Bijlage1-Acute oproep Rutte asielopvang en huisvesting statushouders

Minister-President Binnenhof 19 2513 AA Den Haag Postbus 20001 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl

Onze referentie 4405488

> Retouradres Postbus 20001 2500 EA Den Haag

De colleges van Burgemeester en Wethouders Bestuurders van woningcorporaties Afschrift aan: Commissarissen van de Koning Colleges van Gedeputeerde Staten

Datum 14 juni 2024 Betreft Acute oproep asielopvang en huisvesting statushouders

Geachte heer/mevrouw, Al te lang staat de opvang van asielzoekers en in het bijzonder het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel onder grote druk. Vanuit het aanmeldcentrum stromen asielzoekers onvoldoende door naar reguliere opvanglocaties in het land. De bezettingsgraad in Ter Apel en op veel opvanglocaties ligt boven de 100%. Hierdoor staat de leefbaarheid en veiligheid voor bewoners en medewerkers op locaties onder spanning. De hoge bezettingsgraad maakt voorts dat de mogelijkheden van het COA om gemaakte afspraken over het sluiten van opvanglocaties na te komen zeer beperkt zijn. Daarnaast komt het voor dat mensen in Ter Apel genoodzaakt zijn te overnachten in wachtruimtes van COA die hiervoor niet bestemd of geschikt zijn. De situatie in de opvang is kritiek en het tekort aan opvangplekken resulteert erin dat de minste of geringste tegenslag niet langer opgevangen kan worden. Vanwege de hoge nood heeft de minister-president, samen met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, op 12 juni jl. een dringende oproep gedaan aan de Commissarissen van Koning (hierna: CdK) om via de provinciale regietafels (PRT’s) de komende dagen 100 opvangplekken per provincie te realiseren en hierbij gebruik te maken van de infrastructuur en de slagkracht van de veiligheidsregio’s.

In het overleg is erkend dat dit opnieuw een extra appel is op alle betrokken partijen die op veel plekken al een enorme inzet plegen. De gevraagde plekken zijn onderdeel van de 96.000 opvangplekken uit de capaciteitsraming behorend bij de vigerende Spreidingswet, zoals gepubliceerd op 30 januari jl.1 Met de inzet van gemeenten, provinciale regietafels, corporaties en ondersteund door het rijk gaan wij ervanuit dat het mogelijk is om de noodzakelijke opvangplekken te realiseren. In deze brief willen wij u als colleges en bestuurders van woningcorporaties direct informeren over deze nijpende situatie en een beroep doen op u om met de hoogste urgentie te bezien of er de komende dagen aanvullende opvangplekken

1

wetten.nl - Regeling - Capaciteitsraming, provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente 2024 - BWBR0049312 (overheid.nl)

Pagina 1 van 4

Minister-President Datum 14 juni 2024

gerealiseerd kunnen worden en of de uitstroom van statushouders uit de asielopvang kan worden versneld.

Onze referentie 4405488

Deze acute oproep sluit aan bij de brieven van 15 april en 25 april jl. 2 waarin gemeld werd dat er voor 1 juli een tekort aan plekken dreigde van 8.000 opvangplekken bij een bezettingsgraad van 96% en 12.000 opvangplekken bij een bezettingsgraad van 91%. Dit tekort dient ondervangen te worden door de realisatie van nieuwe opvangplekken, het voorkomen van sluitingen van opvanglocaties alsmede de versnelde uitstroom van statushouders uit de asielopvang. De voortgang van deze uitvraag is besproken met de CdK’s op 27 mei en 10 juni jl. Met de in april ingezette maatregelen resteert nog een tekort van 4.000 van de 8.000 uitgevraagde plekken per 1 juli, bij een bezettingsgraad van 96%. Per 1 augustus is er een tekort verwacht van 7.500 bij 96% bezettingsgraad. Samenvattend zijn er in gezamenlijkheid onderstaande afspraken gemaakt om de acute druk op de asielopvang te verlichten. Tempo bij de daadwerkelijke realisatie van opvangplekken is hierbij van groot belang. 





Acuut/per direct: de Commissarissen van Koning is verzocht om via de provinciale regietafel deze week 100 opvangplekken per provincie te realiseren en hierbij gebruik te maken van de infrastructuur en de slagkracht van de veiligheidsregio’s. Korte termijn: voorts wordt ingezet op het op korte termijn realiseren van een aantal kansrijke locaties. Deze locaties dienen uiterlijk 31 augustus a.s. operationeel te zijn. Deze inzet betreft een samenwerking tussen het Rijk, de CdK, de burgemeesters en het COA. Indien het een locatie op Rijksgrond betreft, wordt ook het betreffende departement dan wel dienst betrokken. Doorlopend: Daarnaast worden gemeenten en woningcorporaties met klem verzocht om statushouders versneld te huisvesten dan wel op een andere manier tijdelijk onder te brengen, zodat plekken in de asielopvang vrijkomen. Dit kan door de inzet van tijdelijke oplossingen zoals de hotelen accommodatieregeling (hierna: HAR), versnelde realisatie van doorstroomlocaties of leegstaande opvangplekken voor Oekraïense ontheemden voor aan de gemeente gekoppelde statushouders.

Ten aanzien van de uitstroom van statushouders uit de asielopvang is een versnelling noodzakelijk. De taakstelling voor de huisvesting van statushouders voor de eerste helft van 2024 is 18.750. Door de achterstand van 6.402 in de tweede helft van 2023, komt de totale opgave voor de eerste helft van 2024 uit op 25.151 te huisvesten personen. In de periode van 1 januari tot 9 juni zijn er 12.461 statushouders gehuisvest. Volgens een lineair schema zou op dit moment 88% van de taakstelling gerealiseerd moeten zijn, waarvan nu slechts 50% is gerealiseerd. In totaal verblijven circa 17.700 statushouders in de COA opvang en dit aantal groeit. Het is dus zaak om te versnellen. 2

Kamerstukken II, 2023 – 2024, 19637, nr. 3242, alsmede Kamerstukken II, 2023 – 2024, 19637-, nr. 3244.

Pagina 2 van 4

Minister-President Datum 14 juni 2024 Onze referentie 4405488

Huisvestingsmogelijkheden Een manier om versnelde uitstroom uit de asielopvang te bereiken, is als gemeenten en corporaties meer woningen toewijzen aan statushouders. We beseffen dat dit voor corporaties en gemeenten uitdagend is, desalniettemin verzoeken wij gemeenten en woningcorporaties vanwege de kritieke situatie in de asielopvang de maximale ruimte te benutten om extra statushouders te huisvesten. Naast het vergroten van de woningvoorraad in het betaalbare segment, waar alle woningzoekenden bij gebaat zijn, moeten we in de tussentijd andere manieren vinden om statushouders uit te laten stromen uit de asielopvang. Dit kan op korte termijn via de lijnen van de HAR, hotelplaatsing en de versnelde realisatie van doorstroomlocaties (met financiering van drie jaar). Daarnaast kunnen gemeenten na overleg met de Nationale Opvang Organisatie voor Oekraïense ontheemden (NOO) vrije opvangplekken voor de opvang van Oekraïense ontheemden beschikbaar stellen voor het tijdelijk opvangen van aan uw gemeente gekoppelde statushouders. Het tijdelijk onderbrengen van statushouders via deze routes is bedoeld om opvangplekken beschikbaar te maken voor asielzoekers. We beseffen dat we veel van de medeoverheden en de maatschappelijke partners vragen.

Er wordt hard gewerkt aan het invullen van de asielopvangopgave, het opvangen van Oekraïense ontheemden en het huisvesten van statushouders in een krappe woningmarkt. Tegelijkertijd groeit de druk op het COA en het aanmeldcentrum in Ter Apel snel en is een versnelling nodig op de ingezette acties. We verzoeken u om binnen uw gemeenten urgent aanvullende opvangplekken te realiseren. Verder doen we een dringend verzoek aan gemeenten en corporaties om de uitstroom van statushouders uit de asielopvang te versnellen. We zien dat veel medeoverheden en maatschappelijke partners hun uiterste best doen om aan alle opgaven te voldoen. We zijn u daarvoor zeer dankbaar en vragen u zich daarvoor te blijven inzetten. De Minister-President, Minister van Algemene Zaken

M. Rutte De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

E. van der Burg De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Pagina 3 van 4

Minister-President Datum 14 juni 2024 Onze referentie 4405488

H.M. de Jonge

Pagina 4 van 4