Bijlage 2 Raadsvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

Raadsvoorstel Openbaar Stad zaaknummer

150023

datum advies

23 februari 2021

opsteller advies

Lankwarden, J.

agendering

Bespreekstuk

Clustermanager

Stad

Portefeuillehouder(s)

Wethouder S.B. Kuiper

Onderwerp

Raadsvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

Besluit college van B en W d.d. 23-03-2021 Onderwerp: Raadsvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie Registratienummer: 150023 Het college besluit: 1. De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk (via het gemeentefonds) à € 412.000.- jaar 20202021 aan te wenden om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra impuls te geven c.q. in stand te houden en beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts. 2. Het raadsvoorstel aan te bieden aan de agendacommissie voor behandeling in de gemeenteraad.

Conform besloten d.d. 23-03-2021

Besluit gemeenteraad De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk (via het gemeentefonds) à € 412.000.- jaar 2020-2021 aan te wenden om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra impuls te geven c.q. in stand te houden en beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts. Bestuurssamenvatting De coronacrisis raakt iedereen in Nederland. Een groep mensen verliest hun baan. In bepaalde sectoren verdwijnen banen. Ook is sprake van een verschuiving van werkgelegenheid van de ene sector naar de andere. Het Rijk investeert tijdelijk in de re-integratiebudgetten van gemeenten voor dienstverlening aan bijstandsgerechtigden. Daarom ontving gemeente Maassluis met de decembercirculaire 2020 een tijdelijke impuls à € 412.000.- voor re-integratie, die gemeente Maassluis in staat stelt om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen, te intensiveren. Door in te zetten op de voorgestelde re-integratie onderdelen, gaan wij er vanuit dat we een stijging van het aantal cliënten in 2021 kunnen beperken tot maximaal de landelijke trend. De uitvoering van de werkzaamheden verzorgt Stroomopwaarts. Het college stelt de raad voor om te besluiten in te stemmen de extra beschikbaar gestelde financiële 1

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

middelen vanuit het Rijk (via het gemeentefonds) à € 412.000.- jaar 2020-2021 aan te wenden om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra tijdelijke impuls te geven c.q. in stand te houden. En deze middelen beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts.

2

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

Coalitieakkoord Maassluis is een sociale en rechtvaardige gemeente. Wij willen dit de komende jaren zo houden en waar nodig versterken voor mensen die het echt nodig hebben. Het begeleiden naar werk heeft hierbij hoge prioriteit, want het hebben van werk is van groot belang voor mens en samenleving. Het is belangrijk dat werk aantrekkelijk en lonend is, ongeacht of dit betaald werk is of werk op vrijwillige basis. Jongeren verdienen speciale aandacht bij het vinden van een baan. Het regionale participatiebedrijf Stroomopwaarts voert voor Maassluis diverse werkzaamheden uit op het gebied van het Sociaal Domein. De komende jaren zetten we in op het verder verbeteren van de resultaten van Stroomopwaarts. We willen de efficiency van Stroomopwaarts verhogen, meer mensen naar werk begeleiden en goede begeleiding bieden aan wie daarbij extra ondersteuning nodig heeft. Eerder over dit onderwerp uitgebrachte adviezen Deze paragraaf is niet van toepassing. Inhoud De coronacrisis raakt iedereen in Nederland. Vooral kwetsbare groepen worden extra hard geraakt. Een grote groep mensen is hun baan verloren, wat zich laat vertalen in een hoge instroom in de WW en bijstand. In bepaalde sectoren verdwijnen banen. Dit kan langdurig of zelfs permanent zijn. Ook is sprake van een verschuiving van werkgelegenheid van de ene sector naar de andere.

In sommige sectoren blijft de werkgelegenheid relatief ongemoeid. Ook zijn er sectoren waar nog vacatures zijn. De verwachte daling van het aantal uitkeringen is in 2020 niet gerealiseerd. Het aantal door Stroomopwaarts verstrekte bijstandsuitkeringen lag eind 2020 ruim 1% hoger dan eind 2019. Het aantal inwoners met een WW uitkering in de MVS gemeenten is met 25% gestegen over de periode december 2019 (2.883) tot en met december 2020 (3.589). Het Centraal Planbureau (CPB) heeft in december 2020 aangegeven ook in 2021 een forse stijging van de werkloze beroepsbevolking te verwachten. Landelijk gaat het om een stijging van circa 350.000 naar circa 500.000. Dit zal de komende jaren leiden tot een hoger beroep op bijstand en ondersteuning bij re-integratie. Tegen deze achtergrond wil het kabinet mensen die nu in onzekerheid verkeren de zekerheid bieden dat ze aanspraak kunnen maken op passende begeleiding bij het zoeken naar nieuw werk en inkomen. Het kabinet investeert tijdelijk in de re-integratiebudgetten van gemeenten voor dienstverlening aan bijstandsgerechtigden. Met de decembercirculaire 2020 heeft gemeente Maassluis eenmalig € 412.000 extra middelen ontvangen voor een tijdelijk impuls voor re-integratie. Wij stellen voor om de beschikbare middelen in te zetten voor onderstaande onderdelen om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra impuls te geven c.q.

in stand te houden: Extra inzet reguliere dienstverlening werk en inkomen Mensen die hun werk al zijn kwijtgeraakt en WW ontvangen, worden door het UWV ondersteund in het vinden van werk. Mensen die na afloop van de WW-periode geen baan hebben gevonden of die geen WW-rechten hebben opgebouwd, stromen door naar de bijstand die wordt uitgevoerd door Stroomopwaarts namens gemeenten MVS. Het aanvullend sociaal pakket dient te worden ingezet om de reguliere werkgevers- en werkzoekendendienstverlening op peil te houden, met specifieke aandacht voor zelfstandigen en kwetsbaren op de arbeidsmarkt. Als gevolg van de bestandsstijging is vanwege de toenemende instroom extra inzet op de reguliere dienstverlening nodig om het kwaliteitsniveau op peil te houden. Het gaat hierbij om tijdelijke extra inzet van reguliere 3

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

dienstverlening van consulenten werk en inkomen. Ondersteuning zelfstandigen Doelgroep: zelfstandigen die problemen hebben om hun huidige bedrijf in de nieuwe tijd economisch rendabel te maken. Vanaf 1 januari 2021 moeten gemeenten ondersteuning bieden aan deze zelfstandigen. Welk resultaat wordt beoogd: rendabel maken van de onderneming van de zelfstandige door heroriëntatie op aanvullende en/of andere activiteiten. “Gemeenten inventariseren samen met zelfstandig ondernemers of en welke ondersteuning aan de zelfstandig ondernemer nodig is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om coaching, advies, bij- of omscholing en heroriëntatie.” Het Rijk legt de verplichting op dat de ondersteuning minimaal van het niveau van de arbeidsmarktregio is. Hiervoor moeten een aantal zaken ingeregeld worden: • Uitnodigingsbrief/mail naar alle TOZO-3 aanvragers voor een heroriëntatiegesprek. • Heroriëntatiegesprek. • Vervolgacties. Extra budget inzet re-integratie werkovereenkomst (RWO) Doelgroep: mensen met, naar verwachting, een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Voor dit budget krijgen 33 mensen direct een contract aangeboden door Randstad. Welk resultaat wordt beoogd: dat deze 33 mensen door Randstad direct geplaatst worden bij een reguliere werkgever. Deze mensen hebben gelijk een werkgever (Randstad) in plaats van een uitkering.

Randstad spant zich in om de kandidaten direct te plaatsen bij een reguliere werkgever. Daarmee wordt hun kans om zonder gebruik te maken van een uitkering door te stromen naar werk vergroot. Detacheringsbaan voor corona-instromers Doelgroep: personen die instromen in de bijstand. Welk resultaat wordt beoogd: werk bij een reguliere werkgever voor 30 personen. In eerste instantie krijgen deze personen in plaats van uitkering een baan in het werkleerbedrijf van Stroomopwaarts. Deze basisbaan wordt voor een periode van maximaal één jaar aangeboden. Deelnemers krijgen een contract van 28 uur en worden daarnaast intensief begeleid naar werk bij een reguliere werkgever. • Mensen leren nieuwe dingen, zetten hun ervaring in en doen nieuwe ervaring op. • Mensen leveren een positieve bijdrage aan de maatschappij. • Er ontstaat een dagritme. • Het cv van de mensen wordt verrijkt. Dit draagt bij aan een grotere slagingskans bij het vinden van werk bij een reguliere werkgever na de basisbaan. Uitbreiden test- en trainingscentrum Stroomopwaarts heeft te weinig capaciteit om de intensivering van de huidige dienstverlening, door de grotere en nieuwe instroom, op te vangen. Voor het afnemen van NOA-testen en het geven van specifieke re-integratietrainingen dient een ruimte ingericht te worden binnen het werkleerbedrijf van Stroomopwaarts.

Daarnaast vragen wij extra aandacht voor de ontwikkeling van de trainers van Stroomopwaarts. En voor het opzetten van een online Opleiding/Training Academy. Welk resultaat wordt beoogd: een goed functionerend test- en trainingscentrum van Stroomopwaarts, dat kan inspelen op recente en verwachte economische ontwikkelingen. Zodat mensen te allen tijde 4

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

passende re-integratie begeleiding krijgen. • Voor de hele doelgroep willen wij gebruik maken van de wetenschappelijk onderbouwde NOAtest. Door het afnemen van een NOA-test ontstaat een uitstekende diagnose van de ontwikkelpunten van een kandidaat. Deze diagnose is essentieel voor het welslagen van een reintegratietraject. • Om het trainingsbureau goed te laten functioneren is het belangrijk dat medewerkers leren werken met nieuwe doelgroepen. En kunnen inspelen op recente en verwachte economische ontwikkelingen. Impuls actieve benadering zittend bestand Doelgroep: 4.300 kandidaten in klantgroep 4 (kandidaten met een perspectief op maatschappelijke participatie en een loonwaarde van (minder dan) 20% van het wettelijk minimum loon). Welk resultaat wordt beoogd: wij verwachten hiermee een extra uitstroom te bereiken van 50 personen. • Mensen worden actief begeleid naar beroepsgroepen waar wèl groei van werkgelegenheid is of wordt verwacht. • Het huidige zittend bestand wordt met extra inzet van middelen actief opgeroepen en begeleid. Gescreend via informatiebijeenkomsten, waar een NOA-test wordt afgenomen en in kaart wordt gebracht welke specifieke belemmeringen er zijn. Wanneer nodig wordt specifieke begeleiding, bijvoorbeeld op gebied van zorg of taal, opgestart, al dan niet in samenwerking met betreffende ketenpartners.

Bovendien stroomt naar verwachting een deel van de kandidaten direct door naar het assessmentcentrum, waarna een werkleertraject gestart kan worden. • Indien noodzakelijk kunnen er met deze extra middelen trajecten worden ingezet om belemmeringen die in de weg staan bij het vinden van betaald werk bij mensen weg te werken. Pilot persoonlijke aandacht Doelgroep: groep langdurig inactieve mensen. Een mobiel team van Stroomopwaarts gaat deze mensen actief benaderen en via persoonlijke gesprekken en huisbezoeken de leefsituatie in beeld brengen. Per kandidaat wordt een persoonlijk plan van aanpak gemaakt en een passend traject of passende hulpverlening aangeboden. Welk resultaat wordt beoogd: een grotere zelfredzaamheid van de doelgroep en minder andere sociale problematiek (schulden, verslaving etc.). • De pilot past goed binnen het heersende politieke maatschappelijke klimaat dat vraagt om meer menselijke maat in de overheidsdienstverlening. • Op lange termijn zal deze aanpak zeker zijn vruchten afwerpen, omdat mensen mogelijk eerder weer gebruik kunnen maken van de re-integratieactiviteiten dan wanneer geen extra ondersteuning zou zijn geboden. • Recente pilots waarbij een groep langdurig inactieve mensen intensief, persoonlijk, vrijwillig en integraal zijn benaderd, hebben bij veel deelnemers een weliswaar klein maar positief effect teweeggebracht.

Extra inzet werkleertrajecten kansrijke sectoren: Doelgroep: mensen de door om- of bijscholing ook passen in een andere, kansrijke, beroepsgroep. 5

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

Zoals bouw, zorg en callcenterwerk. Welk resultaten worden beoogd: 1. Door de inkoop van trajecten met baangarantie op het gebied van zorg, food, bouw en transport wordt naar verwachting een uitstroom van 15 personen gerealiseerd. 2. Uitstroom van mensen naar een reguliere baan. Door het opstarten van een intern werkend callcenter-trainingscentrum kunnen mensen getraind worden in callcenterwerk. Na ontvangst van een erkend certificaat van de sector, volgt een externe stage. Aansluitend volgt een dienstverband bij een externe partner. Met deze financiering kan er een intern werkend callcenter-trainingscentrum worden opgestart. Telefonische acquisitie/callcenterwerk is als werksoort zeer kansrijk voor mensen die noodgedwongen parttime werken (bijv. jonge moeders of mensen die al een andere deeltijdbaan hebben en nog aanvullende uren nodig hebben) en is een mooie aanvulling op onze bestaande werksoorten. Ook kan het callcenter door Stroomopwaarts zelf commercieel worden gebruikt, voor het verwerven van loonwerkopdrachten voor het Werkleerbedrijf en het benaderen van werkgevers voor bijvoorbeeld vacatures. Geen jongeren onnodig langs de kant Doelgroep: begeleiding van 28 extra jongeren. Welk resultaat wordt beoogd: minimaal 60% van de deelnemers heeft aan het eind van het project werk.

• Stroomopwaarts is samen met de Buzinezzclub recent gestart met een pilot van twee jaar waarbij 100 jongeren tussen 16 en 26 jaar op alle leefgebieden (zoals studiekeuze, solliciteren, schuldenproblematiek, huisvestiging of gezondheid) worden begeleid. Door inzet op dit onderdeel kunnen 28 jongeren extra begeleid worden. • Ook na het begeleidingstraject houden jongeren altijd de mogelijkheid om terug te vallen op de Buzinezzclub voor hulp en advies, wanneer het tegenzit. Gezamenlijk beoogd resultaat door in te zetten op voorgestelde onderdelen Door in te zetten op voorgestelde onderdelen, gaan wij er vanuit dat we een stijging van het aantal cliënten in 2021 kunnen beperken tot maximaal de landelijke trend. Het Centraal Planbureau (CPB) gaat uit van 5% stijging in 2021 en 2022. Hier is ook rekening mee gehouden in de kaderbrief 2022 voor Stroomopwaarts, ook voor wat betreft de uitvoeringskosten. De maatregelen zijn erop gericht het uiteindelijk beter te doen dan de landelijke trend. Bij een aantal maatregelen is een specifieke extra doelstelling benoemd voor wat betreft de uitstroom. In totaliteit gaat het om circa 140 cliënten (circa 2,5% van het bestand). Via de reguliere rapportages gaat Stroomopwaarts rapporteren in hoeverre wij inderdaad hiermee een extra uitstroom kunnen realiseren. Waar nodig sturen zij bij, ten aanzien van effectieve en minder effectieve maatregelen.

Duurzaamheid Deze paragraaf is niet van toepassing. Financiële consequenties Met de decembercirculaire 2020 heeft de gemeente eenmalig € 412.000 extra rijksmiddelen ontvangen voor een tijdelijk impuls voor re-integratie. Met bovenstaande voorstellen worden deze 6

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

middelen ingezet om de dienstverlening aan mensen die als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Voorgesteld wordt om de eenmalige re-integratiemiddelen als maatwerk beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts MVS zodat uitvoering gegeven kan worden aan in het advies genoemde voorstellen. Juridische consequenties Deze paragraaf is niet van toepassing. Personele- of organisatorische consequenties De uitvoering wordt verzorgd door Stroomopwaarts. Inkoop en aanbesteding Deze paragraaf is niet van toepassing. Communicatieparagraaf Deze paragraaf is niet van toepassing. Externe adviesorganen Dit raadsvoorstel gaat, na besluit college en raad, ter informatie naar de Adviesraad.

Voorstel aan de gemeenteraad De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk (via het gemeentefonds) à € 412.000.- jaar 2020-2021 aan te wenden om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra impuls te geven c.q. in stand te houden en beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts. Bijlagen •

Notitie Stroomopwaarts aanvullend sociaal pakket re-integratie.

7

Zaak: 150023 Raadvoorstel tot instemmen met inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maassluis; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 maart 2021 besluit De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk (via het gemeentefonds) à € 412.000.- jaar 2020-2021 aan te wenden om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een extra impuls te geven c.q. in stand te houden en beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Maassluis van d.d. 13 april 2021. De griffier,

De voorzitter,

mr. R. van der Hoek

dr. T.J. Haan

8