Raadsbesluit RES 1.0

Raadsvoorstel Openbaar Stad zaaknummer

161605

datum advies

16 maart 2021

opsteller advies

Hooff, W van

agendering

Bespreekstuk

Clustermanager

Stad

Portefeuillehouder(s)

Wethouder J.M.H. Evers

Onderwerp

Raadsvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

Besluit college van B en W d.d. 04-05-2021 Onderwerp: Raadsvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag Registratienummer: 161605 Het college besluit: 1. in te stemmen met de Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag; 2. de Regionale Energie Strategie 1.0 ter vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad; 3. uiterlijk 1 januari 2022 een overzicht op te stellen van de acties die de gemeente zal ondernemen ter realisatie van de ambities in de Regionale Energie Strategie en waar dat aanpassing van beleid en plannen vraagt; 4. dit voorstel aan te bieden aan de agendacommissie voor besluitvorming gemeenteraad. Besluit gemeenteraad De Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag (RES 1.0) vast te stellen.

Conform besloten d.d. 04-05-2021

Besluit gemeenteraad d.d 18-05-2021 Stemuitslag: Zonder hoofdelijke stemming aangenomen.

Bestuurssamenvatting Als onderdeel van Klimaatakkoord moet elke regio een Regionale Energie Strategie (RES) opstellen. Wij doen dat samen met 22 andere gemeenten, 4 waterschappen, de provincie en andere partners in de metropoolregio Rotterdam-Den Haag. Vorig jaar is de concept RES vastgesteld, deze is inmiddels uitgewerkt naar de RES 1.0 en ligt nu voor ter besluitvorming.

1

Zaak: 161605 Raadvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

Coalitieakkoord In het coalitieakkoord is de ambitie dat Maassluis in 2040 CO2-neutraal is opgenomen. Regionale samenwerking levert een bijdrage aan het behalen van deze ambitie. Eerder over dit onderwerp uitgebrachte adviezen • ADV-17-05001, Datum besluit:19 december 2017 Onderwerp: Voortzetting Alliantie Duurzaam Rijnmond in Alliantie Energietransitie • ADV-18-05102, Datum besluit: 30 januari 2018 Onderwerp: Regionale Energie Strategie • Z1589, Datum besluit: 03 september 2019 Onderwerp: Regionale Energie Strategie • Z17005, Datum besluit: 26 mei 2020 Onderwerp: Instemmen met de concept Regionale Energie Strategie (RES) regio Rotterdam - Den Haag

Inhoud Inleiding Op 3 november 2017 werd tijdens het Bestuurlijk Netwerk Energie (BNE) unaniem door de bestuurders afgesproken gezamenlijk een regionale energiestrategie (RES) voor de regio Rotterdam Den Haag op te stellen. Vervolgens is in 2019 het Klimaatakoord gesloten, waaraan ook de VNG zich gecommitteerd heeft. Uit het Klimaatakkoord vloeit voort dat regio’s een energiestrategie (de RES) opstellen met daarin een aanpak op de (warmte)transitie in de gebouwde omgeving en de doelen van de Elektriciteitstafel, primair de realisatie van opgeteld 35 TWh duurzaam opgewekte energie op land. De RES wordt iedere twee jaar geactualiseerd. Het Nationaal Programma RES (NP RES) ondersteunt de regio in haar activiteiten en vormt de koppeling met het Rijk. De regio Rotterdam Den Haag bestaat uit 23 gemeenten, 4 waterschappen en de provincie Zuid-Holland (contour van de MRDH) en is een van de 30 regio’s in Nederland. Nu is de eerste formele stap daar: de RES 1.0 is gereed en ligt voor ter vaststelling. Op 18 maart 2021 is in het BNE door de aanwezige bestuurders geconcludeerd dat ze achter de inhoud van de RES 1.0 en de beslispunten staan. Daarbij is geconcludeerd dat deze doorgeleid kan worden naar alle deelnemende partijen ter besluitvorming. Zodoende de RES 1.0 te formaliseren. In de opmaat naar de RES 1.0 is de Concept RES op 26 mei 2020 vastgesteld door het college.

In juni/juli is vervolgens gestart met de Wensen en Bedenkingenprocedure. In alle raden en provinciale staten van alle partijen zijn deze opgesteld op basis van de Concept RES, zo ook in Maassluis. De RES 1.0 is op basis hiervan aangepast. De RES 1.0 brengt in beeld welke stappen gezet kunnen worden om te komen tot een betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening voor iedereen in de regio Rotterdam Den Haag in 2050. Voorliggende besluiten zien toe op de formalisering, vervolgstappen en commitment voor de samenwerking en realisatie van de geformuleerde doelen.

Beoogd effect Gestreefd wordt naar de verduurzaming van de energievoorziening. Het doel is om in 2030 de helft minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990, en in 2050 met 95%. De regionale ambities staan verwoord in de RES 1.0. Het wordt door alle raden, Provinciale Staten en Algemeen Besturen van de waterschappen eenduidig vastgesteld, met de intentie om de consequenties die voortvloeien uit de 2

Zaak: 161605 Raadvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

RES 1.0 te verankeren in het eigen (omgevings-) beleid. De RES 1.0 vormt een aanvulling op lokaal beleid en is een stap in een proces tot 2050, waarbij iedere twee jaar de aanpak wordt geactualiseerd. Argumenten 1.1 Gezamenlijk bereiken we meer dan alleen Met het aangaan van de regionale samenwerking en deelname aan de RES in 2017, is er door alle betrokken partijen afgesproken dat zij achter de RES staan en zich inzetten om de regionale doelen te realiseren. Wanneer alle 28 partijen zich eenduidig achter de RES 1.0 scharen is de kans groter dat deze regionale en daarmee ook de landelijke doelstellingen uit het Klimaatakkoord worden behaald. Eensgezindheid over de RES en daarmee realisatie van de doelen versterkt de lobby richting het Rijk bij het stellen van randvoorwaarden over financiële middelen en passende wetgeving. Ook kunnen die processen die evident gemeentegrens-overstijgend zijn vanuit en gedeelde basis worden opgepakt. 1.2 De RES 1.0 dient als basis voor het richten van de lokale activiteiten In de RES 1.0 is er meer duidelijkheid geboden over de opgave (stip op de horizon) en welke stappen partijen kunnen zetten op de korte, middellange en lange termijn (handelingsperspectief). Daarmee dient het als uitgangspunt voor de lokale activiteiten die hierop kunnen worden ingericht.

De lokale acties en beleid kennen elk hun eigen invulling, waarvoor de RES 1.0 een stevige basis geeft om op voort te bouwen en de vertaling naar de eigen context te kunnen maken. 1.3 Commitment aan de RES vergroot de kans op realisatie van de doelen De RES 1.0 is slechts de eerste officiële stap in een lange termijncyclus tot aan 2030. Door te verbinden aan het proces tot het eind van het Klimaatakkoord, nu gepland op 31 december 2030, kan er na de RES 1.0 toegewerkt worden naar de RES 2.0, waarin de doelen verder geconcretiseerd worden en de benodigde informatie voor het verlenen van vergunningen (uiterlijk 2025 volgens het Klimaatakkoord) regionaal worden opgehaald. Deze verbinding hangt voor de betrokken gemeenten samen met de voorwaarden die in VNG-verband zijn gesteld aan deelname aan het Klimaatakkoord, namelijk: • Gemeenten en hun partners krijgen de juiste bevoegdheden om hun regierol ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. • Het tempo waarin gemeenten met de uitvoering aan de slag kunnen, is afhankelijk van de mate waarin de energietransitie haalbaar en betaalbaar is voor de samenleving. De gemeenten staan voor een zorgvuldig proces. • Gemeenten krijgen een vergoeding voor de toename in hun uitvoeringslasten.

1.4 Monitoring van de opgave geeft inzicht in de vorderingen en kan worden ingezet om het bestuurlijk gesprek te voeren Voor alle gemeenten binnen de energieregio Rotterdam Den Haag is een monitoringstool toegankelijk gemaakt. Bij deelname van de gemeenten voorziet de gemeente in informatie als input voor de monitoring. Hiermee wordt de informatie van de gemeente toegevoegd en wordt deze gebundeld tot een regionaal beeld. Daaruit blijkt wat er al is bereikt en wat er nog gedaan moet worden om de doelstelling te bereiken. Het biedt daarmee inzicht in de vorderingen. De ‘foto’ die de monitoring periodiek biedt, kan bovendien worden ingezet om het bestuurlijke gesprek te voeren over aanscherpingen van de aanpak. 1.5 Vertaling naar eigen (omgevings-) beleid biedt ruimte voor de lokale context In de RES 1.0 worden oplossingsrichtingen gegeven voor de opwek van onze duurzame energie. Deze zijn in samenspraak met alle regiopartijen opgesteld. Echter, elke gemeente kent een eigen lokale 3

Zaak: 161605 Raadvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

context waar maatwerk nodig is om de oplossingsrichtingen op de lokale context te laten aansluiten. Hierom kan het opstellen van een overzicht waarin de acties die de gemeente zal ondernemen ter realisatie van de ambities, inzicht en handvatten bieden zodat het opnemen van de plannen in het eigen (omgevings-)beleid op een zorgvuldige wijze kan plaatsvinden. Het opnemen van de acties in dit beleid is de uiteindelijke verankering van de doelstellingen; waardoor de RES 1.0 daadwerkelijk een plek krijgt in de uitvoering. Planning en uitvoering Op 31 maart 2021 is de RES 1.0 formeel gepubliceerd via de website www.resrotterdamdenhaag.nl. Dit was het startsignaal voor de besluitvormingsperiode van april tot juli 2021, waarin alle raden, Provinciale Staten en Algemeen Besturen van de waterschappen de RES 1.0 vaststellen. Daarmee wordt uitgesproken om de acties die voortvloeien uit de RES 1.0, te verankeren en inzet te tonen naar de RES 2.0 en de periode die daarop volgt. Zodra de RES 1.0 door alle partijen is vastgesteld, wordt deze naar het Nationaal Programma RES gestuurd. Conform Klimaatakkoord is dat op 1 juli 2021. Daarop volgend zal er een beoordeling van de 30 RES’en plaatsvinden door het Nationaal Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Nationaal Programma RES. Daaruit komt ook naar voren of de landelijke doelstellingen binnen bereik zijn met de ingediende RES’en.

Indien dat niet het geval is kan dat leiden tot herverdeling van een restopgave. Dat proces zal plaatsvinden onder aansturing van de koepels van decentrale overheden (Vereniging Nederlandse gemeenten, Interprovinciaal Overleg en Unie van Waterschappen). Wat betekent dit voor Maassluis? Vanuit de gemeente hebben wij zowel bestuurlijk als ambtelijk actief een bijdrage geleverd aan het tot stand komen van de RES 1.0. De uitgangspunten in de RES 1.0 en de daaraan voorafgaande stukken zijn meegenomen in het opstellen van de Transitievisie Warmte (TVW) die naar verwachting in deze herfst vastgesteld zal worden en het Programma Energietransitie. De uitgangspunten zullen ook verankerd moeten worden in de omgevingsvisie en/of omgevingsplan. De RES komt niet bovenop onze eigen doelstellingen, maar is in lijn daarmee. Waarschijnlijk zal er wel extra inzet gepleegd moeten worden om de doelen uit de RES 1.0 te behalen, maar die extra inzet is ook nodig om onze eigen doelen te behalen. In Maassluis is weinig ruimte voor grondgebonden energieopwekking, dus er zal vooral gekeken moeten worden naar zonnepanelen op dak en de overkapping van parkeerplaatsen voor het realiseren van de doelstellingen op het gebied van elektriciteitsopwekking. Het is mogelijk dat er in de directe omgeving van Maassluis wel projecten komen voor grondgebonden energieopwekking, dit kan zowel zon als wind zijn.

Voor de warmtetransitie kijken we ook naar de regionale ontwikkelingen, maar doorlopen gelijktijdig ons eigen proces met het opstellen van de Transitievisie Warmte. De Transitievisies van de verschillende gemeenten vormen weer input voor de regionale structuur warmte die opgesteld gaat worden. Duurzaamheid De Regionale Energie Strategie draagt bij aan het verduurzamen van de Metropoolregio RotterdamDen Haag waar Maasluis onder valt. Financiële consequenties De financiële aspecten zijn op dit moment niet duidelijk. Dit komt omdat er vanuit het Rijk geen duidelijkheid is over de continuering financiering van het RES proces, dat onderdeel uitmaakt van het 4

Zaak: 161605 Raadvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

Klimaatakkoord. Er is reeds een brief naar de verantwoordelijke ministers verzonden met het verzoek om de financiering voort te zetten en hier snel duidelijkheid over te verschaffen ondanks de demissionaire status van het huidige kabinet. De afgelopen jaren hebben wij een financiële bijdrage gedaan van 9.300 euro op jaarbasis. Deze is bekostigd uit het reguliere milieubudget. De bijdrage was tot dusver afhankelijk van het aantal inwoners. Juridische consequenties Deze paragraaf is niet van toepassing. Personele- of organisatorische consequenties Van de deelnemende partijen wordt inzet gevraagd in de periode naar de RES 2.0 en verder. Dit is in de vorm van uren die besteed worden aan het bijwonen en voorbereiden van overleggen, het opstellen van een pan van aanpak, informatie uitwisselen, interne afstemming, interne besluitvorming, communicatie en ad hoc het beschikbaar stellen van bijvoorbeeld vergadercapaciteit. De inzet van het ambtelijk opdrachtgeversteam geschiedt kosteloos evenals de deelname aan de stuurgroep. Inkoop en aanbesteding Deze paragraaf is niet van toepassing. Communicatieparagraaf De publicatie van de RES 1.0 wordt vanuit de regio vergezeld van een persbericht. Dit persbericht is tevens wel door onze gemeente verspreid. Bij verzending van de RES 1.0 op 1 juli 2021 wordt er opnieuw een persbericht verspreid dat onze gemeente ook kan benutten.

Er is ruimte om het bericht aan te passen en specifieke gemeentelijke aanvullingen te doen. Met communicatiemedewerkers en inhoudelijk medewerkers van de overheden in de regio is het communicatietraject, een kernboodschap en een set met middelen uitgewerkt t.b.v. communicatie. Informatie over het regionale energieproces zal worden meegenomen in de communicatie-aanpak 'Wat je doet telt' over duurzaamheid in brede zin. Externe adviesorganen De concept RES is opgesteld in samenwerking met de gemeenten van de MRDH-regio en andere partners, zoals Stedin, Westlandinfra, de Waterschappen, vertegenwoordigers van energie coöperaties en het havenbedrijf. De administratieve taken en projectleiding worden ingevuld door de BARgemeenten. Voor de technische ondersteuning wordt gebruik gemaakt van verschillende bureaus.

Voorstel aan de gemeenteraad De Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag (RES 1.0) vast te stellen. Bijlagen

5

Zaak: 161605 Raadvoorstel tot vaststellen Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maassluis; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 mei 2021 besluit De Regionale Energie Strategie 1.0 Rotterdam-Den Haag (RES 1.0) vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Maassluis van d.d. 18 mei 2021. De griffier,

De voorzitter,

mr. R. van der Hoek

dr. T.J. Haan

6