Bijlage 3 Presentatie Inzicht in armoede 2021

Inzicht in armoede 2021

De MVS-brede armoedemonitor

Plaats Datum W: maassluis-schiedam.incijfers.nl

2

Waarom aandacht voor armoede? Stress Opvoedingsproblemen

Welzijn

Hulpvragen

Werk moet lonen

Sociale uitsluiting

Eenzaamheid Gezondheidsproblemen

‘Erfelijkheid’

Leefbaarheid

Zorggebruik

Kansengelijkheid

3

Datagedreven onderzoek  Opdracht drie colleges  Data-analyse + bronnenonderzoek  Hoofdvragen   

2018: Verborgen armoede? 2019: Ontwikkeling armoede, effectiviteit beleid? 2021: Ontwikkeling armoede, effectiviteit beleid, gevolgen corona?

4

Belangrijkste data  Inkomen: CBS  Armoede- en schuldenvoorzieningen: Stroomopwaarts  Persoonskenmerken: Basisregistratie Personen  Bedrijfsvoering: Divosa Benchmark  Effectiviteit: Leefbaarheids- en Veiligheidsmonitor  Verdere duiding: onderzoek van SCP, CBS, CPB e.a.

5

Twee benaderingen  Inkomen  

Huishoudens met inkomen van maximaal 110% van sociaal minimum Data beschikbaar tot op buurtniveau, altijd minimaal twee jaar oud

 Voorzieningengebruik   

Bijstand, bijzondere bijstand / minimabeleid, schuldhulpverlening Alle personen binnen huishouden met één of meer voorzieningen Data zijn actueler en beschikbaar op persoonsniveau

6

Ontwikkeling armoede

Ontwikkeling van het aandeel huishoudens met een laag inkomen (≤ 110%) 15% 14%

13,7% 13,2%

13% 11,9%

12,3% 12,5%

12% 11%

10,4%

10,7%

13,0% 12,9% 13,2% 12,9%

10,3%

13,5% 13,0% 12,3%

11,1% 11,2% 11,0% 11,0% 10,9% 10,8%

10% 9%

14,3% 14,2% 14,1% 14,0% 14,2%

10,5%

9,7%

10,1%

10,4%

12,3%

10,6% 10,4%

 10,1%

9,7%

9,5%

2018

2019

8% 2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

Nederland

Maassluis*

Vlaardingen*

Schiedam*

Nederland*

* voorlopige cijfers

 Armoede is afgenomen  Afname sterker dan landelijk 

MVS: 12,9%  12,3% Nederland: 10,6%  10,4%

 Afname armoede volgt enkele jaren na inzet herstel

7

Aandeel personen in huishoudens met een laag inkomen (≤ 110%) naar leeftijdscategorie 16%

14,4% 13,2%

14% 12% 10% 8%

11,5% 10,5%

9,7%

14,4% 13,3%

10,3% 10,7%

13,9% 12,8%

11,3% 9,8%

10,3% 8,5% 8,2% 7,9% 7,6%

7,8% 8,2%

6% 4% 2%

0% 2018 2017 2018 2017 2018 2017 2018 2017 2018 2017 Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

Alle leeftijden

MVS

Minderjarigen

Nederland

Maar…  Armoede blijft relatief hoog  Langdurige armoede is iets toegenomen  Kinderen leven relatief vaak in armoede

8

Aandeel personen in huishoudens met armoede/schuldenvoorziening(en), resp. aandeel personen in huishoudens met laag inkomen 14% 12% 10% 8%

8,2% 8,5% 8,0% 7,8%

11,8% 10,7% 10,0%10,8% 10,6% 10,1%10,7% 9,8% 9,7% 9,5% 9,2% 9,1%

6% 4% 2% 0% Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

MVS

Voorzieningengebruik 2020

Voorzieningengebruik 2018

Laag inkomen 2018

Laag inkomen 2016

Ontwikkeling voorzieningengebruik  Voorzieningengebruik is afgenomen  Aandeel personen in huishoudens met laag inkomen ook  Verborgen armoede?

9

Voorzieningengebruik naar leeftijdscategorie (aantal personen) 1.800

Persoonskenmerken: leeftijd  Afname vooral onder kinderen, 30’ers en 40’ers  Lichte toename onder 55-64 jaar en 80-plussers  Gevolg corona?

1.600 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200

0- 4 jr. 5- 9 jr. 10-14 jr. 15-19 jr. 20-24 jr. 25-29 jr. 30-34 jr. 35-39 jr. 40-44 jr. 45-49 jr. 50-54 jr. 55-59 jr. 60-64 jr. 65-69 jr. 70-74 jr. 75-79 jr. 80-84 jr. 85-89 jr. 90+

0

2020

2018





Werkloosheid 55-64-jarigen  Aanvragen door jonge ouders  (voorzieningen gesloten tijdens lockdown)

10

Persoonskenmerken: geslacht

Voorzieningengebruik naar geslacht 12% 10,4% 10%

9,5%

9,3%

8,7%

8% 6% 4%

 Afname onder vrouwen sterker dan onder mannen  Financiële positie vrouwen is slechter, verbetert wel 

2% 0% 2020

2018 Man

Vrouw



Deeltijdwerk (< 35 uur/week): vrouwen 70%, mannen 17% Gecorrigeerde loonkloof: overheid 4%, bedrijfsleven 7%

11

Persoonskenmerken: achtergrond

Voorzieningengebruik MVS-gemeenten naar herkomst (percentage personen) 40%

35,1%

35%

31,2%

30,5%

30% 24,4%

25% 20%

16,6% 13,7%

15%

17,4% 14,6%

10% 5%

21,1% 18,1%

6,6% 5,3%

4,6%4,7%

0%

 Afname relatief groot onder inwoners met Marokkaanse achtergrond  Grote onderlinge verschillen  Inwoners met migratieachtergrond doen 

2020

2018



Vaker laag betaald werk Vaker werk onder hun niveau

12

Persoonskenmerken: woonbuurt  Armoede/voorzieningengebruik verschilt ook sterk per buurt  Vooral in Schiedam: woningaanbod binnen buurten minder gevarieerd dan in Maassluis en Vlaardingen  Relatief grote afname in buurten met recent sloop/nieuwbouw   

Maassluis: Binnenstad, Burgemeesterswijk Vlaardingen: Vogelbuurt Noord, Vogelbuurt Zuid Schiedam: Nolensbuurt, Fabribuurt, Wetenschappersbuurt, Staatsliedenbuurt

13

Ontwikkeling Tozo-uitkeringen per gemeente, maart 2020 - september 2021 1400

Gevolgen coronacrisis  Aantal Tozo-uitkeringen

1200



1000



800

Grote piek rond april 2020 Kleinere piek rond februari 2021

 Per 1 oktober 2021 beëindigd

600 400 200

nov 19 dec 19 jan 20 feb 20 mrt 20 apr 20 mei 20 jun 20 jul 20 aug 20 sep 20 okt 20 nov 20 dec 20 jan 21 feb 21 mrt 21 apr 21 mei 21 jun 21 jul 21 aug 21 sep 21 okt 21

0

Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

14

Ontwikkeling bijstandsuitkeringen per gemeente, november 2019 - oktober 2021 3000

Gevolgen coronacrisis (2)  Aantal bijstandsuitkeringen nauwelijks gewijzigd

2500 2000

 1500



1000 500

nov 19 dec 19 jan 20 feb 20 mrt 20 apr 20 mei 20 jun 20 jul 20 aug 20 sep 20 okt 20 nov 20 dec 20 jan 21 feb 21 mrt 21 apr 21 mei 21 jun 21 jul 21 aug 21 sep 21 okt 21

0

Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

Was dalend sinds 2017, vooral in Schiedam Sinds eind 2019 vrijwel stabiel

15

Coronacrisis in Nederland  Economische krimp 2020: 3,7%, net als in 2009  Anders dan in 2009: steunpakket (€ 30 miljard in 2020)  Grote onderlinge verschillen tussen sectoren  Vooral flexwerkers in krimpende sectoren ontslagen 

Jongeren, inwoners met migratieachtergrond, arbeidsbeperkten

 CPB (juni): Werkloosheid 2021 waarschijnlijk 4,1% 

Maar: “De schade zit verstopt in een zwarte doos” (P.H. van Mulligen, CBS)

16

Ervaren gezondheid

Ervaren gezondheid onder inwoners met een laag inkomen (% goed tot zeer goed) Maassluis 2020

56,8%

Maassluis 2018

53,5%

 Ervaren gezondheid onder inwoners met laag inkomen is verbeterd  Groot verschil met overige inwoners

Vlaardingen 2019* Vlaardingen 2017

47,9%

Schiedam 2019

51,9%

Schiedam 2017

 

47,9% 0%

20%

40%

60%

* Geen nieuwe cijfers beschikbaar

80%

100%

Maassluis: 81,6% Schiedam: 83,7%

17

Sociaal leven

Rapportcijfers sociaal leven inwoners met laag inkomen (omgerekend uit stellingen) 10 9 8 7

7,0

7,1

6,9

6,6

6 5 4 3 2 1 0

6,9

 Sociaal isolement onder inwoners met laag inkomen is toegenomen  Fors verschil met overige inwoners  

* Geen nieuwe cijfers beschikbaar

Maassluis: 8,1 Schiedam: 8,0

18

Uitstroom bijstand

Redenen voor beëindiging van bijstand Arbeid in dienstbetrekking/uitkering…

230 169 152 120

Verhuizing naar andere gemeente Bereiken AOW-gerechtigde leeftijd

348

30

72 112 58 52 51 43

Geen inlichtingen Aangaan relatie Ander inkomen

21 50 44 33

Oorzaak bij partner Overlijden Gaan volgen van onderwijs met… Zelfstandig beroep of bedrijf

3753 2.436

25 22 21

Verhuizing naar buitenland Niet verschenen op herhaalde oproep… Detentie

Niet verschenen op herhaalde oproep…

20 27 15 14

2020

10 19

2018

88 93

Overig

0

200

400

 Betaald werk is belangrijkste reden voor uitstroom, en meest in belang toegenomen (25%  30%)  Extreme toename zelfstandig beroep of bedrijf is gevolg van Tozo

19

Uitstroom schuldhulpverlening

Redenen voor beëindiging van schuldhulpverlening Cliënt regelt zelf / komt niet in aanmerking

18,4%

33,5%

Succesvol afgerond bij Stroomopwaarts

24,4% 15,6%

Cliënt voldoet niet aan verplichtingen

23,4%

Andere vorm van hulpverlening (Wsnp, RBZ)

47,2%



7,0% 12,5%

Verloop (verhuizing, overlijden, detentie, etc.)

2,2% 1,9%

Onsuccesvol afgerond bij Stroomopwaarts

1,8% 1,5% 7,7% 3,0%

Onbekend / overig 0%

20%

 Uitval wegens niet voldoen aan verplichtingen is gehalveerd

2020 40%

2018 60%

Intakeprocedure en informatie sterk verbeterd in overleg met partners

20

Inkomstenbronnen cliënten SHV

Inkomensbronnen van cliënten met schuldenregeling 100% 90%

1% 6% 7%

5% 7%

2%3% 9%

4% 4% 8%

80% 26%

70% 60%

2%3% 7%

18%

30%

34%

2%2% 7%

3% 3% 7%

20% 30%

 Steeds meer cliënten SHV hebben betaald werk 

50%

40%

3%1% 5%

86%

89% 74%

30%

60%

20%

58%

49%

69%

56%



10% 0% 2020

2018

Maassluis

2020

2018

Vlaardingen

Salaris/Ziektewet

Bijstand

AOW/Anw

Werkloosheid

2020

2018

Schiedam

2020

2018

MVS

Arbeidsongeschiktheid



Meer mensen met betaald werk in schulden (flexwerkers, zzp’ers) Meer cliënten bijstand en/of SHV met (kleine) deeltijdbaan Armoedeval: laag betaald werk levert soms minder op dan bijstand

21

Nieuwe cijfers over schulden

Aandeel huishoudens met geregistreerde probleemschulden 2018 16%

 CBS heeft tien registraties gecombineerd

14,2% 14% 12,4%

12,0% 12% 10%



9,2% 8,3%

8% 6% 4% 2%

0% Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

MVS

Nederland

O.m. Bureau Krediet Registratie, zorgverzekeraars, Belastingdienst

 Nu veel betrouwbaardere cijfers schuldenprobleem  Landelijk slechts 14% in hulpverlening

22

Verdere ontwikkeling schuldhulpverlening  Bereik schuldhulpverlening is iets toegenomen (13%  14%)  Problematiek is zwaarder 

Hogere schulden, meer schuldeisers, langere looptijden

 Vroegsignalering kan zorgen dat meer cliënten sneller hulp krijgen en dat uitval verder afneemt  

Mits Stroomopwaarts signalen zinvol kan filteren en opvolgen Landelijke voorziening voor inzage in schulden in de maak

23

Conclusie  Sinds 2017 gaat herstel samen met afname armoede  …en ook afname voorzieningengebruik  Coronaschade voor economie als geheel valt mee, maar betekent wellicht langere tijd hoger voorzieningengebruik 

Armen zijn kwetsbaarder dan doorsnee inwoners

 Beleid is redelijk effectief, maar…  …armoede in regio blijft relatief hoog, zeker onder kinderen

24

Vragen?

Bedankt voor uw aandacht!

W: maassluis-schiedam.incijfers.nl