01 Bijlage 1 DOC-23-758875 Groenstructuurplan

Abbekerk

Midwoud Begraafplaats Opperdoes

Opperdoes Knotwilgen langs waterpartij aan de dorpsrand van Abbekerk Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

43

Lintkernen De kernen Twisk, Lambertschaag, Oostwoud, Sijberkarspel, Zwaagdijk-West, ZwaagdijkOost, en Hauwert zijn in tegenstelling tot de kernen hiervoor nog niet of in veel mindere mate uitgebreid. De relatie met de lintweg en het omliggende landschap is sterk. Er zijn enkele belangrijke, centrale plekken aanwezig als een klein groengebied of begraafplaats. Groen draagt in hoge mate bij aan de identiteit van het lint en de representativiteit van deze plekken.

Lambertschaag Twisk

lintstructuur in Twisk 44

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Hauwert

Zwaagdijk-West

Oostwoud

Zwaagdijk-Oost Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

45

Parkzone in dorpsrand met grote bomen en een hoge verblijfswaarde

46

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

DEEL 4

Groenstructuurpaspoorten

In dit hoofdstuk worden principes meer plek specifiek uitgewerkt in groenstructuurpaspoorten. Deze dienen als uitwerking van de groenstructuurkaart. Principes dienen als aanvulling op de algemene normen, richtlijnen en principes en bieden handvatten voor inrichting, beheer en samenwerking. De uitgewerkte structuurpaspoorten: • Groenblauwe hoofdstructuur • Wijkgroen • Entrees en belangrijke plekken • Dorpsranden (incl. parkgebieden) • Buitengebied • Lintstructuren •

Bedrijventerreinen en werkgebieden

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

47

Groenblauwe Hoofdstructuur Beschrijving

De groenblauwe hoofdstructuur vormt het groene kader van de Gemeente Medemblik. Dit zijn bovenwijkse structuren binnen de kernen, verbindingen van de kernen met het omliggende landschap en verbindingen van grote en/of belangrijke groengebieden in kernen en in het buitengebied. Ze bestaan uit stevige en aaneengesloten wateren groenelementen, als oude bomenrijen, watergangen, wegen, belangrijke groene plekken en gebieden.

Gewenst beeld en aanpak

De stevige en robuuste structuren zijn onderdeel van een groter netwerk, waarbij continuïteit en aaneengeslotenheid belangrijk zijn. Lijnstructuren als groenverbindingen en laanstructuren zijn zo min mogelijk gefragmenteerd. Afhankelijk van de plek draagt de structuur bij aan een of meerdere pijlers. Denk hierbij aan biodiversiteitsstroken met veel verschillende soorten flora en fauna, klimaatlinten met ruimte voor waterberging, of een stevige, cultuurhistorische laan. Er is ruimte voor diversiteit en een hoge groenbeleving. De structuur wordt gevormd door geschakeerde of verbonden groengebieden, lanen, bosschages, (hoofd)waterlopen met oevers en forse groenstroken. Waar mogelijk wordt deze structuur uitgebreid en het groenoppervlak wordt vergroot. (Bebouwde) functies worden met zorg ingepast. Verkoop van gemeentelijk groen is niet mogelijk en nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan doelstellingen van een of meerdere pijlers. Het is mogelijk middels grondruil dat het bestaande groenareaal vergroot wordt. Participatie en adoptie is beperkt, omdat deze structuur bijdraagt aan hogere doelen dan alleen deze plek.

Draagt bij aan

Groenblauwe hoofdstructuur draagt bij aan alle thema’s, waarbij per plek/functie een of meerdere thema’s gekozen kunnen worden.

48

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Inrichtingsprincipes Pas elementen als landschappelijke hagen en bosschages en hakhoutbosjes toe, met meer extensief beheer, waar verdichting in het landschap of de omgeving mogelijk is. Versterk historische laanstructuren met een beperkt aantal soorten (maatwerk per plek), waarbij het continue en aaneengesloten beeld leidend is en doorgezet wordt. Zet beplanting in om de continuïteit en aaneengesloten karakter van doorgaande lijnen te benadrukken. Pas soorten toe die de relatie tussen groen en water versterken. Zet bij initiatieven en ontwikkelingen in op verbinden van belangrijke groengebieden, ten behoeve van recreatie en/of biodiversiteit. Zorg dat restgroen/snippergroen onderdeel wordt van de hoofdstructuur, door uitbreiding van areaal en/of geef dit groen een functie (passend bij een of meerdere opgaven, zoals waterberging of biodiversiteit).

Groenblauwe Hoofdstructuur Beheerprincipes Ruimtelijke ontwikkelingen mogen niet ten koste gaan van het functioneren van de hoofdstructuur. Als bij ruimtelijke ontwikkelingen toch (een deel van) de hoofdstructuur verloren gaat, wordt onderbouwd dat er geen betere alternatieven zijn. Ook wordt afgesproken op welke wijze de verloren gegane kwaliteiten worden gecompenseerd. Een uitzondering hierop vormen de noodzakelijke ontsluitingswegen bij een ruimtelijke ontwikkeling (woningbouw). Beheer beplanting meer natuurlijk op de overgangen van woonwijken en grote groenarealen.

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Sta het maaien en/of beheren door lokale ondernemers met groenkennis toe, waarbij structuur en beeld nadrukkelijk een geheel moet blijven. Dit gebeurt altijd in overleg en onder toezicht van de wijkopzichter en de directievoerder groen. Beperk adoptiegroen tot een minimum, of in ieder geval onder strenge voorwaarden, zodat structuur en beeld een geheel blijven.

Plant bij mogelijke inboet terug op dezelfde plek, in de nabije omgeving maar in ieder geval binnen het hoogwaardig groenelement.

Stimuleer samenwerking voor agrarisch natuurbeheer op aangrenzende randen (bijvoorbeeld langs de Kromme Leek) en het toegankelijk maken van de structuren op aangrenzende percelen (denk hierbij aan agrarische nevenfuncties).

Plant bij uitval altijd een boom terug, tenzij het ontstane gat binnen enkele jaren is opgevuld door omringende boomkronen.

Verkoop van gemeentegroen is hier niet mogelijk, om een robuust netwerk te behouden en ontwikkelen.

Onderbouw bij ernstige overlast (bijvoorbeeld door wortelopdruk) dat naar verschillende alternatieven gekeken is, voordat overgegaan wordt op kap, vervanging of verwijderen van groenareaal.

Waterpartij met groene zone in woonkern als Groenblauwe Hoofdstructuur Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

49

Wijkgroen Beschrijving

De groene plekken en groenelementen op wijk- en buurtniveau vormen de directe omgeving van inwoners binnen de kernen. Voorbeelden hiervan zijn straatbomen, groenvakken, speelplekken en grasveldjes (met bereik buurtniveau). Wijkgroen ligt binnen de woonkernen en wordt veel ingesloten door de dorpsranden en hoofdgroenstructuur (zie paspoorten ‘dorpsranden’ en ‘groenblauwe hoofdstructuur’).

Gewenst beeld en aanpak

Wijkgroen heeft een gevarieerd beeld en draagt in hoge mate bij aan beleving van de woonomgeving. De toegepaste groenelementen passen bij de cultuurhistorische onderlaag, waardoor er meer bijgedragen wordt aan biodiversiteit en het omliggende landschap beter beleefbaar wordt. Beleving van groen is belangrijk en daarom wordt kleur en fleur toegepast en is groen bij voorkeur toegankelijk (bijvoorbeeld struinbosjes). In samenspraak met bewoners kan gekozen worden om groen op groene (verblijfsplekken) toe te passen dat bijdraagt aan een of meerdere pijlers. Denk hierbij aan natuurlijk spelen, eetbaar groen, etc. Het groen stimuleert om een ommetje te maken, biedt plek aan verschillende soorten flora en fauna (die bijdragen aan diversiteit) en groene elementen en waterelementen zijn zichtbaar. Er is ruimte voor groenadoptie en samen met inwoners wordt gezocht waar vergroend kan worden, omdat dit de betrokkenheid van bewoners vergroot, kennis wordt gedeeld en gestimuleerd wordt om meer naar buiten te gaan. De spelregels ten aanzien van adoptiegroen zijn hierbij van toepassing.

Draagt bij aan

Wijkgroen biedt met name ruimte voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en vitale leefomgeving.

Inrichtingsprincipes Pas afwisselend groen toe en voorkom grote groepen van één soort, om de kans op nadelige gevolgen voor de gezondheid (zoals allergieën) te verkleinen. Zorg in grotere bosschages voor corridors waardoor lucht kan circuleren. Dit zorgt ’s avonds voor afkoeling. Zorg voor groencompensatie op buurtniveau, wanneer bij herinrichting niet hetzelfde aantal bomen kan worden herplant. Stimuleer beweging door verschillende speel- en verblijfaanleidingen in openbaar groen toe te passen; zorg voor toegankelijk groen. Vorm waar mogelijk en passend een aantal traditioneel ingerichte speelvoorzieningen om in natuurlijk spelen, om afwisseling en aanbod te vergroten. Pas bomen toe die bijdragen aan de beleving en activiteit, zoals klimbomen, fruitbomen, etc. Houd bij toepassing of vervanging van bomen rekening met (eventuele) zonnepanelen. Dit kan door de positie van de bomen en de soortkeuze af te stemmen op de lichtval op zonnepanelen. Bestaande bomen worden niet gekapt t.b.v. zonnepanelen. Pas kleurrijk groen toe om betrokkenheid met de buurt te vergroten, verblijfsplekken en wandel- en fietsroutes aantrekkelijker te maken. Zet wijkgroen en wadi’s in om ruimte te bieden aan piekregenval, water vast te houden en vertraagd af te voeren.

50

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Wijkgroen Beheerprincipes

Organisatie- en samenwerkingsprincipes

Vorm eentonige struikborders om naar meer diverse borders met (inheemse) planten en kruiden. Beheer beplanting meer natuurlijk op de overgangen van woonwijken en grote groen arealen. Pas beheeraccenten (hogere intensiteit) toe op overgangen van verschillende buurten of wijken of rond ontsluitingswegen. Zorg voor een uniform beeld van groen in de verschillende kernen, waarbij kleine accenten per buurt of wijk mogelijk zijn.

Biedt mogelijkheid tot groenadoptie van boomspiegels, geveltuinen, plantvakken, etc. In geadopteerd groen en geveltuinen mogen geen bomen worden geplant. De spelregels ten aanzien van adoptiegroen zijn hierbij van toepassing. Onderzoek samen met omwonenden de mogelijkheden tot natuurlijk spelen, toepassen van beleefbaar groen, etc. Zoek bij bewonersinitiatieven naar mogelijkheden om te vergroenen. Betrek inwoners actief bij omvormingen, nieuwe aanleg, etc.

Afbeelding

Restruimte met groene invulling in woonwijk

Groene zoom langs speel- en verblijfsplek Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

51

Entrees en belangrijke plekken Beschrijving

(Groene) entrees en belangrijke plekken weerspiegelen de identiteit van de Gemeente Medemblik. Dit zijn representatieve punten met hoogwaardig groen, welke een overgang vormen van gebied tot gebied of welke belangrijke verblijfsplekken zijn voor bepaalde doelgroepen. Ontmoeten en verblijven zijn belangrijk. Dit zijn plekken als dorps- en wijkentrees, rotondes, historische plekken en monumenten, begraafplaatsen, belangrijke kruispunten en ontmoetingsplekken.

Draagt bij aan

Entrees en belangrijke plekken dragen bij aan de identiteit en beleving, daarnaast kan in meer of mindere mate ingezet worden op de andere thema’s zolang geen afbreuk gedaan wordt op de identiteit en beleving van deze plekken (maatwerk per plek).

Gewenst beeld en aanpak

De herkenbaarheid van de plek staat centraal. Daar hoort een hogere mate en intensiteit van inrichting en beheer bij. De plekken worden gemarkeerd door opvallende accenten in beplanting zoals kleurrijke borders of een solitaire, markante boom. Beplanting is passend bij het doel of de functie van de plek of een gebouw. Er wordt in hoge mate bijgedragen aan identiteit, andere opgaven zijn daarbij ondergeschikt. Dit zijn plekken waar een strakke haag of grote solitaire boom de identiteit benadrukken. Of waar bloeiende planten in hanging baskets aan straatlantaarns de straten in het historische centrum van Medemblik met elkaar verbinden. Door ruimtegebrek zijn bloeiende borders hier moeilijk te realiseren. Waar meer ruimte is (bijvoorbeeld op begraafplaatsen), kunnen zomen en borders de biodiversiteit vergroten. Groenadoptie is in beperkte mate mogelijk, zolang het bijdraagt aan de representativiteit van de plek (bijvoorbeeld op rotondes).

Afbeelding

Per plek wordt afgewogen of naast identiteit ook aan andere thema’s bijgedragen kan worden. Denk hierbij aan soorten die geen negatief effect op gezondheid hebben rond zorgcentra. Hier is ook het toepassen van grote boomkronen wenselijk voor schaduwplekken. Op stenige, historische pleinen kan worden gekozen voor kroonvolume om hittestress tegen te gaan. Door in kleurrijke borders te kiezen voor vaste planten en heesters die belangrijk zijn voor insecten kan ook bijgedragen worden aan biodiversiteit.

Hoogwaardig groen rond historische plek (station stoomtrein Medemblik) 52

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Entrees en belangrijke plekken Inrichtingsprincipes Pas groen toe van hogere kwaliteit en met belevingswaarde, zoals kleur en fleur. Cultuurlijk groen is hier passend omdat dit de representativiteit versterkt Houd bij boomaanplant naast terrassen rekening met honingdauw; niet alle soorten zijn even aantrekkelijk voor bladluizen. Enige overlast is echter niet te voorkomen en moet geaccepteerd vanwege de voordelen van bomen. Pas bijzondere solitaire bomen toe

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Sta het adopteren van rotondes toe door bedrijven Samenwerken met ondernemers / bewonersgroepen / dorpsraden om tot invulling te komen Bekijk bij (lokale) initiatieven of deze bijdragen aan de identiteit en representativiteit van de kern of het gebied

Refereer in beplanting op markante plekken naar de (cultuurhistorische) identiteit van de streek of het onderliggende landschap. Streekeigen beplanting is hier passend voor. Zet groen in om natuurlijke beweegrichtingen te stimuleren (zoals de winkelstraat inlopen). Vormsnoei is mogelijk indien passend in de omgeving en in het onderhoudsbudget. Indien passend, mogen hier technische groeiplaatsconstructies worden aangelegd om boomgroei mogelijk te maken.

Beheerprincipes Wijs hogere beeldkwaliteit toe aan belangrijke plekken en pas beheerintensiteit hierop aan.

Kleurrijke en goed onderhouden beplanting op de begraafplaats Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

53

Dorpsranden Beschrijving

De dorpsranden vormen de overgang van woongebieden naar het buitengebied. Het omliggende landschap komt hier de kernen in. Er zijn verschillende landschappelijke en recreatieve verbindingen in deze randen aanwezig, welke worden versterkt door de groene beleving. Veelal liggen sportcomplexen aan de randen van kernen, zoals sportparken maar ook ijsbanen en sporthallen. Ook parkgebieden vormen een schakel tussen de kern en het omliggende landschap. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een rafelige dorpsrand, een harde dorpsrand en een rand met groengebied.

Draagt bij aan

Beleving heeft een belangrijke rol in de dorpsrand, waar groen bijdraagt aan alle opgaven. Per plek kan nuance aangebracht worden. Zo staat functionaliteit van gebieden met specifiek gebruik voorop, waarbij schaduw in grote mate bijdraagt aan gezondheid. Daar waar mogelijk wordt groen toegepast dat bijdraagt aan biodiversiteit.

Gewenst beeld en aanpak

De dorpsranden vormen de zone waar het landschap de kern in komt, daar waar uitgenodigd wordt om een ommetje te maken vanuit de kern. In de rafelige rand vormen achterzijden van privaat terrein het beeld. Deze achterzijden zijn soms gecultiveerde privétuinen en soms een kleinschalige weide (passend bij de lintstructuren). Een groene afscheiding wordt gestimuleerd en bij ontwikkelingen wordt gestuurd op het afwisselende beeld van ruimte en massa. De meer harde dorpsranden worden gevormd door een weg, waterloop of grenzen van (woon)kavels enerzijds, of een landschappelijke barrière anderzijds. Zicht en beleving van het omliggende landschap dienen versterkt te worden, waarbij barrières zoveel mogelijk door middel van groen verzacht worden. Tot slot vormen rond een aantal kernen parkgebieden of sportcomplexen een groene bufferrand. De rand vormt hier een belangrijke plek om een ommetje te maken. Recreatieve druk en gevarieerd gebruik is hier soms een probleem. Op sportcomplexen is vaak een specifiek gebruik van de ruimte aanwezig. Zo is het belangrijk dat velden intensief onderhouden worden en is er een intensieve gebruikers druk op bepaalde ruimten aanwezig (zoals parkeerplaatsen). Deze functies worden groen ingekleed en er liggen kansen om deze kaders divers in te richten. Het is belangrijk dat groen een functie krijgt, zoals kijkgroen, afscheidend groen, speelgazon, etc).

Bomen dragen bij aan schaduw en worden daarom rond intensief bezochte plekken en ontmoetingsplekken aangeplant. Bebouwing wordt waar mogelijk groen ingekleed.

54

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Harde dorpsrand met sterke landschappelijke beleving (achterkanten met lage erfafscheiding) en groenblauwe elementen

Dorpsranden Inrichtingsprincipes Herstel en ontwikkel belangrijke flora- en faunaverbindingen. Verbeter waar mogelijk de toegankelijkheid in de dorpsranden, om aantrekkelijke ommetjes te kunnen maken en relatie met en beleving van het omliggende landschap te versterken. Sluit hierbij aan op bestaande recreatieve netwerken. Ontwerp de beplanting op het bieden van luwte. Schaduw en bladval op sportvelden zijn echter ongewenst. Vorm waar mogelijk versteende oppervlakten om in groen, begin daarvoor bij randen. Pas bomen toe waar mogelijk, maar in ieder geval rond intensief gebruikte plekken en ontmoetingsplekken. Pas natuurlijke materialen toe. Vanuit groen wordt negatief geadviseerd op kunstgras.

Beheerprincipes Extensief beheer is het uitgangspunt, uitgezonderd gebieden met gebruiksfunctie: bijv. verblijfsplekken in park, sportvelden, etc. Behoud en versterk plekken met zichtlijnen vanuit de randen naar het omliggende landschap. Om gebruiksdruk te verspreiden, worden de mogelijkheden onderzocht om honden(losloop)gebieden en hondenverbodsgebieden te actualiseren en waar mogelijk uit te breiden. Pas natuurlijk en extensiever beheer toe langs de randen en in de zomen van sportcomplexen, indien hier ruimte voor is. Pas alleen natuurlijke middelen toe.

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Werk samen om de gebruikersdruk van verschillende doelgroepen te reguleren, door kennis te delen. Maak heldere afspraken over beheer en onderhoud tussen gemeente en sportverenigingen. Pas hierbij (algemene) richtlijnen toe. Respecteer daarbij de reeds bestaande afspraken met de sportverenigingen.

Rafelige dorpsrand met groene aankleding Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

55

Buitengebied Beschrijving

Karakteristiek voor de gemeente Medemblik is het samenhangend patroon van linten met bebouwing en beplanting (zie groenstructuurpaspoort ‘Lintstructuren’) en daarachter een open en overwegend agrarisch gebied met verspreid liggende bebouwing. In de structuurkaart zijn vier typen landschap onderscheiden, aangevuld met belangrijke (groen)gebieden waar natuur (NNN en weidevogels) en/of recreatie belangrijk zijn.

Gewenst beeld en aanpak

Het veelal open poldergebied is een type landschap dat gevoelig is voor verdichting door middel van beplanting. Beplanting en groenelementen benadrukken identiteit en richting van het landschap. Verdichting door middel van groenelementen is passend rond de kernen en rondom losliggende erven. In de linten dient de beleving van het achterliggende open landschap behouden te blijven, dus wordt beplanting (zoals een haag of rij met knotwilgen) haaks op ontsluitingswegen geplaatst (in de richting van het landschap). Laanstructuren zijn passend langs historische lijnen. We houden rekening met de weidevogelleefgebieden. Op andere plekken worden bomen, waar mogelijk, meer solitair of pluksgewijs toegepast. Bij voorkeur rondom verspreid liggende erven in het open landschap, omdat hier al massa aanwezig is. Op deze manier ontstaan beplantingseilanden, wordt de openheid en identiteit zo min mogelijk verstoord en is er schaduw mogelijk langs wandel- en fietsroutes. Landschappelijke barrières kunnen worden verzacht door het inpassen van groen en bomen. Groen sluit tot slot aan bij de functionaliteit en het grondgebruik. Bebouwing wordt waar mogelijk groen ingepast. Omdat de grond veelal privaat terrein is, wordt bij initiatieven en ontwikkelingen gestuurd op bijdrage aan landschappelijk kwaliteit.

Draagt bij aan

In het buitengebied draagt groen bij aan alle thema’s en wordt per plek en functie van de plek het thema bepaald. Daarbij is het belangrijk om aan te sluiten op de kaders van het onderliggende, karakteristieke landschap en de (economische) functie van de plek of omliggende grond.

56

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Inrichtingsprincipes Pas beplantingselementen toe in de richting van het landschap, passend bij het landschapstype (denkend aan landschappelijke haag langs erfgrenzen, knotbomen rijen langs erven of watergangen Overlast gevende bomen (in de zin van allergie, pollen, natuurlijk afval, etc.) zijn hier minder een probleem. Onderzoek in akkerbouwgebieden of er sprake is van een spuitvrijezone (bufferzone tot woningen). Hier liggen kansen voor de ontwikkeling van kruidenrijk grasland. Houdt bij het planten van bomen in bermen voldoende afstand tot een in- en uitrit in verband met de draaicirkel van grote voertuigen. Pas geen nieuwe laanstructuren toe in weidevogelleefgebieden in verband met roofvogels. De weidevogelleefgebieden liggen in de Bijzondere Provinciale Landschappen (BPL). Lage beplanting kan hier wel worden toegepast. Stuur bij initiatieven aan op het versterken van landschappelijke kwaliteiten en vergroening. Pas in geval van ecologisch bermbeheer de kleurkeur toe. Zorg dat er bij ontwikkelingen en initiatieven wordt geïnvesteerd in landschappelijke kwaliteiten en groenkwaliteiten. Kies geen waardplanten voor bacterievuur i.v.m. fruitteelt.

Buitengebied Beheerprincipes Zorg boven landbouwgronden voor een takvrije hoogte van 4,5 meter. Pas extensief maaibeheer toe waar mogelijk, rekening houdend met (verkeers-) veiligheid Voorkom dat belendende agrarische percelen last krijgen van overwaaiend onkruidzaad zoals akkerdistel en fluitenkruid.

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Sta het maaien en/of beheren van door lokale ondernemers met groenkennis toe, waarbij structuur en beeld nadrukkelijk een geheel moet blijven. Beperk adoptiegroen tot een minimum, of in ieder geval onder strenge voorwaarden, zodat structuur en beeld een geheel blijven. Stimuleer samenwerking voor agrarisch natuurbeheer op aangrenzende randen (bijvoorbeeld langs de Kromme Leek) en het toegankelijk maken van de structuren op aangrenzende percelen (denk hierbij aan agrarische nevenfuncties). Verkoop van gemeentegroen is onder voorwaarden mogelijk. Bij het inrichten van groene verbindingszones in het buitengebied zal worden samengewerkt met (lokale en regionale) stakeholders. Onderzoek samen met grondeigenaren waar vergroening, en het toepassen van groenmassa rond bebouwing mogelijk is. Geef bij initiatieven duidelijke groene en landschappelijke kaders, kwaliteiten en doelstellingen mee. Deel kennis en vergroot de biodiversiteit door bijvoorbeeld het faciliteren van erfscans op boerenerven. Stimuleer samenwerking in ecologisch groenbeheer (agrarisch natuurbeheer en ecologisch bermbeheer van de gemeente kunnen elkaar versterken) Deel kennis over beschikbare subsidies om het buitengebied te vergroenen en de kwaliteit van groen te verbeteren.

Laanstructuren (waar passend langs oude wegen) in open polderlandschap Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

57

Lintstructuren Beschrijving

Verschillende woonkernen in het open polderlandschap zijn ontstaan langs en rondom de oude ontginningslinten. Deze wegen vormen nog steeds de ontsluitingswegen van het poldergebied en de verbinding tussen verschillende kernen. Het zijn lijnvormige elementen waarlangs bebouwing is ontstaan door geleidelijke verdichting in de tijd.

Afbeelding

Gewenst beeld en aanpak

De ontstaansgeschiedenis is nog goed beleefbaar in de lintstructuren. Deze linten worden gekarakteriseerd door lintbebouwing: bebouwing met afwisselend beeld en bouwjaar, en een erf met een sterke voorzijde en oriëntatie richting de weg. De wegen worden waar mogelijk ingekleed door (restanten van) laanstructuren. Het is belangrijk dat deze lanen de continuïteit en cultuurhistorie benadrukken en daarom dient afwisseling van soorten beperkt te worden. Tussen de erven liggen open ruimten met vergezichten, waar beleving van het achterliggende landschap typerend is. Ook worden deze ruimten gebruikt voor kleinschalige agrarische functies als een dierenweide of boomgaard. Afwisseling langs deze lijnen is dus erg passend, waarbij fragmentatie van de lijn als geheel voorkomen dient te worden. Dit kan door bij afwegingen altijd te kiezen voor wat continuïteit en aaneen geslotenheid versterkt, en natuurlijke overgangen aan te grijpen om variatie in beplanting toe te passen.

Lintdorp Twisk met Beschermd Dorpsgezicht: laanstructuur en watergang langs het ontginningslint

Draagt bij aan

Groen draagt bij aan de identiteit en beleving van de linten, welke een hoge cultuurhistorische waarden hebben voor de Gemeente Medemblik. Deze stimuleren ook recreatie en toerisme. Waar mogelijk worden kleinschalige groenelementen ingezet, welke door de afwisseling in het totaalbeeld bijdraagt aan biodiversiteit.

Lintstructuur met bomenrij, haagbeplanting en fruitgaard in weide tussen erven 58

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Lintstructuren Inrichtingsprincipes Zorg dat doorzichten vanaf de linten richting het landschap beleefbaar blijven (dus pas geen hoge beplanting toe, anders dan bomenlanen, in de richting van het lint). Kies bomen die passen bij het landschap en de cultuurhistorie. Inheemse soorten hebben de voorkeur. Accepteer dat de smalle bermen in de lintdorpen niet de ondergrondse groeiruimte kunnen bieden die de LIOR en het Handboek Bomen 2022 voorschrijven. Voorkom monoculturen op grote schaal, maar zorg op kleine schaal juist voor eenduidigheid in soorten Markeer belangrijke plekken met een (historisch passende) boom Gebruik natuurlijke overgangen als een kruispunt of dorpsrand als plek waar soorten in groenelementen of toepassing van groenelementen kunnen wisselen

Beheerprincipes Zorg er voor dat beeldbepalende laanstructuren behouden blijven, door bijvoorbeeld bomen gefaseerd te vervangen. Zorg voor een sterke verwijzing naar het landelijk karakter in beplanting. Een ruigere, bloemrijke berm is bijvoorbeeld passend.

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Zorg dat er bij ontwikkelingen en initiatieven wordt geïnvesteerd in landschappelijke kwaliteiten en groenkwaliteiten. Stimuleer kleinschalig grondgebruik en kleinschalige landschapselementen tussen de erven. Dit kan bijvoorbeeld door bij ontwikkelingen en initiatieven deze kaders mee te geven. Geef bij initiatieven duidelijke groene en landschappelijke kaders, kwaliteiten en doelstellingen mee.

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

59

Bedrijventerreinen en werkgebieden Beschrijving

Bedrijventerreinen en werkgebieden worden gedomineerd door bebouwing en ontsluitingswegen. Groen wordt al dan niet toegepast in restruimten. Door de economische belangen wordt minder groen toegepast.

Gewenst beeld en aanpak

Bedrijvigheid en functionaliteit staan voorop op het bedrijventerrein, waar groenvoorzieningen dienend in zullen zijn. Waar mogelijk dient groen toegepast te worden in het straatprofiel. Bij ontwikkeling/inbreiding/uitbreiding dient het groenareaal vergroot te worden en wordt ingezet op klimaatadaptatie en duurzaamheid. Daar waar hekwerken niet dienen als erfafscheiding, is het streven deze te vervangen door groen. Watergangen worden ingezet in een groenblauw casco dat ruimte biedt voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Door middel van bijvoorbeeld groene daken en gevels, en bomenaanplant op privaat terrein kunnen huidige bedrijventerreinen verder worden vergroend. Groen stimuleert en biedt ruimte om een ommetje te kunnen maken.

Rand bedrijventerrein met groene zoom

Draagt bij aan

Groen draagt met name bij aan klimaatadaptatie omdat deze gebieden vaak stenig van aard zijn, waarbij koppelkansen liggen met biodiversiteit en vitale leefomgeving. Groen belemmert het functioneel gebruik zo min mogelijk.

Groene zoom langs werklocatie Zwaagdijk 60

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Bedrijventerreinen en werkgebieden Inrichtingsprincipes Waar mogelijk groen toevoegen binnen de ruimte die er is in het straatprofiel. Houd bij toepassing van bomen bij nieuwbouw of herinrichting, rekening met (eventuele) zonnepanelen. Dit kan door de positie van de bomen en de soortkeuze af te stemmen op de lichtval op zonnepanelen. Onderzoek bij herinrichtingen welke verhardingen overbodig zijn en kunnen worden omgezet in groen. Daarnaast kan er gekozen worden voor open verharding, waar dit te beheren is. Houdt rekening met een verhoogde takvrije hoogte boven de rijbaan van 6 m in plaats van 4,5 m. Pas hierop de boomsoort en de groeiplaats aan. Zorg voor toegankelijk groen om ommetjes te stimuleren

Beheerprincipes De gemeente beheert sober en doelmatig. Wanneer het gebied in beheer is bij Parkmanagement Medemblik kunnen hier andere keuzes in worden gemaakt. Realiseer een takvrije hoogte boven de rijbaan van 6 m in plaats van 4,5 m.

Organisatie- en samenwerkingsprincipes Mogelijkheden onderzoeken om eigen terreinen te vergroenen, bijv. door bomen toe te voegen of groene hagen als erfafscheiding Onderzoek in samenspraak met Parkmanagement de mogelijk tot het creëren van ommetjes voor tijdens pauzes of na werktijd. Principes uit dit plan meenemen richting Parkmanagement. Kijk bij ontwikkelingen en initiatieven waar kansen om te vergroenen liggen

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

61

62

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Bijlagen

Bijlage 1: Beleidsanalyse Bijlage 2: Beeldvormingssessies Bijlage 3: Resultaten enquête bewoners Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

63

BELEIDSANALYSE Bijlage 1

Beleidskaders Openbaar Groen Voor de gemeente Medemblik zijn groen en bomen een zeer belangrijk onderdeel van de openbare ruimte, die kan bijdragen aan verschillende waarden en maatschappelijke thema’s. Daarom heeft de gemeenteraad in 2023 een groenvisie vastgesteld die als volgt luidt: “Wij gaan voor waardevol openbaar groen in Medemblik, voor nu en de toekomst!” Deze visie vertaalt zich in de volgende algemene ambities: Minimaal het behouden van het huidige groen en waar mogelijk het versterken van het aanwezige groen en de biodiversiteit. • Vergroenen waar mogelijk, met name in de kernen (kwantitatief en kwalitatief). Er worden meer bomen geplant, de belevingswaarde van groen en het groene oppervlak worden vergroot, waarbij soorten en typen groenelementen passen bij ondergrond en omgeving. Naast de belevingswaarde werkt het verder vergroenen van woongebieden tegen hittestress. • Bij een groene omgeving past dat de gemeente inzet op bodemdiversiteit zodat planten en bomen goed kunnen wortelen. Hiervoor zet de gemeente in op natuurlijk onderhoud en beheer met organische bodemverbeteraars uit de regio. • Versterken van de groene structuur (verbindingen). • De bomen vervullen zo groot mogelijke waarden voor de omgeving (opvangen emissies, zorgen voor bodemdiversiteit, geven schaduw, etc.), zijn veilig en tegen zo beperkt mogelijke kosten te beheren.

De eerdergenoemde ontwikkelingen, bestuurlijke ambitie en verschillende reeds vastgestelde kaders op het gebied van groen en bomen van de gemeente Medemblik zijn samengebracht tot vijf thema’s met daarbij horende ambities en uitgangspunten. 1. Biodiversiteit en natuurwaarden 2. Klimaatadaptatie en duurzaamheid 3. Economie, recreatie en toerisme 4. Identiteit en beleving 5. Vitale leefomgeving

64

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

Dit Groenstructuurplan vertaalt de visie, ambities en uitgangspunten in concrete richtlijnen, aanpak en strategie.

Beleidsnota Biodiversiteit Er is in 2021 de beleidsnota Biodiversiteit vastgesteld. In deze beleidsnota wordt de ambitie uitgesproken dat: “Door in meer gebieden in de gemeente natuurgericht beheer uit te voeren en waar nodig inrichtingsmaatregelen te treffen, worden deze locaties geschikter gemaakt voor de vestiging van inheemse flora en fauna. [...] Op doorstroomlocaties in dorpskernen en recreatieve routes treffen we natuurinrichtingsmaatregelen om de inheemse natuur een handje te helpen. Zo krijgen we op deze locaties een bloemrijk grasland, wat naast de natuur ook de esthetiek ten goede komt.” De nota noemt enkele principes kansrijk die passen bij het zogenaamd ‘parkinclusief ontwikkelen’ van nieuwbouwlocaties. De kansrijk geachte principes zijn: • Gebruik de bestaande landschapsstructuur; • Maak gebruik van groene corridors en verbind deze met de nieuwe ontwikkeling; • Verbind d.m.v. groene ringvormige corridors; • Maak groene stadsranden. • Waar dat mogelijk is, wil gemeente Medemblik inzetten op natuurvriendelijker beheer, zoals gefaseerd maaibeheer of sinusbeheer.

Structuurvisie De Structuurvisie 2012-2022 wordt vervangen door de Omgevingsvisie. De landschappelijke structuren uit deze visie zijn als basis gebruikt in dit Groenstructuurplan. In september 2023 is hiervoor de “Agenda van de Toekomst” vastgesteld door college en raad. De Agenda voor de Toekomst bevat richtinggevende bouwstenen en kernopgaven voor het eindbeeld 2040. Dit Groenstructuurplan dient als input voor met name de “groene” kernopgaven, namelijk het creëren van een robuust groen- en blauwnetwerk, het beschermen van de openheid van het landschap, het omgaan met klimaatverandering en de omslag

naar een duurzame samenleving. Daarnaast zijn er veel raakvlakken met overige kernopgaven.

Klimaat en duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid, circulariteit en klimaatadaptatie worden de doelstellingen zoals overeengekomen binnen de regio West-Friesland nagestreefd. Het Programma Duurzaamheid ‘Samen op weg naar een Duurzaam Medemblik’ is opgebouwd uit vijf pijlers: elektriciteit, warmte, grondstoffen, water & groen en mobiliteit. Het programma bevat per pijler een ambitie. Ten aanzien van klimaatadaptatie zijn voor groen belangrijke uitgangspunten: • Voor hemelwaterafvoer geldt de voorkeursvolgorde: vasthouden, bergen, afvoeren; • Groene maatregelen (zoals wadi’s) hebben hierbij de voorkeur boven grijze maatregelen; • Het uitgangspunt is dat hemelwater wordt gescheiden van het vuilwaterriool; • Groen is van groot belang om hittestress tegen te gaan. Bomen zorgen voor schaduw en verdamping. Ook het vergroten van de biodiversiteit is een belangrijk doel. Uitgangspunten vanuit de regio hiervoor zijn: • Zoveel mogelijk inheemse beplanting gebruiken om biodiversiteit te stimuleren; • Aanplanten van minimaal 3-5 verschillende (boom)soorten. In 2050 is ons gebied volledig klimaatbestendig en water robuust ingericht. In 2030 is het verlies van biodiversiteit in onze gemeente omgebogen naar biodiversiteitsherstel. Een groene omgeving en een groene woonwijk draagt hier in belangrijke mate aan bij, omdat groen water vasthoudt en hittestress kan voorkomen.

Dit groen kan tevens de biodiversiteit vergroten. De natuur, het landschap en het milieu lijden onder een niet evenwichtig gebruik van onze leefomgeving. Het herstellen van dit evenwicht is belangrijk.

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

65

In de beleidskaders openbaar groen is vastgesteld dat we voor het volledig herstel en waar mogelijk vergroten van de biodiversiteit meer tijd uittrekken. Er is gekozen voor een periode van 15 jaar, gerekend vanaf 2023.

In het Programma Stedelijk Water & Riolering zijn waarden bepaald voor de ontwateringsdiepte. Hierdoor worden de groeiomstandigheden voor groen gewaarborgd.

In de Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw in de MRA en NoordHolland van de metro-poolregio Amsterdam (2022) worden verschillende intenties uitgesproken bij nieuwbouw. Het uitgangspunt is dat tijdens hitte de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving biedt. Dit vertaalt zich in een aantal basisveiligheidsniveaus: • Er is tenminste 40% schaduw voor langzaamverkeersroutes en verblijfsplekken in het plangebied tijdens de hoogste zonnestand in de zomer. • Tenminste 50% van alle horizontale en verticale oppervlakten worden warmtewerend of verkoelend ingericht/gebouwd om opwarming van het stedelijk gebied en opwarming van de gebouwen zelf te verminderen. • Vitaal en kwetsbare functies blijven beschikbaar bij hitte. • Koeling leidt niet tot opwarming van de (verblijfs-)ruimtes in de directe omgeving. Het uitgangspunt ten aanzien van natuurinclusiviteit en biodiversiteit is dat groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worden versterkt via het leidende principe in het toepassen van klimaatadaptie-ve maatregelen dat ecologische oplossingen altijd de voorkeur hebben boven ‘puur technische’ oplossingen (‘groen, tenzij...’).

Dit vertaalt zich in de volgende basisniveaus: • Ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen van het specifieke gebied hebben altijd de voorkeur boven ‘puur technische’ oplossingen, ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten (Total Cost of Ownership benadering) 66

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

• •

Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren en ecosystemen in de bredere omgeving ingericht (minimaal 30 % van de openbare ruimte is groen; boomkroonoppervlak telt mee). Het plangebied creëert, afhankelijk van de grootte, een hoogwaardige habitat voor een of meer soorten.

Bomenbeleid Op dit moment is er geen vastgesteld bomenbeleid. Wel is in 2012 een waardevolle bomenlijst vastgesteld waar particuliere bomen op staan die de gemeente waardevol vindt voor de gemeenschap. De bedoeling is dat deze lijst vijfjaarlijks wordt herzien. In de Verordening Fysieke Leefomgeving (VFL) worden regels gegeven met betrekken tot het vellen van bomen. Gemeentebomen met een stam dikker dan 20 cm (gemeten op 130 cm boven maaiveld) mogen alleen met een vergunning worden gekapt. Voor bomen op privaat terrein is alleen een vergunning nodig als deze op de lijst van Waardevolle of Monumentale bomen staan. De VFL noemt tevens mogelijke weigeringsgronden op basis waarvan een vergunning kan worden geweigerd. Tot slot biedt de VFL de mogelijkheid om een herplantverplichting op te leggen en boomziekten adequaat te bestrijden.

Grondbeleid Op 22 juni 2023 is de Nota Grondbeleid vastgesteld. Met deze nota legt de gemeente vast hoe zij via grondbeleidskeuzes en grondbeleidsinstrumenten, werkt aan haar ambities met een ruimtelijke impact. Grondbeleid wordt ingezet om doelen in de fysieke leefomgeving, waaronder duurzaamheid, openbaar groen en klimaatadaptatie, te kunnen realiseren

De Beleidsnota ‘Uitgifte openbaar groen en restpercelen’ is op 17 november 2011 vastgesteld. Restpercelen zijn percelen gemeentegrond die buiten de woonomgeving liggen en dus geen tuingrond zijn, een relatief groot oppervlakte hebben en geschikt zijn voor agrarisch gebruik en niet gebruikt worden voor de inrichting van projecten. Er geldt een terughoudend beleid bij de uitgifte van openbaar groen. Uitgangspunt is dat openbaar groen zoveel mogelijk intact dient te blijven omdat het groen een belangrijke functie heeft voor de inrichting van de openbare ruimte. Restpercelen vormen hierop een uitzondering. Vanwege eventuele graafwerkzaamheden door de gemeente, kunnen gronden waarin openbare nutsvoorzieningen als kabels en leidingen liggen, alleen in bruikleen worden gegeven.

Inrichting en beheer openbare ruimte In 2023 is de LIOR (leidraad inrichting openbare ruimte) vastgesteld. Deze LIOR geeft technische richtlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte. Hierbij wordt gelet op beheerbaarheid, functionaliteit, gebruik, beeldkwaliteit, veiligheid en duurzaamheid. De LIOR beschrijft een standaard inrichting van de openbare ruimte. Bij elke herinrichting, renovatie en nieuwe ontwikkeling dient de LIOR gebruikt te worden. Het doel is dat in 2050 de openbare ruimte klimaatbestendig en water robuust is ingericht. Met betrekking tot biodiversiteit is de doelstelling om in 2030 de biodiversiteit in de gemeente te hebben behouden en waar mogelijk te hebben versterkt. Daarnaast moet groen helpen bij het tegengaan van hittestress. Ook in 2023 is het IBOR (integraal beheerplan openbare ruimte) vastgesteld, hierin zijn kaders voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte opgenomen. Hierin is een gebiedsindeling opgenomen, deze is voor dit Groenstructuurplan als basis ge-bruikt. Het belang en de waarde van de openbare ruimte is hierin samengevat in de volgende punten: • de openbare ruimte is het domein van veel (sociale, economische, culturele e.a.) activiteiten.

Hierdoor bepaalt de openbare ruimte voor een belangrijk deel het gezicht en de aantrekkelijkheid van de gemeente Medemblik; • de kwaliteit van de openbare ruimte bepaalt mede de waarde van het (aanliggend)

• •

vastgoed; de kapitaalgoederen in de openbare ruimte (wegen, voet/fietspaden, bruggen, viaducten, openbare verlichting, de vijvers en watergangen) vertegenwoordigen een grote financiële waarde. de openbare ruimte biedt plaats aan veel (ondergrondse) infrastructuur en voorzieningen en speelt zo een belangrijke rol bij het transport en de opslag, daarnaast wordt een steeds voornamere rol toegekend voor klimaatadaptatie waarbij de inrichting bepalend is voor het opvangen van de effecten van klimaatverandering zoals afvoer hemelwater, hittestress.

In het IBOR staat over de kwaliteit: “De eisen die aan de kwaliteit worden gesteld, zijn niet voor elk deel van de openbare ruimte hetzelfde. De kwaliteitskeuze voor wegen, groen e.d. hoeft dan ook niet overal gelijk te zijn. Zo heeft een centrumlocatie doorgaans een meer representatieve uitstraling. Om een hogere kwaliteit te waarborgen is hier intensiever onderhoud nodig. Om een kwaliteitskeuze per type gebied mogelijk te maken, wordt de openbare ruimte verdeeld in zogenaamde structuurelementen. Hiermee sluiten wij aan bij de indeling volgens het landelijke Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte (IMBOR).” In dit groenstructuurplan vertalen we deze kwaliteitskeuzes uit het IBOR in verschillende uitgangspunten en principes voor Medemblik. De structuurelementen uit het IBOR zijn in dit Groenstructuurplan vertaald in de structuurpaspoorten.

Natuur- en Recreatieplan Het Recreatieschap West Friesland stelt regionaal recreatiebeleid op voor de regio West-Friesland. Het schap is eigenaar van verschillende gebieden in onze gemeente, namelijk Nesbos-Droge Wijmers, Egboetswater en de Vooroever (vooroever Medemblik en vooroever Koopmans polder Andijk). Daarnaast zijn er vele fiets- en wandelroutes aanwezig in de gemeente. Voor een overzicht van alle recreatieve voorzieningen in de gemeente kan de website ‘visit Medemblik’ geraadpleegd worden: https://www.visitmedemblik.nl/

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

67

Ambities Groen & Biodiversiteit

Hondenlosloop- en hondenverbodsgebieden

In haar Natuur- en Recreatieplan (2017) verwoordt het recreatieschap haar visie ten aanzien van groen en biodiversiteit, evenals het daaraan gekoppelde beheer en de inrichting van haar terreinen. Het schap heeft hiervoor een uitvoeringsprogramma met alle regionale projecten vastgesteld.

Groen biedt onder andere ruimte voor het uitlaten van honden. De gemeente maakt op dit moment onderscheid in verschillende gebieden over honden: hondenlosloopgebieden, gebieden met aanlijnplicht en speelvoorzieningen waar honden niet mogen komen.

Recreatie moet niet ten koste gaan van de natuur en andersom. Gebieden met hoge natuurwaarden worden beschermd en daar waar minder hoge natuurwaarden zijn, worden de gebruiksfuncties recreatie en natuur meer gecombineerd. Bestaand groenareaal breidt het recreatieschap uit door de uitbreiding en herinrichting van natuurvriendelijke oevers en door het inrichten van kruidenrijke en bloemrijke graslanden en bermen. Het maaibeleid (gefaseerd maaien) is daar waar mogelijk op aangepast.

Voor een overzicht van alle hondenlosloopgebieden en hondenverbodsgebieden kan de website van de ge-meente geraadpleegd worden: https://www.medemblik.nl/overmedemblik/honden-uitlaten

Vanuit de distelverordening van de gemeente en vanwege goed nabuurschap (naar agrariërs en fruitteeltbedrijven) worden schadelijke planten als akkerdistel, bereklauw uit deze verordening in toom gehouden, evenals invasieve exoten (Japanse duizendknoop). De biodiversiteit wordt behouden en vergroot door de opname van natuurdoelstellingen in projecten. Ambities ten aanzien van recreatie Opgaven/ambities zoals genoemd in het natuur- en recreatieplan zijn: Versterken van het aanbod voor waterrecreatie Toevoegen van functies aan terreinen en locaties Doorontwikkelen van recreatieterreinen Meer water geschikt maken als zwemwater Uitbreiding vaarnetwerk Uitbreiding wandelnetwerk Kwaliteitsborging fietsroutenetwerk

68

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

BEELDVORMINGSSESSIES Bijlage 2

Beeldvormingssessies In twee beeldvormingssessies is door de Gemeente Medemblik kennis gedeeld over het proces en het product van groenvisie, beleid- en structuurplan en de vertaling naar het beheerplan. Daarbij is veel input van de deelnemers opgehaald op veel verschillende beleid- en kennisterreinen binnen en buiten de organisatie. Er was veel consensus over gebrek aan ruimte, spanningsvelden tussen verschillende gebruikers en de wens voor kennisdeling en samenwerking. Samenvatting van opmerkingen tijdens, en naar aanleiding van de sessies: • De gemeente wordt gekarakteriseerd door de aanwezigheid van water. Groenblauwe dooradering van het landschap biedt kansen om gebieden met elkaar te verbinden. • Beleving van het landschap kan versterkt worden, door middel van landschappelijke elementen. • Groen kan bijdragen aan gezondheid, door prettige ontmoetingsplekken te behouden en creëren (verminderen van kans op eenzaamheid, stress, afname fysieke gesteldheid en vergroten van zelfredzaamheid). • Vergroening binnen de gemeente is gewenst in de vorm van toepassing van bomen en andere groenelementen met verschillende soorten en hoogten, waarbij rekening wordt gehouden met de identiteit en functie van het landschap, en veiligheid voor mens en dier. • De identiteit van de fusiegemeente is nog goed zichtbaar.

Groen wordt niet consequent toegepast en onderhouden (zo zijn er klachten over verwaarlozing van oude woonstraatjes). • De vraag naar het kopen van gemeentegroen neemt toe, waarbij slechte onderhoudsstaat als argument wordt gebruikt. • Klachten gaan voornamelijk over problematiek rond onkruidbeheersing en wortelopdruk. • Ontwerp buurten op wandelaars in plaats van op auto’s. Echter zijn parkeervoorzieningen ook erg belangrijk binnen de gemeente. • Zorg dat de routes door de buurt geschikt zijn voor wandelaars met rollators of kinderwagens en dat er goede pauzeplekken zijn.

•

• • • • • • • • • • •

• •

Zorg ervoor dat mensen zich prettig voelen op verblijfsplekken, door een wat kleinere plek te creeren voor een geborgen gevoel, rekening te houden met zoninstraling, wind, regen, schaduw en door een voldoende groene en levendige aanblik. Op plaatsen waar corridors zijn aangelegd, kan de lucht ‘s avonds en ‘s nachts afkoelen. Er is vraag naar gemeenschappelijke tuinen (voedselbos, moestuinen, recreatiegroen, verblijfsplekken). Geopperd wordt dat braakliggende terreinen kans bieden voor een (tijdelijk) groene invulling. Plaats voldoende bankjes in de openbare ruimte en zorg voor voldoende aantrekkelijke schaduwplekken. Het groen is het liefst rustig, aantrekkelijk, er zijn speelmogelijkheden, wandel- en/ of fietspaden en jogging mogelijkheden. Zorg voor biodiverse en inheemse soorten, pas ecologisch beheer toe, vermijd bestrijdingsmiddelen en stimuleer flora en fauna die infectieziekten tegen gaan. Binnen de gemeente vinden samenwerkingen plaats (of hebben plaatsgevonden) waarbij ondernemers bermen onderhouden. Verschillende plekken voor verschillende doelgroepen Onkruid zorgt voor verpaupering van alle drie centrumgebieden. Soms zorgen omhoog groeiende wortels van bomen voor opwippende tegels (en gevaarlijke situaties) Bomen in het winkelcentrum van Andijk worden als ‘mooi’ beschouwd.

In de (grote) kernen mag de beplanting wel wat ‘uitbundiger’, zowel in kwantiteit als qua kleur. Op sommige plekken binnen de gemeente wordt beplanting in de perkjes als onder de maat ervaren (te grauw en dor, zwerfafval blijft erin liggen). De centra krijgen hierdoor een onverzorgde aanblik. Groen speelt een belangrijke rol bij de transitie van winkelgebieden (van ‘place to buy’ naar ‘place to be’). (Hoogwaardige) uitstraling van groen en de inclusiviteit van de openbare ruimte (plek voor iedereen) staan hierin centraal. Groen in winkelgebieden dient biodivers, verzorgd en uitnodigend’ te zijn, waarmee de identiteit wordt versterkt: door middel van beplanting worden plekken herkenbaar en onderscheiden deze zich ten opzichte van andere.

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

69

ENQUETE BEWONERS Bijlage 3

Conclusies uitkomsten enquête beleving groen (Alleen uitkomsten rond de 50% en hoger) Het overgrote deel van de respondenten woont binnen de bebouwde kom (95%) en is woonachtig in de kernen Andijk (103), Wervershoof (62), Wognum (69), Medemblik (44) of Midwoud (32).

Meer dan 50% ondervindt problemen in hun eigen tuin door weersextremen als droogte, hevige regenval. Bij ruim 60% is dit niet het geval. (hier waren meerdere antwoorden mogelijk, dus >100%) Mogelijkheden om het openbaar groen te gebruiken, score 6-10 (voldoende tot zeer veel)

De overgrote meerderheid 55-76% wil meer variatie en kleur in de beplanting en in de bermen, met planten die insecten als bijen en vlinders aantrekken. Rond de 70% van de respondenten vindt de hoeveelheid groen in hun omgeving voldoende (162) tot goed (121). Dit houdt in dat zo’n 30% dit matig (75) tot slecht (45) vindt. Meer dan 75% ziet mogelijkheden om deze hoeveelheid groen in en om hun wijk te verbeteren. Meer dan 100% van de 402 respondenten vindt dat er voldoende kleine (52%) of grote (52%) bomen in de gemeente zijn. Daarentegen ziet 76 % graag meer bomen, waarvan grote bomen (33%) en kleine bomen (43%). De meeste respondenten zien graag meer bomen met een kleine kroon of bomen met een grote kroon op strategische plekken (dit mogen er dan ook minder zijn). 91% van de respondenten ziet 3 of meer bomen vanuit zijn of haar woning. De bomen in een buurt of wijk dragen met name bij aan:

Bomen mogen gekapt of vervangen worden indien deze dood zijn (66%). Daarnaast worden ook wortelop-druk (38%) en ruimtegebrek (29%) genoemd. Ook scoren vruchtval/bladval (23%) , schaduw op zonnepane-len (24%) en luizen (24%) vrij hoog als reden voor kap of herplant.

70

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

De hoeveelheid en kwaliteit van het openbaar groen, score 6-10 (voldoende tot zeer goed) in en rond

Groenstructuurplan Medemblik | Ruimte voor waardevol openbaar groen

71