00 DOC-25-1124060 - Bespreeknotitie vergunning parkeren oosthoek

Format bespreeknotitie Registratienummer Aan Van Datum Onderwerp

Agendapunt

Z-25-589588/DOC-25-1124060 De commissieleden College van B&W 25 november 2025 Uitvoeringsplan voor de implementatie van vergunningparkeren in het oostelijk deel van Medemblik-centrum. In te vullen door de griffie

Ter discussie Onderwerp Uitvoeringsplan voor de implementatie van vergunning-parkeren in het oostelijk deel van Medemblik-centrum. Probleembeschrijving Voor de Oosthoek van het centrum van Medemblik is het uitvoeringsplan voor het implementeren van vergunning-parkeren uitgewerkt. Hieruit blijkt dat het niet mogelijk is om dit financieel structureel sluitend te krijgen. Dit is het gevolg van verschillende zaken: de keuze om geen betaald parkeren in te voeren, het relatief kleine gebied en regelgeving waaruit volgt dat kosten voor handhaving niet doorberekend mogen worden in de leges van de parkeervergunningen. Ook zien we dat de kosten voor een vergunning, voor bewoners en ondernemers, relatief hoog zijn bij een tarief dat 100% kostendekkend is (voor dat deel van de structurele kosten dat wel toegerekend mag worden aan de leges). Er zijn bestuurlijke keuzes nodig, alvorens het definitieve parkeerplan voor de Oosthoek kan worden afgerond en ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden kan worden. In deze bespreeknotitie gaan we achtereenvolgens in op de inhoudelijke uitwerking, vervolgens de businesscase met financiële consequenties en mogelijke oplossingsrichtingen met een voorstel voor de (voorlopige) dekking van de kosten. Inhoudelijke uitwerking Volgens planning is in 2026 de eerste fase van het buitendijks parkeren (‘parkeren centrum noord’) klaar.

Daarom wordt nu gewerkt aan de invoering van vergunning-parkeren in de Oosthoek van het centrum, conform raadsbesluit uit 2019 (bevestigd bij besluitvorming van het Stadsplan in 2024).

Ten behoeve van de uitvoering van dit raadsbesluit is de afgelopen periode hard gewerkt om de inhoudelijke stukken voor het implementeren van het vergunning-parkeren af te ronden en te komen tot een raadsvoorstel. In dat kader is er allereerst een uitvoeringsplan opgesteld. In het vervolg hierop zijn de volgende stukken opgesteld dan wel aangepast om het vergunningparkeren te borgen, 1. Parkeerverordening (bijlage 1) De huidige Parkeerverordening wordt, in aansluiting op de modelverordening van de VNG en enkele lokale maatwerkregels, gewijzigd. In de parkeerverordening regelt de gemeente onder meer het gebruik van parkeerplaatsen en de verlening van parkeervergunningen en ontheffingen. Ook is beschreven op welke wijze parkeervergunningen in Medemblik worden uitgegeven. Ten behoeve van het project vergunning-parkeren “Oosthoek” zijn in de parkeerverordening de volgende voorwaarden opgenomen: •

• •

Bezit van een eigen parkeervoorziening betekent dat er geen eerste recht is op parkeervergunning . Dit is verder uitgewerkt in het “aanwijzingsbesluit” (zie bijlage 2) waarin de eigen parkeerplaatsen verder zijn gedefinieerd. Bezoekersvergunning wordt onder voorwaarden afgegeven ; Bedrijfsbusjes, campers en kampeerauto’s komen niet of beperkt in aanmerking voor een vergunning.

Voor de inhoud verwijzen we naar bijlage 1. 2. Aanwijzingsbesluit (bijlage 2) Om het vergunning-parkeren te implementeren is een zogenoemd aanwijzingsbesluit nodig. In het aanwijzingsbesluit staat vermeld in welk gebied, en welke straten specifiek, het vergunning-parkeren wordt ingevoerd. Ook is hierin opgenomen welke adressen geen mogelijkheid hebben om een vergunning aan te vragen, volgende uit de bepalingen die in de gewijzigde parkeerverordening (zie 1) zijn overgenomen. Verder zijn de tijden bepaald waarop de vergunning geldig is, te weten dagelijks van 16:00 – 22:00 uur. Voor de inhoud verwijzen we naar bijlage 2. 3. Handhavingsplan (bijlage 3). Om het vergunning-parkeren na te leven is er handhaving noodzakelijk en in dat kader is er een handhavingsplan opgesteld. Het handhavingsplan voor parkeerregulering in het oostelijk deel van de binnenstad van Medemblik heeft als doel ervoor te zorgen dat bewoners makkelijker nabij hun woning kunnen parkeren. Handhaving is hierbij essentieel: zonder toezicht werkt de invoering van vergunning-parkeren niet. Uit het

onderzoek komt in ieder geval naar voren dat er 1 FTE Boa nodig is om het vergunning-parkeren in de Oosthoek te handhaven. Vooruitlopend is ook de vraag gesteld hoeveel FTE extra BOA-capaciteit er nodig zou zijn voor uitbreiding van het vergunning-parkeren naar de gehele binnenstad. Dit betekent nog eens 2FTE Boa. Dit is overigens niet concreet in het handhavingsonderzoek opgenomen. Businesscase Zoals aangegeven heeft de gemeenteraad in 2019 kaders vastgesteld voor vergunningparkeren in de Oosthoek van Medemblik, o.a. : • Vergunning-parkeren wordt pas ingevoerd zodra het buitendijkse parkeerterrein gereed is, • bewoners krijgen kosteloos vergunningen voor auto’s die op de peildatum geregistreerd staan, • de regeling geldt dagelijks tussen 16.00 en 22.00 uur, • Voor woningen met eigen parkeerterrein worden geen (eerste) vergunningen verstrekt. De financiële consequenties van vergunning-parkeren zijn conform de inhoudelijke uitwerking in kaart gebracht en verwerkt in een businesscase. Naast de kaders vanuit de inhoudelijke uitwerking, zijn daarin de volgende uitgangspunten meegenomen: • Na de introductieperiode, waarin bewoners kosteloos vergunningen kunnen aanvragen, wordt overgegaan op vergunningen waarvoor leges betaald moeten worden. • De parkeervergunningen worden opgenomen in de Legesverordening.

• De leges zijn kostendekkend, waarin overigens niet de kosten van handhaving mogen worden meegenomen. Handhaving komt namelijk ten goede van de gemeenschap als geheel en is daarom niet via leges verhaalbaar op een individu. Er is een businesscase gemaakt waarin een doorrekening is gemaakt van alle te verwachten structurele kosten en opbrengsten van het vergunning-parkeren. Incidentele kosten: Bij de invoering van het parkeerregime maken we incidentele (aanloop)kosten. Denk aan de aanschaf van systemen en tijdelijke extra inzet op communicatie, vergunningverlening en toezicht. Daarnaast hebben we bij invoering te maken met gemiste inkomsten door het kosteloos verstrekken van de eerste vergunningen. De incidentele kosten berekenen we niet door in de leges. In het raadsvoorstel over de invoering van het parkeerregime doen we hiervoor een dekkingsvoorstel. De incidentele kosten voor de invoering van het parkeerregime zijn nu ingeschat op ca €50.000,- . Daarnaast hebben we te maken met het missen van

inkomsten uit vergunningen in de eerste periode omdat de vergunningen in eerst instantie gratis worden verstrekt. In deze bespreeknotitie gaan we steeds uit van de structurele consequenties voor de begroting. Structurele kosten: Voor het faciliteren van het parkeerregime is structurele inzet nodig en maken we gebruik van systemen met jaarlijkse licentiekosten. Daarnaast rekenen we op basis van de Financiële verordening (artikel 11) overheadkosten en btw toe bij het bepalen van de (kostendekkende) leges. Dit leidt tot de onderstaande kosten. Tabel 1: Structurele kosten Directe kosten € 67.778 Overheadkosten € 41.846 Btw € 3.497 Totaal € 113.121 Naast bovengenoemde kosten houden we ook rekening met handhavingskosten (€ 76.829). De onderbouwing hiervoor is te vinden in het Handhavingsplan (bijlage 3). Kostendekkende leges: Op basis van bovenstaande kosten maakten we een berekening van de legestarieven bij 100% kostendekkendheid: Tabel 2: berekening kostendekkende leges Tarief 1e parkeervergunning bewoner € 134,79 2e parkeervergunning bewoner € 259,21 3e en verder parkeervergunning bewoner € 362,90 1e parkeervergunning ondernemer € 311,06 2e parkeervergunning ondernemer € 622,11 3e en verder parkeervergunning ondernemer € 1.244,23 Parkeervergunning ambulante zorgverlener € 103,69 Parkeervergunning mantelzorger € 103,69 10 rittenkaart bezoeker € 103,69 Totale opbrengst

Opbrengst € 35.720 € 20.737 € 5.444 € 3.111 € 3.111 € 2.488 € 518 € 518 € 41.474 € 113.121

Structureel effect begroting: Omdat het niet is toegestaan handhavingskosten door te berekenen in de leges, heeft de invoering van het parkeerregime structurele consequenties voor de begroting. Het structureel nadeel bij 100% kostendekkende tarieven is € 56.310.

Relatief hoge tarieven Verder kan geconstateerd worden dat de tarieven (conform het overzicht in tabel 2) als hoog kunnen worden beschouwd wat als een risico kan worden gezien bij de invoering. In dit kader kan bijvoorbeeld het vergelijk worden gemaakt met Enkhuizen waar een vergunning circa € 31,- kost is en in Hoorn is de 1e vergunning circa €91,- . De raad kan besluiten de tarieven niet kostendekkend te maken en in plaats daarvan te kiezen voor lagere tarieven. Hieronder worden drie alternatieven getoond waarbij we het tarief voor de eerste parkeervergunning voor bewoners verlagen van € 134,79 naar, respectievelijk, € 30 (alternatief 1), € 60 (alternatief 2) en € 90 (alternatief 3). De tarieven van de overige vergunningen blijven in deze opzet gelijk. In onderstaande de tabel zien we de gemiste inkomsten ten opzichte van 100% kostendekkende leges en welke gevolgen dit heeft voor het structurele nadeel voor de begroting per variant: Tabel 3: alternatieve leges

Lagere inkomsten Totaal structureel nadeel begroting

Alternatief 1 (€ 30) € 27.770 € 84.080

Alternatief 2 (€ 60) € 19.820 € 76.130

Alternatief 3 (€ 90) € 11.870 € 68.180

Oplossingsrichtingen (of niet) Aangezien het wenselijk is om het vergunning-parkeren in te voeren, presenteren we hieronder een aantal mogelijkheden om het tekort (tijdelijk) te dekken dan wel te verlagen. 1. Inzet reserve Stadsplan Medemblik (incidenteel): De raad stelde een reserve van € 650.000 in voor het Stadsplan Medemblik. Het verlagen van de tarieven heeft consequenties voor de begroting (zie hierboven). De raad besluit over de inzet van de reserves. Het is mogelijk om de reserve een aantal jaar incidenteel in te zetten om dit tekort te dekken. Hierbij kan gedacht worden aan een “ingroeimodel” waarbij de tarieven de komende jaren stapsgewijs toenemen. Dit ingroeimodel kunnen we door middel van evaluaties gaandeweg finetunen. Dit betekent wel dat het structureel tekort blijft bestaan, waar dekking voor gevonden moet worden. Daarnaast beperkt dit andere mogelijke investeringen vanuit deze reserve, die een meer tastbaar resultaat zouden kunnen hebben. 2. Dekking uit andere inkomsten (incidenteel/structureel): Doel van het invoeren van parkeervergunningen is het vergroten van de leefbaarheid en woongenot van de inwoners van de Oosthoek, door auto’s van bezoekers en ondernemers/werknemers van de stad en haven te weren. Immers,

we willen de centrumfunctie van de stad vergroten en graag veel bezoek in de stad en juist dit leidt tot een hoge parkeerdruk voor bewoners. Versterken van de centrumfunctie dient de hele gemeente (en zelfs de regio). Het is de vraag of bewoners van het centrum dan alle kosten voor de vergunningen moeten betalen. In de huidige businesscase is het uitgangspunt dat bewoners leges betalen voor een vergunning. Er kan ook gekozen worden voor een korting op de tarieven, en bijvoorbeeld een stijging van de OZB niet-woningen en/of de verblijfsbelasting om het tekort te dekken. De rekening komt dan niet helemaal terecht bij de inwoner. Met een verhoging van de belastinginkomsten zou ook het structureel tekort van de invoering van het parkeerregime gedekt kunnen worden. 3. (Voorlopig) niet invoeren parkeerregime Een laatste optie is het (voorlopig) niet invoeren van een parkeerregime en daarbij te evalueren hoe de parkeerdruk zich ontwikkelt als het nieuwe buitendijkse parkeerterrein gereed is.

4. Invoeren betaald parkeren (structureel): Conform het adviesbureau dat ons adviseert over het Parkeerplan wordt in veruit de meeste gevallen vergunning-parkeren gecombineerd met betaald parkeren. En zelfs wordt meestal eerst betaald parkeren geïntroduceerd, en daarna pas vergunning-parkeren op grond van parkeerbelastingregime. Het adviesbureau geeft aan dat dit (vaak) noodzakelijk is, om de situatie financieel haalbaar te maken. Betaald parkeren zorgt voor meer inkomsten. Daar staan echter ook extra kosten tegenover. We hebben nu niet doorgerekend wat het effect is van de invoering van betaald parkeren, omdat de invoering hiervan tot op heden politiek niet wenselijk is en daarmee dus een theoretische optie is. Schaalvergroting naar totale binnenstad: Na een nog te bepalen periode, en na een evaluatie van de Oosthoek, zal naar verwachting het gebied van vergunning-parkeren worden uitgebreid naar het gehele centrum van Medemblik. Deze visie staat ook beschreven in het Stadsplan. Er is een (eerste) inschatting gemaakt van de kostendekkende leges bij de invoering van een parkeerregime in de totale binnenstad. Uitbreiding van het gebied leidt tot een toename van het aantal verwachte vergunningen. Daartegenover staat een stijging van de toerekenbare kosten.

Onderstaande tabel toont de legestarieven bij 100% kostendekkendheid: Tabel 4: Tarieven, 100% kostendekkend, complete binnenstad 1e parkeervergunning bewoner 2e parkeervergunning bewoner 3e en verder parkeervergunning bewoner 1e parkeervergunning ondernemer 2e parkeervergunning ondernemer 3e en verder parkeervergunning ondernemer Parkeervergunning ambulante zorgverlener Parkeervergunning mantelzorger 10 rittenkaart bezoeker

Tarief € 55,05 € 105,87 € 148,22 € 127,05 € 254,10 € 508,20 € 42,35 € 42,35 € 42,35

We constateren dat uitbreiding naar de totale binnenstad door schaalvergroting leidt tot een daling van de (kostendekkende) leges. Uitbreiding naar de totale binnenstad zorgt echter ook tot een toename van de handhavingskosten. We maakten een eerste (grove) inschatting van deze kosten op basis van de groei van het gebied (€ 222.807). Deze kosten zij niet onderbouwd in het Handhavingsplan voor de Oosthoek. Dit vraagt nog om verdere uitwerking net als de eventuele keuze voor parkeervergunningen die 24 uur per dag gelden. Dit betekent naar verwachting extra inzet van 2 FTE BOA capaciteit maar naar verwachting geen extra inkomsten. Het voordeel van 24/7 parkeervergunningen is dat je voorkomt dat je er extra verkeersbewegingen ontstaan om de venstertijden te ontlopen. Een toename van de handhavingskosten betekent ook een toename van het structureel nadeel voor de begroting. Het is immers niet toegestaan de handhavingskosten door te berekenen in de leges. Op basis van onze eerste inschattingen neemt het structureel nadeel voor de begroting toe tot € 218.678 bij 100% kostendekkende tarieven. Uit te spreken voor De raadscommissie wordt gevraagd zich uit te spreken over welke variant de voorkeur heeft voor het omgaan met het structurele financiële tekort van het parkeervergunningstelsel in de Oosthoek conform de kaders vanuit het raadsbesluit uit 2019.

Variant 1: Inzet reserve Stadsplan Medemblik, en/of Variant 2: Dekking uit andere inkomsten (incidenteel/structureel) Variant 3: Voorlopig niet invoeren parkeerregime Variant 4: Politiek geen wenselijke oplossingsrichting

Alle varianten leiden tot een structureel tekort voor de begroting waar dekking voor gevonden moet worden: de kosten voor handhaving moeten gedekt worden. In de huidige opzet hebben we daarnaast te maken met hoge tarieven voor de vergunningen. Vinden we de hoogte van deze tarieven acceptabel of willen we deze naar beneden bijstellen? In dat laatste geval wordt het structurele tekort vergroot. Aanpassingen van het tarief dan wel uitbreiding van het gebied zorgt voor een toename van het tekort maar wel acceptabele tarieven die vergelijkbaar zijn met de buurgemeenten Enkhuizen en/of Hoorn.

Communicatie Met de klankbordgroep Toekomst Stad Medemblik is besproken dat we bezig zijn met de uitwerking van het raadsbesluit en het doel dat we de invoering wensen in 2026. Daarnaast vindt/vond op 20 november een informatieavond plaats over diverse ontwikkelingen in de binnenstad van Medemblik. Het voornemen om vergunning parkeren te introduceren in de Oosthoek van Medemblik is/was een van de verschillende onderwerpen die toegelicht en besproken wordt/werd. Daarbij wordt/werd niet ingegaan op de financiën, wel op de inhoud van het raadsbesluit uit 2019 en planning. Voor de verdere communicatie is een plan gemaakt samen met afdeling Communicatie. Dit plan zal na de bestuurlijke keuzes worden geactualiseerd. Vervolg Afhankelijk van het verloop van de bespreking kan worden bepaald hoe het vervolgtraject wordt ingezet. Echter, ervan uitgaande dat het vergunningparkeren toch ingevoerd gaat worden, stellen we het volgende stappenplan voor: 1. Op basis van de richtinggevende uitspraken uit de Raadscommissie werkt het college een voorstel uit om tot dekking te komen voor de kosten Verwachte besluitvorming Invoeren parkeerregime Oosthoek (april/mei 2026) 2. Implementatie parkeerregime, zodra het buitendijks parkeren (centrum parkeren Noord) in gebruik is genomen.

De planning van openstelling van dit parkeerterrein is 2e kwartaal 2026 en is randvoorwaardelijk voor het invoeren van het parkeerregime. 3. Na een half jaar evalueren, ook over de tijdstippen, mede in relatie tot het structureel tekort 4. Uitbreiding naar de gehele binnenstad op basis van de evaluatie Bijlagen 1. Parkeerverordening 2. Aanwijsbesluit 3. Handhavingsplan Oosthoek