00 DOC-23-632310 Raadsvoorstel onderzoek RKC naar GGD gezondheidsbeleid

RAADSVERGADERING d.d. 26 januari 2023 Zaaknummer

Z-22-434901

Voorstelnummer Onderwerp

Raadsvoorstel onderzoek RKC naar GGD/gezondheidsbeleid

Agendapunt Portefeuillehouder(s)

Y. Nijsingh

Afdelingshoofd(en) Besluit De raad van de gemeente Medemblik, gelezen het Rapport GGD van de Rekenkamercommissie Medemblik-Opmeer d.d. 5 januari 2023; gelet op artikel 185 van de Gemeentewet overwegende dat de rekenkamercommissie aan de raad rapporteert; besluit 1. de conclusies 1 tot en met 17 van de rekenkamercommissie over te nemen; 2. het college te verzoeken uitvoering van aanbeveling 1 voor de gemeenteraad voor te bereiden en uiterlijk in het tweede kwartaal 2023 aan de gemeenteraad aan te bieden; 3. het college te verzoeken aanbevelingen 2 en 3 uit te voeren.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Medemblik, gehouden op 26 januari 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Documentnummer:

1 van 6

Ter besluitvorming Onderwerp Rekenkameronderzoek GGD

Aanleiding De rekenkamercommissie heeft onderzoek gedaan naar de besluitvorming rond, het opdrachtgeverschap van en de controle op de GGD vanuit de gemeente Medemblik. In de rapportage heeft de rekenkamercommissie daarin de volgende onderverdeling gemaakt: 1 – kaderstelling door de gemeente Medemblik 2 – opdrachtgeverschap door de gemeente Medemblik 3 – opdrachtnemerschap door de GGD 4 – rapportage aan het college 5 – rapportage aan de raad Op basis van de bevindingen, heeft de rekenkamercommissie daarbij de volgende conclusies getrokken: bij onderdeel 1 – kaderstelling door de gemeente Medemblik Nr.

Norm

conclusie

1.

er is een sluitend geheel van documenten waaruit de basisopdracht aan GGD blijkt.

Op basis van wetgeving, gemeenschappelijke regeling en dienstverleningsovereenkomst blijkt de opdracht aan de GGD. In die zin is de opdracht aan de GGD sluitend. Er ontbreekt echter een beleidskader als bedoeld in artikel 13 van de Wet publieke Gezondheid, zodat er geen grondslag is voor de op zich sluitende opdracht richting GGD (zie norm 3).

2.

er is een jaarlijkse cyclus van opdrachtverlening in kwantitatieve en kwalitatieve zin

Er worden jaarlijks een begroting en een dienstverleningsovereenkomst opgesteld die ook in de verantwoording terugkomen.

3.

het is uitlegbaar waarom de gemeente Medemblik tot keuzes in de dienstverleningsovereenkomst, dus buiten het standaardpakket, is gekomen.

De gemeenteraad heeft geen vigerende kadernota gezondheidsbeleid vastgesteld. Hiermee is er geen grondslag voor doelstellingen vastgesteld door de gemeenteraad en voldoet de gemeente niet aan artikel 13 van de Wet publieke gezondheid.

4.

het college neemt heldere besluiten over zijn wensen met betrekking tot GGD

In de begroting (algemeen bestuur) en in de dienstverleningsovereenkomst, die jaarlijks worden vastgesteld en er worden subsidiebeschikkingen gegeven aan de GGD.

5.

de gemeenteraad wordt geïnformeerd over de kaderstelling met betrekking tot GGD,

De gemeenteraad wordt conform de WGR gevraagd een zienswijze te geven op de

Documentnummer:

2 van 6

6.

kan zich daarover een mening vormen en zo nodig, binnen zijn rol, besluiten over

begrotingscyclus van de GGD. De gemeenteraad van Medemblik krijgt

nemen

bovendien ter informatie de stukken van de AB-vergaderingen. De gemeente werkt verder met meerdere subsidiebeschikkingen ten behoeve van de GGD en met inkoopovereenkomsten, waarmee het college uitvoering geeft aan het eigen gezondheidsbeleid. Zowel de subsidiebeschikkingen als de inkoopovereenkomsten gaan dan over activiteiten die de GGD via de Dienstencatalogus aanbiedt. Er is momenteel geen relatie met een uitvoeringsplan gebaseerd op een door de gemeenteraad vastgestelde kadernota lokaal gezondheidsbeleid. Dit betekent dat de gemeenteraad alleen in passieve vorm betrokken is.

de kaderstelling van GGD is vanuit maatschappelijke doelstellingen uitlegbaar.

De uitvoering geschiedt binnen de kaders die de wet en de gemeenteraad op verschillende beleidsterreinen vastlegden. Echter, op het moment van onderzoek is er geen door de gemeenteraad vastgesteld vigerend lokaal gezondheidsbeleid op basis waarvan duidelijk is welke maatschappelijke doelstellingen de gemeente via de GGD – los van de doelstellingen in de gemeenschappelijke regeling – nastreeft. De gemeente voldoet daarmee niet aan de Wet publieke gezondheid. Vereist is een eigen beleid, waarin de gemeente de rijksdoelstellingen in acht neemt. Dat eigen beleid is er niet.

bij onderdeel 2 – opdrachtgeverschap door de gemeente Medemblik Nr.

Norm

conclusie

7.

de jaarlijkse begroting en dienstverleningsovereenkomst geven duidelijk aan welke taken door de GGD in opdracht van de gemeente Medemblik worden uitgevoerd

Ja, dit is in financiële zin het geval, in handelingszin wordt dit wel begroot, maar wordt ook de benodigde flexibiliteit gevraagd en gegeven om te zorgen dat de taken efficiënt – in de daadwerkelijk gevraagde hoeveelheden – kunnen worden uitgevoerd. Met de begroting stelt de

Documentnummer:

3 van 6

gemeenteraad de financiële kaders voor de wettelijke taken vast, die door de GGD worden uitgevoerd. (De vraag Wat mag het kosten) Daarmee wordt nog weinig bepaald over Wat willen we bereiken, behalve dat er wettelijke taken worden uitgevoerd. 8.

de gemeente Medemblik heeft een onderbouwing voor de opdracht aan GGD

Voor de begroting wel door standaardisering door wetgeving en gemeenschappelijke regeling, voor de dienstverleningsovereenkomst via inkoop en subsidies ontbreekt het hieraan omdat er geen kadernota lokaal gezondheidsbeleid meer is.

bij onderdeel 3 – opdrachtnemerschap door de GGD Nr.

Norm

conclusie

9.

GGD weet door de opdrachtverlening van de gemeente Medemblik expliciet wat er van hem verwacht wordt.

Door de dienstverleningsovereenkomst, dienstencatalogus en het maandelijks accounthoudersoverleg is dit wel het geval.

10.

GGD heeft de opdrachten van de gemeente Medemblik logisch in de organisatie van GGD belegd bij professionele afdelingen.

Er is een duidelijke rolverdeling binnen de organisatie van GGD, waarbij mensen met verschillende taken bijpassende expertises hebben.

bij onderdeel 4 – rapportage aan het college Nr.

Norm

conclusie

11.

GGD rapporteert in de P&C-cyclus helder over kwantitatieve en kwalitatieve uitvoering van de opdracht.

GGD rapporteert in de P&C cyclus helder en tijdig over kwantitatieve uitvoering.

12.

GGD rapporteert maandelijks helder over kwantitatieve en kwalitatieve uitvoering van de opdracht

Er is een maandelijkse accountoverleg en rapportage waarin aan de hand van een gestandaardiseerde agenda gesproken wordt.

13.

de rapportages reflecteren op de verleende opdracht zodat duidelijk wordt hoe de opdracht is uitgevoerd

In de notulen treffen wij zowel kwantitatieve als kwalitatieve duidingen, gerelateerd aan de afgesproken indicatoren.

bij onderdeel 5 – rapportage aan de raad Nr.

Norm

conclusie

14.

de gemeenteraad wordt regelmatig geïnformeerd

De gemeenteraad heeft toegang tot de database, tot regionale en gemeentelijke presentaties en tot AB-stukken maar krijgt die niet als rapportage door het college aangereikt.

Documentnummer:

4 van 6

15.

de gemeenteraad kan kennisnemen van de jaarstukken van GGD

De raadsleden krijgen de jaarstukken opgestuurd…

16.

de gemeenteraad is in staat te controleren

… en geven daarop hun zienswijze.

of GGD aan zijn taken voldoet

Raadsleden controleren met name op financiële aspecten, niet op inhoudelijke doelstellingen. De gemeenteraad wordt hierdoor onvoldoende door het college geïnformeerd. Bovendien ontbreekt (zie kaderstelling) een kader waaraan de gemeenteraad kan toetsen.

de gemeenteraad kan beoordelen of GGD in voldoende mate bijdraagt aan het behalen van de gestelde maatschappelijke doelen.

Dit kan nauwelijks; De stukkenstroom richting gemeenteraad lijkt daarvoor toch te veel gericht op financiën. Het blijkt soms moeilijk een link te leggen tussen doelstelling, actie, en actieresultaat. Bovendien is er op dit moment geen vigerende kaderstellende nota gezondheidszorg waaraan gerelateerd zou kunnen worden, zodat dit alleen ten aanzien van de doelen uit de gemeenschappelijke regeling zou kunnen. Doelen vanuit de subsidies of inkoopactiviteiten komen hier sowieso minder aan bod.

17.

De rekenkamercommissie formuleert op basis van bovenstaande conclusies drie aanbevelingen: 1. Stel een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vast, waarin de raad in ieder geval aangeeft: a) wat de gemeentelijke doelstellingen zijn ter uitvoering van de in de artikelen 2, 5, 5a en 6 van de Wet Publieke gezondheid genoemde taken, b) welke acties in de bestreken periode worden ondernomen ter realisering van deze doelstellingen, c) welke resultaten de gemeente in die periode wenst te behalen, d) hoe het college van burgemeester en wethouders uitvoering geeft aan de in artikel 13 genoemde verplichting. 2. Verzoek het college te rapporteren welke onder 1d genoemde activiteiten de gemeente uitbesteedt aan de GGD en welke activiteiten anderszins worden uitgevoerd. Verzoek het college tevens jaarlijks te rapporteren over de voortgang, waarbij het behalen van door u onder 1 gestelde doelstellingen centraal staan. 3. Verzoek het college de zienswijze die u als gemeenteraad mag indienen zo voor u voor te bereiden dat u duidelijk is op welke wijze begrotingen en verantwoordingen van de GGD zich verhouden tot de door u vastgestelde inhoudelijke doelstellingen.

Documentnummer:

5 van 6

Voorstel 1. de conclusies 1 tot en met 17 van de rekenkamercommissie over te nemen; 2. het college te verzoeken uitvoering van aanbeveling 1 voor de gemeenteraad voor te bereiden en uiterlijk in het tweede kwartaal 2023 aan de gemeenteraad aan te bieden; 3. het college te verzoeken aanbevelingen 2 en 3 uit te voeren.

Beoogd resultaat Door weer zelf publieke gezondheidsbeleid vast te stellen voldoet u aan de eisen die de wet aan u stelt en zet u een belangrijke stap op weg naar goed en controleerbaar opdrachtgeverschap richting de GGD.

Argumenten De rekenkamercommissie oordeelt dat de gemeente Medemblik momenteel niet aan de Wpg voldoet; als gevolg daarvan is de gemeente Medemblik onvoldoende in staat om – vanuit het perspectief van door de gemeente Medemblik zelf vastgesteld beleid – te oordelen of de GGD haar taken naar behoren uitvoert.

Kanttekeningen --

Financiën Vaststellen van beleid en controleren van de uitvoering daarvan behoort tot de standaard taken van de gemeente; er zou daarom met deze aanbevelingen normaliter geen extra geld gemoeid zijn.

Uitvoering/evaluatie U verzoekt het college uitvoering te geven of voor te bereiden. Omdat de wetgever heeft bepaald dat er voortaan alleen nog een rekenkamer conform de gemeentewet is toegestaan, is evaluatie volgens de gemeentewet geborgd: het college zal over de voortgang rapporteren.

Communicatie --

Bijlagen -

De aanbiedingsbrief van de rekenkamercommissie aan de gemeenteraad d.d. 5 januari 2023 Rapportage GGD d.d. 5 januari 2023

Raadscommissie d.d. 16 januari 2023

Documentnummer:

6 van 6