Raadsvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Raadsvoorstel Openbaar met embargo Bedrijfsvoering zaaknummer

242559

datum advies

25 november 2021

opsteller advies

Schwencke, E.R.

agendering

Bespreekstuk

Clustermanager

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder(s)

Burgemeester dr. T.J. Haan Wethouder S.B. Kuiper

Onderwerp

Raadsvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Besluit college van B en W d.d. 13-12-2021 Onderwerp: Raadsvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden Registratienummer: 242559 Het college besluit: 1. om in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en regiogemeenten, een deeloplossing te bieden in het nijpend landelijke tekort aan opvangplaatsen, door volwassen vluchtelingen, gedurende maximaal acht weken verblijf te bieden op één daarvoor speciaal bestemd hotelschip, aangemeerd te Maassluis; 2. de bijbehorende randvoorwaarden, als opgenomen in de bijlagen, vast te stellen en deze leidend te laten zijn binnen de bestuursovereenkomst die afgesloten wordt met het COA; 3. de volgende ligplaats aan te wijzen: Buitenhaven Govert van Wijnkade; 4. de ambtelijke organisatie de opdracht te geven deze ligplaats verder uit te werken, door de gesprekken met betrokkenen aan te gaan; 5. het bijgevoegde communicatieplan vast te stellen; 6. het raadsvoorstel aan te bieden aan de agendacommissie voor behandeling in de gemeenteraad. Besluit gemeenteraad 1. om in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en regiogemeenten, een deeloplossing te bieden in het nijpend landelijke tekort 1

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

2.

3.

aan opvangplaatsen, door volwassen vluchtelingen, gedurende maximaal acht weken verblijf te bieden op één daarvoor speciaal bestemd hotelschip, aangemeerd te Maassluis; de bijbehorende randvoorwaarden, als opgenomen in de bijlagen, vast te stellen en deze leidend te laten zijn binnen de bestuursovereenkomst die afgesloten wordt met het COA; in te stemmen met de voorgenomen ligplaats Govert van Wijnkade.

Bestuurssamenvatting Door de grote toestroom van vluchtelingen is er een ernstige crisis bij de opvang van vluchtelingen. Met schrijnende situaties voor mensen in onder andere Ter Apel en andere locaties. Daarom stelt het college de Raad voor om in te gaan op het verzoek van het kabinet en de Commissaris van de Koning om een bijdrage te leveren aan de tijdelijke noodopvang voor vluchtelingen. Dat betreft, net als andere gemeenten in de regio, het aanbieden van een tijdelijke noodopvang voor circa vijftig tot zeventig vluchtelingen voor maximaal acht weken op een hotelschip in de haven. Uiteraard blijven wij zorgvuldig invulling geven aan onze gemeentelijke taakstelling voor het permanent huisvesten van de aan ons toegewezen statushouders.

2

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Coalitieakkoord Deze paragraaf is niet van toepassing. Eerder over dit onderwerp uitgebrachte adviezen Deze paragraaf is niet van toepassing. Inhoud Door de grote toestroom van vluchtelingen is er een ernstige crisis bij de opvang van vluchtelingen. Met schrijnende situaties voor mensen in onder andere Ter Apel en andere locaties. Het COA en de veiligheidsregio hebben laten weten dat het scenario van de crisisnoodopvang (zoals dat in 2015 gebeurde met vluchtelingen in bussen die in sporthallen moeten slapen) nog maar enkele weken van ons is verwijderd. Daarom hebben we, naast dat wij altijd zorgvuldig invulling geven aan onze gemeentelijke taakstelling voor het permanent huisvesten van de aan ons toegewezen statushouders, besloten in te gaan op het verzoek van het kabinet en de Commissaris van de Koning om een bijdrage te leveren aan de tijdelijke noodopvang voor vluchtelingen. Dat betreft, net als andere gemeenten in de regio, het aanbieden van een tijdelijke noodopvang voor circa vijftig tot zeventig vluchtelingen voor maximaal acht weken op een hotelschip in de haven. Medio 2021 hebben het Rijk, COA en de VNG gemeenten opgeroepen om te helpen bij het nijpende tekort aan opvangplaatsen door met spoed op zoek te gaan naar opvangmogelijkheden voor vluchtelingen.

Op 7 september heeft de Provincie Zuid-Holland de gemeente Maassluis gericht verzocht om, in gezamenlijkheid met betrokken partijen, noodopvang van vluchtelingen te organiseren. (Zaak 226385). In onze regio hebben de gemeenten Rotterdam, Nissewaard, Goeree-Overflakkee, Vlaardingen, Krimpen aan den IJssel en Hellevoetsluis afgelopen periode ieder een kleinschalige noodopvang mogelijk gemaakt, veelal via een hotelschip. Het doel is om met zoveel mogelijk initiatieven ervoor te zorgen dat de (tijdelijke) AZC’s in de komende periode wordt ontlast. Naar aanleiding van deze verzoeken en onze maatschappelijke verantwoordelijk hebben we onderzocht of we een bijdrage konden leveren aan tijdelijk faciliteren van opvang van vluchtelingen op een schip in de haven. De resultaten van dit onderzoek leiden tot onderhavig voorstel. Doelgroep Het COA zoekt plek voor vluchtelingen die geregistreerd en gescreend zijn en definitief de status ‘asielzoeker’ hebben gekregen. Deze mensen worden normaal gesproken ondergebracht in een AZC in afwachting van de verdere procedure. Het maximaal aantal op te vangen personen wordt bepaald door de grootte van het schip. Het gaat in Maassluis over 50 tot maximaal 70 personen. Het COA wil vanwege de tijdelijk huisvesting op een schip hier geen kinderen in verband met het risico van te water raken van kinderen (veelal zonder zwemdiploma).

Het betreft dus uitsluitend volwassenen. De doelgroep is recent getest op Covid-19 en heeft de mogelijkheid gehad om zich te laten vaccineren. Dat aanbod wordt herhaald zodra doelgroep in Maassluis aankomt. Tijdelijk verblijf Het tijdelijke verblijf vindt in onze regio vanuit de gewenste snelheid, tijdelijkheid en praktische mogelijkheid plaats op hotelschepen. Daar zijn de slaapgelegenheden (hutten) die voorzien zijn van de nodige basisvoorzieningen, zoals verwarming, sanitaire voorzieningen, waar zich een kook- en 3

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

eetgelegenheid bevindt, waar en internet en verder benodigde faciliteiten aanwezig zijn om de vluchtelingen op een fatsoenlijke manier te laten verblijven. Alle dagen van de week, bevindt zich gedurende de gehele dag beveiliging aan boord. Een schip valt onder aparte regelgeving en niet onder het Bouwbesluit. Als een schip mag varen heeft het een veiligheidscertificaat (brandveilig). De contracten met de eigenaar van de schepen/rederijen vallen onder de (financiële) verantwoording van het COA. Voorafgaand aan de ingebruikname vindt er een veiligheidsschouw plaats met COA, Brandweer, GHOR/GGD en politie. Gemeente, COA en politie hebben ten tijde wekelijks overleg en dragen zorg voor korte communicatielijnen. Locatie Sinds 1 december weten we in overleg met de reder, hoe breed het namens het COA beschikbare schip is. Met deze afmetingen heeft de projectgroep naar een ligplaats gekeken. Rekening houdend met diverse randvoorwaarden, zoals onder andere lokale regelgeving, de mogelijkheid tot langdurig aanmeren, veiligheid, bereikbaarheid voor hulpdiensten, stroomvoorziening en de grootte van het schip, blijkt de Buitenhaven Govert van Wijnkade (tussen de keersluis en de Elbe) de beste ligplaats. Over deze ligplaats moet overleg gevoerd worden met de huidige Museumschepen die daar liggen, en met Van Nieuwpoort i.v.m. met de aanmerende zandschepen.

Ook worden er snel gesprekken gevoerd met bedrijven die in de buurt van de ligplaats gevestigd zijn. Overeenkomst met Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) Om de tijdelijke opvang zorgvuldig en goed te organiseren gaan het COA en de gemeente een overeenkomst en werkafspraken opstellen, te vatten in een bestuursovereenkomst. De randvoorwaarden vanuit de gemeente voor deze bestuursovereenkomst staan opgenomen in bijlage 3 -20211125 'Randvoorwaarden opvang asielzoekers Maassluis'. Inmiddels bekrachtigde overeenkomsten en afspraken van gemeenten Hellevoetsluis, Ridderkerk en Vlaardingen, hebben we bestudeerd. Het uitwerkingsproces neemt aanvang zodra het ‘Besluit tot tijdelijke noodopvang vluchtelingen 2021 /2022 Maassluis’ genomen is. Dagbesteding en vrijwilligerswerk Maassluis kent een groot netwerk van betrokken vrijwilligers. Ook in ander steden waar noodopvang is geregeld zien we dat er veel hulp, goederen en ander initiatieven worden aangeboden. De gemeente Maassluis draagt zorg voor een goede regie op het (vrijwilligers)aanbod en de vraag, middels de inzet van een externe partij met veel ervaring op dit vlak. We dragen daarbij zorg voor goede afstemming met de programmacoördinator van het COA. Tijdperiode en tijdspad In het eerder genoemde overleg tussen het COA, de reder en gemeente Maassluis is ook gekeken naar een realistisch tijdpad na het nemen van dit besluit.

Rekening houdend met de zorgvuldige voorbereiding van diverse partijen, beperkte inzet van personeel bij diezelfde partijen in de komende periode, is de daadwerkelijk opvang begin januari 2022 mogelijk. De opvang op het hotelschip blijft maximaal 8 weken, dat is hard afgesproken met het COA. In verband met de diverse voorbereidingen zal het schip waarschijnlijk rond 23 december kunnen aanmeren. De vraag van het COA om noodopvang mogelijk te maken richt zich op maximaal acht weken vanaf het moment dat de eerste vluchtelingen aan boord komen. Duurzaamheid Deze paragraaf is niet van toepassing.

4

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Financiële consequenties Alle kosten voor het verblijf van de beoogde vluchtelingen worden gefinancierd door het COA. Het COA sluit hiertoe zelf overeenkomsten met de betrokken partijen zoals de rederij. De kosten van de ambtelijke capaciteit dienen intern te worden gedekt. De gemeente maakt aanspraak op een eenmalige tegemoetkoming in de kosten van € 11.345,- (artikel 6, Faciliteitenbesluit) en ontvangt een uitkering €18,15 per asielzoeker per maand (artikel 5, Faciliteitenbesluit). Deze wordt inzet voor communicatie en externe regie op vrijwilligersactie / dagbesteding. Eventuele extra kosten zijn nog niet geraamd en zijn afhankelijk van de verdere uitwerking van het voorliggende besluit. Kosten die verhaald kunnen worden op het COA worden doorbelast. Indien er vanuit de gemeente nog extra middelen nodig zijn, dan kunnen deze via een begrotingswijziging binnen het programma Sociaal Domein worden opvangen en deze zullen via de bestuursrapportages verantwoord worden. Juridische consequenties Ten behoeve van de opvang van vluchtelingen op de opvanglocatie, het schip, wordt een bestuursovereenkomst met het COA gesloten. Daarnaast zijn aanvullende vergunningen c.q. besluiten nodig: · Een ligplaatsvergunning op grond van de Havenbeheersverordening 2019, waarbij ook ontheffing wordt verleend van het verbod om op een schip te wonen.

· Een gedoogbesluit op grond van de Wabo, vanwege strijdig gebruik met het bestemmingsplan, om zodoende wonen op het water mogelijk te maken. Deze processen worden bij positieve besluitvorming op voorliggend voorstel, direct in gang gezet. Bij positieve besluitvorming wordt ook het COA direct geïnformeerd. Het COA zal dan haar processen om tot afspraken en overeenkomsten te komen, in gang zetten. Personele- of organisatorische consequenties De organisatie van de tijdelijke noodopvang vergt de nodige extra inzet vanuit de verschillende afdelingen op o.a. sociale aspecten als communicatie, maatschappelijke betrokkenheid en ambtelijke regie. Hieronder valt ook ‘dagbesteding’ welke uitgewerkt wordt in samenwerking met het COA. Daarnaast dienen de detailafstemming met het COA, de afspraken rond de ligplaats van de boot en de lokale medische zorg nog ingeregeld te worden. We besteden ook extra aandacht op de regie rond vrijwilligers. Inkoop en aanbesteding Deze paragraaf is niet van toepassing. Communicatieparagraaf Zorgvuldige en duidelijke communicatie is van groot belang. Zeker in de fase voor de komst van het schip leven er vaak vragen en zorgen van omwonenden. Gezien de urgentie van de vraag naar noodopvang is het van belang om snel, doch zorgvuldig te handelen. We hebben inmiddels de fractievoorzitters vertrouwelijk geïnformeerd.

Op dezelfde dag dat de raad in de openbaarheid wordt geïnformeerd, informeren we ook de pers. Direct omwonenden zijn inmiddels direct benaderd. Verder dragen we zorg voor het verzenden van inwonersbrieven, en volgt er een inwonersavond op woensdagvond 15 december. Tijdens de acht weken dat de mensen op het schip verblijven voeren gemeente, COA en politie, regelmatig overleg. Ook blijven we actief in contact met de direct omwonenden, organisaties en betrokken inwoners van Maassluis. 5

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Rond de communicatie maken we afspraken met het COA en maken we gebruiken van regionale en landelijke ervaringen. We dragen zorg voor actuele en adequate informatie online en een brede contactmogelijkheden voor alle inwoners via een mailadres, telefoonnummer, etc. Daarnaast kunnen inwoners ook de politie en wijkagenten benaderen bij klachten en vragen.

Voorstel aan de gemeenteraad 1.

2. 3.

om in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en regiogemeenten, een deeloplossing te bieden in het nijpend landelijke tekort aan opvangplaatsen, door volwassen vluchtelingen, gedurende maximaal acht weken verblijf te bieden op één daarvoor speciaal bestemd hotelschip, aangemeerd te Maassluis; de bijbehorende randvoorwaarden, als opgenomen in de bijlagen, vast te stellen en deze leidend te laten zijn binnen de bestuursovereenkomst die afgesloten wordt met het COA; in te stemmen met de voorgenomen ligplaats Govert van Wijnkade.

Bijlagen 1) Ingekomen brief 9 sept 2021Provincie Zuid-Holland; 2) Brief regiogemeenten over regie nemen bij opvang asielzoekers en statushouders; 3) Randvoorwaarden opvang asielzoekers Maassluis; 4a) Concept bestuursovereenkomst Maassluis COA opvang vluchtelingen Maassluis; 4b) Aanvullende Werkafspraken Bestuursovereenkomst Maassluis COA.

6

Zaak: 242559 Raadvoorstel tot instemmen met tijdelijke noodopvang vluchtelingen en de gestelde randvoorwaarden

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maassluis; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 13 december 2021 besluit 1.

om in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en regiogemeenten, een deeloplossing te bieden in het nijpend landelijke tekort aan opvangplaatsen, door volwassen vluchtelingen, gedurende maximaal acht weken verblijf te bieden op één daarvoor speciaal bestemd hotelschip, aangemeerd te Maassluis;

2.

de bijbehorende randvoorwaarden, als opgenomen in de bijlagen, vast te stellen en deze leidend te laten zijn binnen de bestuursovereenkomst die afgesloten wordt met het COA;

3.

in te stemmen met de voorgenomen ligplaats Govert van Wijnkade.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Maassluis van d.d. 14 december 2021. De griffier,

De voorzitter,

mr. R. van der Hoek

dr. T.J. Haan

7