Raadsbesluit beleidsnotitie handreiking participatie onder de omgevingswet

Raadsvoorstel Openbaar Stad zaaknummer

216055

datum advies

13 augustus 2021

opsteller advies

Kromhout, P.

agendering

Bespreekstuk

Clustermanager

Stad

Portefeuillehouder(s)

Wethouder S.B. Kuiper Wethouder C. Bronsveld-Snoep

Onderwerp

Raadsvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

Besluit college van B en W d.d. 31-08-2021 Onderwerp: Raadsvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 Registratienummer: 216055 Het college besluit: • De raad voor te stellen bijgevoegde beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vast te stellen; • Na vaststelling de participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vanaf 1 januari 2022 toe te passen, te monitoren en eind 2022 evalueren; • Na vaststelling participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 als bouwsteen te hanteren bij het opstellen van het algemene participatiebeleid dat wordt ontwikkeld; • Het raadsvoorstel aan te bieden aan de agendacommissie voor behandeling in de gemeenteraad. Besluit gemeenteraad • Bijgevoegde beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vast te stellen; • In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vanaf 1 januari 2022 toe te passen, te monitoren en eind 2022 te evalueren; • In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 als bouwsteen te hanteren bij het opstellen van het algemene participatiebeleid dat wordt ontwikkeld.

Conform besloten d.d. 31-08-2021

Besluit gemeenteraad d.d 14-09-2021 Stemuitslag: Zonder hoofdelijke stemming aangenomen.

1

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

Bestuurssamenvatting Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet. In bijgaande beleidsnotitie en handreiking ‘Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021’ wordt aangegeven op welke wijze Maassluis wil omgaan met participatie onder de Omgevingswet en welke verplichtingen daaruit voortvloeien voor initiatiefnemers. Tegelijkertijd faciliteert de gemeente initiatiefnemers met een handreiking als hulpmiddel bij het participatietraject waarvoor initiatiefnemers verantwoordelijk zijn.

2

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

Coalitieakkoord Bestuur en dienstverlening pagina 7: Inwonerbetrokkenheid is een middel om het gemeentebestuur dichter bij inwoners te brengen, het vertrouwen in de overheid te versterken en hiermee de lokale democratie vitaler te maken. Dit vergt een andere werkwijze en stijl van communiceren van de hele gemeentelijke organisatie: het college van B en W, ambtenaren en de gemeenteraad. We willen in en met de gemeenteraad verbeteringen in kaart brengen en een leidraad afspreken om inwoners goed te informeren en te betrekken bij ontwikkelingen in de stad. Eerder over dit onderwerp uitgebrachte adviezen Zaaknummer 22741, d.d. 24 april 2020: Raadsvoorstel tot vaststellen van het Ambitiedocument Omgevingswet en beschikbaar stellen krediet (collegebesluit 16 juni 2020, raadsbesluit 15 september 2020). Inhoud Ter voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet is de gemeente Maassluis een implementatietraject gestart. In 2019 zijn ambtelijke organisatie, college en gemeenteraad meegenomen in de bewustwordingsfase hiervan. Dit heeft in september 2020 geleid tot een ambitiedocument. Een van de ambities die in dat document beschreven is, betreft de ambitie voor participatie onder de Omgevingswet. Daarin is ook aangegeven dat participatie verdere uitwerking behoeft. Deze uitwerking is opgenomen in dit voorstel.

Ter voorbereiding van dit voorstel heeft op 29 juni jongstleden een discussie met raadsleden over participatie tijdens een thema-avond plaats gevonden. Bredere context Participatie is niet alleen voorbehouden aan de Omgevingswet. Ook in andere vakgebieden (denk onder meer aan het sociaal domein) en bij het maken van beleid speelt participatie een belangrijke rol. Het meer betrekken van de burger bij het openbaar bestuur en het verder vormgeven van lokale democratie zijn bredere opgaves die al eerder in het coalitieakkoord zijn benoemd en die door het college zijn opgepakt. Dit sluit tevens aan bij het Wetsvoorstel Versterking Participatie op Decentraal Niveau dat in voorbereiding is, waarin de verplichting voor gemeente wordt opgenomen om participatiebeleid te ontwikkelen en een participatieverordening op te stellen. Daarnaast heeft uw raad een motie aangenomen over ‘right to challenge’, een onderwerp dat hiermee nauw verwant is. Ook de door uw raad overgenomen aanbevelingen van de Rekenkamercommissie over diverse participatietrajecten en de inzichten van de Quick Scan Lokale Democratie geven we vorm in een algemeen participatiebeleid. Het is de bedoeling van het college om de raad nadrukkelijk te betrekken bij het ontwikkelen van het participatiebeleid in brede zin.

Relatie met de Omgevingswet Hoe verhoudt dit algemene participatiebeleid zich tot de participatie onder de Omgevingswet? Zoals gezegd, participatie is breder dan de Omgevingswet. Toch hebben we in het ambitiedocument destijds aangegeven participatie onder de Omgevingswet verder uit te werken en hebben we tijdens de thema-avond op 29 juni jongstleden hierover gediscussieerd. Participatie onder de Omgevingswet kan daarom worden opgevat als een bouwsteen voor het algemene participatiebeleid. Vooruitlopen was nodig, omdat we er tot recent vanuit gingen dat de Omgevingswet per 1 januari 2022 in werking zou treden. Nu de Omgevingswet per 1 juli 2022 van kracht wordt, geeft dit ons de gelegenheid alvast met 3

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

participatie onder de Omgevingswet te starten en op die manier nieuwe ervaringen op te doen. Die kunnen ook worden ingezet bij het algemene participatiebeleid. Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 In bijgaande beleidsnotitie en handreiking ‘Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021’ hebben wij beleidsuitgangspunten geformuleerd over de verplichtingen omtrent participatie, de rol die de gemeente hierin speelt, het omgaan met maatwerk en proportionaliteit en hoe we participatie beoordelen. De handreiking helpt de initiatiefnemer een participatietraject vorm te geven en geeft inzicht in de verplichtingen die daarvoor gelden. Daarbij is ook de rol van de gemeente als initiatiefnemer benoemd. Wat hieraan vooraf ging Bij het tot stand brengen van Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021, hebben we goede voorbeelden en ervaringen gebruikt van andere gemeenten. Daarnaast heeft uw raad ons zowel met het ambitiedocument als tijdens de thema-avond van 29 juni de nodige input meegegeven. Uw ambitie is om participatie als maatwerk te hanteren. Voor gemeentelijke plannen (omgevingsvisie, programma, omgevingsplan) maken we daarom voorafgaand aan het planproces een participatie- en communicatieplan, dat we ter consultatie aan uw raad voorleggen. U kunt dan beoordelen of het voorgestelde participatieproces voldoet aan uw ambities en verwachtingen.

Tijdens de thema-avond heeft u aangegeven een ondergrens te willen hanteren voor participatie. Die is vertaald door alleen participatie te verplichten als wordt afgeweken van het omgevingsplan. Voor vergunningen die passen binnen het omgevingsplan wordt participatie niet verplicht gesteld. De minimale procesvoorwaarden die u aan participatie wilt stellen, zijn vertaald in de handreiking en de bijbehorende verplichtingen, evenals als uw wens tot faciliteren van particuliere initiatieven en het beoordelen van het participatieproces op zowel inhoud als proces. Toepassen Met het toepassen van Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 hoeven we niet te wachten tot de Omgevingswet in werking is getreden. Wij stellen voor om op 1 januari 2022 te starten met de nieuwe werkwijze. Na vaststelling door uw raad, • maken we een publieksvriendelijke versie en plaatsen die op onze website; • dragen we onze nieuwe werkwijze uit via onder meer de gemeentepagina en op sociale media; • verzorgen we de nodige communicatie richting initiatiefnemers; • informeren en instrueren we iedereen binnen de ambtelijke organisatie die met initiatieven te maken krijgt. Deze werkwijze past bij Omgevingsbewust werken, die in 2019 is geïntroduceerd; • monitoren we de toepassing en stellen uw raad begin 2023 op de hoogte van de resultaten.

Raakvlakken met andere processen De ervaring leert dat een initiatiefnemer die een vergunning aanvraagt, al eerder in gesprek gaat met de gemeente, bijvoorbeeld in de vorm van een principeverzoek of vooroverleg. Voor dergelijke verzoeken geldt de verplichting tot participatie niet. In dergelijke verzoeken wordt vaak duidelijk welke procedure het best gevolgd kan worden en of er sprake is van een verplichting tot participatie. Dit is een uitstekend moment om de initiatiefnemer op de hoogte te stellen van het doel van participatie, de handreiking onder de aandacht te brengen en het juiste verwachtingenmanagement 4

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

te hanteren richting initiatiefnemer met betrekking tot zijn participatie inspanningen. Duurzaamheid Deze paragraaf is niet van toepassing. Financiële consequenties Het opstellen van Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 is gefinancierd vanuit het implementatiebudget. Aan de toepassing ervan zijn vooralsnog geen extra kosten verbonden. Juridische consequenties Deze paragraaf is niet van toepassing. Personele- of organisatorische consequenties Tijdens de thema-avond is besproken in hoeverre de gemeente moet faciliteren bij de participatieverplichting voor initiatiefnemers. U heeft zich toen uitgesproken voor het faciliteren van particuliere initiatiefnemers. Bedrijven hoeven niet extra te worden ondersteund (behalve de dienstverlening die altijd al wordt verleend). Het op deze wijze organiseren van participatie kan vooralsnog binnen de huidige formatie worden opgevangen, temeer omdat dit een vast onderdeel van de werkwijze wordt, die al is ingezet met omgevingsbewust werken. Omdat het toepassen van Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 gemonitord wordt, is eind 2022 ook een beeld te schetsen of dit met de huidige bezetting goed te faciliteren is of niet. Inkoop en aanbesteding Deze paragraaf is niet van toepassing.

Communicatieparagraaf Omdat de Omgevingswet en participatie zich zowel op de interne organisatie als externe omgeving richt, maken we onderscheid in onze communicatie: • Intern: collegeleden en managers gaan de organisatie in om participatie op de kaart te zetten, waarbij we gebruik maken van sessies, Keek op de Week’s, teamoverleggen, intranet en dergelijke. Daarnaast wordt er voor alle betrokkenen bij het implementatietraject een trainingsprogramma opgesteld dat najaar 2021 wordt uitgerold. Hierin wordt eveneens aandacht besteed aan Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021. • Extern: via onze website en andere media kanalen wordt aandacht gegeven aan de nieuwe werkwijze die inzet op participatie. Daarnaast brengen we Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 en de bijbehorende handreiking onder de aandacht in onze communicatie met initiatiefnemers (bijvoorbeeld tijdens principeverzoeken en vooroverleggen) .

Voorstel aan de gemeenteraad • •

Bijgevoegde beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vast te stellen; In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vanaf 1 januari 2022 toe te passen, te monitoren en eind 2022 te evalueren; 5

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

•

In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 als bouwsteen te hanteren bij het opstellen van het algemene participatiebeleid dat wordt ontwikkeld.

Bijlagen

6

Zaak: 216055 Raadvoorstel tot vaststellen beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maassluis; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 31 augustus 2021 besluit •

Bijgevoegde beleidsnotitie en handreiking Participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vast te stellen;

•

In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 vanaf 1 januari 2022 toe te passen, te monitoren en eind 2022 te evalueren;

•

In te stemmen met participatie onder de Omgevingswet Maassluis 2021 als bouwsteen te hanteren bij het opstellen van het algemene participatiebeleid dat wordt ontwikkeld.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Maassluis van d.d. 14 september 2021. De griffier,

De voorzitter,

mr. R. van der Hoek

dr. T.J. Haan

7