01 bijlage 1 bij notulen raadscommissie 8 september (GlastuinbouwNL - Manifest Politiek Medemblik 2025)
Tekst van het document
Samen bouwen aan de circulaire glastuinbouw van morgen Inbreng voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 in Medemblik
De gemeente Medemblik is een toonaangevend gebied binnen de Nederlandse glastuinbouw waar vooral veel groenten worden geteeld. Daarnaast zijn er ook verschillende zaden sierteelt en opkweekbedrijven gevestigd. De bedrijven dragen actief bij aan economische groei werkgelegenheid en een leefbare regio. De sector levert niet alleen hoogwaardige bloemen planten groenten en fruit maar draagt ook bij aan het welzijn van mensen en een gezonde leefomgeving. Met slimme innovaties op het gebied van energie teelttechniek en digitalisering speelt de glastuinbouw in Medemblik een belangrijke rol bij maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie klimaatadaptatie en het verduurzamen van de voedselketen. ,
De glastuinbouwbedrijven in Medemblik zijn zeer innovatief en werken intensief samen. Om een koppositie te behouden is voortdurende inzet nodig op thema’s als energie arbeidsmarkt en ruimtegebruik.
,
,
,
,
,
,
,
Een oproep tot samenwerking Met dit manifest roepen wij de gemeente Medemblik op om samen met ondernemers maatschappelijke organisaties Glastuinbouw Noord-Holland Noord en Greenport Noord-Holland Noord de komende jaren te bouwen aan een toekomstbestendige circulaire glastuinbouw. Het gebiedsakkoord kan als leidraad dienen. ,
,
,
www. glastuinbouwnederland. nl Juli 2025
De sector is ambitieus en vooruitstrevend maar kan de transitie niet alleen maken. Samenwerking is cruciaal om gestelde doelen te behalen. Alleen door samen op te trekken – overheid bedrijfsleven onderwijs en omgeving – kunnen we een vooraanstaande positie als glastuinbouw in Medemblik behouden én versterken. ,
,
,
Dat vraagt om een actieve inzet van alle betrokkenen: van het delen van kennis tot gezamenlijke investeringen in duurzame technieken zoals geothermie en waterzuivering. Door regelgeving en praktijk beter op elkaar af te stemmen en ruimte te geven aan innovatie versterken we niet alleen de sector zelf maar ook de brede welvaart in onze regio. ,
Kernwaarden en ambities De glastuinbouwondernemers binnen de gemeente Medemblik staan voor:
Innovatie – Wij investeren in onderzoek en kennisuitwisseling en zetten in op automatisering en duurzame (teelt)technologie. Duurzaamheid – Wij werken toe naar een klimaatneutrale glastuinbouw in 2040 met minimale milieu-impact. Circulair en gesloten – Wij streven naar maximaal hergebruik van water en afvalstromen. Samenwerking – Overheden bedrijfsleven kennisinstellingen werken samen. Ruimte voor groei – Voldoende economische ruimte voor bedrijven om te ondernemen. Goed werkgeverschap – Een eerlijke veilige en leerrijke werkomgeving voor werknemers met uitdagende functies op elk opleidingsniveau en vakgebied. Goede huisvesting – Gecertificeerde woningen dichtbij de arbeidsplaats van internationale werknemers. Efficiënt ruimtegebruik – Optimale inrichting van glastuinbouwgebieden met slimme clustering van functies. Dialoog met omgeving – De glastuinbouw streeft naar transparantie en deelt haar verhaal via evenementen zoals Kom in de Kas en opendagen. ,
,
,
,
225 hectare
2
55 bedrijven
2 geothermiedoubletten
ENERGIE
ONZE AMBITIE
STABILISATIE VAN HET NET
Klimaatneutraal 2040 In 2040 telen we klimaatneutraal groenten fruit bloemen en planten in Nederlandse kassen. We besparen energie door gesloten kassen betere isolatie en kaslucht te ontvochtigen. We telen volgens Het Nieuwe Telen onderdeel van het innovatieprogramma Kas als Energiebron*. Dit combineert energiezuinig telen met optimale productie. Glastuinbouwbedrijven gebruiken geen aardgas en verduurzamen hun energiegebruik. De warmte komt van: geothermie groene stroom uit het landelijke elektriciteitsnet warmtepompen biogas en waterstof voor WKK’s. Groene CO 2 uit afvalenergie centrales en industrie wordt gebruikt voor groei van planten. De telers vangen CO 2 af uit eigen biogas-WKK’s en de buitenlucht.
De glastuinbouw voorziet Nederland gemiddeld van 10% van de elektriciteitsbehoefte. De WKK’s bij glastuinbouw bedrijven kunnen flexibel leveren aan het net. Juist op momenten van weinig zon en wind en bij piekvraag. Als het aanbod van elektriciteit hoog is nemen glastuinbouw bedrijven juist stroom af. Het overaanbod zetten ze o. a. om in warmte. Zo stabiliseren glastuinbouwbedrijven het stroomnet.
,
,
,
,
,
,
HOE BEREIKEN WE DAT SAMEN?
,
WAT HEBBEN WIJ TE BIEDEN? De glastuinbouw in de gemeente Medemblik werkt actief aan een afname van fossiele brandstoffen. De sector voert gesprekken met Ennatuurlijk over de aanleg van een nieuwe geothermiebron (3e doublet) voor de levering van fossielvrije warmte op het warmtenet. Het aansluiten van de gebouwde omgeving en andere bedrijvigheid in de omgeving op dit warmtenet is een reële optie voor de toekomst. De sector onderzoekt mogelijkheden voor energieverduurzaming via Kas als Energiebron. Alle glastuinbouwbedrijven dragen hier financieel aan bij via Stichting Kennis in je Kas (Kijk).
Creëer ruimte voor de ontwikkeling van duurzame energie en versnel de vergunningverlening. Faciliteer en ondersteun Greenport Noord-Holland Noord om met telers duurzame alternatieven te zoeken. Ondersteun de sector in beschikbaarheid van voldoende externe CO 2 uit biogene bronnen. CO 2 is essentieel om een plant optimaal te laten groeien. Afvangen van CO 2 uit de industrie en dit hergebruiken in kassen is daarom van groot belang. Verruim de mogelijkheden voor elektriciteitsproductie in de vorm van windmolens bij glastuinbouwbedrijven. Stimuleer gebruik van duurzame energie met een energiehub (o. a. smart grid). Voer gesprekken met de netbeheerder om netcongestie op korte termijn op te lossen.
* Kas als Energiebron is een initiatief van Glastuinbouw Nederland en het ministerie van LVVN. Samen met glastuinbouwondernemers en onderzoekers werken zij aan een klimaatneutrale glastuinbouw in 2040 – met minder CO 2 en een rendabele teelt als resultaat.
3
WATER
ONZE AMBITIE Waterefficiënt en emissieloos 2030 De kas is een gesloten systeem en er komen geen gewasbeschermingsmiddelen en reststoffen vanuit de kas in het milieu. Telers hergebruiken water maximaal zuiveren hun reststromen voordat ze deze afvoeren naar het riool. Opvangbassins voor regenwater leveren een bijdrage aan de klimaatbestendigheid en helpen wateroverlast in de omgeving te voorkomen. Er is geen lichtuitstraling van kassen. Weerbaar telen is de nieuwe norm. De glastuinbouw functioneert in harmonie met de omgeving. Waar mogelijk zijn in en om glastuinbouwgebieden natuurvriendelijke oevers gerealiseerd die een bijdrage leveren aan een goede waterkwaliteit. ,
MINDER GEBRUIK VAN WATERBRONNEN Ondernemers realiseren op vrijwillige basis regelmatig meer dan de verplichte wateropslag om zo minder afhankelijk te zijn van gietwater uit andere bronnen. Samen met gereguleerde opvang in waterbassins kunnen we hoosbuien opvangen. De glastuinbouw wil regenwater in natte periodes infiltreren in de ondergrond en gebruiken in tijden van droogte. Dit leidt tot minder gebruik van water uit andere bronnen en kan verzilting tegengaan. De sector wil meewerken aan het maximaal afkoppelen van regenwater om rioleringen te ontlasten.
de omgeving te voorkomen. De glastuinbouw draagt bij aan kennisopbouw bij toezichthouders om handhaving te verbeteren. Alle glastuinbouwondernemers dragen financieel bij aan het onderzoekprogramma Glastuinbouw Waterproof van Stichting Kennis In Je Kas (KIJK) waaronder de Emissieloze kas. De sector draagt bij aan oplossingen voor maatschappelijke problemen zoals voldoende drinkwater en de klimaatadaptatie. ,
HOE BEREIKEN WE DAT SAMEN? Houd omgekeerde osmose beschikbaar door het retourneren van restwater in de ondergrond toe te staan zolang er geen realistische en betaalbare alternatieven zijn. Praktische en financiële ondersteuning bij de realisatie van alternatieven: bijvoorbeeld vergunningen voor aanleg van een leidingwerk en vergoeding van de maatschappelijke baten die een alternatieve voorziening oplevert. Risicogestuurd toezicht: handhavingscapaciteit verder uitbreiden en gericht inzetten op risicolocaties en bedrijven die bewust regels overtreden. Werkbare regelgeving: Wij kunnen bijdragen aan uitvoerbaar beleid met draagvlak van ondernemers. Daarom denkt Glastuinbouw Noord-Holland Noord graag vroegtijdig mee over beleid en regelgeving.
VOLDOENDE DRINKWATER EN KLIMAATADAPTIE De sector motiveert telers tot bewust en efficiënt watergebruik en het voorkomen van onbewuste lozingen. Zij stimuleert gebiedsprocessen en zet watercoaches in om lekkages naar
* Glastuinbouw Waterproof , onderdeel van de Topsector T&U , richt zich samen met ondernemers en partners op (nagenoeg) nul-emissie in 2027 via projecten rond hergebruik , emissiebeperking en duurzame teeltsystemen.
4
OMGEVING
ONZE AMBITIE
VERHOOGDE BIODIVERSITEIT
Ondernemen in duurzame harmonie met de omgeving In 2030 telen Nederlandse glastuinbouwondernemers groenten fruit bloemen en planten in glastuinbouwgebieden en op andere innovatieve vestigingsplekken in Nederland die zijn voorbereid op de toekomst. Glastuinbouwgebieden versterken hun positie in het ruimtelijk landschap van Nederland. Ze dragen bij aan de oplossing van maatschappelijke opgaven op het vlak van circulariteit duurzaamheid bodem en water.
Aan de randen van gebieden leggen we natuurvriendelijke oevers biodiversiteit en groen aan. Zo levert de sector een bijdrage aan verhoogde biodiversiteit. Met als resultaat vergroening van de omgeving en een betere waterkwaliteit. De sector investeert in onderzoek naar het effect van vergroening op teelten in de kas.
,
,
,
,
WAT HEBBEN WIJ TE BIEDEN? Telers in de gemeente Medemblik produceren op duurzame wijze. De sector zet volop in op schaaloptimalisatie verduurzaming en professionalisering. Deze zaken gaan hand in hand. Wij richten de bedrijven zo optimaal mogelijk in: minimale impact voor de omgeving en optimaal ruimtegebruik. De glastuinbouwsector wil de ruimtelijke kwaliteit van glastuinbouwgebieden versterken en een bijdrage leveren aan maatschappelijke opgaven. Denk aan huisvesten van (internationale) medewerkers slimme energie-uitwisseling klimaatadaptatie groei van biodiversiteit en dubbel ruimte gebruik zoals zonnepanelen op waterbassins of bedrijfsruimtes en onderzoek naar het opvangen van overtollige zon in de kas. Ruimte is schaars in de regio. ,
,
,
,
,
HOE BEREIKEN WE DAT SAMEN? Areaal glas dat in de gemeente Medemblik verdwijnt moet binnen de gemeente worden gecompenseerd om de kracht van het glastuinbouwcluster te behouden. Om collectief te investeren in verduurzaming moeten clusters voldoende groot zijn. De waardevermeerdering van Glastuinbouwareaal dat wordt gesaneerd voor andere functies zoals Industrie en Wonen moet naar een herstructureringsfonds. Deze middelen worden ingezet om de kwaliteit van duurzame glastuinbouwgebieden te verbeteren. Bescherm schaarse glastuinbouwgrond door consistent beleid. Vermijd speculatief gedrag en treedt tijdig en daadkrachtig op tegen afwijkend gebruik en bebouwing Accepteer tijdelijk braakliggende schuifruimte als onderdeel van de dynamiek in de sector. Formuleer heldere trajecten voor vergunningsverlening en vlotte afwikkeling.
5
ARBEID
ONZE AMBITIE
ZORG VOOR ARBEIDSMIGRANTEN
Vrijwel autonoom telen in 2050 In 2050 is het grootschalige repeterende werk in de teelt van groenten fruit bloemen en planten in de glastuinbouw vrijwel volledig geautomatiseerd. Robotisering automatisering digitalisering en AI maken dit mogelijk. Handmatige arbeid zien we vooral nog bij kleinschalige en niche producten met een hoge toegevoegde waarde. De teler verandert. Van ‘groene vingers’ naar data-analist en manager van geavanceerde (teelt)systemen. Bedrijven bieden uitdagend en betekenisvol werk. Voor praktisch opgeleide mensen en specialisten in kennisintensieve en complexe functies. Als producent van gezondheid en geluk biedt de glastuinbouw sector een maatschappelijk relevante carrière bij innovatieve en toekomstgerichte bedrijven.
Op weg naar autonoom telen blijven arbeidsmigranten nodig. Goede leef- en arbeidsomstandigheden inclusief een eerlijke beloning en ontwikkelkansen zijn ook voor deze groep van groot belang. Huisvesting is gecertificeerd en op korte afstand van de werkplek. Dit verlicht de druk op de woonkernen.
,
,
,
,
WAT HEBBEN WIJ TE BIEDEN? Moderne glastuinbouw is hightech en kennisintensief. Bedrijven investeren in onderzoeksprogramma’s die innovatie en digitalisering bevorderen. Er wordt geïnvesteerd in mechanisatie automatisering sensortechnologie robotisering data driven growing en kunstmatig intelligentie. ,
,
,
,
,
HOE BEREIKEN WE DAT SAMEN? Beleid en vergunningverlening die kwalitatief goede huisvesting stimuleert zowel kleinschalig bij glastuinbouwbedrijven als grootschalig voor personeel uit de primaire sector. Dit resulteert in voldoende huisvesting voor internationale werknemers. Maak de bedrijfseffectrapportage voor huisvesting onderdeel van de omgevingsvergunning en stimuleer hiermee dat werkgevers uit alle sectoren verantwoordelijkheid nemen voor de huisvesting van hun internationale werknemers. Zoek als gemeente samen met ondernemers en opleiders samenwerking met scholen en universiteiten ook uit andere sectoren. Zo kunnen we gekwalificeerd personeel voor de glastuinbouw opleiden. ,
,
DUURZAME ONTWIKKELING Eentonig werk maakt plaats voor uitdagende functies. Dit vraagt om specifieke opleidingen. Opleidingsprogramma’s van Kasgroeit* binden werknemers en zetten in op duurzame ontwikkeling. Studenten kunnen ideeën in de praktijk testen bij tuinbouwbedrijven. Ondernemers delen hun kennis in lesprogramma’s. ,
6
* KasGroeit ondersteunt de glastuinbouwsector bij het versterken van een leercultuur. Door advies , opleidingen en inspiratie draagt het bij aan de ontwikkeling van medewerkers en toekomstbestendige bedrijven.
GEZONDHEID
& GELUK
(geanonimiseerd) AMBITIE
NZE
De
glastuinbouw
producten van
in Noord-West
mensen
duurzame
in de gemeente
circulaire
en
ontwikkelde kennis
levert, juist
Europa.
verspreidt
tijden
& Geluk
Dit gebeurt op de meest
zich via, toeleveranciers
heel de wereld.
over
klimaat
van
een
voedselzekerheid
welzijn van
het
De
verandering
opbrengsten, wereldwijd en
levert met haar
Gezondheid
aan
wijze. In de Nederlandse glastuinbouw
tuinbouwondernemers in
Medemblik
belangrijke bijdrage
een
en
glastuinbouw grillige
en
belangrijke bijdrage
fruit, vermindert het risico op chronische aandoeningen, zoals hart-
en
vaatziekten.
Daarmee
liggen gezondheid
geluk in elkaars verlengde.
Het eetpatroon in
laatste decennia
en
gewijzigd
Dit leidt tot een betere
gezondheid
verlaagd medicijngebruik. levert hier met haar
wordt steeds van
is de
plantaardiger.
mensen
De West Friese
producten
Europa
en
en
een
glastuinbouw
een
actieve
bijdrage
met
de sector
aan.
aan
mensen.
HOE BEREIKEN
WAT HEBBEN WIJ TE BIEDEN?
me
Draag
WE DAT SAMEN?
als gemeente,
samen
en
andere
stakeholders, vol trots de unieke identiteit van de Diverse studies hebben het bewezen. Een groene werk-
leefomgeving met effect de en
bloemen
gezondheid van
en
planten
heeft
We
mensen.
een
positief
gelukkiger in een groene omgeving. Patiënten planten.
een
positieve bijdrage meer
minder stress
sociale interacties.
Ze
zijn
voor
leven vieren
en
zijn belangrijk bij
onze
de
me
positieve emoties,
velen onmisbaar op momenten en
me
met
luchtkwaliteit. Bloemen leiden tot
dat
we
Gezonde
voeding
is een
me
ELKAAR
zijn daar een onmisbaar een
gevarieerd
aanbod
en
fruit uit
onderdeel van
onze van.
voldoende
met
de
als het
maatschappelijke aspect.
internationale handelsmissies.
tijdens
kunde van de
glastuinbouw-
Draag financieel bij aan programma's en initiatieven die
aan
Help mee om
de
bijdrage van groenten,
bloemen
en
Gezondheid & Geluk. succesvolle innovaties beter zichtbaar te
Leg verbindingen met zorginstellingen, scholen, sport
een
diverse
hightech kassen
Een verse
en
horeca
om
de
Gezondheid & Geluk te
belangrijk onderdeel van
Groenten
gesprekken
maken via de media.
gezonde leefstijl. Het werkt preventief tegen aandoeningen.
in
sector zichtbaar
clubs VERSTERKEN
provincie
en
planten
het
geliefden herdenken.
EN BLOEMEN
met
Maak de unieke kennis
getuigen van
me
GROENTEN
samen
vanuit het economische
omgeving
aan
Benadruk
landelijke politiek het belang van glastuinbouw zowel
in het
een
Dat heeft niet alleen te maken
sfeer, planten leveren ook
me
zijn productiever
ziekenhuis herstellen aantoonbaar sneller in met groene
gemeente Medemblik uit.
en
leefstijl met groenten
en
bijdrage van lokale producten onderstrepen.
aan
P_n Glastuinbouw Nederland REGIO NOORD-HOLLAND NOORD
Regio Noord-Holland Noord
(geanonimise rd)
Contactpersonen
(geanonimiseerd) Regiocoördinator Noord-Holland | (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) 0850036400
Juli 2025
-
Aangeboden door Glastuinbouw Nederland regio Noord-Holland Noord
info@glastuinbouwnederland.nl