Raadsinformatiebrief update afvalinzameling-project Omgekeerd Inzamelen
Tekst van het document
ge mee nte
MaassLuis Raad s informatie brief
Aan de leden van de Gemeenteraad te Maassluis
onderwerp
update afvalinzameling/project
datum
18 DEC. 202
Omgekeerd Inzamelen ons kenmerk
108112
bijlage(n)
2
portefeuillehouder Wethouder J.M.H. Evers Wethouder F.A. Voskamp
Geachte dames en heren, Op 19 november 2019 heeft uw raad gekozen voor de invoering van omgekeerd inzamelen om de hoeveelheid huishoudelijk restafval te beperken. Daarbij is niet alleen de milieudoelstelling belangrijk, maar telt ook de financiële doelstelling. Inwoners van Maassluis betalen een afvalstoffenheffing die landelijk tot de hoogste behoort. Door beperking van het restafval kan ook meer grip gekregen worden op de kostenontwikkeling. In deze raadsbrief stellen wij u op de hoogte van een aantal ontwikkelingen in het afvaldomein: Betere scheiding van bedrijfs- en huishoudelijk afval. Het communicatie- en participatieplan om bewoners te informeren en de neuzen dezelfde kant op te krijgen, maar juist ook om gedragsverandering bij inwoners teweeg te brengen. Verwerkingscontract huishoudelijk afval Het implementatieplan 'Omgekeerd Inzamelen'.
Hieronder zullen wij afzonderlijk nader ingaan op de 4 bovengenoemde ontwikkelingen. Betere scheiding van bedrijfsafval en huishoudelijk afval Waar komen we vandaan: Het Stadsbedrijf zamelt in 2020 bij 285 bedrijven bedrijfsafval in; daarvan zijn 189 rolcontainer klanten door geheel Maassluis. 96 bedrijven gevestigd in de binnenstad maken gebruik van ondergrondse containers of van de rolcontainers die op dinsdag (met 2 auto's) en op vrijdag (met 1 auto) werden geleegd. Met name op dinsdag werd er veel afval in deze containers aangetroffen dat niet van deze bedrijven kwam. Ook werd er veel los afval (soms pallets vol) naast de containers meegenomen zonder dat er een bon geschreven werd. Indien het rooster het toeliet was 1 medewerker 1 dag per week belast met afhandeling van contracten/klantbezoeken etc. Door het ontbreken van formatie werd deze taak dus beperkt uitgevoerd. Vanuit bedrijfsmatig oogpunt betekende dit dat er sprake was van grote achterstanden en een verwaarlozing van het klantenbestand.
gemeente
MaassLuis Op de milieustraat kwamen dagelijks tal van bedrijven (soms wel 20 tot 25 per dag) die daar gratis hun afval achterlieten. Ook bestond het vermoeden dat veel bedrijven niet eens in Maassluis waren gevestigd. Waar staan we nu: Alle rolcontainerklanten zijn bezocht. De contracten zijn up-to-date gemaakt, het aantal containers dat bij de klanten staat komt overeen met het contract en bijplaatsingen worden niet meer meegenomen. De routes zijn geoptimaliseerd, wat ertoe geleid heeft dat er op dinsdag nog maar 1 auto nodig is. Er worden geen andere afvalstromen meer geladen dan uitsluitend bedrijfsafval, waardoor vermenging wordt voorkomen. Klanten bellen nu voor extra lediging en er volgt een factuur. Een accounthouder bedrijfscontracten is in plaats van 1 dag per week nu 2 tot 3 dagen per week met bedrijfsafval aan de slag. Naast opschoning van alle contracten heeft dit geleid tot nieuwe klanten, uitbreiding van dienstverlening. -
-
-
-
-
-
Ondernemers kunnen hun bedrijfsafval bij de milieustraat op twee manieren aanbieden, beide uitsluitend tegen betaling. De ondernemer heeft een contract met de gemeente en heeft een bedrijvenpas ontvangen. Deze verleent toegang tot de milieustraat. De ondernemer hoeft vooraf geen afspraak te maken. Er wordt een bon per m3 geschreven en maandelijks achteraf gefactureerd. 28 ondernemers hebben nu een bedrijfspas. De ondernemer heeft geen contract met gemeente en moet voor een bezoek aan de milieustraat een afspraak maken. De ondernemer dient ter plaatse te betalen. Deze optie willen we per 1/1/2021 laten vervallen, waarna er nog twee opties zijn: het afsluiten van een contract met de gemeente bedrijfsafval bij een verwerkingsbedrijf aan te bieden. Ontwikkeling milieustraatbezoek Ontwikkeling van het aantal bezoekers op de milieustraat (particulier en bedrijven) 2019 2020 Daling t.o.v. 2019 Week 22 t/m 31 11.667 5.016 58% Week 32 t/m 41 11.318 3.892 65% -
-
Zoals hierboven te zien is, werd de milieustraat minder bezocht tijdens de meetperiode in 2020 in vergelijking met dezelfde periode 2019. Dat leidde tot minder afval. De milieustraat biedt minder aan bij de afvalverwerkers. De daling heeft ook een negatieve invloed op de stromen die geld opleveren: uit metalen, papier en accu's genereert de gemeente nu minder inkomsten. Over de invloed van de corona-pandemie op de hoogte van het aantal tonnen afval valt op dit moment nog niets te zeggen. Door bovenstaande maatregelen komen we tot een betere scheiding van bedrijfs- en huishoudelijk afval. De ontwikkeling van het communicatie- en participatieplan Het communicatie- en participatieplan 'Samen halen we meer uit afval' (Zie bijlage) zet in op twee hoofdlijnen: hoe verminderen we de afvalberg en hoe kunnen we afval zo goed mogelijk scheiden? De communicatiestrategie richt zich op alle onderdelen van de afvalketen: afval (eerder) scheiden en afval verminderen, zwerfafval, bedrijfsafval, kringloop en huishoudelijk afval. Communicatie en participatie worden met het credo 'Haal meer uit afval Wat je doet telt!' ingezet om gedragsverandering van alle betrokkenen te bevorderen. Daarnaast hebben -
or^Maassluis gemeente
communicatie en participatie de volgende aandachtsvelden: projectcommunicatie (implementatie), de dagelijkse praktijk van afval, inspelen op maatschappelijke discussie en actualiteit. In 2020 zijn op het gebied van communicatie in 2020 de volgende activiteiten ondernomen: Communicatie in 2020 • Informatie beschikbaar op website maassluis.nl • Berichtgeving diverse kanalen: gemeente infopagina in de Schakel, lokale media en social media. • Rondleiding lokale pers bij AVR en interview wethouders Evers en Voskamp • Informatiebijeenkomsten: ambtenaren, vrijwilligers/buurtpreventen waarin ook de nieuwe afvalcoach is voorgesteld. • Enquête duurzaamheid, waarin veel aandacht voor vragen over afval. • Communicatie en participatie pilot Zwaluwstraat (o.a. bewonersbrieven, afvalpas, flyer met instructie). Contacten en communicatie Schollevaartstraat om aan te sluiten. • Communicatie over milieustraat (extra in verband met de Corona maatregelen)
Verwerkingscontract huishoudelijk restafval Het is belangrijk ontwikkelingen op het gebied van afvalscheiding nauw te volgen en zo nieuwe mogelijkheden scherp op het netvlies te hebben. Eén van die ontwikkelingen betreft nascheiden. Met als ingangsdatum 1 januari 2020 is een nieuw contract voor restafval verwerking (fijn restafval) afgesloten met de AVR. In dit contract is geen nascheiding van het fijn huishoudelijk restafval opgenomen. Nascheiding heeft alleen betrekking op PMD (Plastic, Metaal en Drankenkartons). Calculaties op basis van de prestaties van de AVR in 2019, geven aan dat er in 2020 een rendement geweest zou zijn van 8,6%. Dit betekent dat van elke 100 kg restafval die de gemeente door de AVR laat nascheiden uiteindelijk 8,6 kg in de vorm van PMD kan worden gerecycled. De conclusie is dat nascheiding niet hetzelfde resultaat oplevert als bronscheiding, mede daarom gaan we door met het omgekeerd inzamelen waar voor ons het meeste rendement te halen is.
Nascheiding alleen is dus niet voldoende om de VANG-doelstellingen te realiseren. Veranderingen aan het inzamelsysteem (zoals omgekeerd inzamelen) zijn dus nodig om wel richting de VANGdoelstellingen te komen. Uiteraard zullen we (technische) ontwikkelingen op het gebied van afvalscheiding op de voet blijven volgen. VANG is Van Afval Naar Grondstof het landelijke programma om in 2020 tot 100 kg restafval per persoon per jaar te komen en in 2025 tot 30kg. De doelstelling om te komen tot 30 kg. per persoon in 2025 is niet realistisch als we in 2019 nog op 288 kg per persoon zaten. Cijfers 2020 zijn nog niet bekend. Het streven blijft echter om in 2025 zo laag mogelijk uit te komen. Het implementatieplan 'Omgekeerd Inzamelen' De uitgangspunten voor omgekeerd inzamelen Omgekeerd inzamelen wordt gestimuleerd door serviceprikkels: het wordt een inwoner zo gemakkelijk mogelijk gemaakt om grondstoffen (GFT, PMD en Papier) gescheiden aan te bieden ten opzichte van het aanbieden van restafval. Voor recyclebare stromen hoeven inwoners weinig moeite te doen. De gemeente haalt deze bij hen voor de deur op. Voor de restafvalstroom moeten de inwoners relatief veel moeite doen; restafval dient een inwoner weg te brengen naar een ondergrondse container in de wijk. Doel is om op deze manier zo de hoeveelheid restafval te beperken.
gemeente
M aassluis Hoe krijgt de invoering van omgekeerd inzamelen in bestaande wijken vorm? In Iaagbouwgebieden wordt iedere woning waar het kan voorzien met drie minicontainers voor GFT, PMD en papier. Voor restafval worden in de wijk ondergrondse containers geplaatst; Daar waar mogelijk worden in de nabijheid van hoogbouw ondergrondse milieuparkjes geïnstalleerd. Bij' bestaande' nieuwbouw (Bv Balkon en Burgemeesterswijk) inzetten op inzameling met ondergrondse containers. Dit om het huidige inzamelingsysteem voort te zetten in betreffende wijken zoals het Balkon en Burgemeesterswijk. Inzamelen papier Het inzamelen van oud papier en —karton wordt deels door verenigingen gedaan. Bij de inrichting van een inzamelsysteem voor OPK staat voorop dat verenigingen betrokken blijven bij de inzameling. Wel is van belang dat een nieuw inzamelsysteem voor OPK zal moeten zorgen voor meer papierscheiding. Daarnaast zal een eind moeten komen aan het ontstaan van zwerfafval door los aangeboden bundels papier. Sta rtwijk Omgekeerd Inzamelen is een werkwijze die al op veel plaatsen in Nederland wordt toegepast. Maar elke situatie is natuurlijk anders. Daarom is het goed om op een beperkte schaal binnen Maassluis ervaring op te doen met de implementatie van omgekeerd inzamelen.
In de startwijk willen we alle elementen testen van de invoering: • Maken concept locatieplan • Communicatie en participatie inwoners Vaststellen locatieplan • Uitvoeren locatieplan • Operationaliseren omgekeerd inzamelen Er is nadrukkelijk sprake van een startwijk, niet van een proefwijk. Doel van de startwijk is om het proces van implementatie aan te passen aan de situatie in Maassluis. Als startwijk is gekozen voor de Vogelbuurt. Hier kan zowel implementatie voor laagbouw als voor hoogbouw plaatsvinden. Zo is het mogelijk het gehele proces van implementatie te doorlopen in één wijk. Naar aanleiding van de ervaringen kunnen de procedures dan bijgesteld worden. Voor de zomer is al gestart bij de hoogbouw in de Zwaluwstraat. Maken concept locatieplan Op het concept locatieplan is te vinden op welke locaties ondergrondse containers voor restafval worden geplaatst en, welke woonhuis aansluitingen van die betreffende container gebruik kunnen maken. Om te komen tot een concept locatieplan zal gebruik worden gemaakt van een door de raad vastgestelde lijst uitgangspunten. Dit zijn zowel beleidsmatige uitgangspunten (loopafstand, aantal woonhuis-aansluitingen per container), technische uitgangspunten (afstand tot bomen, parkeerplaatsen, muren etc) en verkeerstechnische uitgangspunten (niet achteruitrijden inzamelvoertuig).
Natuurlijk wordt er bij het maken van het locatieplan gekeken naar een voor bewoners logische plek van de container. In de bijlage treft u een concept: 'Uitgangspunten voor het plaatsen van ondergrondse containers'. Communicatie- en inspraak traject Het communicatietraject voor de startwijk wordt nader uitgewerkt. Van belang is om inwoners tijdig en juist te informeren. Het communicatietraject wordt nog uitgewerkt. Het locatieplan is nog voorlopig. Het plan zal eerst aan de inwoners van de betreffende wijk worden gepresenteerd. Daarbij maken we meteen van de gelegenheid gebruik om meer
ge mee nte
Maassluis bekendheid te geven aan het omgekeerd inzamelen, het doel daarvan en het belang van afva lsc heidi ng. Voor inwoners is er de gelegenheid om een zienswijze tegen containerlocaties in te dienen. Deze zienswijzen worden verwerkt en vervolgens wordt het (eventueel gewijzigde) locatieplan vastgesteld. Het is belangrijk om bij het vaststellen van een locatieplan een goed inspraaktraject te volgen. Hierdoor ontstaat draagvlak voor het nieuwe inzamelsysteem en worden juridische problemen voorkomen. Vaststellen locatieplan De lijst met uitgangspunten voor het plaatsen van ondergrondse containers wordt door de raad vastgesteld. Het vaststellen van een locatieplan is een bevoegdheid van het college. In de bijlage treft u een concept: 'Uitgangspunten voor het plaatsen van ondergrondse containers', een definitieve versie zal u te zijner tijd via de normale weg ter besluitvorming worden voorgelegd. Uitvoeren locatieplan Al eerder in het proces zullen voorbereidingen worden getroffen voor de uitvoering van het locatieplan. Zo zullen er aanbestedingen gedaan moeten worden voor aannemers en ondergrondse inzamelsystemen en elektronica voor toegang systemen en volmelding. Ook bij de daadwerkelijke uitvoering van het locatieplan is het belangrijk de inwoners goed en volledig op de hoogte te houden wanneer de containers geplaatst gaan worden en wanneer ze in gebruik worden genomen.
Operationaliseren omgekeerd inzamelen Het nieuwe inzamelsysteem kan in gebruik worden genomen. Een helder communicatie- en participatietraject, specifiek gericht op de startwijk, is van groot belang. Bovendien is het van belang om rekening te houden met een gewenningsperiode. Niet alles loopt meteen vlekkeloos. Inwoners zullen moeten wennen aan een nieuw inzamelsysteem. Implementatieplan Voor het gehele traject is een implementatieplan in de maak. Hierin worden de verschillende processen volledig beschreven. Daarbij is uiteraard ook een financiële paragraaf en een tijdsplanning gevoegd. Het concept-implementatieplan kan nog niet worden meegezonden omdat het nog moet worden aangevuld. Het implementatieplan wordt in maart 2021 aan het college aangeboden. Wij vertrouwen erop u op dit moment voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Maassluis, meester, de secretaris,
ijrnaer van TwisF
3 rHaan
ge m eente
MaassLuis Bijlage(n): Uitgangspunten voor het plaatsen van ondergrondse containers. Communicatie- en participatieplan "Samen halen we meer uit afval".