Toelichting Startnotitie Participatiebeleid

Toelichting Onderwerp: Concept Startnotitie Participatiebeleid Datum: 8 februari 2022 Locatie: De Buys Karakter van de thema-avond Informatief met de mogelijkheid input te leveren voor de definitieve Startnotitie Participatiebeleid Toelichting: Het betrekken van de inwoners en andere partijen in de stad (de Stad) speelt een steeds grotere rol bij het maken en uitvoeren van beleid door de gemeente Maassluis. Een moderne overheid, die werkt aan duurzame ontwikkeling van de stad heeft een visie nodig op het gebied van participatie; gedefinieerd als samenspraak en samenwerking met de Stad. Op 14 september heeft de gemeenteraad de beleidsnotitie en handreiking participatie onder de Omgevingswet vastgesteld en besloten dat dit beleid als bouwsteen wordt gehanteerd voor het algemene participatiebeleid, want participatie is breder dan alleen de Omgevingswet. Bovendien zijn er opgaven voortvloeiend uit: - De aanbevelingen van de Rekenkamercommissie over participatie; - de uitkomsten van de namens de raad uitgevoerde Quick Scan Lokale Democratie; - de motie m.b.t. het Right to Challenge (uitdaagrecht); - de komst van een wettelijke verplichting om een Participatieverordening vast te stellen (Wet versterking participatie op decentraal niveau). Kortom, er moet iets gebeuren op het gebied van participatie.

Doel en inhoud concept startnotitie In bijgaande concept startnotitie worden de opgaven voor het maken van het Maassluise participatiebeleid en de participatieverordening verder beschreven. In de bijlage van de concept startnotitie is een inventarisatie opgenomen van wat er nu al is. Hierin zijn bevindingen opgenomen die voortkomen uit onderzoeken van de Rekenkamercommissie, de Quick Scan Lokale Democratie en gesprekken met ambtelijke medewerkers die in de praktijk regelmatig met participatie aan de slag zijn. Op basis van deze inventarisatie zijn aanbevelingen en acties opgenomen in de concept startnotitie. In de startnotitie wordt aanbevolen om het participatiebeleid samen met de Stad te ontwikkelen. In dit beleid wordt immers vastgelegd hoe het democratisch proces wordt versterkt en hoe wordt

samengewerkt aan een Maassluis waar iedereen zich thuis voelt. Het is dus niet meer dan logisch dat de Stad wordt betrokken bij de ontwikkeling van beleid. Naast het verder ontwikkelen van burgerparticipatie zal ook worden gekeken naar overheidsparticipatie; hoe kan de gemeente Maassluis initiatiefnemers faciliteren, bijvoorbeeld in het geval van Right to Challenge. Proces De concept startnotitie wordt tijdens de thema-avond van 8 februari 2022 besproken waarbij de raad de mogelijkheid heeft om input te leveren ten aanzien van het proces om tot participatiebeleid te komen. Na verwerking van de input uit de raad en vaststelling van de startnotitie door de ‘nieuwe’ gemeenteraad wordt in samenspraak met de gemeenteraad en de Stad het algemeen participatiebeleid ontwikkeld en wordt gewerkt aan een concept handboek participatie (de basis). Programma voor de thema-avond 1. Korte presentatie over inhoud/doel startnotitie (Patricia Kromhout) 2. Discussieronde waarbij naar antwoorden wordt gezocht op in ieder geval de volgende vragen: a. Vraag 1: Hoe kijkt de raad tegen participatie aan? Wat is het toekomstbeeld m.b.t. participatie (beantwoording vragen via Mentimeter, samenstellen wordcloud)?; T.b.v. de beeldvorming zijn hieronder enkele teksten van artikelen uit Binnenlands Bestuur bijgevoegd) b.

Vraag 2: Opmerkingen/suggesties voor het proces van het ontwikkelen van participatiebeleid. Welke rol wil de raad hierin zelf hebben (bijvoorbeeld zelf initiatiefnemer via een in te stellen raadswerkgroep, proces overlaten aan het college die de raad van tijd tot tijd informeert over de voortgang, als raad actief deelnemen aan gesprekken met inwoners/het stadsgesprek)? c. Vraag 3: Wat wil de raad meegeven bij het opstellen van het participatiebeleid (Wat vindt de raad belangrijk om mee te nemen in het participatiebeleid, wat wil de raad in ieder geval terugzien in het participatiebeleid, waar moet het gesprek met de stad over gaan)? Bijlagen

-

Concept Startnotitie Participatie Bijlage Inventarisatie voor startnotitie participatie

Achtergrondinformatie Vrijblijvende burgerparticipatie kan echt niet meer Inwoners moeten door lokale politici en bestuurders worden betrokken, uitgedaagd en gestimuleerd om aan de lokale democratie mee te doen. Burgerparticipatie is een van de manieren om dat te bereiken. ‘In een situatie waarin zo weinig mensen zijn geïnteresseerd in de politiek zeg ik: koester iedereen. Dat je in burgerparticipatietrajecten steeds dezelfde mensen tegenkomt, weegt niet op tegen het feit dat je iedereen hard nodig hebt.’ Wel moet voorkomen worden dat inwoners tijdens of na een traject gedesillusioneerd afhaken. ‘Veel gemeentebesturen gaan wel erg vrijblijvend om met de resultaten van participatietrajecten. Durf invloed uit handen te geven.’ Van Ostaaijen vindt dat uitkomsten van participatietrajecten meer leidend moeten worden. ‘Natuurlijk moet je als bestuurder altijd afwegingen maken, maar er moet serieuzer met de resultaten worden omgegaan.’ (betoog Julien van Ostaaijen, universitair docent bestuurskunde aan Tilburg University en lector Recht & Veiligheid bij Avans Hogeschool) Vrijblijvende burgerparticipatie kan echt niet meer (binnenlandsbestuur.nl) Wat doet gemeente Bodegraven-Reeuwijk met uitkomst participatieproces? Vooruitlopend op nieuwe wetgeving heeft Bodegraven-Reeuwijk een participatieverordening ‘nieuwe stijl’ vastgesteld.

Daarin is onder meer vastgelegd dat de gemeente vooraf aangeeft wat ze met de uitkomst van het participatieproces gaat doen. Er zijn vier ‘smaken’ wat de gemeente met de uitkomst van een participatieproces gaat doen, zo is in de verordening vastgelegd. De meest vergaande is het overnemen van de adviezen en conclusies uit het participatietraject. Een andere optie is dat de opbrengst als ‘zwaarwegend’ wordt meegenomen in de verdere politieke besluitvorming. Een derde is het kale kennisnemen van de resultaten, waarbij wordt bekeken of en in welke mate zij worden meegenomen in de politieke besluitvorming. De laatste mogelijkheid is dat de gemeente, bewoners en betrokken organisaties de uitkomst van het participatieproces samen gaan omzetten in een convenant of samenwerkingsovereenkomst, waarin de gemaakte afspraken worden vastgelegd. Inwoners krijgen meer in melk te brokkelen - Binnenlands Bestuur Honderd Amsterdammers geven advies De gemeente Amsterdam vraagt honderd inwoners om in een mini-burgerberaad mee te denken over klimaatmaatregelen. Inwoners uit Amsterdam en Weesp van boven de 16 jaar loten mee en de honderd uitverkorenen worden vervolgens uitgenodigd om deel te nemen aan dit miniburgerberaad. Uit de aanmeldingen selecteert de gemeente deelnemers die een zo goed mogelijke afspiegeling van de stad vormen.

‘Zij krijgen de kans om extra maatregelen te bedenken, waarmee we onze klimaatdoelstellingen kunnen halen. Dit doen ze onder begeleiding en met hulp van onafhankelijke experts. Ook kunnen de deelnemers zelf aangeven welke deskundigen ze willen uitnodigen.’ De deelnemers krijgen eerst uitgebreide informatie over het onderwerp. Daarna gaan ze in groepen in gesprek om nieuwe maatregelen te bedenken. ‘Het college neemt hun aanbevelingen over als ze voldoen aan de vooraf voorgestelde randvoorwaarden en legt ze voor aan de raad.’ Amsterdam betrekt inwoners bij klimaatplannen stad (gemeente.nu) Rotterdam gaat aan de wijkraad Op 17 juni 2021 besloot de gemeenteraad dat Rotterdam 39 wijkraden krijgt. Hiermee krijgen bewoners meer zeggenschap over de benodigde plannen in hun wijk, waar het geld aan wordt besteed en welke initiatieven van medebewoners worden uitgevoerd. Ook praten bewoners mee over stedelijke plannen die de wijk overstijgen, zoals Feyenoord City. De wijkraden vervangen de huidige gebiedscommissies en wijkcomités en worden na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 ingevoerd.

Ook wordt er onder andere gewerkt aan de stadsbrede invoering van het digitale platform Mijn Rotterdam. Hiermee moet het voor Rotterdammers makkelijker worden om bewonersinitiatieven in te dienen, daarover te stemmen en mee te denken en praten over projecten in de wijk. Ambtenaren van de gemeente gaan vanaf volgend jaar ook meer vanuit de wijken werken om dichter bij de bewoners te staan, vanuit onder meer 39 zogeheten wijkhubs. Rotterdam gaat aan de wijkraad, 39 in totaal - Binnenlands Bestuur