Raadsbesluit strategische visie werk en inkomen SOW

Raadsvoorstel Openbaar Stad zaaknummer

221566

datum advies

30 augustus 2021

opsteller advies

Lankwarden, J.

agendering

Bespreekstuk

Clustermanager

Stad

Portefeuillehouder(s)

Wethouder S.B. Kuiper

Onderwerp

Raadsvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

Besluit college van B en W d.d. 16-11-2021 Onderwerp: Raadsvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS Registratienummer: 221566 Het college besluit: 1. De raad voor te stellen de strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS vast te stellen. 2. Het raadsvoorstel aan te bieden aan de agendacommissie voor behandeling in de gemeenteraad. Besluit gemeenteraad De bijgevoegde strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS vast te stellen.

Conform besloten d.d. 16-11-2021

Besluit gemeenteraad d.d 14-12-2021 Stemuitslag: Zonder hoofdelijke stemming aangenomen.

Bestuurssamenvatting In 2019 is – zoals afgesproken bij de oprichting van GR Stroomopwaarts – een onderzoek ingesteld door Berenschot naar vijf jaar Stroomopwaarts. Bij het vaststellen van de aanbevelingen die voortkwamen uit het evaluatieonderzoek van Berenschot is door de drie gemeenteraden Maassluis, Vlaardingen en Schiedam opdracht gegeven om een strategische visie op Stroomopwaarts uit te werken. Deze visie gaat over werk en inkomen en geeft daarmee voor de komende vier jaar (20222025) richting aan de opdracht van onze GR Stroomopwaarts, het Participatiebedrijf van de drie gemeenten. Ook geeft de visie richting aan de samenwerking met de andere partners die rollen vervullen op het gebied van werk en inkomen en op een belangrijk, maar beperkt, deel van het brede sociaal domein. Door een intensieve samenwerking tussen MVS gemeenten, GR Stroomopwaarts en ketenpartners is deze breed gedragen visie werk en inkomen van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam tot stand gekomen. Het college stelt de raad voor om de bijgevoegde strategische visie werk en 1

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS vast te stellen.

2

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

Coalitieakkoord Het coalitieakkoord 2018-2022 heeft als titel en motto: Samen Maassluis, investeren in een duurzame toekomst. Maassluis is een sociale en rechtvaardige gemeente. Wij willen dit de komende jaren zo houden en waar nodig versterken voor mensen die het echt nodig hebben. Het regionale participatiebedrijf Stroomopwaarts voert voor gemeente Maassluis diverse werkzaamheden uit op het gebied van het Sociaal Domein. De komende jaren zetten we verder in op het verbeteren van de resultaten van Stroomopwaarts. We willen de efficiency van Stroomopwaarts verhogen, meer mensen naar werk begeleiden en goede begeleiding bieden aan wie daarbij extra ondersteuning nodig heeft. Eerder over dit onderwerp uitgebrachte adviezen Raadsbesluit tot instemmen met de conclusies en aanbevelingen uit het Evaluatie onderzoek Stroomopwaarts, zaaknummer 7561, 18 februari 2020. Raadsinformatiebrief stappenplan strategische visie werk en inkomen MVS, zaaknummer 188104, 22 juni 2021. Inhoud Aanleiding In 2019 is – zoals afgesproken bij de oprichting van onze GR Stroomopwaarts – een onderzoek ingesteld door Berenschot naar vijf jaar Stroomopwaarts. Een sterke regionale positie is destijds één van de redenen geweest tot oprichting van GR Stroomopwaarts.

Bij het vaststellen van de aanbevelingen die voortkwamen uit het evaluatieonderzoek van Berenschot is door de drie gemeenteraden Maassluis, Vlaardingen en Schiedam opdracht gegeven om een strategische visie op Stroomopwaarts uit te werken. Bij de bespreking van de Beleidsvisie Stroomopwaarts ‘Samen zorgen dat het werkt’ in de MVS gemeenteraden in het voorjaar van 2021 is afgesproken een strategische visie te ontwikkelen met meerjarige ambities op het gebied van werk en inkomen (inclusief armoederegelingen en schuldhulpverlening), als leidraad voor de uitvoeringsorganisatie Stroomopwaarts. Aanvullend op bovenstaande twee aanleidingen speelt dat Stroomopwaarts betrokken is bij de aanpak van multiproblematiek en dat de kosten soms op een andere plek liggen dan waar maatschappelijke baten te verwachten zijn. Op 22 juni 2021 is de Motie (nummer 2021-14), bevorderen integraliteit sociaal domein aangenomen. Deze strategische visie werk en inkomen Stroomopwaarts MVS sluit aan op de motie en draagt bij aan het verbeteren van de integrale aanpak in het sociaal domein. Dit komt doordat de behoefte van de cliënt centraal staat en daarom de instrumenten op het terrein van werk en inkomen gecombineerd worden met die van andere partijen binnen het sociale en fysieke domein.

Daarnaast speelt ook een rol dat de infrastructuur zoals Stroomopwaarts die biedt (met een Werkleerbedrijf met daarin de verschillende doelgroepen SW, beschut, Participatiewet) onder druk staat. Dit komt door de beperking van de financiële bijdrage vanuit het Rijk, de krimp van het reintegratiebudget en de wetgeving op dit gebied. Wij hechten er gezien de kwetsbaarheid van de doelgroep met grote afstand tot de arbeidsmarkt en een hoge opleidingsbehoefte, van een deel van onze inwoners, grote waarde aan dat beschut werk ook in de toekomst lokaal in de drie gemeenten blijft. De visie Samen doen 2019 van gemeente Maassluis is een belangrijke leidraad geweest voor deze strategische visie werk en inkomen. Het samen doen uit onze visie komt tot uiting in de gehele strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS. Net als dat wij er zijn voor onze inwoners die hulp nodig hebben. En hierbij uitgaan van de behoefte van de inwoner. Wat stelt haar of 3

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

hem in staat om zoveel als mogelijk zelf het leven in te richten? Zorgen dat het voor elkaar komt, maar niet overnemen. Wij streven nadrukkelijk de nauwe samenwerking in het sociaal domein na. Gemeenschappelijke regelingen zoals Stroomopwaarts en ROGplus van gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam moeten in het belang van de inwoners zeer nauw samenwerken met elkaar en de gemeenten. Maar ook de samenwerking met partijen als de woningbouwcorporaties, het UWV, onderwijs, werkgevers en het maatschappelijk middenveld zijn cruciale samenwerkingspartners. Door een intensieve samenwerking tussen MVS gemeenten, GR Stroomopwaarts en ketenpartners is deze breed gedragen visie werk en inkomen van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam tot stand gekomen. De hoofdlijnen van de inhoud van de strategische visie zijn verwoord in dit voorstel. Een uitgebreide toelichting leest u in de visie die als bijlage is toegevoegd aan dit voorstel. Doel van de visie Deze visie gaat over werk en inkomen en geeft daarmee voor de komende vier jaar (2022-2025) richting aan de opdracht van GR Stroomopwaarts, het Participatiebedrijf van de drie gemeenten. Ook geeft de visie richting aan de samenwerking met de andere partners die rollen vervullen op het gebied van werk en inkomen en op een belangrijk, maar beperkt, deel van het brede sociaal domein.

De bedoeling van de MVS-gemeenten en GR Stroomopwaarts in deze visie sluit aan op de bedoeling van de Participatiewet: iedereen doet mee naar vermogen. Dit is waarom we het doen. Hoe we bereiken dat mensen meedoen naar vermogen? Dat doen we door mensen zo veel als mogelijk zelfredzaam te maken op het gebied van werk en inkomen. Door het bieden van hulp bij werk en de weg daar naartoe en door het bieden van een vangnet als die zelfredzaamheid er nog niet is. Wat het precies is dat we doen, kan verschillen per inwoner. In deze visie staat het ‘wat’ op hoofdlijnen genoemd. Per jaar zullen tijdens de looptijd van deze visie de specifieke accenten worden gelegd. Inhoud van de visie Voor de vorming van de strategische visie Werk en Inkomen hebben we gebruik gemaakt van leidende principes. Deze leidende principes zijn de vuistregels die richting geven aan het beleid en de uitvoering: De cliënt en de bedoeling staan altijd voorop en het aanbod is realistisch. Zorgen dat het voor elkaar komt, maar niet overnemen. Wij zijn betrouwbaar en transparant. We werken met lef, anticiperend en preventief. Doorontwikkeling Stroomopwaarts Om de doelen van de visie te realiseren zijn kwaliteit van uitvoering en dienstverlening twee belangrijke voorwaarden. Wij investeren in de periode 2022-2025 in de kwaliteit en in het continue verbeteren van de kwaliteit van GR Stroomopwaarts.

De cliënt staat centraal en wordt met respect behandeld. Snelheid en kwaliteit zijn uitgangspunten bij telefonische dienstverlening, het aanvragen van een uitkering, het betalen van de uitkering en het aanbieden van een passende reintegratievoorziening. Daarnaast blijft voor een deel van de meest kwetsbare inwoners een publieke infrastructuur nodig om te kunnen werken. GR Stroomopwaarts is daarmee werkgever voor een grote groep werknemers met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en een hoge begeleidingsbehoefte. Werk Het is in de samenleving voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld omdat zij een arbeidsbeperking hebben, lastig om aan de slag te komen. Investeren in een inclusieve arbeidsmarkt waarin meer mensen duurzaam aan het werk gaan en het optimaal benutten en voortdurend innoveren van de mogelijkheden die de Participatiewet biedt, is noodzakelijk. De MVS4

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

gemeenten hebben te maken met grootstedelijke problematiek, waaronder een relatief grote groep mensen met een laag inkomen c.q. uitkering en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Bij deze laatste groep is er vaak is sprake van een optelsom van problemen: armoede en schulden, wonen in multiprobleemwijken, achterstanden met de Nederlandse taal en gezondheidsproblemen. Ook voor deze cliënten geldt dat meedoen door middel van werk een belangrijk einddoel blijft, ook als dat doel ver weg is en veel ondersteuning vraagt. Inkomen Onze ambitie is om de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners te vergroten. GR Stroomopwaarts biedt aan onze inwoners die het nodig hebben een inkomensvangnet vanuit de Participatiewet. Het streven is om dit zo goed en snel mogelijk te regelen voor onze inwoners. Bij het eerste contact met de inwoner voor het aanvragen van een uitkering worden alle leefgebieden van de cliënt in kaart gebracht, de zogenaamde ‘brede uitvraag’. Er wordt dan direct gekeken of er (andere) vormen van problematiek spelen. Waar nodig wordt contact gelegd met partners zoals zorgaanbieders en woningcorporaties. Tegelijkertijd is het belangrijk de motivatie om te werken zoveel mogelijk te stimuleren. Wij focussen daarom op werk en talent. En streven naar financiële zelfredzaamheid van onze inwoners en het voorkomen van (problematische) schulden.

Hierbij blijven wij continue innoveren. Conclusie Deze strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS sluit aan bij het coalitieakkoord 2018-2022: Samen Maassluis, investeren in een duurzame toekomst. De strategische visie werk en inkomen Stroomopwaarts MVS draagt bij aan het verhogen van de efficiency van Stroomopwaarts, het begeleiden van meer mensen naar werk en het bieden van passende begeleiding aan wie hierbij extra ondersteuning nodig heeft. In onze overkoepelde visie op het sociaal domein 'Samen Doen' beschrijven we dat het bereiken van maatschappelijke effecten iets is waarbij de inzet en betrokkenheid van vele organisaties en inwoners noodzakelijk is. De strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS sluit op het gebied van werk en inkomen, armoederegelingen en schuldhulpverlening goed aan op onze visie Samen doen 2019. De maatschappelijke problemen en ambities zijn altijd groter dan de financiële mogelijkheden. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Deze keuzes willen we niet alleen maken op basis van geld, maar juist op de te bereiken maatschappelijke doelen. Duurzaamheid Deze paragraaf is niet van toepassing. Financiële consequenties De financiële vertaling van de ambities uit de strategische visie worden waar mogelijk door Stroomopwaarts ingevuld binnen bestaande middelen.

Op een aantal onderdelen is er sprake van een spanningsveld tussen wat nodig is om de ambities op het Sociaal akkoord banenafspraak, Basisbanen en de intensivering van de begeleiding van inwoners in de bijstand te kunnen realiseren en wat er budgettair beschikbaar is. Ontwikkelingen op rijksniveau kunnen in de toekomst financiële verlichting geven. Hierbij zal voortdurend de balans worden gezocht tussen wat kan en wat succesvol is gebleken uit bijvoorbeeld de pilots die zijn gestart door de extra decembercirculaire gelden voor armoede- en schulden. Mochten de ambities niet binnen de huidige financiële kaders passen, dan wordt u via de reguliere P&C-cyclus van Stroomopwaarts geïnformeerd. Juridische consequenties Deze paragraaf is niet van toepassing. 5

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

Personele- of organisatorische consequenties De uitvoering wordt verzorgd door GR Stroomopwaarts. Inkoop en aanbesteding Deze paragraaf is niet van toepassing. Communicatieparagraaf Deze paragraaf is niet van toepassing. Externe adviesorganen Des gevraagd heeft de Adviesraad Samenlevingszaken Maassluis de volgende aanbevelingen gedaan: 1. Zorg voor een SMART- aanpak in de begeleiding van cliënten. Zo worden doelen meetbaar, passend en realistisch bepaald samen met de cliënt. Dit schept een duidelijke aanpak, verwachtingen en een realistisch doel met de client. 2. Een Persoonlijk Ontwikkelingsplan (POP) en een Persoonlijk Aanpak Plan (PAP) kunnen instrumenten zijn voor het creëren van duidelijke doelen in de begeleiding van cliënten. 3. Zorg voor maatwerk voor de grote groep digibeten, laaggeletterden, analfabeten en ouderen bij digitalisering van begeleiding. Bijgevoegd is het advies van de Adviesraad Samenlevingszaken Maassluis. En de reactie van college op dit advies.

Voorstel aan de gemeenteraad De bijgevoegde strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS vast te stellen. Bijlagen

6

Zaak: 221566 Raadvoorstel tot vaststellen strategische visie werk en inkomen 2022-2025 GR Stroomopwaarts MVS

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maassluis; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 november 2021 besluit De bijgevoegde strategische visie werk en inkomen 2022-2025 Stroomopwaarts MVS vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Maassluis van d.d. 14 december 2021. De griffier,

De voorzitter,

mr. R. van der Hoek

dr. T.J. Haan

7