Raadsinformatiebrief Update meldpunt kinderopvangtoeslagaffaire Stroomopwaarts MVS

1

^

ge meen te

MaassLuis

Raad s info rm at i eb ri ef

Aan de leden van de Gemeenteraad te Maassluis

onderwerp

Update meldpunt kinderopvangtoeslagaffaire

datum

23 JUNI 2121

bijlage(n)

2

Stroomopwaarts MVS ons kenmerk

190777

portefeuillehouder Wethouder S.B. Kuiper

Geachte dames en heren, Inleiding De Belastingdienst heeft grote fouten gemaakt met het toekennen, stopzetten en terugvorderen

van de kinderopvangtoeslag. In de zomer van 2020 heeft de VNG gesprekken gevoerd met de Belastingdienst over de ondersteuning van de gedupeerde ouders als gevolg van de kinderopvangtoeslagaffaire. Het kabinet heeft later dat jaar besloten om gedupeerde ouders sneller en ruimer te compenseren. Eén van de afspraken is dat alle gedupeerde ouders zo snel mogelijk € 30.000 krijgen. Los van het feit dat ook het overmaken van de toegezegde € 30.000,niet vlekkeloos is verlopen, is dit bedrag voor wie in de problemen is geraakt meestal niet voldoende. Voor veel gedupeerden hebben de problemen zich in de afgelopen jaren opgestapeld. Er zijn veelal aanvullende problemen ontstaan, bijvoorbeeld rondom huisvesting, schulden, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen. Na het falen van de Belastingdienst hebben de gemeenten de opdracht en eerste middelen gekregen om de getroffen ouders te ondersteunen. -

-

Het Meldpunt Toeslagen Om de juiste ondersteuning te kunnen bieden hebben wij, net als de colleges van Vlaardingen en Schiedam, in januari 2021 de opdracht gegeven om een meldpunt kinderopvangtoeslag in te richten. Hierover bent u in januari geïnformeerd. Ook hebben wij de oprichting van het meldpunt in de lokale media kenbaar gemaakt, zodat ouders weten dat zij zich kunnen melden bij het meldpunt toeslagen voor ondersteuning. Direct na de opening van het meldpunt zijn de eerste meldingen van gedupeerde inwoners binnengekomen. Het meldpunt toeslagenaffaire is een project van 3 jaar. Tot 2023 kunnen ouders zich melden voor gemeentelijke ondersteuning vanuit het meldpunt toeslagen en voor compensatie bij de Belastingdienst. Nadat voor de ouders een traject is gestart om hen te ondersteunen, volgt er een nazorgperiode van maximaal 2 jaar. Aantallen gedupeerden ouders In eerste instantie was een proactieve aanpak niet mogelijk omdat de Belastingdienst op basis van privacy wetgeving weigerde informatie te verstrekken over mogelijk gedupeerde ouders. Ouders konden alleen zelf contact opnemen met ons meldpunt toeslagen om ondersteuning te vragen. Na veelvuldig aandringen van, onder andere, de VNG heeft de Belastingdienst dit uiteindelijk toch mogelijk gemaakt. -

-

De eerste overzichten van de Belastingdienst voorspelden in december 2020 (MVS breed) nog ca. 240 gedupeerden. Inmiddels blijkt echter dat veel meer inwoners gedupeerd zijn door de Belastingdienst. Op dit moment gaat de Belastingdienst al uit van ruim 1000 gedupeerden in de MVS gemeenten. In de bijlage staat het overzicht van de aantallen per gemeente. In de praktijk melden zich daarnaast ook zelf ouders, die niét op de lijsten van de Belastingdienst voorkomen. Het aantal gedupeerden lijkt en blijkt nog steeds te groeien, zonder dat de Belastingdienst hier (voldoende) inzicht in heeft en/of geeft. Bezetting en werkwijze meldpunt toeslagen

De (voortdurende) stijging van de aantallen gedupeerden zegt niet alleen iets over de wijze waarop de Belastingdienst de zaken niet op orde heeft, maar is ook van invloed op de bezetting van het meldpunt. Vanuit de MVS gemeenten en Stroomopwaarts is uitdrukkelijk de wens uitgesproken de gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire zo goed mogelijk te helpen. De bezetting van het meldpunt is in de eerste maanden met de stijging van het aantal bekende mogelijk gedupeerden al gestegen van 1,5 naar 5 uitvoerend medewerkers op dit moment. Deze medewerkers zoeken actief contact met de gedupeerden op de lijsten van de Belastingdienst en verzorgen de intake voor ouders die zichzelf bij het meldpunt melden. -

-

Tijdens het intakegesprek worden 5 leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk besproken. Het meldpunt stelt een plan van aanpak op waarin is opgenomen welke acties het meldpunt gaat uitvoeren. Hiermee gaat de medewerker aan de slag om de ouders de hulp te geven die nodig is. In acute gevallen onderneemt de medewerker direct actie en wacht niet tot het plan van aanpak is ondertekend. Op basis van dit plan van aanpak kunnen kosten worden gedeclareerd bij de Belastingdienst. Een voorbeeld van een actie door het meldpunt is het contact opnemen met Maaskoepel voor een eventuele urgentieverklaring in het kader van woonruimte. Maar ook de vergoeding van bijvoorbeeld een laptop voor een kind vanwege school. Of het doorverwijzen naar het wijkteam. Het wijkteam stelt zelf een plan van aanpak op voor de zorg die zijn gaan verlenen. -

-

Met de bezetting van 5 medewerkers is het echter onmogelijk om het stijgend aantal gedupeerden op korte termijn met daad en kracht bij te kunnen staan. Daarnaast is nog niet helder of het aantal gedupeerden nu zal blijven hangen op het huidige aantal van 1.023, of dat dit zal blijven stijgen. Dit betekent dat er verder moet worden opgeschaald. Om alle (nu bekende) gedupeerden snel te kunnen helpen is een uitbreiding nodig van minimaal 5 fte voor de duur van minimaal 5 maanden. Medio juni zal er sprake zijn van een verdubbeling van het team van 5 naar 10 fte. Deze uitbreiding van het aantal medewerkers past zoals nu bekend is, binnen de vergoedingen die het Rijk voor dit doel verstrekt. Samenwerking organisaties

Om het meldpunt goed te laten functioneren zijn afspraken gemaakt met belangrijke partners. De inwoners die ondersteund worden, hebben al jarenlang problemen waar maar geen oplossing voor te vinden was, omdat zij het label van fraudeur hebben gekregen. Hierdoor was het vaak onmogelijk om hulp te krijgen. Ouders komen nu eindelijk wel in aanmerking voor hulp en het is van belang om dit zo snel mogelijk te kunnen regelen. Daarom is er sprake van een nauwe samenwerking met de wijkteams (vaste contactpersonen, via wie voorrang wordt gegeven aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire), Maaskoepel (voor een eventuele urgentieverklaring in het kader van woonruimte) en woningcorporaties (voor het bevriezen van schulden).

Stand van zaken schulden

Wij vinden het erg belangrijk om de ernst en omvang van schulden van (potentieel) gedupeerden snel in beeld te brengen. Voor het kwijtschelden van schulden wordt momenteel meer informatie verstrekt door de VNG. Hierin wordt opgenomen welke schulden worden kwijtgescholden en welke schulden niet. Het Rijk compenseert gemeenten volledig voor de publieke schulden van de gemeenten die worden kwijtgescholden. Dit betekent dat zowel het kwijt te schelden bedrag als de uitvoeringskosten die hieraan verbonden zijn worden vergoed. Tevens vinden op dit moment gesprekken plaats over het overnemen van private en publieke schulden door de Belastingdienst. Het kabinet gaat de private schulden overnemen van ouders die door de toeslagenaffaire in de problemen zijn gekomen. De verwachting is dat in september duidelijk is op welke wijze de Belastingdienst de schulden gaat overnemen. Het uitgangspunt bij het uitwerken van de schuldenaanpak is dat ouders met een schone lei kunnen beginnen. Sinds de eerste gesprekken tussen VNG en de Belastingdienst zijn stappen gezet om gedupeerde ouders te helpen. Er zijn continue veranderingen vanuit het Rijk in het proces van hulp aan gedupeerde ouders. Ondanks deze voortdurende veranderingen, willen u graag een tussenstand geven. Wij vertrouwen erop u hiermee dan ook voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Maassluis, de secretaris, de burgemeester,

ep

P.

d r. T.J.

n r

Bij lage( n):

Overzicht schuldenaanpak. Aantallen gedupeerde ouders per juni 2021.