Definitief conecept accountantsverslag 2025
Tekst van het document
Belangrijkste openstaande punten:
Concept Accountantsverslag 2025 Gemeente Maassluis
-
Afwikkeling review dossier
-
Afwikkeling Rechtmatigheid
-
Afwikkeling SiSa
-
Afwikkeling grondexploitaties
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9839 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de gemeente Maassluis Postbus 55 3140 AB MAASSLUIS Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 02-07-2026 Ons kenmerk KENMERK Behandeld door Junior Manager C. van Zwolle 088 288 6908 Cvanzwolle@deloitte.nl
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Maassluis. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Maassluis. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Maassluis. Bij deze jaarrekening hebben wij op 01-07-2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging, gedateerd d.d. 13-10-2025, en met ons auditplan d.d. 10-102025. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag ambtelijk en bestuurlijk besproken. Hierbij hebben wij de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de accountantscontrole 2025 toegelicht.
Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
Partner drs. A.J. Schutgens RA 088-288 2476 aschutgens@deloitte.nl drs. A.J. Schutgens RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoudsopgave
Bestuurlijke samenvatting
4
• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
5
Bevindingen jaarrekening
8
• De financiële positie van uw gemeente
9
• Belangrijkste bevindingen uit onze controle
15
Interne beheersing
20
• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
21
Bijlagen
22
• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
23
• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
24
• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
25
• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
26
• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
29
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
3
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
4
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid
Rechtmatigheid
Welke aandachtspunten zien wij?
•
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.
•
De voor fouten en onzekerheden gehanteerde materialiteit bedraagt € 2,79 miljoen.
•
Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en controleprotocol, dat door uw raad is vastgesteld op 07-10-2025, bepalend (geweest) voor onze controle.
•
Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.
•
Het college van B&W heeft in zijn rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd die uitkomen boven de verantwoordingsgrens.
•
In de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ zijn de bevindingen inzake fouten die de rapporteringstolerantie overstijgen, toegelicht door het college.
•
De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrenzen bedragen € 2,7 miljoen, respectievelijk € 0,13 miljoen.
•
Wij hebben de conclusies van het college betrokken in ons getrouwheidsoordeel, waarbij er geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.
•
Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.
Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •
Net als vorig jaar signaleren wij een spanningsveld tussen uw capaciteit en uw ambities op het gebied van bereikbaarheid, mobiliteit en grondexploitatie. Om ambities en realisatiekracht beter in balans te brengen zijn aanvullende stappen nodig; dit kan onder meer een versterking van de organisatie vereisen. Concreet zien wij dit terug in de investeringsrealisatie en de netto schuldquote, die beide lager uitkomen dan begroot.
•
In 2025 heeft de gemeente Maassluis verschillende financiële onrechtmatigheden vastgesteld met betrekking tot inhuuropdrachten en leveringen. Deze onrechtmatigheden zijn voornamelijk het resultaat van het niet adequaat opmaken van opdrachtramingen voorafgaand aan de inkoop waardoor een onjuiste inkoopstrategie gekozen en toegepast wordt. Hoewel diverse van deze onrechtmatige contracten inmiddels afgelopen zijn en uw gemeente in 2025 al procesaanpassingen gemaakt heeft binnen het domein van inhuur externen, achten wij het op grond van de oorzaakanalyse van deze fouten van belang dat uw gemeente bij het bepalen van de inkoopbehoefte en het vaststellen van de inkoopraming expliciet: 1) Nagaat of er sprake is van een nieuwe unieke opdracht of dat sprake is van een verlenging of uitbreiding van een bestaande opdracht; en 2) Of de looptijd die in de opdrachtraming gehanteerd wordt, de beste inschatting betreft.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
5
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Frauderisicoanalyse
In lijn met de toegenomen verwachtingen en de verhoogde aandacht vanuit het maatschappelijk verkeer voor onder andere fraude en continuïteit is het bij wettelijke controles vanaf boekjaar 2022 voor accountants verplicht om in de controleverklaring te rapporteren over de controleaanpak inzake frauderisico’s. Uw gemeente besteedt passende aandacht aan de onderwerpen ‘fraude’ en ‘integriteit’. •
In 2025 heeft u uw frauderisicoanalyse geactualiseerd. Wij hebben deze in het kader van onze interim-controle 2025 beoordeeld en hebben een observatie geconstateerd waarmee u de (fraude)risicoanalyse verder kunt versterken. In onze managementletter 2025 d.d. 28 mei 2026 met kenmerk 2605FD38F8/DD, hebben wij hier inhoudelijk over aan u gerapporteerd.
•
Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd.
Opstel- en controleproces
Het proces van de jaarrekeningcontrole is dit jaar wederom voorspoedig verlopen. Deze soepele voortgang is volledig te danken aan de constructieve en effectieve samenwerking tussen het controleteam en de financiële afdeling van de gemeente. Bij de start van de controle waren de onderbouwingen van de balansspecificaties en de gevraagde selecties voor de detailcontroles grotendeels al beschikbaar. Daarnaast werden de door ons gestelde vragen snel en adequaat opgepakt en beantwoord.
Financiële positie
•
De financiële positie ultimo 2025 is verbeterd ten opzichte van 2024.
•
De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 43,5 miljoen (2024: € 34,9 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Maassluis onderkende en aanwezige risico’s van € 8,4 miljoen (2024: € 8,3 miljoen).
•
Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en de realisatie, en kent een relatief hoog voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 7,7 miljoen (2024: voordelig € 5,1 miljoen).
•
Uit het overzicht van baten en lasten over 2025 blijken afwijkingen c.q. volumeverschillen in zowel de lasten en baten als in de saldi. Uit de begrote en gerealiseerde volumes op de investeringsprojecten (materiële vaste activa) blijken echter nog opvallender, jaarlijks terugkerende, tendenties, waarbij er in 2025 minder is geïnvesteerd dan was begroot.
•
Op basis van deze afwijkingen, in combinatie met de absolute omvang en de oorzaken, alsmede het jaarlijks terugkerende beeld van de volumeverschillen, concluderen wij dat de ramingen in de begroting en in de tussentijdse informatievoorziening wat betreft de (investerings)projecten en activiteiten te ambitieus zijn. Daarbij is er wellicht sprake van een disbalans tussen de beschikbare (personele) capaciteit en de capaciteit die nodig is om alle geplande (investerings)projecten en activiteiten daadwerkelijk in het boekjaar te realiseren.
Realiteitsgehalte begroting
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
6
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing
Sociaal domein
Grondexploitatie
Overig
•
Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld via onze managementletter 2025 d.d. 28 mei 2026 met kenmerk 2605FD38F8/DD, en zijn besproken in de auditcommissie d.d. 23-02-2026. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
•
Wij hanteren primair een volledig gegevensgerichte controlebenadering. Tijdens de interim-controle hebben wij met uw organisatie gesproken over de IT-omgeving. Daarbij hebben wij vastgesteld dat als gevolg van een aantal tekortkomingen niet zonder meer kan worden gesteund op de IT-omgeving en/of op (informatie uit) de applicaties van de gemeente. Deze tekortkomingen zien toe op het ontbreken van een formele autorisatiematrix voor gebruikersrechten en onvoldoende documentatie van het changemanagementproces, waardoor het risico op ongeautoriseerde toegang en ongeteste wijzigingen toeneemt. In lijn met onze gegevensgerichte controleaanpak hebben wij daarom gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd, waaronder detailcontroles. Hierbij zijn geen afwijkingen geconstateerd.
•
Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het digitaliseren van de interim- en de jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in, waaronder, tijdens onze controle over 2025, data-analyse voor de memoriaalboekingen.
•
De gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS voert voor de gemeente Maassluis het gedeelte Werk en Inkomen uit. Ook de sociale werkplaats van de gemeente is van Stroomopwaarts. Hoewel Stroomopwaarts deze activiteiten in delegatie uitvoert, blijft de gemeente Maassluis zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen, waaronder die in het kader van de Participatiewet. Dit betekent voor de rechtmatigheidsverantwoording dat eventuele fouten en onduidelijkheden in de jaarrekening 2025 van Stroomopwaarts meewegen in het rechtmatigheids-oordeel van het college over de jaarrekening 2025 van de gemeente Maassluis. Uit de rapportage van de accountant van Stroomopwaarts MVS blijken overigens geen fouten die betrekking hebben op de gemeente Maassluis.
•
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) wordt voor de gemeente Maassluis door Rogplus uitgevoerd en de regionale jeugdzorg door de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. De over 2025 verantwoorde lasten inzake de Wmo en de regionale jeugdzorg zijn in de jaarrekening van de gemeente Maassluis verantwoord op grond van de definitieve jaarrekening 2025 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. De lasten inzake de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zijn op basis van de laatste concept jaarstukken van de Rogplus opgenomen. Dit betekent dat er in 2026 mogelijk nog verrekeningen plaatsvinden als uit de definitieve jaarrekening 2025 van de Rogplus afwijkingen blijken ten opzichte van het eerder gedeelde concept.
•
Wat betreft de waardering van de jaarrekeningpost ‘voorraden bouwgrond in exploitatie’ hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen in de jaarrekening 2024 geanalyseerd (‘backtesting’).
•
Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is en consistent met die over voorgaand jaar.
•
Voor het faciliterend grondbeleid, verantwoord onder de overlopende activa, hebben wij vastgesteld dat uw gemeente een winst heeft genomen van ruim € 0,15 miljoen. Dit resultaat is te danken aan project Binnenstad/Vlietlocatie (€ 0,07 miljoen), project Binnenstad/Sluispolder (€ 0,06 miljoen) en project de Kade (€ 0,02 miljoen). Aangezien de gerealiseerde en geprognosticeerde opbrengsten hoger zijn dan de nog te maken kosten voor deze projecten, concluderen wij dat de winstname in 2025 op de juiste wijze heeft plaatsgevonden.
•
In bijlage A bij dit accountantsverslag is vermeld welke (niet-)gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.
•
In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
7
Bevindingen jaarrekening
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
8
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verbeterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 7,8 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 0,09 miljoen in de reserves gestort, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 € 7,7 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 49% van het balanstotaal (ultimo 2024: 46% van het balanstotaal) en is verbeterd ten opzichte van 2024.
Eigen vermogen (x € 1.000)
2025
2024
2023
2022
Eigen vermogen per 1 januari
67.871
60.263
51.410
46.542
Tussentijdse resultaatbestemming
86
2.483
3.378
3.071
Gerealiseerd resultaat
7.730
5.125
5.474
1.797
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
7.815
7.608
8.853
4.868
75.686
67.871
60.263
51.410
Directe vermogensmutatie Eigen vermogen per 31 December
Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in de reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming.
Exploitatieresultaat (x € 1.000)
Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
Af: stortingen in reserves
Totale baten
141.899
Totale lasten
-/- 134.084
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
7.815 -/- 8.726
Bij: onttrekkingen aan reserves
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
8.641
Saldo mutaties reserves
-/- 86
Gerealiseerd resultaat
7.730
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
9
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente GEREALISEERD TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN X 1.000 EUR
Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 7,8 miljoen zien, ten opzichte van een begroot positief saldo van € 2,3 miljoen (begroting na wijziging). De grootste voordelen zijn zichtbaar op de programma’s: •
Wonen: De opbrengsten bouwleges zijn hoger dan geraamd waardoor het voordeel op € 0,2 mln. uitkomt.
•
Algemene uitkering: € 0,7 mln. hogere baten door hoger vastgestelde maatstaven en de decembercirculaire 2025.
•
Overhead: Voordeel als gevolg van toegerekende uren projecten (€ 0,1 mln.) en vacatureruimte (€ 0,2 mln.)
De jaarrekening 2025 sluit – na het verwerken van de mutaties in de reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 7,7 miljoen.
€ 9.000 € 8.500 € 8.000 € 7.500 € 7.000 € 6.500
€ 7.608 2023
In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ heeft het college de rechtmatigheid van de begrotingsafwijkingen nader toegelicht.
€ 4.000
2025
€ 3.378
€ 3.000 € 7.730
€ 5.474
2024
€ 7.815
MUTATIES IN RESERVES X 1.000 EUR
GEREALISEERD RESULTAAT X 1.000 EUR
€ 10.000 € 8.000 € 6.000 € 4.000 € 2.000 €-
€ 8.853
€ 5.125
€ 2.483
€ 2.000 € 1.000
€ 86
€2023
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
2024
2023
2025
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2024
2025
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
10
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor de gemeente Maassluis (begroot en werkelijk over de periode 2023-2025) Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote
SOLVABILITEIT
Begroot
100%
Werkelijk
Begroot
60%
50%
40% 20%
32%
43%
34%
2023
68%
49%
46% 32%
0%
Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.
NETTO SCHULDQUOTE
2024
68%
59% 33%
29%
0%
2023
2025
Werkelijk
2024
30%
2025
Structurele exploitatieruimte Bij het beoordelen van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten, die worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te kunnen dekken. Overall analyse Als naar de kengetallen per 31.12.2025 gekeken wordt dan kan hieruit opgemaakt worden dat de solvabiliteit is toegenomen. de netto schuldquote iets is gestegen en de structurele exploitatieruimte hoger was dan geraamd. De financiële weerbaarheid van de gemeente Maassluis per 31.12.2025 is hierdoor positiever dan bij de primaire begroting 2025 verwacht. Dit blijkt eveneens uit de risicoclassificatie van de kengetallen, zoals opgenomen in de jaarstukken 2025. Wel is er blijvende aandacht nodig voor de ontwikkeling van de financiële positie en kengetallen door o.a. de herijking van het gemeentefonds en de investeringsagenda die in Maassluis hoog is voor de komende jaren.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
GRONDEXPLOITATIEQUOTE
Begroot
STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE
Werkelijk
Begroot
3,00%
2,60%
2,00% 1,00%
0,90% 0,20%
0,00% -1,00%
Bestuurlijke samenvatting
2023
2024
Bevindingen jaarrekening
15,00% 10,00%
0,40% -0,40%
Werkelijk
0,00% 2025
5,00%
0,00%
4,50% 1,00% 2023
Interne beheersing
10,00% 5,40% 3,00% 0,70% 2024
Accountantsverslag Bijlagen 2025
2025
11
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Lasten x 1.000 EUR
Voorspellende waarde van uw begroting De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 7,7 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad de financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college zijn beleid en doelen kan realiseren.
Saldo baten en lasten x 1.000 EUR € 145.414
€ 144.463
De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en de mogelijkheden. Hiermee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren. Specifiek zien wij dit terug in de investeringsrealisatie (lager dan begroot), de netto schuldquote (lager dan begroot) en de omvang van de materiële vaste activa per 31 december 2025, waarbij u € 26,9 miljoen begroot (conform het investeringsprogramma 2025-2029) en € 20,1 miljoen realiseert.
€ 144.852
€ 7.730
€ 142.810 € 5.474
€ 131.185
€ 5.125 € 3.493
€ 3.327
€ 128.351
€ 1.573 2023
2023
Begroot2024Werkelijk
2024
2025
Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In dit licht adviseren wij u maatregelen te nemen om de voorspellende waarde van de begroting, met name op het gebied van investeringen, te vergroten en de uitvoeringskracht ervan dichter bij elkaar te brengen. Dit mede gezien het, voor Maassluisse begrippen, omvangrijke investeringsprogramma wat voor de komende jaren geprognosticeerd is.
Begroot
2025 Werkelijk
Baten x 1.000 EUR
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben de jaarstukken in het kader van onze werkzaamheden integraal doorgenomen en hebben daarbij – behalve op de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken, vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
€ 149.977 € 146.037
€ 150.540
€ 136.659 € 131.679
2023
2024 Begroot
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
€ 148.907
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2025 Werkelijk
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
12
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Ontwikkeling weerstandscapaciteit x 1 miljoen EUR
Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beide zijn gemuteerd in 2025. Beschikbare weerstandscapaciteit
€ 44
De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 43,5 miljoen (2024: € 34,9 miljoen) en is toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.
€ 35
€ 32
Benodigde weerstandscapaciteit
De inventarisatie van de risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.
€8 2023
€8 2024 Beschikbaar
Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 8,4 miljoen (2024: € 8,3 miljoen). Ten opzichte van 2024 is er hiermee sprake van een minimale toename.
€8 2025
Benodigd
Ratio weerstandscapaciteit
Uw weerstandscapaciteit van € 43,5 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 8,4 miljoen. Dit is door het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.
5,2 4,2
3,8
2023
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
2024
Bevindingen jaarrekening
2025
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
13
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
14
Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin het zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief de begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden, en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen, is opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ in het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens Via het controleprotocol heeft de gemeenteraad de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld, die door het college is gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en bij het trekken van de uiteindelijke conclusie daarbij. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college, waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’.
Begrotingscriterium
Voorwaardencriterium
Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (het begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen heeft geautoriseerd. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.
Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan het uitvoeren van de financiële beheershandelingen. Deze eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.
De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt over de situaties waarin lastenoverschrijdingen weliswaar onrechtmatig zijn, maar wel acceptabel (lastenoverschrijdingen zijn, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’). Begrotingsrechtmatigheid
Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente Maassluis blijken onrechtmatigheden die de verantwoordingsgrens te boven gaan.
Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde een controle op programmaoverschrijdingen en controle op kredietoverschrijdingen.
Normenkader
Er zijn door het college begrotingsoverschrijdingen geïdentificeerd op de lasten, voor een totaalbedrag van € 1,05 miljoen. Deze zijn toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording op de pagina 134 van de jaarrekening 2025. De overschrijdingen op de lasten tellen mee in het oordeel over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties. Ook is er sprake van een overschrijding op de kredieten voor een bedrag van € 0,92 miljoen.
Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht via het normenkader 2025. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering van 07-10-2025. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader voor het college leidend is geweest bij het komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. De financiële verordening en de controleverordening dateren uit 2022. In de financiële verordening zijn specifieke richtlijnen opgenomen wat betreft de wijze waarop en diepgang waarmee moet worden gerapporteerd over de rechtmatigheid en voor de wijze waarop het college moet omgaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Van deze overschrijdingen worden de onrechtmatigheden afgetrokken die als ‘acceptabel’ zijn aangeduid (een bedrag van € 1,97 miljoen). Uiteindelijk resteren er geen begrotingsonrechtmatigheden die in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ toegelicht dienen te worden.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s de kaders vast die van invloed zijn op de verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan: grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, het omgaan met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij kan worden gedacht aan: het niet naleven van de voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslagen bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen met als gevolg dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, hebben wij op de volgende pagina nader toegelicht, inclusief de wijze waarop het college deze in zijn werkzaamheden heeft betrokken.
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
15
Rechtmatigheidsverantwoording Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Wij constateren over 2025 een lichte afname in de omvang van de onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van de EUaanbestedingsregels. Uit de controle blijkt een fout van € 1,66 miljoen, terwijl over 2024 sprake was van een fout van € 1,92 miljoen. De meeste fouten vloeien, net als in voorgaande jaren, voort uit inhuur contracten. In onze managementletter rapporteerde wij dat uw gemeente in 2025 vervolgstappen heeft ondernomen om de naleving van de aanbestedingsregels van inhuur structureel beter te borgen. Hieruit blijkt ook een lichte daling in de onrechtmatigheden. Uit de geconstateerde onrechtmatigheden blijken de fouten voornamelijk toe te zien op contracten aangegaan in 2023 of eerdere jaren. Tevens is gecommuniceerd dat de gemeente kritisch blijft op het functioneren van de bestaande maatregelen van interne beheersing binnen het inkoopproces. Een constatering vanuit het aangescherpte proces voor de inkoop van externe inhuur is dat gebleken is dat het accuraat inschatten van zowel opdrachtwaarde als opdrachtduur voor externe inhuur moeilijk blijft, mede door de krappe arbeidsmarkt.
Dit leidt frequent tot contractverlengingen die het risico op onrechtmatigheden vergroten omdat verlengingen complexer zijn.
Ondanks de in opzet getroffen maatregelen kan uw gemeente in de praktijk, vanwege de complexiteit van de materie en de regelgeving en de hoeveelheid bij dit proces betrokken personen, toch relatief gemakkelijk voor een verkeerde aanbestedingsprocedure kiezen, of lopende (inhuur)opdrachten onrechtmatig verlengen. Hierdoor bleef ook voor 2025 de repressieve controle door de verbijzonderde interne controle van belang. Overige onderwerpen
Naast de werkzaamheden met betrekking tot de aanbestedingen heeft uw gemeente ook interne-controlewerkzaamheden uitgevoerd op de grondtransacties, subsidieverstrekkingen en personeel. Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd t.a.v. de subsidievaststellingen over 2025, waar er in 2024 nog 9 fouten geconstateerd waren op dit onderdeel. Deze fouten kwamen voort uit het ontbreken van verantwoordingsstukken, en dat de gemeente verzuimd had te rappelleren. Oorzaak was het ontbreken van een controleverklaring. De gemeente heeft hier in 2025 opvolging aan gegeven door middels besluit college dd. 16-12-2025 samenstelverklaringen over 2024, 2025 en 2026 te accepteren t.a.v. verantwoording van subsidies. Daarnaast is in het besluit opgenomen om in 2026 de gehele ASM te herzien, inclusief het beleid rondom accountantsverklaringen en de regelgeving voor subsidies boven €50.000. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling en onderschrijven dit actiepunt.
Lasten sociaal domein De gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS voert voor de gemeente Maassluis het gedeelte Werk en Inkomen uit. Ook de sociale werkplaats van de gemeente is van Stroomopwaarts. Hoewel Stroomopwaarts deze activiteiten in delegatie uitvoert, blijft de gemeente Maassluis zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen, waaronder die in het kader van de Participatiewet. Dit betekent voor de rechtmatigheidsverantwoording dat eventuele fouten en onduidelijkheden in de jaarrekening 2025 van Stroomopwaarts meewegen in het rechtmatigheids-oordeel van het college over de jaarrekening 2025 van de gemeente Maassluis. Uit de rapportage van de accountant van Stroomopwaarts MVS blijken overigens geen fouten die betrekking hebben op de gemeente Maassluis. Misbruik en oneigenlijk gebruik De gemeente Maassluis heeft een eigen beleid inzake misbruik en oneigenlijk vastgesteld, welke per 1 januari 2025 in werking getreden is. Hiermee heeft uw gemeente haar visie en uitgangspunten voor het bestrijden en voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik geformaliseerd. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling.
. De gemeente draait sinds november 2025 een pilot met een DAS systeem, om dit risico te mitigeren. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling. Samenvattend concluderen wij dat uw gemeente in de afgelopen jaren meerdere (aanvullende) maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing getroffen heeft om de naleving van de aanbestedingsregels structureel beter te borgen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
16
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •
De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2025 ad € 0,5 miljoen relevant voor de accountantscontrole, met name vanwege de de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de vanaf 2025 nog te realiseren baten ad € 14,5 miljoen en lasten ad € 19,5 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2025 gaat het om vier individuele projecten. De gemeente Maassluis schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 2,5 miljoen bedraagt (2024: € 2,3 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is geheel in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie.
Het resterende deel van deze verliesvoorzienig is aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.
•
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
•
•
Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?
Boekwaarde bouwgronden in exploitatie x 1.000 EUR € 1.717
€ 399
€ 499
2023
2024
2025
Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?
De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. Analyse grondexploitaties
Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is afgenomen. De afname van de boekwaarde wordt met name veroorzaakt door de realisatie van de grondverkoop in grondexploitatie Spechtstraat. De geraamde baten en lasten zijn toegenomen als gevolg van het herijken van de grondexploitaties. Daarnaast is in 2025 een nieuwe grondexploitatie geopend (Station West).
Overzicht nog te realiseren per project x €1.000 € 12.770 € 15.284
STATION WEST GEZONDHEIDSGEBOUW
€ 1.479 € 434
BURGEMEESTERSWIJK
€ 190 € 3.052 € 110 € 682
SPECHTSTRAAT €-
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
€ 5.000 € 10.000 € 15.000 € 20.000
Nog te realiseren baten
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Nog te realiseren kosten
Accountantsverslag Bijlagen 2025
17
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Tijdens onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •
•
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er sprake van consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat de gemeenten bij tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion-methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen.
Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 net zoals in 2024 geen tussentijdse winst genomen op de voorraad bouwgronden in exploitatie (de actieve grondexploitaties). Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (met als vraag: Liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet?). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, aangezien de gemeente hierbij de bestaande ruimte herontwikkelt. Dit type projecten is (financieel gezien) gevoeliger voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de in de grondexploitaties gehanteerde uitgangspunten.
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten hebben betrokken bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.
Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitatie Station West het belangrijkste project binnen uw gemeente is, waarbij wij deze grondexploitaties in het kader van onze controle hebben geanalyseerd. Voor dit project hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening gecontroleerd.
Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en van gerealiseerde kosten.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
18
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Tijdens onze controle vragen wij u jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten als gevolg van fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en over de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet, waaronder het actualiseren en laten vaststellen van de frauderisicoanalyse door het college op 28 oktober 2025. Daarnaast hebben wij u voor 2025 e.v. een aanbeveling meegegeven, te weten: •
Nog explicieter aandacht besteden aan de (fraude)risico’s die voortvloeien uit de interne beheersing van de algehele IT-omgeving. Deze IT-omgeving is een wezenlijk onderdeel van de interne beheersomgeving. Dit is een relevant aanscherpingspunt, gezien de voorgenomen digitaliseringsslag binnen uw organisatie die in de komende jaren zal plaatsvinden.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw vertrouwenspersoon. In 2025 zijn er zesentwintig meldingen geweest bij de vertrouwenspersoon. Dit betroffen echter geen integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de gevoerde besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan de geïdentificeerde integriteitskwesties, en dat u hierover tijdig met ons in contact treedt.
Tevens merken wij op dat de gemeente Maassluis over een actuele gedragscode inzake integriteit beschikt, over beleid inzake ongewenste omgangsvormen, en over een Regeling Melden vermoeden misstand. Dit beleid is in het vastgestelde Personeelshandboek opgenomen.
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
19
Interne beheersing
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
20
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing op basis van de controle over het boekjaar 2025
Boardletter 2025, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
Belangrijke nadelen van het feit dat er onvoldoende opvolging en prioriteit is gegeven aan onze eerdere aanbevelingen, zijn onder andere: •
•
Voor de bevindingen naar aanleiding van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2025, gedateerd op 28-05-2026 met kenmerk 2605FD38F8/DD. Wij concluderen dat de interne beheersing van de processen bij de gemeente Maassluis die wij hebben beoordeeld, in de basis op orde is. De belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de interim-controle hebben betrekking op de processen inzake ICT , inkoop en aanbesteding en de grondexploitaties. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten benoemd met betrekking tot het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2025. Als onderdeel van onze werkzaamheden inzake de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten in voldoende mate zijn opgevolgd. Voor zover het opvolgen en/of onze controle hiervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving, inclusief cybersecurity, behoeft verdere aandacht De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
De bevindingen wijzen op het ontbreken van een formele autorisatiematrix voor gebruikersrechten en onvoldoende documentatie van het changemanagementproces, wat het risico op ongeautoriseerde toegang en ongeteste wijzigingen vergroot.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
•
Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en die een grote(re) impact kunnen hebben indien er sprake is van cybersecurity-incidenten. Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat er tijdens de interne controles niet zonder meer gebruik is te maken van onder andere data-analyses. Het uitvoeren van interne controles – waarbij bijvoorbeeld voor de inkopen data-analyse is ingezet – verloopt hierdoor niet optimaal efficiënt, aangezien er eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn voor het nagaan van de betrouwbaarheid van de data/het lijstwerk. Bovendien kan de interne controle bij het maximaal gebruikmaken van dataanalyse een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie, die op basis hiervan belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken.
Voor onze inhoudelijke bevindingen en voor de resterende aanbevelingen inzake de betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking verwijzen wij kortheidshalve naar onze managementletter/boardletter 2025. Ondanks de bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving zijn wij tijdens de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak voor de memoriaalboekingen. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Op basis van het inzetten van data-analyse hebben wij de via gegevensgerichte werkzaamheden te onderzoeken populatie memoriaalboekingen kunnen reduceren in vergelijking met 2024. Dit illustreert het belang en de toegevoegde waarde van een betrouwbare ITomgeving als basis voor het inzetten van data-analyse. Uit deze controle zijn geen bevindingen gebleken.
Als gevolg van het (vooralsnog) onvoldoende opvolgen van de aanbevelingen op dit gebied hebben wij ook voor de jaarrekeningcontrole 2025 niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk na te gaan.
Momenteel wordt actief opvolging gegeven aan deze bevindingen door middel van een actieplan. Dit actieplan bevat concrete maatregelen en verbeterpunten die gericht zijn op het oplossen van de geconstateerde bevindingen. Wij zien dit als een positieve ontwikkeling, omdat hiermee aantoonbaar wordt gewerkt aan structurele verbeteringen en het verder versterken van de kwaliteit en beheersing binnen de organisatie.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
21
Bijlagen
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
22
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,125 miljoen.
•
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
€0
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
€0
Totaal getrouwheidsfouten
€ 0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
23
A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,125 miljoen. Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
•
€0
N.v.t.
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
•
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
24
A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.
Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
25
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2025. Tevens nemen wij onderstaand de fouten en onzekerheden op wat betreft de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): Goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: Goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of er, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek
N.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
N.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
N.v.t.
€0
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
N.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanerings verkeerslawaai
N.v.t.
€0
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
E104
Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
N.v.t.
€0
Code
SiSa-regeling
A20B
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Toelichting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
26
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2024
N.v.t.
€0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2024
N.v.t.
€0
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2024
N.v.t.
€0
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G10A
Wet inburgering 2021_ Totaal 2024
N.v.t.
€0
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025
N.v.t.
€0
G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2024
N.v.t.
€0
G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2025
N.v.t.
€0
G13A
Onderwijsroute_ totalen 2024
N.v.t.
€0
© 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.