00 DOC-23-723261 - Bespreeknotitie LTA

BESPREEKNOTITIE COMMISSIE Zaaknummer Documentnummer Aan Van Datum Onderwerp Agendapunt

Z-19-052657 DOC-23-723261 De commissieleden College 16 november 2023 Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA) <in te vullen door griffie>

Ter discussie Onderwerp Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA)

Probleembeschrijving Deze bespreeknotitie schetst de nieuwe contouren van het Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA). Het LTA moet richting geven en kaders bieden voor de keuzes die we met de accommodaties kunnen maken. Met deze notitie leggen we een heldere basis voor ons accommodatiebeleid dat in het eerste kwartaal van 2024 aan de raad wordt voorgelegd. Begin 2020 heeft de gemeenteraad het college de opdracht gegeven om lange termijn accommodatiebeleid op te stellen. Er werd gekozen voor een gefaseerde en participatieve aanpak, zodat naast de raad ook de inwoners van de gemeente Medemblik bij de besluitvorming werden betrokken. In november 2021 besloot de raad de ontwikkeling van het LTA tijdelijk te pauzeren. In het laatste kwartaal van 2022 is weer gestart met de ontwikkeling van het LTA. De visie op onze maatschappelijke accommodaties is ontstaan door participatie. Het college wil deze visie, via een bespreeknotitie, met de raad bespreken, voordat deze in het definitieve beleidskader aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Dit stelt het college in staat om te verifiëren of het op de juiste weg is en om eventuele accentverschuivingen aan te brengen. Met deze bespreeknotitie wordt de raadspartijen gevraagd zich positief uit te spreken over inhoud.

In het eerste kwartaal van 2023 heeft wethouder Gringhuis gesprekken gevoerd met verschillende maatschappelijke accommodaties zoals sportvereniging, dorpshuisbesturen, jeugdorganisaties, buitenzwembadbesturen en binnensportverenigingen. Via het Integraal Huisvestingsplan-traject (IHP) liepen de gesprekken al met de onderwijsbesturen. De nieuwe visie komt overeen met de bevindingen uit deze gesprekken. 1. Onze visie "School, Sport en Samenkomst" in de kernen van onze gemeente staat centraal in het nieuwe beleidskader. Om de leefbaarheid in de kernen te behouden en te versterken, streven wij ernaar deze functies met inzet van de gemeenschap zelf in stand te houden. Belangrijk hierbij is, dat het behoud van deze functies in de kernen niet automatisch gepaard gaat met extra budgetaanvragen. Een doordachte combinatie van functies en efficiënt gebruik van bestaande faciliteiten bevordert de duurzaamheid en effectiviteit van ons beleid, terwijl we de financiële balans bewaken. Het behouden van essentiële functies in de kernen draagt bij aan de leefbaarheid en samenhang.

2. Kaders Om voorgaande visie te realiseren zijn passende kaders nodig. Deze dienen als leidraad voor ons toekomstige beleid en zijn van groot belang voor het creëren van een heldere en duidelijke basis voor toekomstige afwegingen. a. Benutten en ondersteunen van de eigen kracht van onze samenleving. Onze inwoners zijn trots op hun voorzieningen. Er is een grote betrokkenheid, bereidheid en inzet voor het in standhouden hiervan. We stimuleren en ondersteunen deze zelfredzaamheid en betrokkenheid van inwoners, zodat zij actief kunnen bijdragen aan het behoud en de ontwikkeling van gemeenschapsvoorzieningen. Denk hier bijvoorbeeld aan crowdfunding zoals gemeenschapsveilingen. De financieringsregeling (bij punt 3) is een belangrijke pijler voor dit kader. b. Gelijk speelveld per accommodatiesoort. De fusie van de gemeenten Wervershoof, Andijk en Medemblik in 2011 heeft diversiteit in bestuur, huur en financiering van accommodaties veroorzaakt. Dit willen we komende jaren recht trekken. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen bijvoorbeeld dorpshuizen. Om in de toekomst een gelijk speelveld te creëren, worden met dit kader per accommodatiesoort dezelfde principes toegepast. Hierdoor wordt gestreefd naar gelijke behandeling en een gelijk speelveld binnen elke accommodatiesoort. c. Balans tussen behoefte, capaciteit en spreiding.

Het aantal voorzieningen en de grootte van de accommodaties moeten aansluiten op de maatschappelijke vraag. Er wordt breder gekeken dan alleen de eigen accommodatie of kern: accommodaties kunnen namelijk aanvullend aan elkaar zijn, binnen de gemeente als geheel of binnen een bepaald gebied. Dit is van belang om overmatige concentratie of onderbenutting van voorzieningen te voorkomen. We kijken hiervoor naar aantallen leden/gebruikers, grootte van de accommodatie, spreiding en bezetting. Dit voorkomt onnodige investeringen, zoals het renoveren van een trainingsveld als dat vanwege het aantal leden niet nodig blijkt. Hierdoor kunnen we efficiënter omgaan met gemeenschapsgeld. d. Multifunctioneel en gedeeld gebruik van accommodaties. Het gaat hierbij om het optimaal benutten van beschikbare ruimte en mogelijkheden in onze kernen. In de huidige situatie komt het vaak voor dat verenigingen of maatschappelijke organisaties een ‘eigen’ gebouw hebben. Steeds meer dringt ook bij hen het besef door dat dit hoge kosten met zich meebrengt vanwege onderhoud en verduurzaming. We willen in samenspraak met organisaties onderzoeken of sportaccommodaties, dorpshuizen en andere maatschappelijke gebouwen efficiënter kunnen worden ingezet door nieuwe combinaties te overwegen.

Hierbij denken we ook aan het medegebruik van onderbenutte faciliteiten om het beste uit onze gemeentelijke middelen te halen. Zo kunnen we wellicht met dezelfde middelen een kwaliteitsverbetering bereiken door slimme combinaties te maken. e. Maatschappelijke accommodaties/organisaties dragen bij aan gemeentelijke doelstellingen, zoals sociale domein en ruimtelijke opgave. De opgave vanuit het sociaal domein is de kanteling van zorg naar preventief werken: de preventie organiseren en deze zorg afschalen. Activiteiten zoals sport en ontmoeting dragen hieraan bij. De functie en relevantie van een voorziening kan versterkt worden als zij proactief aan de slag gaat met belangrijke sociaalmaatschappelijke thema's. Denk hierbij aan eenzaamheid, inclusie, armoedebestrijding. Dit is steeds meer een vereiste voor het voortbestaan van deze functies en voorzieningen. Maatschappelijke accommodaties worden niet alleen in stand gehouden om zichzelf, maar dienen als middel om doelen zoals het bevorderen van gezonde en vitale inwoners te bereiken.

Daarnaast kunnen slimme combinaties van functies bijdragen aan andere gemeentelijke doelen, zoals het samenbrengen van voorzieningen om ruimte te creëren voor bijvoorbeeld woningbouw. Belangrijk hierbij is om toekomstgericht, integraal en breed te kijken naar de kernen, inwoners en de voorzieningen. Denk hierbij aan ontwikkelingen als woningbouw en demografische ontwikkelingen. Daarnaast is het verduurzamen van het vastgoed belangrijk en zal de gemeente daarop toetsen. 3. Financieringsregeling en objectieve toetsing De financieringsregeling vormt een essentieel onderdeel van het accommodatiebeleid. In de financieringsregeling nemen de gemeente en de aanvrager beide een groot deel van de kosten op zich. De exacte verdeling wordt nader uitgewerkt in de beleidsnotitie. De regeling is bedoeld voor gebouwen die niet in eigendom zijn van de gemeente, te weten dorpshuizen, binnensportaccommodaties en gebouwen van buitensportaccommodaties. Voor scholen is reeds het IHP vastgesteld. Deze gedeelde verantwoordelijkheid benadrukt de betrokkenheid van zowel de gemeente als de gemeenschap bij het realiseren en in stand houden van maatschappelijke voorzieningen. Het doel is om de functies van sport en samenkomst in de kernen te behouden. De financieringsregeling geldt als een laatste optie voor ondersteuning, dit houdt in dat eerst andere ondersteuningsmogelijkheden benut moeten zijn.

Aanvragers worden onderworpen aan een objectieve toetsing volgens de volgende criteria: • Algemene Vereisten: o Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. o Actief in de gemeente voor minimaal een jaar. o Geen winstoogmerk. • Financiële Beoordeling: o Inzet van alle beschikbare financieringsbronnen (eigen middelen, SWS, etc.) o Analyse van de jaarrekeningen. o Kredietwaardigheidscheck. • Maatschappelijke Relevantie en Behoefte: o Aantoonbare behoefte binnen de gemeenschap en huidige onderbezetting. o Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen. o Verkende samenwerkingsmogelijkheden met andere partijen. • Kwaliteit en Duurzaamheid: o Beoordeling van de Meerjaren Duurzame Onderhoudsplanningen. o Risicoanalyse en mitigerende maatregelen aanwezig. • Gelijke Behandeling: o Objectieve en eerlijke behandeling van alle initiatieven. Op basis van deze criteria wordt getoetst of de financieringsregeling toepasbaar is op de aanvraag. Mocht blijken dat dit niet het geval is, dan worden alternatieve oplossingen verkend. Hierbij kan gedacht worden aan het combineren van functies of het samenbrengen van verschillende (sport)activiteiten (zie kader d). De inzet is om, door middel van creativiteit en samenwerking tussen organisaties, toch tot de benodigde investeringen te komen.

Het uiteindelijke doel van deze toetsing is om een helder en objectief beeld te krijgen van de haalbaarheid van het project. Bij het raadsvoorstel over de beleidskaders van het LTA beslist de raad bij de begrotingsbehandeling over het maximale budget van de financieringsregeling, terwijl het college de taak heeft om de regeling

inhoudelijk verder uit te werken. 4. Buitenzwembaden Het Amendement van 4 november 2021, genaamd Het gaat niet altijd het putje in, bepaalt onder andere dat de buitenzwembaden tot en met 2025 €25.000 ontvangen. Het amendement van 10 november 2022, genaamd 'het tientje ook vanaf 2026 goed besteed', bepaalt dat buitenzwembaden vanaf 2026 €20.000 ontvangen voor onderhoud, duurzaamheid en tegemoetkoming in hogere energiekosten. De gemeente steunt de zwembaden al door het verlenen van subsidies, en deze worden voortgezet. Dankzij de extra financiën die via de amendementen zijn vastgelegd en de reeds bestaande subsidies, kunnen de buitenzwembaden geen aanspraak maken op de financieringsregeling. De kaders zijn wel van toepassing op de buitenzwembaden. De besturen van de zwembaden zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud en het opbouwen van reserves. Ze kunnen ook andere subsidiemogelijkheden benutten voor duurzaamheidsinitiatieven. 5. Beleidsmatige evaluatie Om effectief beleid te kunnen doorontwikkelen en implementeren, is het een vereiste om gedegen informatie te verzamelen. Dit omvat onder meer het verzamelen van gegevens over bezettingsgraden per gebouw, rendement op subsidiebedragen en exploitatiekosten.

Met deze informatie kunnen we in samenspraak met inwoners strategische beslissingen nemen die aansluiten bij de behoeften van elke kern en tegelijkertijd efficiënt gebruik van middelen bevorderen. We erkennen dat er nog ruimte is voor vernieuwing en kwaliteitsverbetering, en willen de focus verschuiven van investeren in nieuwe voorzieningen naar het optimaliseren van bestaande faciliteiten. Data over onze voorzieningen kunnen helpen beleidsmatige keuzes te maken.

Conclusie We willen zorgen dat we goede plekken hebben waar kinderen naar school gaan, waar inwoners kunnen samen komen en kunnen sporten. Dit doen we door samen te werken met onze inwoners, te kijken naar wat echt nodig is en creatief te denken over hoe we bestaande plekken kunnen verbeteren. Met het toekomstig lange termijn accommodatiebeleid is het doel om de gemeenschap te versterken, gelijkheid te bevorderen en efficiënt om te gaan met publieke middelen, met het oog op een duurzame en inclusieve toekomst voor al onze inwoners.

Wij vragen de commissie zich positief uit te spreken over: 1. Visie 2. Kaders 3. Financieringsregeling en objectieve toetsing 4. Buitenzwembaden 5. Beleidsevaluatie

Communicatie Wanneer de bespreeknotitie naar de gemeenteraad wordt verstuurd, delen we deze ook met onze maatschappelijke partners en informeren hen over het proces. Hierbij wordt men in de gelegenheid gesteld te reageren en heeft men de mogelijkheid om in te spreken tijdens de commissievergadering.

Deelnemers Voor de bespreking van deze notitie nodigen we de leden van de commissie Samenleving van de gemeente Medemblik uit om deel te nemen en hun waardevolle inzichten te delen.

Vervolg Naar aanleiding van de resultaten van deze discussie, plannen we de besluitvorming voor het eerste kwartaal 2024. Indien sprake is van koerswijzigingen, dan kan dit effect hebben op de planning. Eventuele grootschalige nieuwbouw van woningen kan in de toekomst ook effect hebben op onze maatschappelijke voorzieningen.

Bijlagen n.v.t.