drainage: deze riolering bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Drainage ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water. In 2025 voerden we naast regulier onderhoud onder andere de volgende werkzaamheden uit aan onze riolering: • Uitvoeren van het project Ganker in Nibbixwoud, waar onder andere hemelwaterriolering en een waterbergende wegfundering werden aangelegd; • Uitvoeren van het project Burg. Elmersstraat e.o. in Benningbroek, waar onder andere de riolering werd vervangen; • Renoveren van diverse rioolgemalen; • Uitfaseren van voorzieningen voor de Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA's) en plaatsing van vervangende septic tanks, vooruitlopend op overdracht naar grondeigenaar . Dit is een project in samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Gebouwen Met de gebouwen van de gemeente stellen we inwoners in staat om onderwijs te volgen, te sporten, elkaar te ontmoeten en andere beleidsdoelen te realiseren. In dit onderdeel van de paragraaf kapitaalgoederen wordt inzicht gegeven op de vastgoedportefeuille. De gemeente is als eigenaar van vastgoed verantwoordelijk voor 102 gebouwen.
De kwalitatieve kaders voor het onderhoud zijn vastgelegd in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023 - 2042'. Eind 2025 hebben we de gebouwenlijst behorende bij de Nota Vastgoedbeleid 2023 geactualiseerd. Het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen is in 2023 geactualiseerd en vastgesteld. In dit plan wordt inzicht gegeven in het planmatig onderhoud van de gebouwen en de kosten die daarmee gemoeid zijn over de periode 2023-2042. Wij voeren onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uit volgens de NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). Jaarstukken 2025 PAGINA 70 In 2025 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Schilderwerk uitgevoerd aan de diverse gemeentelijke gebouwen; • Keuringen uitgevoerd van elektrische installaties van diverse gemeentelijke gebouwen ; • Stappen gezet ter verbetering van het beheer en exploitatie van MFA de Bloesem ; • Verbouw brandweergarage Wervershoof (voor nieuwe grotere brandweerwagen); • Revisie carillon Bonefaciustoren. Naast onderhoud, heeft de gemeente ook de wettelijke verplichting en de gemeentelijke ambitie om haar eigen vastgoed te verduurzamen, in 2024 is hiervoor een portefeuilleroutekaart opgesteld. In 2025 is gewerkt aan de voorbereiding van fase 1, bestaande uit 9 accommodaties, (2027 –2031) van de verduurzamingsopgave voor het gemeentelijk vastgoed.
Om tot deze selectie voor fase 1 te komen zijn de volgende onderwerpen betrokken in de afweging: • Technische staat van de installaties; • Natuurlijke vervangingsmomenten; • Maatschappelijke relevantie en urgentie; • Verduurzamingspotentieel en investeringsvoordeel (mate van energiebesparing en kosteneffectiviteit) en; • Subsidiemogelijkheden. In lijn met de Nota Vastgoedbeleid 2023 is verder gewerkt aan het afstoten van niet -kernvastgoed. In lijn met dit beleid is begin 2025 Molen de Hoop te Wervershoof verkocht. Daarnaast zijn nieuwe overeenkomsten afgesloten met maatschappelijke partners voor het toekomstbestendig gebruik van gemeentelijke gebouwen. GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. Maar ook stemmen we onze plannen af met andere partijen, die ook werkzaamheden uitvoeren in onze gemeente, zoals netbeheerders en woningcorporaties. We willen bereiken dat we zo veel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren. Natuurlijk vanuit de eigen verantwoordelijkheid van de diverse partijen. Jaarstukken 2025 PAGINA 71 Om deze plannen samen af te stemmen, stelden we een kernteam samen met daarin de externe partijen met belangen in onze openbare ruimte.
Zo stemmen wij de grotere programma’s zoals Duurzaam Medemblik en het Woonakkoord op strategische termijn af met de externe partijen waaronder de nutspartijen, provincie Noord-Holland, het hoogheemraadschap en woningbouworganisaties. Voor ambities als het in 20 40 afgesloten zijn van aardgas of bijdragen aan het jaarlijks realiseren van ons woningbouwprogramma hebben we onze partners hard nodig. Veel plannen van de gemeente Medemblik en haar externe partijen spelen op kortere termijn en zijn minder strategisch van aard. Daarom verruimt gemeente Medemblik de focus door naast de coördinatie op het strategische proces ook de samenwerking met de vertegenwoordigers van de externe partijen op tactisch en operationeel niveau te verstevigen. Hiervoor hebben we structureel overleg met de externe partijen. Doelstelling is om grip te krijgen op naleving van afspraken rond de projectvoering, de overall voortgang van ‘lopende projecten’ bewaken en waar nodig te adviseren over bijsturing, conflicten in ‘lopende projecten’ te agenderen en verbeterpunten voor de projectvoering aan te dragen. Beide processen monden uit in een overzicht op kaart waar de locatie en samenwerkingsmogelijkheden per project inzichtelijk worden voor alle partijen. Projectdata voeren we in een ICT-tool en houden we up to date om te delen met externen.
Deze werkwijze noemen we Gezamenlijke Regie op Infrastructurele Projecten (GRIP).
Jaarstukken 2025 PAGINA 73 2.2.4 Financiering Een solide financiële positie is belangrijk om onze ambities te kunnen uitvoeren. Daarvoor is het nodig dat we tijdig en onder goede voorwaarden toegang hebben tot de geld- en kapitaalmarkt. De regels voor financiering zijn strikt, omdat de keuzes directe gevolgen hebben voor onze financiële positie. In 2025 hebben we daarom actief gestuurd op het moment en de voorwaarden waaronder we financiering aantrekken of middelen uitzetten. Hiermee dragen we bij aan een financieel gezonde gemeente, wat uiteindelijk ten goede komt aan onze inwoners. In deze paragraaf geven we inzicht in het gevoerde financieringsbeleid en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025. Doelstelling Ons financieringsbeleid is gericht op zorgvuldigheid en het beperken van risico’s. De belangrijkste doelstellingen in 2025 waren: • Zorgen voor duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; • Beheersen van financiële risico’s, waaronder rente-, liquiditeits- en kredietrisico’s; • Minimaliseren van te betalen rente- en bankkosten. Ons financieringsbeleid ligt vast in het Treasurystatuut van de gemeente Medemblik. Financieringsbehoefte Er zijn langlopende en kortlopende financieringen. Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) In 2025 zijn geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken.
Op de bestaande leningen is in totaal € 2.031.000 afgelost. Hiermee kwam het totale uitstaande saldo eind 2025 uit op € 17.547.000. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2025 hadden we ruim voldoende liquide middelen waardoor het niet nodig was om kortlopende geldleningen aan te trekken. Rente- en financieringsbeleid In 2025 verlaagde de Europese Centrale Bank (ECB) meerdere malen de rente (van 3% naar 2%), om de economie in de eurozone te stimuleren. Deze ontwikkelingen hebben we nauwlettend gevolgd en meegenomen in onze financieringskeuzes. Over het saldo schatkistbankieren ontvingen we een gemiddelde rente van 2,18%, wat neerkomt op € 830.000 aan rente-inkomsten. Kasgeldlimiet Gemeenten mogen hun activiteiten niet onbeperkt financieren met kortlopende middelen. De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt hiervoor de kasgeldlimiet vast. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 8,5%. De kasgeldlimiet voor 2025 bedroeg voor gemeente Medemblik daardoor € 13.999.000. In 2025 bleven we in alle kwartalen binnen deze kasgeldlimiet. De gemeente voldeed hiermee aan de wettelijke kaders. Bedragen * € 1.000 Kasgeldlimiet 2025 | 1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal 1. Kasgeldlimiet | 13.999 | 13.999 | 13.999 | 13.999 2.
Gemiddeld kortlopende schuld | - | - | - | - 3. Gemiddeld kortlopende middelen | 36.138 | 38.607 | 41.868 | 38.715 4. Overschrijding (-) van kasgeldlimiet | - | - | - | - 5. Ruimte (+) van kasgeldlimiet | 50.137 | 52.606 | 55.867 | 52.713 Renterisiconorm Bij de structurering van langlopende financiering moet de gemeente voldoen aan de wettelijke vereisten die zijn vastgelegd in de wet Fido. Bij het aantrekken van langlopende geldleningen moet voldaan worden aan de renterisiconorm uit deze wet. Deze norm beperkt toekomstige renterisico’s door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. De renterisiconorm berekenen we als percentage op het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 20%. De renterisiconorm kwam in 2025 daarmee uit op € 32.938.000. De volgende tabel geeft inzicht in onze lening portefeuille: Bedragen * € 1.000 2025 | Gemiddelde rente % Stand leningen op 1 januari* | 19.578 | 0,95% Nieuwe leningen | - Reguliere aflossingen | -2.031 Vervroegde aflossingen | - Stand leningen per 31 december | 17.547 * Van dit bedrag hebben we € 375.000 doorgeleend aan Het Grootslag.
In de volgende tabel berekenen we het renterisico voor 2025: Jaarstukken 2025 | PAGINA 74 Bedragen * € 1.000 2025 Renteherziening op vaste schuld | - Te betalen reguliere aflossingen | 2.031 Te ontvangen reguliere aflossingen | -44 Totaal renterisico | 1.987 Eind 2025 bedroeg de totale lening portefeuille € 17.547.000. Het renterisico voor 2025 kwam uit op € 1.987.000 en bleef hiermee ruim binnen de wettelijke norm van € 32.938.000. Renteberekening Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat gemeenten inzicht geven in hun renteberekening. De volgende tabel geeft inzicht in onze rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat: Bedragen * € 1.000 Begroting 2025 | Realisatie 2025 Externe rentelasten over de korte en lange financiering | -186 | -217 Externe rentebaten | 955 | 1.064 Saldo rentelasten en rentebaten | 769 | 847 De rente die aan de facilitaire grondexploitaties moet worden | 5 | - doorberekend Rente projectfinanciering doorberekend aan taakveld | 6 | 6 De rentebaat van de doorverstrekte leningen indien daar een specifieke | -7 | -7 lening voor is aangetrokken Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 4 | -1 Subtotaal door te rekenen rente | 773 | 846 Rente over eigen vermogen | - | - Rente over voorzieningen | - | - Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 773 | 846 Werkelijk aan taakvelden toegerekende
rente | - | - Rente resultaat op taakveld Treasury | 773 | 846 Samenvatting De gemeente voerde in 2025 een voorzichtig en risicobewust financieringsbeleid. Er zijn geen nieuwe leningen afgesloten en de bestaande portefeuille is verder afgebouwd. Jaarstukken 2025 | PAGINA 75 Jaarstukken 2025 PAGINA 76 De kasgeldlimiet en renterisiconorm zijn ruimschoots nageleefd. Het renteresultaat op taakveld Treasury was positief en hoger dan begroot. Hiermee is ook in 2025 gestuurd op een financieel robuuste en toekomstbestendige positie. Jaarstukken 2025 PAGINA 77 2.2.5 Bedrijfsvoering In onze bedrijfsvoering werkten wij voor het kalenderjaar 2025 aan belangrijke doelstellingen vanuit vooraf bepaalde actiepunten. Deze doelstellingen zijn opgenomen in 3 programma’s te weten: Programma 1: Dienstverlening en organisatie Programma 2: Samen leven en ondersteuning Programma 3: Ruimte In de programmaverantwoording bij dit jaarverslag vindt u voor elk programma de reflectie op de actiepunten voor 2025. Wat is er bereikt, wat is er in ontwikkeling en wat vraagt onze aandacht in 2025. Bij de uitvoering van de actiepunten, maar ook bij de uitvoering van onze dagelijkse werkzaamheden is er blijvend aandacht voor de thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met de inwoners.
Organisatie Mensen & Middelen In de gemeentelijke organisatie gaat het om mensen en middelen. In dit onderdeel komen deze onderwerpen aan bod: • Organisatieontwikkeling; • In-en uitstroom en arbeidsmarkt; • Gemiddelde leeftijd van onze medewerkers; • Ziekteverzuim; • Loonkosten. Organisatieontwikkeling In 2025 hebben we gewerkt aan het versterken van de organisatie. De inzet was gericht op het aanbrengen van samenhang, het ontwikkelen van leiderschap en het voorbereiden van een toekomstbestendige inrichting. De organisatie heeft in 2025 haar missie, visie en kernwaarden vastgesteld. Deze geven richting aan het dagelijks werk en vormen de basis voor het strategisch organisatieplan 2025 –2026. In dit plan is uitgewerkt wat de organisatie wil bereiken, hoe hieraan wordt gewerkt en op welke manier de voortgang wordt gevolgd. Afdelingen en teams gebruiken dit plan als leidraad voor hun eigen plannen. Het continu leren en ontwikkelen van medewerkers is hierin als belangrijk organisatiedoel opgenomen. Een belangrijk onderdeel van de organisatieontwikkeling is de ontwikkeling van leiderschap. Het volledige managementteam neemt deel aan een in company leiderschapsprogramma. Dit programma sluit aan bij de gekozen koers en richt zich op mensgericht leidinggeven, het stimuleren van eigenaarschap en het beleggen van verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie.
Daarmee wordt gewerkt aan een lerende organisatie die past bij de ambities van de gemeente. Het leiderschapsprogramma loopt in 2026 door. Daarnaast is in 2025 gestart met de herstructurering van de organisatie van 4 naar 3 afdelingen: Sociaal, Ruimte en Bedrijfsvoering. In dit jaar lag de nadruk op het verkennen van een logische teamindeling binnen deze afdelingen. Dit proces vindt plaats in overleg met de ondernemingsraad. De verdere uitwerking krijgt vervolg in 2026, waarbij het tempo per afdeling kan verschillen. De voortgang van het strategisch organisatieplan wordt elk kwartaal gemonitord door het strategisch managementteam. Daarmee is geborgd dat de gekozen koers structureel wordt gevolgd en vertaald naar het dagelijks functioneren van de organisatie. In- en uitstroom en arbeidsmarkt In 2025 is in een krappe arbeidsmarkt 93,4% van alle vacatures succesvol ingevuld. Dit geeft een positief beeld van de totale wervingsresultaten. Binnen dit totaalbeeld blijft de invulling van specialistische functies binnen de afdeling Ruimte, zoals verkeersadviseurs, senior beleidsadviseurs, projectleiders en programmamanagers, uitdagend. Verwacht wordt dat deze schaarste ook de komende jaren aanhoudt. Voor deze functies zijn verschillende wervingsaanpakken ingezet, waarvan enkele succesvol waren.
Tegelijkertijd is duidelijk dat voor dit type specialistische functies nog geen structureel effectieve aanpak is gevonden, ondanks het hoge invulpercentage van vacatures. De doorstroom vanuit het traineeprogramma uit 2023 is positief. Alle geworven trainees zijn in 2025 doorgestroomd naar een regulier dienstverband. 2023 | 2024 | 2025 Uitstroom | 42 | 46 | 45 Instroom | 123 | 83 | 63 Doorstroom | 19 | 22 | 18 Gemiddelde leeftijd De gemiddelde leeftijd van onze medewerkers is in 2025 nagenoeg gelijk gebleven. Onderstaand overzicht geeft een beeld van de ontwikkeling. 2023 | 2024 | 2025 Gemiddelde leeftijd | 45,6 | 44,8 | 44,9 Jaarstukken 2025 | PAGINA 78 De instroom en uitstroom is wat betreft leeftijdsklasse als volgt opgebouwd: 2024 | 2025 | 2024 | 2025 Leeftijdsklasse | Instroom | Instroom | Uitstroom | Uitstroom 0 tot 27 jaar | 19% | 11% | 11% | 5% 27 tot 35 jaar | 23% | 27% | 9% | 22% 35 tot 45 jaar | 27% | 24% | 17% | 29% 45 tot 55 jaar | 20% | 27% | 24% | 20% 55 tot 60 jaar | 7% | 6% | 13% | 13% 60 jaar en ouder | 4% | 5% | 26% | 11% Totaal | 100% | 100% | 100% | 100% Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage is in 2025 gestegen naar 5,76 %waardoor het KPI om onder de gemeentelijke verzuimnorm van 2024 (5,3%) te blijven niet is gehaald.
De stijging komt vooral door een toename van het langdurig verzuim in het 4e kwartaal, mede door nieuwe langdurige ziektegevallen en knelpunten in de samenwerking met de arbodienst. Voor 2025 zijn er nog geen specifieke cijfers voor gemeentelijke organisaties gepubliceerd. Loonkosten Bedragen * € 1.000 Betreft: | 2023 | 2024 | 2025 Loonkosten | 26.370 | 32.994 | 37.112 Flexibele schil | 6.692 | 1.126 | 228 Totale loonsom | 33.062 | 34.120 | 37.340 Overige inhuur | 1.748 | 5.816 | 7.190 Totaal | 34.810 | 39.936 | 44.530 Communicatie We zijn gestopt met ‘X’ als communicatiekanaal. Reden hiervoor is dat het kanaal slechts nog passief werd gebruikt, steeds minder werd geraadpleegd en het aantal volgers steeds verder afneemt. Ook zijn onze statistieken en de effectiviteit niet meer meetbaar zonder een betaald account aan te maken. Onze andere kanalen zoals de gemeentelijke website, nieuwsbrieven en andere sociale kanalen blijven onderdeel van de gemeentelijke communicatie. Jaarstukken 2025 | PAGINA 79 Jaarstukken 2025 PAGINA 80 Informatieveiligheid en privacy Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners verwachten een betrouwbare overheid die op een zorgvuldige en veilige manier met hun informatie omgaat. De gemeente Medemblik speelt hierin een belangrijke rol om deze verwachting waar te maken.
Een goede informatieveiligheid draagt bij aan een hogere kwaliteit, en continuïteit, van de bedrijfsvoering en dienstverlening voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. In dit onderdeel leest u daar meer over. Hoe staan wij ervoor? Het landelijke dreigingsbeeld voor Nederlandse gemeenten is in 2025 verder verslechterd. Door toenemende geopolitieke spanningen neemt de kans op digitale spionage, hacktivisme en gerichte phishingcampagnes duidelijk toe. Deze dreigingen raken niet alleen onze informatiebeveiliging, maar kunnen direct de continuïteit van onze bedrijfsvoering en de beschikbaarheid van publieke dienstverlening aantasten. Tegelijkertijd staat onze afhankelijkheid van grote, veelal Amerikaanse technologie - en cloudleveranciers onder druk door juridische en politieke onzekerheden. Hierdoor wordt het lastiger om structurele zekerheid te garanderen over de continuïteit, controleerbaarheid en rechtspositie van onze data. Deze ontwikkelingen vergroten het strategische belang om kritisch te kijken naar de inrichting van onze informatievoorziening en naar de afhankelijkheid van niet -Europese partijen. Binnen de organisatie wordt dit onderkend. De gemeente hanteert een cloud -first beleid en volgt het verplichte normenkader voor Baseline informatiebeveiliging Overheid (BIO).
Bij de inkoop van clouddiensten wordt structureel getoetst aan de geldende kaders voor informatieveiligheid en privacy. Voor de gemeente Medemblik betekent dit dat digitale weerbaarheid niet uitsluitend een technische aangelegenheid is, maar een samenhangende organisatorische én strategische voorwaarde voor toekomstbestendige dienstverlening. Het draagt bovendien bij aan onze rol als betrouwbare en transparante overheid. Dit vraagt van de organisatie dat digitale weerbaarheid structureel wordt meegewogen in besluitvorming over dienstverlening, samenwerking, processen en investeringen. De grootste risico’s voor gemeente Medemblik vanuit informatieveiligheid zijn: • Uitval van dienstverlening en bedrijfsvoering (beschikbaarheid); • Vertrouwelijke en/of gevoelige (persoonlijke) informatie in verkeerde handen (vertrouwelijkheid); • Fouten in de dienstverlening (integriteit). In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet. Zo zijn onder andere de volgende successen behaald: • Een verplichte e-learning geïmplementeerd voor alle medewerkers met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy; • De volgende stap gezet in Bedrijfscontinuïteit Management door het opstarten van een projectgroep voor het opstellen van operationele plannen; • We zijn onderdeel van een pilot van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD).
Het doel van deze pilot is om de nieuwe ondersteuningsproducten van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) versie 2.0 te toetsen en verder te verbeteren. Deze producten helpen gemeenten bij het versterken van hun informatiebeveiliging en bij het voldoen aan de eisen van de aankomende Cyberbeveiligingswet . Resultaten van ENSIA cyclus 2025 Gemeenten zijn verplicht om, jaarlijks uiterlijk op 30 april van het nieuwe jaar verantwoording over het vorig jaar af te leggen, over de informatieveiligheid, de zogeheten Eenduidige Normatiek Single Information Audit Jaarstukken 2025 PAGINA 81 (ENSIA). Uitgangspunt is de horizontale verantwoording van het college aan de gemeenteraad. In dit kader dient het college hierover in het jaarverslag een passage op te nemen. Genoemde verantwoording vormt ook de basis voor de verticale verantwoording aan de nationale partijen die een rol hebben in het toezicht op de informatieveiligheid. In de tabel hieronder vindt u de resultaten over de ENSIA-cyclus van het jaar 2025. Stelsel Resultaat BAG Voldoet BGT Voldoet BRO Voldoet BIO In control BRP Voldoet Reisdocumenten Voldoet DigiD Voldoet Suwinet In control. Tijdens de Suwinet-audit zijn afwijkingen geconstateerd op het tijdig verwijderen van account van oud-medewerkers. Hiervoor is een verbeterplan opgesteld en deze wordt uitgevoerd.
Privacy In 2025 hebben we verdere stappen gezet in het versterken van de bescherming van persoonsgegevens en het waarborgen van privacy. Er is blijvend geïnvesteerd in bewustwording onder meer door de e -learningmodules van Arda. Hierdoor neemt de organisatie brede aandacht voor een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens structureel toe.Ook is er een start gemaakt met opstellen van procedures voor de verschillende werkprocessen binnen het privacy domein. Datalekmeldingen zijn conform de AVG vereisten geregistreerd en waar nodig voorzien van passende herstelmaatregelen. Hierdoor neemt de betrouwbaarheid en transparantie van de organisatie rondom incidentafhandeling toe. Tot slot is gestart met de voorbereiding op een actualisatie van het gemeentelijke privacybeleid, waarbij nadruk ligt op duidelijke rollen en verantwoordelijkheden, risicobeheersing en aansluiting op de geldende wet - en regelgeving. Deze doorontwikkeling vormt een belangrijke basis voor verdere professionalisering in 2026. Informatiebeheer In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) beoordeelt de provincie onze gemeente op de uitvoering van Informatie- en archiefbeheer. Op basis van de ontvangen toezichtinformatie en het verificatiegesprek zijn zij tot de hoogste beoordeling 'goed' gekomen.
Fraudesignalen en -risico's Het college van gemeente Medemblik is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. De gemeente heeft frauderisicobeheersing actief opgepakt. Naast een frauderisicoanalyse zijn in 2025 met het management de frauderisico’s geëvalueerd op Jaarstukken 2025 PAGINA 82 basis van een fraudesignaallijst. Zoals in elke gemeente is op enkele onderdelen in de bedrijfsvoering sprake van fraudesignalen die het risico op het niet naleven van regelgeving vergroten. Er is geen fraude geconstateerd. De fraudesignalen en risico’s worden nader bekeken waarbij het implementeren van aanvullende beheersmaatregelen wordt verkend. Onderstaande grafiek toont de uitkomsten van de fraudesignaallijst. In 2025 heeft het college de nota Fraude, Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) vastgesteld. Door het vaststellen van de nota kan deze dienen als kapstok voor toekomstig beleid tegen fraude en M&O. Ook gebruiken we deze nota om een jaarlijks Plan Do Check Act (PDCA) cyclus vast te leggen voor werkzaamheden die team VIC (Verbijzonderde Interne Controle) uitvoert. Hierbij streven we naar continue verbetering van processen die onderhevig kunnen zijn aan fraude en M &O.
Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Medemblik en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen. Daarom beschikt gemeente Medemblik over een integriteits- en gedragscode voor ambtenaren. Er zijn openbare integriteitscodes opgesteld voor bestuurders, de burgemeester en raadsleden. Er is organisatiebreed aandacht voor risico’s van ondermijning en de beheersmaatregelen die hiervoor zijn. Zo is er een vertrouwenspersoon en een meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten ertoe bijdragen dat het overrulen van controlemaatregelen wordt gesignaleerd.
Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering voldoende inzichtelijk zijn en op een adequate wijze de aandacht krijgen.
Jaarstukken 2025 PAGINA 83 Advies en dienstverlening In 2025 heeft de trend van ‘meer en complexere inkopen’ van de voorgaande jaren zich doorgezet. Vorig jaar zijn er met onze begeleiding 30 trajecten opgestart, 20 aanbestedingen hebben al geresulteerd in een overeenkomst waarvan 11 via een Europese procedure. Er lopen nog eens 5 in 2025 opgestarte Europese aanbestedingen door in 2026. Daarnaast zijn er – uiteraard – ook veel inkopen via een zogenaamde ‘onderdrempelige procedure’, bijvoorbeeld meervoudig of enkelvoudig onderhands, gedaan. Sinds 2025 houden we bij welke inkopen op een maatschappelijk verantwoorde wijze verlopen. Bij deze inkopen geldt bijvoorbeeld een doelstelling om materiaal te hergebruiken of om sociale voorwaarden op te nemen (zoals inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij de uitvoering van de opdracht). We zien dat Maatschappelijk Verantwoord Inkopen behoorlijk de aandacht heeft binnen de inkooporganisatie, vaker dan het misschien op het eerste gezicht lijkt. In de zomer van 2025 rapporteerde de accountant over de stand van aanbestedingsonrechtmatigheden in 2024. Een – vanuit inkoopperspectief – belangrijk advies was het implementeren van een verplichtingenadministratie, met als doel meer zicht en grip te krijgen op (inkoop)facturen.
Ook adviseerde de accountant alert(er) te zijn op het wijzigen van contracten; niet iedere wijziging is namelijk toegestaan. Tot slot heeft het afgelopen jaar in het teken gestaan van de vertaalslag van de organisatie - en afdelingsdoelen naar de doelstellingen van de afzonderlijke teams en taakvelden. Aan veel van de overkoepelende doelstellingen werkten we al, maar het is fijn om een gezamenlijke ‘kapstok’ te hebben om deze ambities aan op te kunnen hangen. Jaarstukken 2025 PAGINA 84 Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van de jaarrekening 2023 moeten we de rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Hiermee legt het college verantwoording af over de naleving van geldende wet - en regelgeving bij de totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording is een verklaring van het college volgens een voorgeschreven model. Deze verklaring is opgenomen in de jaarrekening bij het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording. De wetswijziging veroorzaakt dat de bewijslast om aan te tonen dat de gemeente Medemblik primair “in control” is op gebied van financiële rechtmatigheid is verlegd van de accountant naar het college. Voor het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties moet op een drietal rechtmatigheidscriteria aanvullend worden getoetst.
Dit betreffen het begrotings -, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer moet aan deze drie rechtmatigheidscriteria expliciet aandacht worden besteed. In de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV is een nadere uitwerking gegeven van deze drie begrippen en de manier waarop hier in de praktijk mee om kan worden gegaan. Kaderstelling raad In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording stelt de raad de kaders vast voor het inrichten en uitvoeren van de rechtmatigheidscontrole en hoe we omgaan met rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden. Deze kaders zijn vastgelegd in de financiële verordening, controleverordening en het normenkader. Het normenkader bevat een inventarisatie van voor de rechtmatigheidscontrole en accountantscontrole relevante externe wetgeving en eigen regelgeving. De inventarisatie bevat alleen wet - en regelgeving, voor zover die bepalingen bevat over financiële beheers handelingen. Het normenkader geeft het kader waarbinnen het college de financiële rechtmatigheidscontrole laat uitvoeren. Het geactualiseerde normenkader is vastgesteld in december 2025.
Rechtmatigheidscontrole De organisatie heeft onafhankelijke interne auditors aangesteld die in 2025 de rechtmatigheidscontrole hebben uitgevoerd aan de hand van de bij de rechtmatigheidsverantwoording vermelde drie criteria: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. De bevindingen en rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden worden gerapporteerd aan het college. Hiermee wordt de rechtmatigheidsverantwoording onderbouwd. De accountant toetst of de rechtmatigheidscontrole goed is uitgevoerd en gaat na of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Jaarstukken 2025 PAGINA 85 Rapportage rechtmatigheidsafwijkingen boven de rapportage- en verantwoordingsgrens In de financiële verordening is opgenomen hoe we omgaan met rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden en heeft de raad de rapportagegrens en verantwoordingsgrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens bedraagt € 3.432.000. - Het college hanteert een verantwoordingsgrens ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording van 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. - Wanneer rechtmatigheidsafwijkingen de verantwoordingsgrens overschrijden, worden deze in de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en toegelicht. De rapportagegrens bedraagt € 1.716.000.
- Het college hanteert een rapportagegrens van 1% van de totale ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording. - Wanneer rechtmatigheidsafwijkingen de rapportagegrens overschrijden, worden deze in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht en welke maatregelen worden genomen om deze in de toekomst te voorkomen. Uitkomsten rechtmatigheidscontrole Voor Medemblik komen de totale onrechtmatigheden over 2025 uit op € 7.257.000 waarvan € 4.944.000 binnen het begrotingscriterium en € 2.313.000 binnen het voorwaardencriterium. Dit totaal is hoger dan de 2% verantwoordingsgrens die vastgesteld is door de gemeenteraad (de toegestane grens van € 3.432.000). We kunnen als college daarom niet aangeven rechtmatig te hebben gehandeld. A. Begrotingscriterium Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten en afwijkende baten en onderschrijdingen van lasten en investeringen die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld behoren bij de fouten en onduidelijkheden onder het begrotingscriterium. Waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze over- en onderschrijdingen acceptabel zijn. De kadernota rechtmatigheid schrijft dit zo voor. In totaal is er voor € 4.944.000 aan begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd.
Deze € 4.944.000 is verdeeld over de drie begrotingsprogramma's. Hiervan is € 4.944.000 passend binnen vooraf gestelde beleid. Voorheen zou dit tot gevolg hebben dat deze onrechtmatigheid van de lasten buiten beschouwing bleef in het oordeel van de accountant, maar omdat het college haar verantwoording moet geven op een nieuwe strengere manier (over de bruto onrechtmatigheid), telt dit nu wel mee. Beschrijving en oorzaak fouten De overschrijding van lasten in programma 1 betreft voornamelijk de bijstelling van de pensioenvoorziening wethouders van ongeveer € 2.100.000. De overschrijding van lasten in programma 2 hebben betrekking op de open einde regelingen in het sociaal domein van ongeveer € 2.700.000 en overschrijding van de investeringskredieten van € 100.000. Verbeterpunten om deze fouten in de toekomst te voorkomen De bijstelling van de pensioenvoorziening wethouders was een incidentele bijstelling. Voor zowel de Jeugdzorg als Wmo-zorg hebben wij een wettelijke verplichting om zorg te verlenen. B. Voorwaarden criterium Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het geactualiseerde normenkader zoals door de raad is vastgesteld in december 2025. In het proces aanbesteden is voor € 2.313.000 aan fouten geconstateerd. Beschrijving en oorzaak fouten Onrechtmatigheden bestaan uit contracten en/of opdrachten waarbij niet de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd.
Bij het inkopen van diensten, leveringen of werken met een waarde boven het wettelijk bepaalde drempelbedrag zijn gemeenten volgens het Europees aanbestedingsrecht verplicht om deze opdrachten Europees aan te besteden. In de onderstaande tabel zijn de fouten nader gespecificeerd. Bedragen * € 1.000 2024 | 2025 Onrechtmatigheden uit voorgaande jaren die doorlopen* | 1.061 | 1.102 Wezenlijke wijzigingen met betrekking tot een aanbestedende dienst | 108 | - Nieuwe onrechtmatigheden met ingang van het boekjaar | 771 | 1.212 Totaal | 1.940 | 2.313 De oorzaak van de onrechtmatigheden uit voorgaande jaren die doorlopen ligt voornamelijk bij niet rechtmatige verlenging. Dit betreffen onrechtmatigheden die bestaan uit 9 contracten, waarvan een groot deel ouder zijn dan drie jaar. Twee van deze contracten zijn in 2025 reeds afgelopen, voor twee andere lopen op dit moment aanbestedingen die waarschijnlijk in 2026 zullen worden afgerond en geïmplementeerd waarmee de onrechtmatigheid in 2026 zal eindigen. Bij vier nieuwe dossiers is geconstateerd dat de inkoopprocedure niet goed is uitgevoerd, door signalering zijn deze kosten over 2025 onrechtmatig. Voor één van deze contracten zijn de laatste kosten reeds in 2025 gerealiseerd, voor de overige contracten worden acties ondernomen om de onrechtmatigheid in 2026 zo klein mogelijk te houden en waar mogelijk de lopende opdracht te beëindigen.
Verbeterpunten om deze fouten in de toekomst te voorkomen De genomen maatregelen richten zich op bewustwording van rechtmatig aanbesteden en een deugdelijke contractregistratie en -bewaking. Door tijdige signalering met behulp van de interne aanbestedingskalender, de spendanalyse en de nieuw vastgestelde inkoopregels voorkomen we dat Europese aanbestedingsrichtlijnen niet goed worden toegepast. De inkoopadviseurs adviseren management en budgethouders over het inkoopbeleid en contractregistratie. Reeds onrechtmatige uitgaven staan op de rol om opnieuw te worden aanbesteed. Jaarstukken 2025 | PAGINA 86 Jaarstukken 2025 PAGINA 87 C. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium De gemeente heeft beleid om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Het M&O beleid bestaat uit specifieke regelingen, verordeningen en processen. De meeste regelingen zijn gebonden aan wettelijke eisen. Het college laat interne onderzoeken uitvoeren om te controleren of er voldoende maatregelen zijn om misbruik en oneigenlijk te voorkomen, tijdig te detecteren en passende sancties op te leggen. M&O beleid wordt nageleefd en de getroffen maatregelen werken. Het M&O-beleid is actueel en afgestemd op de meest recente wetgeving. Er zijn in 2025 geen M&O-fouten gevonden.
Jaarstukken 2025 PAGINA 88 Juridische zaken Klachten 2025 Afdeling Aantal Sociaal 19 Externe dienstverlening * 11 Ruimte 28 Bedrijfsvoering 7 Openbare Orde en Veiligheid * 4 Geen klacht/niet tegen gemeente 1 Totaal 70 * Vanaf 1 augustus heeft een herindeling plaatsgevonden waarbij team OOV in de afdeling Sociaal is opgenomen en de teams van voormalig afdeling Externe verdeling zijn verdeeld over de afdelingen Sociaal en Ruimte. De aantallen die bij team OOV en afdeling Externe dienstverlening zijn opgenomen betreffen het aantal klachten dat is ontvangen tot 1 augustus. Wet open overheid verzoeken (Woo) 2025 Aantal verzoeken Toegekend 21 Afgewezen 8 Afgebroken 5 Buiten behandeling gesteld 2 Doorgestuurd naar ander bestuursorgaan 1 Nog niet afgehandeld 4 Totaal ontvangen 41 Bezwaarschriften 2025 Ingediend in 2025: 160 Afgehandeld in 2025 Ingetrokken 38 Ongegrond 39 Gegrond 18 Niet-ontvankelijk 29 Overig 10 Totaal ingediend 134 Ingebrekestellingen niet tijdig beslissen 2025 Geweigerd | Toegekend | Af-gebroken | Nog niet | Totaal bekend Sociaal | 9 | - | - | - | 9 Overig | 8 | 2 | - | 2 | 12 Totaal ingebrekestellingen | 17 | 2 | - | 2 | 21 Totaal uitgekeerde bedrag dwangsommen over 2025: € 2.884. Beroep/hoger beroep en voorlopige voorzieningen 2025 Uitspraken bestuursrechter (excl. belastingen en bestemmingsplannen) in 2025: 29.
Procedure | Niet- | On- | Gegrond | Ingetrok-ken | Af-gebroken | Totaal ontvankelijk | gegrond Voorlopige voorziening | 2 | 1 | 1 | 2 | - | 6 Beroep | 1 | 13 | 2 | 4 | 1 | 21 Hoger beroep | - | 2 | - | - | - | 2 Beroep gestart in 2025: 7 Hoger beroep gestart in 2025: 5 Jaarstukken 2025 | PAGINA 89
Jaarstukken 2025 PAGINA 91 2.2.6 Verbonden partijen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen In 2014 stelde de gemeenteraad de visie over de verbonden partijen vast in de 'Nota Verbonden Partijen 2014'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De gemeenteraad stelde in 2017 ook de notitie 'Toezicht houden op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance )'. We geven in dit onderdeel een overzicht van de gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen en coöperaties. Gemeenschappelijke regelingen 1 Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland (OBS) Vestigingsplaats: Hoorn www.regiowestfriesland.nl De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken).
• het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie van leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. Onder deze regeling valt ook de samenwerking op basis van het Pact van Westfriesland. We zetten ons regionaal in ieder geval in op energie (specifiek geothermie), versnellen van woningbouw en innovatie van de zorg. Jaarstukken 2025 PAGINA 92 2 Westfries Archief Vestigingsplaats: Hoorn www.westfriesarchief.nl Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn: • het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten; • het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek; • het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; • een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.
3 SSC DeSom Vestigingsplaats: Wognum www.sscdesom.nl Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT -diensten van DeSom af. 4 GGD Hollands Noorden Vestigingsplaats: Alkmaar www.ggdhollandsnoorden.nl De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. De GGD heeft daarvoor de volgende doelstellingen: • ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid; • uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van: jeugd; infectieziektebestrijding; kwetsbare inwoner; onderzoek, beleid en preventie. Jaarstukken 2025 PAGINA 93 5 WerkSaam Westfriesland Vestigingsplaats: Hoorn www.werksaamwf.nl WerkSaam Westfriesland (kortweg Werksaam) voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor een inkomensvoorziening voor oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening aan zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen.
Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar dat nodig is. En uitkeringen verstrekken aan hen die dat nodig hebben. 6 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Vestigingsplaats: Alkmaar www.vrnhn.nl De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverlenings -diensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren. 7 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) Vestigingsplaats: Hoorn www.odnhn.nl De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit. 8 Afvalbeheer Westfriesland Vestigingsplaats: Bovenkarspel In 2021 is de naam van de toenmalige gemeenschappelijke regeling ‘Centraal afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland’ (CAW) gewijzigd in ‘Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)’. Alle aandelen van de Huisvuilcentrale (HVC) zijn van het CAW overgegaan naar de zeven Westfriese gemeenten.
In 2019 was al de bevoegdheid op het gebied van beleid, de afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met het HVC overgegaan naar de individuele gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als form ele taak bij het ABWF. Verder functioneert het ABWF als afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC. Jaarstukken 2025 PAGINA 94 9 Recreatieschap Westfriesland Vestigingsplaats: Stede Broec www.recreatieschapwestfriesland.nl Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en het landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en recreatiegebieden. 10 Archeologie West-Friesland Vestigingsplaats: Hoorn www.archeologiewestfriesland.nl De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn inmiddels ook toegetreden.
11 Rekenkamercommissie Medemblik - Opmeer Vestigingsplaats: Wognum De gemeenten Medemblik en Opmeer hebben samen één Rekenkamer (RK). Deze RK is een onafhankelijke commissie die onderzoek doet naar de doeltreffendheid (resultaat), doelmatigheid (kosten) en rechtmatigheid (regels en besluiten) van het gemeentelijk beleid. Vennootschappen en coöperaties 12 Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats: Den Haag www.bngbank.nl De BNG Bank is opgericht door gemeenten en provincies en is nog steeds in handen van de Nederlandse overheid. Daardoor is de bank volledig gericht op publieke dienstverlening, niet op commerciële winstmaximalisatie, wat maakt dat het veelal de meest voordelige keuze voor het bankieren en finacieren is. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld en heeft een AAA rating. Dat is de hoogste rating wat betreft zekerheid. De BNG is onze huisbankier. Jaarstukken 2025 PAGINA 95 13 Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) Vestigingsplaats: Alkmaar www.nhn.nl Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het Bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in Noord -Holland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord. 14 Stadshavens Medemblik B.V. Vestigingsplaats: Medemblik www.stadshavensmedemblik.nl Stadshavens Medemblik B.V.
beheert en exploiteert de stadshavens in de kern Medemblik. De BV draagt bij aan een goede kwaliteit van het toeristisch product en het economisch belang van de gemeente. De gemeente is enige aandeelhouder van deze Stadshavens Medemblik B.V. 15 Alliander N.V. Vestigingsplaats: Arnhem www.alliander.com/nl Medemblik heeft aandelen Alliander. De wet bepaalt dat de aandelen van netwerkbedrijven in handen van de overheid blijven. Alliander beheert het regionaal netwerk voor gas en elektriciteit. Zij levert ook de complexe energie infrastructuur. Wij ontvangen eenmaal per jaar dividend. 16 Sportbedrijf Medemblik B.V. Vestigingsplaats: Wognum Sportbedrijf Medemblik B.V. beheert en exploiteert maatschappelijke voorzieningen en draagt bij aan het scheppen van voorwaarden voor maatschappelijke ontplooiing en vrijetijdsbesteding. Per 1 oktober 2023 wordt uitvoering gegeven aan de exploitatie en beheer van multifunctionele accommodaties, MFA’s de Bloesem (Wognum), de Muiter (Medemblik), sporthal de Klamp en gymzalen de Krimper (beide Andijk) en de Munt (Medemblik). Jaarstukken 2025 PAGINA 96 Overzichten Risico's De gemeente Medemblik kan risico lopen door deel te nemen in verbonden partijen. Verbonden partijen rapporteerden de volgende risico's voor de gemeente in hun jaarrekeningen: 1.
SSC DeSom geeft aan dat het beschikbare weerstandsvermogen van € 32.000 niet toereikend is om de risico's van € 147.000 af te dekken. 2. Omgevingsdienst NHN geeft aan dat de benodigde weerstandscapaciteit € 505.000 en de beschikbare weerstandscapaciteit € 361.000 bedraagt. De omgevingsdienst heeft onvoldoende middelen om de risico's af te dekken. 3. Recreatieschap Westfriesland geeft aan dat de benodigde weerstandscapaciteit € 85.000 en dat de beschikbare weerstandscapaciteit € 39.000 bedraagt. Er zijn daarmee onvoldoende middelen om de risico's af te dekken. De deelnemende gemeenten staan garant dat de gemeenschappelijke regelingen over voldoende middelen beschikken om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Als de gemeenten het verschil tussen benodigde en aanwezige weerstandscapaciteit gaan aanzuiveren, dan betekent dit extra kosten voor de deelnemende gemeenten. Doordat de kosten over meerdere gemeenten worden verdeeld is de te verwachten voor de gemeente Medemblik klein. Uitzondering hierop is de continuïteit van ICT-dienstverlener SSC DESOM, waarover in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing nader wordt ingegaan. Totaaloverzicht Dit overzicht geeft het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Ook geeft het een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen in de verbonden partijen.
Bedragen * € 1.000 Programma | Verbonden partij | Belang | Bijdrage | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Risico's | Resultaat 2025 | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen | 2025 01-01-2025 | 31-12-2025 | 01-01-2025 | 31-12-2025 1 | OBS | Centrumgemeente (Hoorn) | 176 | 43 | 43 | n.v.t. | n.v.t. | 0 1 | Westfries Archief | Gemeenschappelijke regeling | 493 | 450 | 154 | 575 | 632 | 17 1 | DeSom | Gemeenschappelijke regeling | 2.577 | 47 | 32 | 4.351 | 3.782 | Zeer groot | -31 1 | Rekenkamer | Gemeenschappelijke regeling | 59 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Medemblik/Opmeer 2 | GGD | Gemeenschappelijke regeling | 3.337 | 1.910 | 1.658 | 28.055 | 24.649 | Klein | -146 2 | WerkSaam | Gemeenschappelijke regeling | 2.123 | 9.934 | 10.570 | 11.748 | 12.674 | Zeer klein | 1.264 3 | Veiligheidsregio | Gemeenschappelijke regeling | 3.386 | 5.137 | 6.161 | 48.109 | 44.905 | Zeer klein | 947 3 | Omgevingsdienst NHN | Gemeenschappelijke regeling | 1.691 | 3.566 | 2.461 | 6.759 | 5.866 | Klein | 184 3 | Afvalbeheer Westfriesland | Gemeenschappelijke regeling | 16 | 1.513 | 1.503 | 80 | 4 | Groot | -10 3 | RSW | Gemeenschappelijke regeling | 325 | 1.548 | 1.389 | 1.275 | 1.769 | Klein | -34 3 | Archeologie West-Friesland | Centrumgemeente (Hoorn) | 119 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.
Subtotaal bijdrage gemeenschappelijke regelingen | 14.302 Jaarstukken 2025 | PAGINA 97 1 | BNG | NV, Aandeelhouder | - | 4.468.000 | 4.554.000 | 123.473.000 | 111.010.000 | Klein | 172.000 (0,025%) 2 | Sportbedrijf* | BV, Aandeelhouder | - | 114 | 114 | 560 | 560 | -36 (100%) 3 | ONHN | NV, Aandeelhouder | 152 | 1.225 | 1.622 | 4.252 | 2.751 | 397 (3,54%) 3 | Stadshavens* | BV, Aandeelhouder | - | 1.059 | 1.059 | 934 | 934 | 219 (100%) 3 | Alliander | NV, Aandeelhouder | - | 6.038.000 | 6.203.000 | 6.918.000 | 7.960.000 | Beperkt | 289.000 (0,209%) Subtotaal bijdragen stichtingen, vennootschappen en coöperaties | 152 Totale bijdragen verbonden partijen | 14.454 * De jaarrekening 2025 van het Sportbedrijf en de Stadshavens zijn bij het opmaken van de jaarstukken nog niet beschikbaar. De gepresenteerde cijfers betreffen het voorgaande jaar. Jaarstukken 2025 | PAGINA 98 Jaarstukken 2025 PAGINA 99 2.2.7 Grondbeleid Het grondbeleid is bedoeld om doelstellingen op andere terreinen te kunnen realiseren, voornamelijk met het oog op woningbouw en ruimte voor bedrijvigheid. De gemeente heeft zelf grond in voorraad en maakt met het opstellen en vaststellen van omgevingsplannen en grondexploitaties en het bouw - en woonrijp maken woningbouw mogelijk. Op dit moment heeft de gemeente geen grondexploitaties voor de realisatie van bedrijventerreinen.
Bij aanvang van 2025 waren er 9 actieve grondexploitaties in het kader van woningbouw. In november 2025 is grondexploitatie De Zeehoek vastgesteld door de gemeenteraad en komt het aantal actieve grondexploitaties op 10. Waar de gemeente geen grondeigenaar is maar er wel initiatieven worden ontplooid voor woningbouw zetten we ons publiekrechtelijk instrumentarium in om via bopa-procedures of omgevingsplanwijzigingen woningbouw mogelijk te maken. Hierbij worden de kosten verhaald. Eind 2024 is de Nota kostenverhaal en financiële bijdragen door het college vastgesteld. Onderdeel daarvan is om ook kosten te kunnen verhalen voor bovenwijkse voorzieningen en financiële bijdragen te kunnen vragen. De gemeente is een van de spelers op de grondmarkt. De handelwijze is vastgelegd in de Nota Grondbeleid uit 2023 en wordt aangeduid als regisserend grondbeleid. In het tweede kwartaal van 2023 heeft de gemeenteraad de Nota Grondbeleid 2023 vastgesteld. Met de beide nota's (grondbeleid en kostenverhaal) beschikt de gemeente over een volledig en actueel instrumentarium voor het regisserende grondbeleid dat de gemeente voert. Sinds 2024 neemt de gemeente een actievere rol op de grondmarkt via (onderhandelingen over) strategische verwervingen en het vestigen van voorkeursrecht. Hiermee speelt de gemeente in op de toekomstige ruimtevraag naar woningen en bedrijvigheid.
De verwachting is dat de druk op de woningmarkt hoog blijft. Er is ook vraag naar grond voor bedrijvigheid. In combinatie met de energietransitie, aanpassingen met het oog op klimaatbestendigheid en toenemende vraag naar ruimte voor recreatie en mobiliteit is de druk op de grondmarkt toegenomen. Nota Grondbeleid en parameters In de Nota Grondbeleid 2023 zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. De gemeente kiest voor regisserend grondbeleid en past daarin maatwerk toe om te kiezen tussen actief en faciliterend grondbeleid. Hiervoor zijn een aantal criteria benoemd. Via die criteria vult de gemeente de regisserende rol in. Bij het maken van afspraken zijn de publiekrechtelijke bevoegdheden en instrumenten van de gemeente leidend. Daarnaast wordt het eigen gemeentelijk beleid op tal van beleidsterreinen regelmatig aangepast. Voor zover dat impact heeft op het ruimtebeslag (denk aan maatregelen met betrekking tot klimaatadaptatie en energietransitie) en het omgaan met ontwikkellocaties vereist dat verwerking in de Nota grondbeleid. Grondbeleid is een middel om ruimtelijk beleid op een zo verantwoord mogelijke wijze te realiseren. Het grondbeleid is dus geen doel op zich. Dit betekent ook dat het grondbeleid niet een visie omvat over hoe de gemeente zich in ruimtelijk opzicht zou moeten ontwikkelen. De gemeente heeft een aantal grondposities.
Op tien van die posities voert de gemeente een actieve grondexploitatie. De grondexploitaties worden minimaal 1 keer per jaar herzien, namelijk bij de jaarrekening. De herziene grondexploitaties worden gebundeld in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) en vastgesteld door de gemeenteraad. Bij de herziening worden ramingen vervangen door gerealiseerde baten en lasten, worden actuele inzichten verwerkt in de prognose en wordt de prognose bijgeteld op basis van de actuele parameters. De parameters worden jaarlijks vastgesteld door het college. Parameters (MPG) De volgende parameters zijn gehanteerd bij het actualiseren van de grondexploitaties: Parameters MPG | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 e.v. Grondopbrengsten sociale huur | 3,0% | 2,5% | 2,5% | 2,0% Grondopbrengsten betaalbaar | 6,0% | 5,0% | 5,0% | 2,0% Grondopbrengsten vrije sector | 6,0% | 4,0% | 4,0% | 2,0% Kostenstijging GWW | 3,5% | 3,0% | 3,0% | 2,0% Kostenstijging plankosten | 4,5% | 3,0% | 3,0% | 2,0% Rente | 0,0% | 0,0% | 1,0% | 1,0% Discontovoet | 2,0% | 2,0% | 2,0% | 2,0% Jaarstukken 2025 | PAGINA 100 Jaarstukken 2025 PAGINA 101 Grondexploitatiecomplexen Begin 2025 waren er 9 actieve grondexploitaties. Eind 2025 is grondexploitatie De Zeehoek vastgesteld. Voor deze grondexploitatie was in 2023 een voorbereidingskrediet geopend. De gemaakte kosten zijn in de grondexploitatie ingebracht.
Bij de voorjaarsnota 2025 zijn er drie voorbereidingskredieten vastgesteld: - Bouwen in Beschermd Landschap Abbekerk € 310.000 - Woningbouw De Werven € 200.000 - Woningbouw Asonia II € 255.000 Bij de begroting 2025 stelde de raad een voorbereidingskrediet van € 145.000 beschikbaar voor het gebied aan de Oosteinderweg in Wognum. Deze vier voorbereidingskredieten lopen door in 2026. In onderstaande tabel is het verloop van de boekwaarde over het boekjaar, de totale winstneming en de boekwaarde aan het eind e van het boekjaar weergegeven. De boekwaarde van de grondexploitaties is het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten. De balanswaarde wordt bereken d door de reeds genomen tussentijdse winst (inclusief winstneming 2025) en de getroffen verliesvoorziening bij de boekwaarde op te tellen. De verliesvoorzieningen zijn de reserveringen die gedaan worden om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie b ij afsluiting af te kunnen dekken. De balanswaarde van de actieve grondexploitaties gezamenlijk bedraagt per 31 december 2025 € 5.319.000. Er zijn op dit moment meer kosten dan opbrengsten gerealiseerd. Rekening houdend met de gevormde verliesvoorzieningen bedraagt de balanswaarde € 2.959.000.
Bedragen * € 1.000 Complex | Afsluiting | Genomen | Verliesvoor- | Boekwaarde | Vermeer- | Vermin- | Winst- | Storting/ | Boekwaarde | Boekwaarde winst t/m | ziening t/m | 1-1-2025 | deringen | deringen | neming | vrijval v.v. | 31-12-2025 | 31-12-2025 2024 | 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 | (excl. verlies- | (incl. verlies- voorziening) | voorziening) IJsbaan/gemeentewerf, Abbekerk | 31-12-2026 | - | -1.044 | 8 | 541 | - | - | 32 | 549 | -463 Asonia (I), Andijk | 31-12-2029 | - | - | 389 | 107 | - | - | - | 496 | 496 De Linten, Andijk | 31-12-2035 | - | -7 | 444 | 17 | -33 | - | -111 | 428 | 310 DEK terrein, Medemblik | 31-12-2027 | 177 | - | 205 | 61 | -104 | 352 | - | 691 | 691 Weeshuis/Molenblik, Medemblik | 31-12-2030 | - | -497 | 2.212 | 39 | -2.433 | - | -49 | -182 | -728 Wilgenrak, Sijbekarspel | 31-12-2028 | - | -11 | 86 | 25 | - | - | -135 | 111 | -35 Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof | 31-12-2026 | - | -499 | 2.329 | 266 | -2.390 | - | -39 | 205 | -333 Zeehoek, Wervershoof | 31-12-2030 | - | - | - | 504 | - | - | - | 504 | 504 De Tegel, Wervershoof | 31-12-2031 | - | - | 680 | 206 | - | - | - | 886 | 886 Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum | 31-12-2029 | 19 | - | 1.542 | 70 | - | - | - | 1.631 | 1.631 Totaal | 196 | -2.058 | 7.895 | 1.836 | -4.960 | 352 | -302 | 5.319 | 2.959 Prognose tot einde looptijd Het te verwachten resultaat van de grondexploitaties