01 - DOC-24-796161 - Medemblik-Meerjarenbeleidsplan
Tekst van het document
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein Samen aan zet
Inhoudsopgave Aanleiding
4
De uitdaging
6
De koers
8
Context
16
Kansrijk opgroeien
18
Vitaal ouder worden
24
Gezond leven
30
Mentaal gezond blijven
36
Evaluatie
42
Overzicht van beleid en uitvoeringsplannen
44
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Medemblik, gehouden op De griffier
2
De voorzitter
Samenvatting
De samenleving verandert en daarmee ook de opgaven en taken in het sociaal domein. Met dit meerjarenbeleidsplan werken we samen in dezelfde richting aan een gezond samen leven. Eigen regie staat centraal en de gemeente ondersteunt waar nodig.
Inwoners en gemeente werken samen
Normaliseren en ontzorgen
Inwoners, initiatieven vanuit de samenleving, maatschappelijke
De gemeente Medemblik faciliteert inwoners om met de fysieke, emoti-
organisaties, het onderwijs, bedrijfsleven werken samen naar de doelen.
onele en sociale uitdagingen in het leven om te kunnen gaan. Zorg wordt
De gemeente ondersteunt en versterkt dit waar nodig.
zoveel mogelijk preventieve zorg.
Kansrijk opgroeien
Vitaal ouder worden
Gezond leven
Voorzieningen als instrument om het zelf weer te kunnen
Eerst bestaanszekerheid, dan de rest
De gemeente organiseert en financiert zorg en ondersteuning dat mensen in
Bestaansonzekerheid zorgt voor overleven in plaats van
staat stelt om zo zelfstandig mogelijk zoveel mogelijk mee te blijven doen in de
leven. We zullen in ons beleid en uitvoering daarom
samenleving.
inzetten op het versterken van de bestaanszekerheid van de inwoner zodat zij meer eigen regie kunnen hebben en kunnen zorgen voor elkaar.
Meerjarenbeleidsplan 2024 en verder
Mentaal gezond blijven 3
Aanleiding
4
De gemeente Medemblik heeft als doel en de wettelijke taak1 ervoor te zorgen dat alle inwoners, zowel nu als in de toekomst, actief kunnen meedoen in de samenleving. Als dat niet (meer) binnen het eigen netwerk gaat, ondersteunt de gemeente hierbij. De samenleving verandert en daarmee ook de opgaven en taken van de gemeente. De gemeente bouwt met dit meerjarenbeleidsplan voort op het ‘Beleidsplan Sociaal Domein 2019 – 2022’. In het huidige plan ligt de focus op integraliteit binnen alle domeinen van de gemeente en zet de gemeente nadrukkelijk een stap richting bestaande sociale structuren. Daarbij maakt de gemeente de beweging naar ondersteuning dichtbij inwoners gericht op het zelfstandig kunnen meedoen binnen de samenleving. De gemeente geeft met dit meerjarenbeleidsplan richting aan beleid en uitvoering in het sociaal domein. Het is daarmee een kompas, een paraplu, om met alle beleidskeuzes op koers te blijven richting een sociaal domein waar de menselijk maat het uitgangspunt is zonder de kosten uit het oog te verliezen. De concrete acties en doelen worden of zijn uitgewerkt in beleidsplannen en uitvoeringskaders zoals bijvoorbeeld het minimabeleid.
1 Lokale overheden spelen een belangrijke rol in het zorgen dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Zorg en ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben speelt zich voor een belangrijk deel af in de lokale gemeenschap. Gemeenten bieden die ondersteuning niet alleen, maar samen met allerhande actoren. Gemeenten hebben, op grond van hun wettelijke opdracht in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet, echter de regie.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
5
De uitdaging
6
Gemeente Medemblik streeft er naar dat haar inwoners:
Kansrijk opgroeien
Vitaal ouder worden
Gezond leven
Mentaal gezond blijven
. Dit zijn de uitdagingen en de opgaven in het sociaal domein waarmee de gemeente aan de slag gaat. Het plan sluit aan bij de doelen in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) dat op 3 februari 2023 namens alle Nederlandse gemeenten is ondertekend. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Deze afspraken zijn
gemaakt tussen gemeenten, het ministerie van Volksgezondheid en zorgverzekeraars binnen het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Dit akkoord is gesloten in september 2022 en richt zich voornamelijk op de houdbaarheid van het zorgstelsel. De focus ligt op het investeren in gezondheid en preventie breed. De doelen in het GALA zijn voor de gemeente dus een manier om hieraan te kunnen werken.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
7
De koers
8
De gemeente geeft met dit meerjarenbeleidsplan richting aan beleid en uitvoering in het sociaal domein. Dat betekent focus aanbrengen en keuzes maken. Uitgangspunten helpen hierbij. De rol van de gemeente is die van spin in het web, de houder van regie en van het overzicht op het zorglandschap en voorliggend veld. Inwoners mogen niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. En: de gemeente moet kritisch zijn op de financiële uitgaven, maar de menselijke maat niet vergeten. De gemeente moet blijven luisteren naar wat de inwoners nodig hebben. Kosten mogen, als (hoog)specialistische zorg nodig is, niet leidend zijn. Voor alle beleidskeuzes komt dit neer op de volgende vier uitgangspunten: Inwoners en gemeente werken samen; Normaliseren en ontzorgen; Voorzieningen als instrument om het zelf weer te kunnen; Eerst bestaanszekerheid, dan de rest. Dit sluit aan bij de uitgangspunten en kaders die de gemeenteraad in 2023 voor het meerjarenbeleid heeft meegegeven en de doelen in de programmabegroting2. Ze sluiten ook aan bij de opdracht aan gemeenten, gesteld in de wetten die gelden voor het sociaal domein (zoals de Wet maatschappelijke opvang, Jeugdwet en Participatiewet).
De ontwikkelingen in het sociaal domein op basis van de Hervormingsagenda Jeugd, het Breed Offensief, de Participatiewet in Balans en de wijzigingen in het abonnementstarief Wmo zijn ook in de richting van deze vier leidende principes. Ook is het in lijn met de propositie ‘de winst van het sociaal domein’3 van de VNG. Het Sociaal Cultureel Plan Bureau (SCP)4, de Raad van Volksgezondheid en Sport (RVS)5 en onlangs de Commissie Sociaal Minimum6 onderbouwen deze koers. Mensen willen zelf de regie
op het leven houden. Als overheid (landelijke en lokaal) werk je aan de basis om zorg voor elkaar en meedoen in de samenleving zelf te kunnen en het vangnet te bieden daar waar dat niet lukt. Op deze manier blijven ook de financiële uitdagingen in het sociaal domein beheersbaar voor de toekomst. Omdat de focus van het meerjarenbeleidsplan ligt op het voorkomen van zorg dient dit plan ook als beleidskader zoals benoemd in artikel 13 van de Wet publieke gezondheid. De uitvoering van taken zoals benoemd in dit artikel worden uitgevoerd door de GGD. Deze vier uitgangspunten bepalen de richting van alle beleidsstukken zoals opgesomd in het laatste hoofdstuk van dit beleidsplan. Wat de gemeente onder elk uitgangspunt verstaat, wordt hierna uitgelegd.
2 https://medemblik.begroting-2024.nl/p6320/wat-willen-we-bereiken-wat-gaan-we-daarvoor-doen 3 VNG, de Winst van het Sociaal domein, april 2021 | 4 SCP, Gezien, gehoord en geholpen willen worden- Ervaringsverhalen over gemiste ondersteuning uit het sociaal domein, november 2023 | 5 RVS, Anders Leven en Zorgen- naar een gelijkwaardig samenspel tussen naasten, vrijwilligers en beroepskrachten, mei 2022 6 Commissie sociaal minimum, Een zeker bestaan - Naar een toekomstbestendig stelsel van het sociaal minimum, juni 2023
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
9
Inwoners en gemeente werken samen De gemeente werkt samen met haar inwoners, initiatieven vanuit de samenleving, maatschappelijke organisaties, het onderwijs en bedrijfsleven, aan de vier doelen in dit meerjarenbeleidsplan. Inwoners doen naar vermogen mee, de gemeente stimuleert samenredzaamheid en ondersteunt waar nodig. Het uitgangspunt is dat ondersteuningsvragen het beste kunnen worden beantwoord door mogelijkheden in eigen omgeving en netwerk en de organisaties daaromheen. In de gemeente Medemblik redt 83,2%7 van de huishoudens het zonder hulp. Dat is meer dan gemiddeld in Nederland (79,3%). Ook heeft gemeente Medemblik relatief meer mensen die mantelzorger zijn (13,7% t.o.v. 13%). De bereidheid om onderling elkaar te helpen is groot. Samen met de vrijwilligers, buurtinitiatieven, verenigingen en informele organisaties vormt dit de sociale infrastructuur om mensen heen die in beleid de ‘sociale basis’ wordt genoemd. Verwey Jonker ziet een driedeling in de ‘sociale basis’8: 1) Persoonlijke sociale basis: de eerste sfeer bestaat uit de inwoner zelf en diens sociale netwerk. Hier redden mensen zichzelf en kunnen ze zich beroepen op hun eigen sociale netwerk, wanneer zij hulp nodig hebben.
10
2) Gemeenschappelijke sociale basis bestaat uit georganiseerde verbindingen tussen inwoners en door inwoners geïnitieerde activiteiten als buurtinitiatieven en activiteiten vanuit het verenigingsleven. Het biedt laagdrempelige, ‘natuurlijke’ ondersteuning. Niet vanuit een opdracht, maar omdat mensen onderling dat een belangrijke waarde vinden en het vanzelfsprekend vinden dat je elkaar helpt. In de gemeenschappelijke sociale basis doen mensen nieuwe contacten op, waarmee zij ook hun eigen netwerk in de persoonlijke sociale basis versterken. 3) De institutionele sociale basis bestaat o.a. uit sociaal werkers en opbouwwerkers en collectieve voorzieningen (zoals dorpshuizen, inloop dagbesteding, sportverenigingen) die verbinding en ondersteuning organiseren tussen (groepen) inwoners. Ze onderhouden goede contacten met hulpverleners, die vaak vanuit dezelfde organisaties opereren en de individuele ondersteuning op zich nemen. Samen bemensen ze plekken en voorzieningen, waar vrijwilligers en groepen bewoners elkaar ontmoeten. De gemeente ziet haar betrokkenheid als gemeente vooral op de ‘Institutionele sociale basis’. De ‘gemeenschappelijke sociale basis’ wil de gemeente vooral ondersteunen door ruimte te geven en de diversiteit in de gemeenschappen te
7
Gemeentelijke monitor Sociaal Domein, https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/inleiding
8
Verwey Jonker en Movisie, Cijfers en de sociale basis, maart 2023
waarderen en inclusie te bevorderen. En in de ‘persoonlijke sociale basis’ is de gemeente in principe niet direct betrokken. Bijvoorbeeld als het gaat om het vraagstuk van alcohol & drugsgebruik ligt het primair in het gezinssysteem (persoonlijke sociale basis) om hier een jongere in te adviseren en steunen. Sportverenigingen, kerk, muziek of cultuurverenigingen (gemeenschappelijke sociale basis) kunnen een goed voorbeeld geven en positieve invloed hebben en het gezinssysteem versterken. De GGD, scholen of gemeente kunnen vanuit de ‘institutionele sociale basis’ de gemeenschappen weer versterken hierin door middel van voorlichting, gesprekken met (school) maatschappelijk werk,
afspraken met verenigingen over alcohol gebruik enz. Voor inwoners om samen sterk te staan en met de gemeente samen te werken, is ontmoeting onderling heel belangrijk. Dit vraagt voldoende aanbod van (ontmoetings)voorzieningen in alle 17 kernen. Met de middelen, capaciteit en kunde die beschikbaar zijn, zet de gemeente zich met onder andere het Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA) in om deze basis samen met de inwoners en maatschappelijk partners op orde te houden. Door dit meerjarenbeleidsplan aan te laten sluiten bij de omgevingsvisie, woonvisie en huisartsenvisie zorgt de gemeente ervoor dat samenwerking vanuit een gezamenlijke visie in de institutionele sociale basis mogelijk is.
-
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
11
Normaliseren en ontzorgen De inzet van de gemeente Medemblik richt zich op het voorkomen van zorg. Wat de inwoners kunnen verwachten van het gemeentelijk beleid is dat zij worden gefaciliteerd en ondersteund om gezond te leven en dat als er echt hulp nodig is, die er ook is. Wat de gemeente verwacht van haar inwoners is dat zij voor zichzelf en elkaar zorgen en zich voorbereiden op het ouder worden. De jongerenwerkers, (school)maatschappelijk werkers, consulenten Wmo, opbouwwerkers en informele organisaties helpen inwoners (en hun netwerk) zoveel mogelijk zélf oplossingen te vinden en te organiseren. Daarom gaat de gemeente zoveel mogelijk uit van persoonlijk contact. Een gesprek bij iemand thuis, in het buurthuis of tijdens een inloopspreekuur geeft meer beeld van de eigen omgeving en mogelijkheden. Dat doet de gemeente ook door het geven van informatie en goede voorlichting waarmee vragen en/of problemen later voorkomen worden. Vaardigheden hebben (bijvoorbeeld de taal, omgaan met geld, sociale vaardigheden, gezond eten en leven) zijn essentieel in het zelf en samenredzaam zijn. Bijvoorbeeld door alle jongeren die 18 worden een verjaardagskaart te sturen met informatie wat ze moeten regelen (bijvoorbeeld ziektekostenverzekering en DigiD) helpt ze grip te houden op financiën. 9
12
Wat is het? - Institute for Positive Health (iph.nl)
10
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, 2020
De gemeente maakt gebruik van de theorie van positieve9 gezondheid. Dit is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies. Met die bredere benadering draagt de gemeente bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. (92,1% van de inwoners in Medemblik ervaren regie over het leven, t.o.v. 90,1% in Nederland gemiddeld10). Zorgvragen worden hiermee voorkomen. De huisarts krijgt bijvoorbeeld regelmatig mensen op het spreekuur die niet zozeer medische klachten hebben, maar waarbij eenzaamheid of geldzorgen de achterliggende oorzaak zijn. Met de interventie ‘Welzijn op Recept’ gaan wij huisartsen beter verbinden met maatschappelijk werk en bijvoorbeeld schuldhulpverlening. Dit ontzorgt de huisarts en helpt de inwoner zelf regie te krijgen over de oorzaak van de klacht.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
13
Voorzieningen als instrument om het zelf te kunnen doen Het is in eerste instantie aan de inwoner zelf om goed voor zichzelf te zorgen. Wanneer dat niet lukt, door bijvoorbeeld ziekte, een beperking, een taalachterstand, pech of ongelukkige keuzes in het verleden, biedt de gemeente op bepaalde terreinen hulp en ondersteuning. Voorzieningen van de gemeente kunnen hierbij helpen, daar waar dat niet vanzelf gaat. De gemeente Medemblik gaat uit van een rechtvaardige verdeling van publieke middelen waarbij werken moet lonen, maar biedt ook een vangnet voor inwoners die dat het hardst nodig hebben. De voorzieningen van de gemeente (o.a. dagbesteding, begeleiding, jeugdzorg, uitkering, woningaanpassingen) hebben het doel om belemmeringen om ‘mee te doen’ en het ‘zelf te doen’ zoveel mogelijk te overbruggen. Bijvoorbeeld de inzet op werk en re-integratie zorgt dat iemand geen uitkering hoeft te krijgen. In de gemeente Medemblik is het aantal re-integratievoorzieningen iets hoger dan gemiddeld in Nederland (13,6 t.o.v. 11,8 per 1000 inwoners) maar het aantal uitkeringen relatief gezien lager (2,3% t.o.v. 3,3%). De bescherming komt niet alleen vanuit de overheid. De gemeente gaat uit van een vorm van solidariteit in de samenleving. 14
Voor de inkoop van bijvoorbeeld jeugdhulp en Wmo ondersteuning zetten we, met de regio, daarom in op het subsidiëren, contracteren, monitoren en evalueren van een passend collectief en preventief aanbod en niet of minder op een individueel aanbod. Wij leggen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van ondersteuning bij aanbieders die onze visie omarmen en stellen duidelijke doelen en kwaliteitseisen. Het is de wettelijke taak van de gemeente om kwalitatief goede zorg en ondersteuning voor onze inwoners te bieden. Strak toezicht op fraude en de in te richten taskforce fraude helpen hierbij.
Eerst bestaanszekerheid op orde, dan de rest Als er geen bestaanszekerheid is, bijvoorbeeld doordat het inkomen lager ligt dan de vaste kosten van levensonderhoud, er grote schulden zijn of er geen veilige thuisplek is, dan komt er stress11. Nu heeft 7,3 % 12 van de huishoudens in de gemeente, problematische schulden (t.o.v. 8,8% in NL) en verkeert dagelijks in stress. 3% van de kinderen in de gemeente Medemblik groeit op in een huishouden dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Door stress komt de gezondheid, sociale relaties en het vermogen om ‘mee te doen’ onder druk te staan. Ook de kwaliteit van schoolprestaties, werkresultaten of de opvoeding is te relateren aan de aan of afwezigheid van geldzorgen. Bestaansonzekerheid leidt tot minder sociale participatie en daarmee minder meedoen. De gemeente zet daarom met haar beleid en uitvoering in op het versterken van de bestaanszekerheid van de inwoner. Hierdoor krijgen inwoners meer mentale, fysieke en financiële gezondheid en kunnen inwoners zorgen voor elkaar. Ook de fysieke en sociale omgeving waar de inwoners van de gemeente Medemblik, werkt, sport, winkelt, lacht en huilt is relevant. Goed wonen is een belangrijke randvoorwaarde voor bestaanszekerheid. 11
Pharos, Samenhang armoede, schulden en gezondheid
12
CBS, 2023
13
RVS, Machtige mensbeelden, 2021
Met de krapte op de woningmarkt is er lang niet voor iedereen een passende woonvorm. In de woonvisie zoekt de gemeente de oplossing om ondanks deze krapte, voor (bijzondere) doelgroepen een passende plaats te vinden. De gemeente vindt het belangrijk dat de medewerkers die onze inwoners te woord staan de tijd en ruimte kunnen nemen om naar de inwoner te luisteren. Het goede gesprek en de inwoner serieus nemen geeft een breder beeld van de vraag (en de mogelijke vraag daarachter). Het toepassen van de menselijke maat, wat ons uitgangspunt is, kan dan beter. Ook als dat betekent dat niet iedereen hetzelfde aan ondersteuning krijgt. De mens als maatstaf betekent ook dat de vraag niet altijd met één instrument of regeling te ondervangen is. Verbinding tussen de ondersteuningsinstrumenten en samenwerking tussen de organisaties die steun bieden moet makkelijker worden. Bijvoorbeeld door met de inkoopafspraken al in te zetten op verbinding. Werken vanuit één plan vraagt ook denken vanuit een gezamenlijk mensbeeld13 in beleid en uitvoering van de verschillende wettelijke kaders (Participatiewet, schuldhulpverlening, jeugdwet, Wmo, armoedebeleid, inburgering en leerplicht, subsidiebeleid).
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
15
Context
16
Hoe staat gemeente Medemblik er voor in het bereiken van de vier doelen? Daarvoor kijkt de gemeente naar een paar kerncijfers die per opgave staan weergegeven. De bevolkingssamenstelling en de context waarin het beleid gemaakt wordt zal de komende jaren veranderen. Trends waar de gemeente rekening mee houdt zijn:
2035 + 1,66%
2050 - 1,21%
2002 16/1000
2022 9/1000
2018 5/1
2040 3/1
Bevolkingsgroei
Geboortes
Mantelzorg
De bevolking van gemeente Medemblik groeit tot 2035 met 1,66%. Vanaf 2040 wordt een krimp verwacht van -1,21% tot 205014. Het aantal huishoudens groeit in verhouding meer. Door huishoudenverdunning o.a. als gevolg van vergrijzing en gescheiden woonvormen. De behoefte aan meer woningen zal tot zeker 2035 toenemen15. De beroepsbevolking en het aantal basisschoolleerlingen zal in verhouding tot het aantal pensioengerechtigde niet groeien en naar verwachting tot 5% kunnen krimpen voor 2050.
In 2022 waren er 9 geboortes per 1000 inwoners. Twintig jaar geleden waren dit er 16 per 1000 inwoners. Dit heeft invloed op bijvoorbeeld het gebruik van jeugd en sportverenigingen en het in stand houden van vrijwilligersorganisaties.
Waar in 2018 tegenover elke oudere die mantelzorg ontvangt nog bijna 5 gevers van mantelzorg zijn, zullen dit er in 2040 nog slechts 3 zijn.16
14
PBL/CBS Regionale Bevolkings en huishoudensprognoses 2022-2050,
15
Verdiepend Woonbehoefte onderzoek gemeente Medemblik, juli 2023
16
SCP Toekomstverkenning mantelzorg aan ouderen in 2040, november 2019
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
17
Kansrijk opgroeien
18
De opgave in de gemeente Medemblik Kansrijk opgroeien betekent voor de gemeente Medemblik dat kinderen en jongeren gelijke kansen hebben om veilig, gelukkig en gezond op te groeien en ouders zich ondersteund voelen bij de opvoeding. De gemeente streeft naar een volgende generatie die inclusief is en zich ontwikkelt naar vermogen en dat inzet voor de gemeenschap. Bij beperkingen in gezondheid, mobiliteit, welzijn, sociale relaties en/of financielebelemmeringen, biedt de gemeente ondersteuning. De gemeente werkt hierbij samen met het informele en formele netwerk van organisaties rondom de gezinnen. De inzet van beleid en uitvoering Inwoners en de gemeente werken samen. De gemeente zorgt voor ondersteuning in het netwerk en helpt samenwerkingsprojecten op te zetten. Hierdoor weet iedereen elkaar goed te vinden en kan lichte ondersteuning en preventieve activiteiten in de gemeenschappen uitgebreid worden. De gemeente investeert in samenwerkingsprojecten zoals ‘Kansrijke Start’. Dit is een brede paraplu waar verschillende samenwerkingsprojecten van verschillende organisaties onder vallen zoals ‘Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap en voorzorg. De gemeente zet in op ondersteuning en het versterken van het informele netwerk.
De gemeente investeert in jongerenwerkers, jeugdhulpverleners en laagdrempelige voorzieningen (zoals Home-Start, waarbij een gezin hulp kan krijgen van een vrijwilliger/inwoner in de buurt), waar signalen vroegtijdig worden opgepakt zodat erger voorkomen wordt. De professionals van de gemeente worden opgeleid om met een brede blik naar de vraag te kijken. De inzet van ervaringsdeskundigen helpt om breder of anders naar een probleem te kijken. Gewone vragen worden zodoende zoveel mogelijk op een gewone manier beantwoord. Ook het hebben van veilige speelplaatsen, voldoende activiteiten voor jongeren en ruimte om te ontmoeten (bijvoorbeeld in bibliotheken, de sportverenigingen of een dorpshuis) dragen bij aan het versterken van de eigen mogelijkheden om ondersteuningsvragen onderling op te lossen. De zorg en ondersteuning die de gemeente inkoopt of subsidieert is zoveel mogelijk gericht op het ‘weer zelf kunnen’. De eigen leefomgeving betrekken en de zorg in die eigen omgeving organiseren is belangrijk. Pleegzorg en de ondersteuning van pleegouders en pleegzorgaanbieders vindt de gemeente zeer belangrijk. De gemeente vraagt aanbieders flexibel te zijn en bij veranderende behoeften open af te schalen. Jeugd en sociaal werk blijven betrokken om het netwerk van het gezin en jeugdige actief te betrekken bij de zorgvraag. Onnodige zorg moet worden voorkomen.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
19
De keuzes die de gemeente maakt moeten ervoor zorgen dat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie goed worden ondersteund om hun kind de beste start te geven. Het is van belang dat de gemeente zorgt voor voorspelbaarheid en overzichtelijkheid van de inkomensondersteuning. Daarnaast moet de infrastructuur voor andere vormen van hulp op orde zijn, zoals de toegankelijkheid van de schuldhulpverlening. Belangrijk is dat inwoners de weg naar de partners binnen de opvoedingsondersteuning goed weten te vinden, zoals de GGD. Ook de aanpak van laaggeletterdheid vindt de gemeente belangrijk. Hiermee draagt de gemeente bij aan de basisvoorwaarden om als inwoner mee te kunnen (blijven) doen. De keuzes van de gemeente voor deze ondersteuning, moeten onder meer leiden tot het verminderen van risicofactoren die stress veroorzaken, zoals financiën, psychische omstandigheden, huisvesting, relatie, etc.
20
Doorkijkjes
Speeltuinen De gemeente vindt het belangrijk dat kinderen zich zowel fysiek als sociaal goed kunnen ontwikkelen. Kinderen moeten goed en veilig buiten kunnen spelen. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de gemeente zorgt voor laagdrempelige sociale voorzieningen die bijdragen aan de fysieke en mentale gezondheid. De gemeente biedt daarom een aantrekkelijke, schone en veilige speelomgeving aan onze kinderen, jeugd en jongeren. De gemeente biedt speelgelegenheden voor alle leeftijden aan: aan de ene kant met voldoende speelplekken, aan de andere kant door de inrichting van de openbare ruimte af te stemmen op de bespeelbaarheid (openbaar groen, verstopplekken, bosjes, zand). Volgens Jantje Beton neemt landelijk gezien het aantal speelplekken drastisch af, maar in de gemeente Medemblik zien wij een andere trend. Zo is de waarde van de speeltoestellen per kind hoger dan het landelijk gemiddelde (€ 570,t.o.v. €370,-) en is de gemiddelde maximale loopafstand naar een speelplek in de gemeente relatief kort. Met 166 speelplekken kunnen kinderen in de gehele gemeente met maximaal 5 minuten lopen bij een speelplek zijn.
In Control of Alcohol & Drugs De gemeente vindt het belangrijk dat jongeren veilig en gezond opgroeien. Uitgangspunten zijn dat de gemeente samenwerkt en erger voorkomt. In Control of Alcohol & Drugs, is een ketensamenwerking van verschillende organisaties om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te voorkomen en verder terug te dringen. Hierbij worden ook de ouders nadrukkelijk betrokken en wordt het drugs- en alcoholgebruik van jongeren bespreekbaar gemaakt en uit de taboesfeer gehaald. Deze inzet moet uiteindelijk leiden tot meer bewustzijn en uiteindelijk tot minder drugs- en alcoholgebruik onder jongeren in de gemeente.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
21
Kansrijk opgroeien Meedoen op school/werk
3,1%
3,5%
Werkloosheid 729/1000 werkzame beroepsbevolking
Werkloosheid 717/1000 werkzame beroepsbevolking
Medemblik
Nederland
91,5% van de 16-27 jarigen is op school of aan het werk.
Ondersteuning/jeugdzorg 10,2%
11,1%
Jeugdhulp van de jongeren krijgt jeugdhulp 1,6% jeugdhulp met verblijf
Jeugdhulp van de jongeren krijgt jeugdhulp 1,1% jeugdhulp met verblijf
Medemblik
Nederland
22
Onderwijs kansen
2,2% Voortijdig schoolverlaters 16% kans op VWO advies Verzuim: 1,1/1000 leerlingen Medemblik
bron: www.waarstaatjegemeente.nl
2,4% Voortijdig schoolverlaters 19% kans op VWO advies Verzuim:4,2/1000 leerlingen Nederland
Jeugddelinquentie
8
3 op 1000 inwoners heeft een HALT verwijzing 0,1% met Jeugdreclassering Medemblik
op 1000 inwoners heeft een HALT verwijzing 0,3% met Jeugdreclassering Nederland
Opgroeien in bestaanszekerheid Medemblik
3% groeit op in gezin met uitkering 6,5% van de huishoudens hebben problematische schulden
Nederland
6% groeit op in gezin met uitkering 7,9% van de huishoudens hebben problematische schulden
bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
23
Vitaal ouder worden
24
De opgave in de gemeente Medemblik De gemeente vergrijst. De vergrijzing kan de gemeente niet tegenhouden. De gemeente vindt het daarom belangrijk dat iedereen zo lang mogelijk vitaal mee kan doen. Vitaal ouder worden in de gemeente Medemblik betekent lichamelijk en sociaal actief mee kunnen blijven doen aan de samenleving. De gemeente versterkt de mogelijkheden voor ouderen om hier hun eigen verantwoordelijkheid in te nemen, bijvoorbeeld op het gebied van valpreventie. Dit geldt ook voor kwetsbare ouderen, die bijvoorbeeld te maken krijgen met dementie. Mantelzorgers en vrijwilligers zijn hierbij een onmisbare vorm van ondersteuning. Goede samenwerking en afspraken met zorgverzekeraars en huisartsen zijn belangrijk om als gemeente de juiste bijdrage te leveren. Inzet van beleid en uitvoering Dat er een hulpvraag ontstaat bij het ouder worden is evident. De gemeente gaat ervan uit dat deze vraag in eerste instantie in de eigen leefsfeer wordt beantwoord. De gemeente heeft de focus op het ondersteunen van de vrijwilliger/ mantelzorger die hulp geeft. Dit kan door het aanbieden van opleidingen, trainingen, informatie en/of netwerkverbreding. Waardering bieden voor de mantelzorger is erg belangrijk. De professionals van de gemeente worden beter toegerust om met vrijwilligers en familieleden samen te werken.
Het samenspel tussen formele en informele zorg krijgt meer aandacht zodat iedereen zoveel en zo lang mogelijk, in eigen omgeving en door eigen kring ondersteund wordt in de latere levensfase. Het heeft de voorkeur om zo lang mogelijk
in eigen omgeving en eigen huis te blijven wonen. Wanneer dat niet meer lukt kan bijvoorbeeld een verhuiscoach of woonmakelaar ondersteuning kunnen bieden. Bewustwording bij het ouder worden over wat nodig is om gezond, vitaal en sociaal te blijven is belangrijk. De gemeente zorgt dat kennis en informatie hierover bij sociaalwerkers en plekken waar veel ouderen komen, beschikbaar is. De focus in het beleid is gericht op het vergroten van de eigen regie en zelfredzaamheid onder ouderen en het voorkomen van zorg. Het aantrekken van nieuwe vrijwilligers is van groot belang. Juist bij de hulp voor ouderen gaat de gemeente in de toekomst ‘handen aan het bed’ missen. Daarom is valpreventie een belangrijk thema. De gemeente zet in op voorlichtingsbijeenkomsten, trainingen en cursussen om de balans en kracht van ouderen te verbeteren. Hierin is samenwerking met het fysieke domein essentieel. Een veilige omgeving, zoals het onderhouden van straten en trottoirs, het plaatsen van voldoende verlichting en het verwijderen van obstakels dragen bij aan minder valincidenten. Denk ook aan inrichting van de openbare ruimte, bereikbaarheid van voorzieningen die de ouderen nodig hebben en het bouwen van nieuwe woningen of het geschikt maken van bestaande woningen voor ouderen. De inzet van kunst en cultuur is ook van grote waarde bij preventie van dementie en tijdens het ziekteproces.
Kunst en cultuur draagt bij aan zingeving, zelfvertrouwen, beleving en contact.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
25
Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning stelt de gemeente voorzieningen beschikbaar voor de inwoners. Die voorzieningen ondersteunen en helpen bij het zelfstandig ouder worden en het mee kunnen blijven doen. Bij de inkoop legt de gemeente de focus op instrumenten en voorzieningen die de zelfredzaamheid vergroten. Daarbij kijkt de gemeente goed naar de mogelijkheden van digitale hulpmiddelen en innovaties. Door meer in ‘collectieve’ vorm en dicht bij de leefomgeving van de inwoners (bij voorkeur in de kern waar iemand woont) aan te bieden, zet de gemeente de voorzieningen efficiënt in. Inzetten en investeren op huiskamerconcepten is hier een goed voorbeeld van. Een welzijnscoach, een beweegmakelaar of de eerdergenoemde verhuiscoördinator/doorstroommakelaar voor ouderen, heeft de voorkeur boven individuele geïndiceerde ouderenzorg. Bij het ouder worden komen nieuwe zorgen voor bestaanszekerheid. Denk bijvoorbeeld aan het wegvallen van een partner met inkomen. De zorgkosten of eigen bijdrage niet kunnen betalen en het niet rond kunnen komen of willen verhuizen maar niet kunnen verhuizen, zijn veel voorkomende zorgen. Het niet digitaal vaardig of laaggeletterd zijn, om toeslagen of andere aanvullende middelen aan te vragen, zorgt ook voor stress en ongemak bij ouderen. De gemeente zet zich daarom in voor betaalbaar wonen voor jongeren en ouderen.
Dit om de vergrijzing aan te kunnen en om te voorkomen dat meer jongeren wegtrekken. De gemeente zet meer in op het versterken van de financiële-, digitale- en taalvaardigheden van ouderen. De professionals van de
26
gemeente worden nog beter toegerust om oog te hebben voor geldzorgen. Zij moeten de weg kennen die leidt naar passende ondersteuning. Eerst geldzorgen en stress verminderen, dan ondersteuning inzetten. Leidend moet zijn dat diegene die aanvullende inkomensondersteuning nodig heeft, deze ook ontvangt.
Doorkijkjes
Valpreventie De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners vitaal ouder kunnen worden. De gemeente zet een lokale ketenaanpak valpreventie op om vroegtijdige risico’s op te sporen, te signaleren en te verwijzen naar valpreventief aanbod. Dit bestaat uit het doen van valrisico-testen en het maken van valanalyses. Uiteindelijk moet blijken hoe hoog het risico is dat een inwoner thuis ten val komt. De gemeente biedt daarna op groepsniveau valpreventieve cursussen aan. Hiermee vergroot de gemeente de eigen regie, vitaliteit en zelfredzaamheid onder ouderen en voorkomt de gemeente zorg.
Hulp dichtbij en Mijn Buurtje De gemeente vindt het belangrijk dat ook ouderen zo lang mogelijk thuis kunnen wonen en mee kunnen blijven doen. De gemeente werkt daarom samen met, faciliteert en ondersteunt Hulp Dichtbij en Mijn Buurtje. Deze organisaties brengen hulpvragers en vrijwilligers bij elkaar en verbinden inwoners, organisaties en gemeente. De gevraagde hulp is zeer divers: van wekelijks samen een kopje koffie drinken met een gezellig praatje, tot een eenmalige klus in huis of tuin. Zo draagt de gemeente bij aan laagdrempelige toegankelijke hulp, waar mensen op elkaar kunnen terugvallen. Hierdoor kunnen inwoners mee blijven doen in de samenleving. •
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
27
Vitaal ouder worden Levensverwachting
Wijkverpleging 348/10.000 inwoners
Wlz 218/10.000
81,3 jaar Medemblik
81,6 jaar
inwoners
Zorgverbruik (Wlz, Zvw)
Wijkverpleging 333/10.000 inwoners
Medemblik
Wlz 189/10.000 inwoners
Nederland
Nederland
bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ervaren gezondheid
63%
60%
van de 65+ers ervaart een (zeer) goede gezondheid
van de 65+ers ervaart een (zeer) goede gezondheid
Medemblik
Nederland
bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022
28
Valincident 114/10.000
142/10.000
inwoners is afgelopen jaar gevallen met ziekenhuisopname als gevolg
inwoners is afgelopen jaar gevallen met ziekenhuisopname als gevolg
Medemblik
Nederland
17,4% geeft aan geen netwerk te hebben die kan helpen
Hulp uit het netwerk
Medemblik
Gebruik ondersteuning Lichte ondersteuning (bijvoorbeeld hulp bij het huishouden, vervoer of geldzaken) van de gemeente. Dit percentage is gelijk gebleven over de afgelopen jaren.
21,1% lichte ondersteuning Medemblik
Thuiswonend 959/1000 Medemblik
952/1000 Nederland
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
29
Gezond leven
30
De opgave in de gemeente Medemblik De opgave is dat in de gemeente Medemblik iedereen gezond kan leven en dezelfde gezondheidskansen verdient. Het belang van positieve gezondheid is leidend. Alle aspecten van gezondheid zijn belangrijk. De gemeente streeft na om een leefstijl mogelijk te maken die bijdraagt aan een zo hoog mogelijk kwaliteit van leven, met zingeving, mentaal welbevinden, goede lichaamsfuncties, goed dagelijks functioneren en sociaal maatschappelijk participeren. Voor de aankomende jaren moet de focus van de gemeente vooral gericht zijn op het blijven stimuleren en nog aantrekkelijker maken van sport, spel en beweging. De gemeente is een sportgemeente. Diverse sporters uit de gemeente presteren nationaal en internationaal op hoog niveau. Vanuit de kracht van sport kunnen we, en moeten we onze inwoners inspireren, verbinden en verder brengen. De gemeente zet daarom sport nog meer in als middel binnen het sociaal domein. Inzet van beleid en uitvoering De gemeente werkt in het kader van gezondheid samen met verschillende (sport)verenigingen. De gemeente betrekt sportaanbieders en verenigingen en ondersteunen bij knelpunten en uitdagingen. Belangrijk is dat de gemeente en inwoners gezamenlijk nadenken over de veranderende sociale en maatschappelijke uitdagingen waar de gemeente en verenigingen samen voor staan.
Preventieve, laagdrempelige en collectieve initiatieven en voorzieningen krijgen de prioriteit. Die voorzieningen moeten bijdragen aan gezondheid waarbij sport ingezet kan worden als middel. Belangrijk is bijvoorbeeld de inzet van sleutelfiguren die jong en oud aan het sporten krijgen. Met subsidie van de gemeente aan bibliotheken, sportverenigingen en informele organisaties die ontmoeting, bewegen en gezondheid stimuleren, levert de gemeente een belangrijke bijdrage aan het vergroten van de gezondheidskansen. Ook investeringen in de buitenruimte (en de samenwerking met het fysieke domein) wordt steeds belangrijker. De gemeente kijkt welke interventies effectief zijn om gezondheidsproblemen te voorkomen en werken zoveel mogelijk samen met andere partijen in de regio om deze interventies in de reguliere aanpak te brengen.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
31
Dit doet de gemeente met bijvoorbeeld de doorontwikkeling van de JOGG-aanpak of met de ketenaanpak Vroegsignalering Alcohol- en Drugsproblematiek. Gezond eten en leven en de mogelijkheid om daarin te kiezen, vraagt een zekere mate van ruimte in de portemonnee en het hoofd, om daarover na te denken. Gezondheidsinterventies hebben pas effect als er een basis van bestaanszekerheid is. Daarom moet de gemeente er voor zorgen dat bijvoorbeeld de (sport)participatieregeling in het minimabeleid op orde is. De gemeente zorgt ervoor dat inwoners weten dat deze mogelijkheid bestaat en dat ze de weg naar deze en andere ‘participatie’ regelingen weten te vinden. Het liefst brengen we dit bij elkaar zodat er een enkelvoudige, voorspelbare toegang is.
32
De Buurtsportcoach De gemeente vindt het belangrijk dat iedereen gezond kan leven. Dit doet de gemeente door middel van de Buurtsportcoach, een laagdrempelige voorziening voor alle inwoners. De Buurtsportcoach is een spin in het web van de wijk, zorgt voor de verbinding met andere domeinen en brengt mensen aan het sporten en bewegen in de buurt. De Buurtsportcoach draagt zo bij aan gezonde en vitale mensen in de gemeente.
Doorkijkjes
•
JOGG-aanpak Gemeente Medemblik streeft naar een gezonde jeugd middels de JOGG-aanpak. Dit is een ‘community aanpak’, met als algemeen doel: Gezonde jeugd die opgroeit in een gezonde omgeving. We willen dat kinderen gezond kunnen opgroeien en dat ze gezonde(re) keuzes maken. Daarom focust de JOGG-aanpak zich niet direct op het kind zelf, maar op de omgeving van het kind. Thema’s van JOGG zijn: ‘water drinken, groente/fruit eten, bewegen en slapen’.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
33
Hoe gezond leven inwoners van de gemeente Medemblik
Lidmaatschap sportbond/vereniging
28,1%
24,3%
is aangesloten bij een sportvereniging
is aangesloten bij een sportvereniging
Medemblik
Nederland
Sport/beweegrichtlijn
48,1%
47,5%
volwassenen voldoet aan beweegrichtlijn
volwassenen voldoet aan beweegrichtlijn
Medemblik
Nederland
34
Alcohol/drugsgebruik Medemblik
28,8%
36,8%
Bingedrinken bij jongeren
18 jaar en ouder voldoet aan alcohol richtlijn
13,8%
49,4%
Nederland
50,3%
Rookt
Overgewicht
Medemblik
Ervaren gezondheid
Bron: Gezondheidsmonitor 2022
19,7%
43,1%
Bingedrinken bij jongeren
18 jaar en ouder voldoet aan alcohol richtlijn
Nederland
16,6% Rookt
71,4% ervaart positieve gezondheid Medemblik
30,5% langdurige aandoening
69% ervaart positieve gezondheid
36,5%
1 of meer langdurige aandoeningen
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet35
Nederland
35
Mentaal gezond blijven
36
De opgave in de gemeente Medemblik In de gemeente Medemblik vinden we dat iedereen kan meedoen en dezelfde kans verdient. Eigen regie en zelfredzaamheid staan hier centraal. Mentale gezondheid is een belangrijke bouwsteen. Mentale gezondheid is een onlosmakelijk onderdeel van onze algehele gezondheid. Mensen die mentaal gezond zijn, voelen zich niet alleen beter, maar voelen zich ook vaker verbonden met elkaar, zorgen over het algemeen goed voor hun kinderen, en zijn productief en van betekenis voor hun directe omgeving en de maatschappij. Met de opgave Mentaal gezond zorgt de gemeente ervoor dat zoveel mogelijk inwoners de mentale rust, ruimte en veerkracht hebben om met tegenslagen om te kunnen gaan en mee te blijven doen in de samenleving. Inzet van beleid en uitvoering De gemeente ondersteunt activiteiten en lokale aanpakken en samenwerkingsverbanden, die voorkomen dat inwoners in kwetsbare situaties terecht komen. Hierbij speelt het versterken van zelfmanagement van de inwoners, ervaringsdeskundigheid en informele zorg, een belangrijke rol. Door in te zetten op deskundigheidsbevordering kan bijvoorbeeld verward gedrag eerder worden gesignaleerd en verdere escalatie worden voorkomen. Genoeg bewegen helpt niet alleen om risico’s op lichamelijke
gezondheidsproblemen kleiner te maken. Genoeg bewegen helpt ook om geestelijke gezondheidsproblemen kleiner te maken. Onze blik moet daarom ook gericht zijn op het inzetten van sport en bewegen als middel om mentaal gezond te blijven en erger voorkomen. Ook kunst en cultuur dragen bij aan een betere kwaliteit van leven net als dierenwelzijn. Dieren dragen ook bij aan welzijn en gezondheid van inwoners. Denk hierbij aan kinderboerderijen en de sociale functie hiervan. Ook dieren spelen een belangrijke rol bij het voorkomen en verminderen van eenzaamheid. De gemeente bevordert de deskundigheid van vrijwilligers die zich inzetten voor het verminderen van eenzaamheid middels sport, kunst en cultuur. We streven ernaar om met een aanbod van trainingen aan medewerkers/vrijwilligers, hen in staat te stellen om hun rol te versterken en hun competenties, op het gebied van eenzaamheid, verder te ontwikkelen. Een brede lokale aanpak zodat kennis/ervaring gebundeld en gedeeld kan worden heeft hierbij de voorkeur. Hierbij hebben we aandacht voor het opbouwen van een netwerk. Kunst en cultuur dragen ook bij aan een betere kwaliteit van leven. Dat is belangrijk bij bijvoorbeeld het voorkomen en verminderen van eenzaamheid. Onze blik is gericht op investeringen in de maatschappelijke kern- en het behouden en versterken van de sociale infrastructuur.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
37
De gemeente zorgt ervoor dat voorzieningen met een sterke sociale samenhang, die laagdrempelig en toegankelijk zijn, goed worden ondersteund. De gemeente investeert in laagdrempelige lokale inloopvoorzieningen en huiskamerconcepten voor kwetsbare inwoners. Ook investeren in het kunst en cultuurvoorzieningen horen hierbij: muziek, dans en kunst hebben een belangrijk effect op de gezondheid op onze inwoners. Er zullen altijd inwoners zijn voor wie het perspectief op herstel wellicht nooit haalbaar is. Voor deze mensen blijft een vangnet nodig dat sterk genoeg is voor de meest complexe en zware ondersteuningsbehoeften. De gemeente zorgt ervoor dat bij veranderende behoeften gemakkelijk op- en af kunnen schalen. Onze blik is gericht op begeleiding met flexibele intensiteit en ondersteuning voor herstel en participatie. Het is in eerste instantie aan de inwoner zelf om goed voor zichzelf te zorgen. Als dat niet lukt kan de gemeente helpen. Denk aan het wegnemen van financiële, sociale en praktische belemmeringen zodat kwetsbare mensen minder tot geen zorgen hebben voor de dag van morgen. De gemeente zet in op een sterkere bestaanszekerheid door regeldrukverlaging. De gemeente zorgt ervoor dat alle inwoners efficiënt en goed geholpen worden bij de toegang van de gemeente.
Een goede toegang is de basis om zaken te kunnen regelen zoals uitkering, verlenging van rijbewijs of het aanvragen van een paspoort. 38
Doorkijkjes
Welzijn op recept De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners zich mentaal gezond voelen. Dit doet de gemeente met het inzetten van een welzijnscoach die laagdrempelige hulp en zorg biedt en erger kan voorkomen. De huisarts verwijst hierbij eerder naar een geschikte welzijnsactiviteit in plaats van een verwijzing naar een zorgtraject. De welzijnscoach kijkt op verzoek en aanwijzing van de huisarts, waar de hulp te vinden is en welke soort hulp. Zo zorgt de welzijnscoach ervoor inwoners snel en adequaat worden geholpen en zich mentaal en fysiek gezond kunnen blijven voelen.
Bibliotheek en het aanleren van vaardigheden De gemeente vindt het belangrijk dat iedereen kan meedoen. De bibliotheek speelt bij het mee kunnen doen een belangrijke rol. Dit is de plek voor laagdrempelig advies, ondersteuning, doorverwijzingen, trainingen en workshops voor en door inwoners, in samenwerking met professionals. Zo draagt de bibliotheek bij om kinderen en ouders hun taalachterstand in te halen. Inwoners weten beter informatie op internet op te zoeken. Inwoners weten beter hoe formulieren in te vullen, zoals voor uitkeringen, toeslagen en belastingen. Zo zorgt de gemeente ervoor dat de inwoners (zelf weer) kunnen blijven meedoen.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
39
Hoe mentaal gezond zijn de inwoners van de gemeente Medemblik?
Zingeving (vrijwilligerswerk)
Nederland
Eenzaamheid Medemblik
11,9%
14,4%
van 18+ ervaart ernstige eenzaamheid
van 18+ ervaart ernstige eenzaamheid
30,5%
23,8% doet vrijwilligerswerk
doet vrijwilligerswerk
bron: Buurtatlas 2022
Medemblik
Nederland
Stress
Veerkracht
17,3%
51,6%
van 18+
heeft hoge veerkracht
Medemblik
Medemblik
20,7%
49,3%
van 18+ Nederland 40
Overbelasting mantelzorgers
16,4%
18,7%
van de mantelzorgers zwaar belast
heeft hoge veerkracht
van de mantelzorgers zwaar belast
Medemblik
Nederland
Nederland
Psychische problematiek
8% heeft een hoog risico op angst of depressie
2,4% maakt gebruikt van geestelijke gezondheidszorg Medemblik
10,2% heeft een hoog risico op angst of depressie
4,6% maakt gebruikt van geestelijke gezondheidszorg Nederland
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
41
Evaluatie
42
Op de volgende manieren wordt continu gevolgd in hoeverre de doelen in het meerjarenbeleidsplan worden behaald en of bijsturing nodig is: • • • •
Het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek; De programmabegroting en het jaarverslag; Het lokale en regionale dashboard; Lokale partners zoals de Adviesraad Sociaal Domein en Zorg Zoals de Westfries het Wil (ZZWW) worden gevraagd kritisch mee te denken en signalen te bespreken.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
43
Overzicht van beleid en uitvoeringsplannen
44
Dit Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein werkt toe naar vier grote overkoepelende doelen van het hele sociale domein: kansrijk opgroeien, vitaal ouder worden, gezond leven en mentale gezondheid. Dit is de kapstok voor andere beleid- en uitvoeringsplannen in het sociaal domein zoals hieronder opgesomd. Deze beleidsplannen, visies en kaders dragen allemaal (deels) bij aan het bereiken van de vier doelen. Denk bijvoorbeeld aan het hernieuwde minimabeleid wat in de loop van dit jaar volgt. Een belangrijk akkoord wat over de gehele breedte van het Meerjarenbeleidsplan loopt, is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De Vereniging van Nederlandse Gemeente (VNG) heeft namens gemeenten het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend. Gemeenten krijgen via een brede Specifieke Uitkering (SPUK) geld om uitvoering te geven aan dit akkoord. De thema's in het GALA en de onderliggende programma's en interventies worden het belangrijkste instrument waarmee de gemeente Medemblik de komende jaren kan investeren in de richting van dit meerjarenbeleidsplan. De SPUK-gelden geven een versnelling. Het GALA uitvoeringsplan met specifieke keuzes waarop ingezet gaat worden, wordt in het eerste kwartaal van 2024 verwacht.
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
45
Beleiddsstuk
Status
Lokaal/ regionaal
Visiedocument Thuis voor Noordje
Vanaf 2022 in werking
Regionaal
Uitvoeringsplan Thuis voor Noordje
De eerste twee pilots zijn gestart in Q4 2023, de volgende pilots staan geagendeerd voor 2024
Regionaal
Regioplan In Control of Alcohol & Drugs 2023-2026
Plan loopt van 2023 t/m 2026
Regionaal
Stip op de Horizon (beleidskader inkoop Jeugdhulp & Wmo)
Q4 2023
Regionaal
Speelplekkenbeleid
Vastgesteld eind 2023
Lokaal
Regioplan IZA
Eind 2023 beschikbaar gekomen
(Boven) regionaal
Inkoopstrategie Jeugdhulp & Wmo
Q1 2024
Regionaal
Inkoopleidraad specialistische jeugdhulp en inkoopleidraad hoogspecialistische jeugdhulp
Q1 2024
Regionaal
Inkoopleidraad Wmo
Q1 2024
Regionaal
Minimabeleid en uitvoeringsplan
Wordt vastgesteld begin 2024
Lokaal
Uitvoeringsplan In Control of Alcohol en
Nieuw plan wordt geschreven in 2024
Lokaal
Uitvoeringsplan Brede Spuk/GALA
Q1 2024
Lokaal
Jaarplan JOGG
2024
Lokaal
Drugs 2024 en verder
46
Draagt bij aan opgave
Beleiddsstuk
Status
Lokaal/ regionaal
Normenkader maatschappelijke voorzieningen bij nieuwbouw
Wordt opgesteld in 2024
Lokaal
Onderzoek woon/zorgbehoefte
Uitvoering 2024
Lokaal & regionaal
Cultuurnota
Actualisatie periode 2024-2028
Lokaal
Toekomstscenario kind en gezinsbescherming West-Friesland
Wordt in 2024 geschreven
Regionaal
Uitvoeringsplan Jeugd
Nieuw plan wordt geschreven in 2024
Regionaal
Uitvoering maatregelen Hervormingagenda jeugd
Verwacht in 2024
Lokaal
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
Vastgesteld in 2022, update in 2024
Lokaal
Huisartsenvisie
Wordt in 2024 geschreven
Lokaal
Beleid vergunningshouders en inburgering
Q3 2024 nieuwe verordening
Lokaal
Onderwijsachterstanden/kansenbeleid
Wordt in 2024 geschreven
Lokaal
Regionale en lokale educatieve agenda
Gaat o.a. om bijeenkomsten, vinden plaats in 2024
Lokaal &
Draagt bij aan opgave
regionaal Topsportbeleid
Begin 2024 geëvalueerd, indien positief eind 2024
Lokaal
vaststelling voor 2025-2028. Inclusieagenda
Wordt in 2024 geschreven
Lokaal
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
47
48
Beleiddsstuk
Status
Lokaal/ regionaal
Jaarplannen uitvoering preventie
Elk jaar nieuwe plannen, 2024 wordt nog geschreven
Lokaal
Toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners
Verwacht in 2024
Regionaal
Implementatieplan toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners
Verwacht in 2024
Regionaal
Beleidsplan + Uitvoeringsplan West-Friese aanpak laaggeletterdheid
In 2024 wordt een nieuw beleidsplan geschreven inclusief uitvoeringspunten
Regionaal
Dierenwelzijnsbeleid
Verwacht in 2024
Regionaal
Wmo beleid
Evaluatie van verordening en beleidsregels in 2024, nieuw beleidsplan in 2025
Lokaal
Regionaal kaderplan schuldhulpverlening
Vernieuwd plan voor 2025
Regionaal
Lokaal uitvoeringsplan schuldhulpverlening
Vernieuwd plan voor 2025
Lokaal
Evaluatie Wonen en Zorg
Uitvoering in 2025
Lokaal
Subsidiebeleid
Vaststelling Q1 2025 inclusief beleidsregels
Lokaal
Beleidskader Jeugd
Nieuw kader in 2027
Regionaal
Draagt bij aan opgave
Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein, Samen aan zet
49