00 DOC 24 852022 - Raadsvoorstel Eindevaluatie Grondstoffenplan en Implementatie Recycletarief

Zaaknummer

Z-23-460839

Documentnummer

DOC-24-852022

Onderwerp

Eindevaluatie grondstoffenplan en implementatie recycletarief

Agendapunt Portefeuillehouder(s)

Harry Nederpelt

Besluit De raad van de gemeente Medemblik, gelezen het bijbehorend voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Medemblik d.d.4 juni 2024; gelet op de Wet Milieubeheer, Omgevingswet, Verordening Fysieke Leefomgeving, Afvalstoffenverordening en het inzamelen van huishoudelijk afval een wettelijke taak is dat de invoering van het grondstoffenplan en recycletarief een positief resultaat heeft gehad op de doelstellingen binnen de gestelde kaders;

besluit het grondstoffenplan en recycletarief te continueren

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Medemblik, gehouden op 11 juli 2024

De griffier,

De voorzitter,

*ZBA22B95DD3*

Raadsvergadering d.d. 11 juli 2024

Voorstel van het college d.d.4 juni 2024 Ter besluitvorming Onderwerp Eindevaluatie grondstoffenplan en implementatie recycletarief

Aanleiding Voor het verduurzamen en vergroenen van onze leef-, werk- en woonomgeving heeft Medemblik ingezet op het terugwinnen van grondstoffen en het verminderen van de hoeveelheid brandbaar huishoudelijk restafval. Om dit te bereiken is het grondstoffenplan in 2021 en het recycletarief in 2022 ingevoerd. Met de raad is afgesproken de invoering van het grondstoffenplan en het recycletarief te evalueren om te beoordelen of de doelstellingen zijn behaald of bijstelling vragen. Daarnaast richt deze evaluatie zich op de uitvoering van het inzamelen van afval, het draagvlak bij de inwoners, en op de strategische inbedding van het nieuwe beleid in de bedrijfsvoering van de gemeente. Het college informeert de raad en inwoners van Medemblik over de behaalde resultaten.

Voorstel 1.

Kennis te nemen van de evaluatie en de bijlagen

2. In te stemmen met de continuering van het grondstoffenplan en recycletarief

Beoogd resultaat 1.

De invoering van het grondstoffenplan en het recycletarief te evalueren

2.

De resultaten vast te houden en waar het kan te verbeteren

Argumenten 1.1 Primaire doelstellingen zijn behaald Als eerste van de West-Friese gemeenten is Medemblik in 2021 gestart met de invoering van het grondstoffenplan. Daarna is in 2022 het recycletarief geïmplementeerd en is conform besluit 100% kostendekking uit de afvalstoffenheffing gerealiseerd. Door de middelen om te scheiden via minicontainers voor grondstoffen als plastic en gft heeft de inwoner het afval kunnen scheiden en het restafval kunnen verminderen. De bijlagen onderbouwen dat de Nedvang doelstellingen voor het verminderen van huishoudelijk restafval en meer hergebruik van grondstoffen zijn behaald. Het restafval uit ondergrondse containers en minicontainers is gedaald van 131 kilogram naar 74 kilogram per inwoner per jaar. 1.2 Onderzoeksresultaten en tevredenheid inwoners Weinig gemeenten in Nederland is het zoals Medemblik gelukt de afvalstoffenheffing voor 2024 gelijk te houden. Uit de rapportages blijkt dat gemeente Medemblik inmiddels structureel beter

presteert dan het gemiddelde van de provincie. In 2022 gooit de gemiddelde inwoner van Medemblik minder dan de helft bij het restafval dan de gemiddelde inwoners van de provincie. Andere argumenten uit de evaluatie in bijlage 1 om met het recycletarief door te gaan zijn onder meer: • In vergelijking met de stedelijkheidsklasse 4 gemeenten en in vergelijking met de gemeenten die net als Medemblik minder dan 20% hoogbouw hebben zien we dat Medemblik met de invoering van het recycle-tarief een inhaalslag heeft gemaakt. Voorheen gooiden de inwoners van Medemblik meer weg dan andere gemeenten in dezelfde categorie, maar nu presteren ze beter dan het gemiddelde. • De inwoners van de gemeente Medemblik scheiden hun afval beter. Oneigenlijk gebruik (bedrijfsafval) is nog niet inzichtelijk maar door de prijsprikkel van het recycletarief wel minder aantrekkelijk geworden. • Het afval verdwijnt niet of nauwelijks naar de buurgemeenten. Als we naar de buurgemeenten kijken dan zien we in bijna alle gemeenten ook een afname. De gemeente Hollands Kroon kent net als Medemblik een grote afname (daar is ook het recycle-tarief ingevoerd). • Het afval verdwijnt voor een klein deel in de openbare prullenbakken/ openbare ruimte. De overlast hiervan is minimaal; Het aantal afvoerbewegingen van het afval is gelijk gebleven. • De tevredenheid van de inwoners is verbeterd.

In de weerstandsperiode direct na de invoering zien we het draagvlak duidelijk teruglopen; 61% van de bevolking spreekt zich negatief uit over het recycle-tarief. Na de gewenningsperiode herstelt en groeit het draagvlak. In 2024 is meer dan 65% van de bevolking neutraal tot positief ten opzichte van het recycle-tarief. Het aantal mensen dat positief is groeit en het aantal mensen dat negatief is over het recycle-tarief daalt. 2.1 Behouden en verbeteren resultaten Zowel de ambitie van Medemblik als de (Nedvang) milieudoelstellingen zijn inmiddels verscherpt. Volgens het milieupanel van de Verenigde Naties moeten we uiterlijk in 2050 van een “nemengebruiken-wegdoen”-maatschappij overgaan tot een koolstof neutrale, ecologisch duurzame, gifvrije en volledig circulaire economie. Dit sluit aan bij programma 3 van Medemblik. Het college wil de resultaten van de invoering van het grondstoffenplan en recycletarief verder verbeteren binnen de vastgestelde kaders. Hiervoor stelt zij een uitvoeringsplan Grondstoffen 2025-2030 op. 2.2 Flexibiliteit en maatwerk Een bredere samenwerking tussen inwoners, gemeente, HVC en marktpartijen vraagt onderzoek en flexibiliteit om keuzes te kunnen maken. Een aanpassing vanwege de AVG, of een succesvolle pilot vraagt komende jaren regelmatig om bijstellingen.

In 2023 is de DVO-afvalinzameling positief geëvalueerd door de raad en hierdoor vanaf 2026 voor onbepaalde tijd van kracht. Hierdoor kan het college met HVC en ketenpartners verder werken aan het voorkomen en verminderen van afval tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Waar het kan sluit het uitvoeringsplan aan op het programma duurzaamheid, veiligheid en wonen.

Naast preventie wil het college extra inzetten op voorlichting en coaching aan inwoners die vanuit een medische noodzaak of beperking hulp nodig hebben. 2.3 Samenwerking in de keten Om ook vanuit afval en grondstoffen invulling te geven aan de ambities van programma 3 wordt inmiddels samengewerkt met het programma duurzaamheid en de West-Friese gemeenten vanuit Circulair West-Friesland. Door in te zetten op het sluiten van ketens in een aantal sectoren waar de meeste impact is te behalen, kan ook de hoeveelheid huishoudelijk afval verder dalen. 2.4 Informatieverstrekking Om de ontwikkeling van dit dossier goed te kunnen volgen ontvangt de raad jaarlijks vanaf 2025 in mei transparant alle relevante informatie gebundeld met een toelichting op de resultaten van het afgelopen jaar en een prognose voor het lopende jaar. De bundel bevat de resultaten van: de benchmark huishoudelijk afval een tweejaarlijkse inwonerspeiling vanaf 2026 jaarrapportage van HVC over Medemblik een vertrouwelijk overzicht met de ingezamelde tonnen en exploitatiekosten van HVC een prognose van de baten van afvalstoffenheffing de metingen over dumpingen en bijplaatsingen

Kanttekeningen 2.1.1. Behouden en verbeteren resultaten Het resultaat van 40% minder restafval is goed. De overige 60% van het restafval bevat nog waardevolle grondstoffen en er wordt relatief veel grof huishoudelijk afval aangeboden. We zien hierin nog een kleine stijging in 2023 ten opzichte van 2022 waardoor het totaal van fijn- en grofhuishoudelijk afval 100 kilogram per inwoner is.

Financiën Wordt vanwege de bedrijfsgevoelige gegevens toegelicht in de geagendeerde informatienota.

Uitvoering/evaluatie Het college stuurt jaarlijks de bundel met documenten en een toelichting in mei aan de gemeenteraad. Het college informeert de raad over het uitvoeringsplan Grondstoffen 2025 - 2030 Vanwege de publicatie van de stukken volgt een aparte informatienota met hierin: -

de vertrouwelijke stukken met de ingezamelde tonnen

-

de prognose van de baten en lasten voor 2024

Het jaarverslag van HVC over 2023 wordt met de volgende stukken van de aandeelhoudersvergadering verwacht en verstuurd.

Communicatie Het besluit van de gemeenteraad wordt via de gebruikelijke kanalen gepubliceerd.

Bijlagen DOC-24-838780 Bijlage 1 Eindevaluatie Grondstoffenplan en implementatie Recycle-tarief.pdf DOC-24-843749 Bijlage 2 Bundel Eindevaluatie Grondstoffenplan en invoering Recycletarief.pdf

Commissie d.d. 27 juni 2024