Bijlage 2 Mobiliteitsvisie Maassluis 2020-2040 definitief

Pagina 30 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Diensten op basis van data zullen een belangrijke rol spellen zodat de gebruiker vooraf een afgewogen keuze kan maken, bijvoorbeeld bij spitsdrukte een bepaalde route te vermijden. Nieuwe mobiliteitsdiensten of concepten zoals ‘Mobility-as-a-Service’, kunnen betekenisvol zijn voor de verduurzaming van het mobiliteitssysteem. Mobility as a Service staat voor het eenvoudig en inzichtelijk maken van de best passende deur-tot-deur reis. Hiervoor is het van belang dat Maassluis inzet op het generen van kennis en kennisdeling (intern en extern). Door het actief monitoren van vervoersstromen, zoals tellingen, en gebruikmaken van verschillende modaliteiten, zal het gemeentelijk aanbod steeds beter aansluiten op de behoeften. Door gebruik te maken van pilots kan er op een gepaste wijze voor - en na situaties in beeld worden gebracht. Daarnaast geeft de gemeente ook ruimte om nieuwe mobiliteitsconcepten uit te proberen, te innoveren en indien gewenst op te schalen. Zoals het aanbieden van (elektrische)deelmobiliteit (deelauto’s, deel(bak)fietsen en/of deelscooters), logistieke hubs en kleinschalig openbaar vervoer. Om een flexibel en toekomstgericht mobiliteitssysteem te maken zet de gemeente in op: 1. dekkend elektrisch laden netwerk; 2. faciliteren van ketenmobiliteit; 3. het ten volle benutten van innovatieve mobiliteitsconcepten; 4. experimenteren met nieuwe mobiliteitsconcepten.

De gemeente zet zich in voor een toekomstbestendig mobiliteitssysteem door: • faciliteren van elektrisch laden; • faciliteren van ketenmobiliteit (met nadruk deelmobiliteit); • benutten van innovatie; • durven te experimenteren.

Elektrische deelscooter van GO Sharing sinds najaar 2020 beschikbaar in Maassluis. Bron: Gemeente Maassluis

Pagina 31 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

6. VISIE 2040: MENS EN MILIEU STAAN CENTRAAL De denklijn ‘mens en milieu staan centraal’ richt zich op het inzetten van mobiliteit om een prettige leefomgeving te creëren. Veiligheid, klimaat en het verenigen van verschillende belangen zijn hierbij essentieel. Om de denklijn ‘mens en milieu centraal’ te realiseren zijn er drie sublijnen gedefinieerd.

6.1 Een verkeersveilige stad Wanneer de openbare ruimte intensief gebruikt wordt en de druk op het gebruik van de ruimte verder toeneemt speelt de uitdaging om ervoor te zorgen dat alle weggebruikers, van alle leeftijden, veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Ook gemeente Maassluis maakt een punt van nul verkeersslachtoffers en hanteert een risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak. Verkeersveiligheid draait om het minimaliseren van ongevalsrisico’s tussen verschillende weggebruikers. Het gaat zowel om infrastructurele aanpassingen als gedragsmaatregelen. Om dit te bereiken richt de gemeente zich met name op herkomst en bestemmingen van de jonge en oude doelgroepen. Zoals veilige wandel- en fietsroutes rondom scholen, sport- en winkelvoorzieningen. Met veilig bedoelen we dat de infrastructuur zelf niet leidt tot gevaarlijke verkeerssituaties maar ook dat de infrastructuur ‘vergevingsgezind’ is. Dat wil zeggen dat de infrastructuur de impact van een ongeval zoveel mogelijk beperkt. Als basis hiervoor gelden de principes van Duurzaam Veilig: • Functionaliteit van wegen. Categorisering stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. • Homogeniteit van massa, richting en snelheid. Vaak betekent dit gemengd verkeer tot 30 km/h en bij hogere snelheden het scheiden van fietsers en autoverkeer. • Herkenbaarheid.

Verkeersdeelnemers moeten bij het zien van de wegen kunnen inschatten welk rijgedrag er verlangd wordt en welke regels er gelden. • Statusonderkenning. Het is onoverkoombaar dat weggebruikers hun eigen vaardigheden soms verkeerd inschatten.

Aandacht voor ouderen: veilige en toegankelijke voetpaden. Bron: AD

Pagina 32 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Goed wegontwerp zorgt ervoor dat de snelheid van weggebruikers beperkt wordt. Hierdoor draagt een duurzaam veilige inrichting van het netwerk bij aan het verminderen van verkeersongevallen. Grote snelheidsverschillen tussen weggebruikers worden zoveel mogelijk voorkomen. Indien nodig worden snelheidslimieten voor alle weggebruikers verlaagd. Voor een homogeniteit en de herkenbaarheid van het fietsnetwerk is het bijvoorbeeld van belang dat fietspaden zoveel mogelijk met rood asfalt worden uitgevoerd. Ook een mensvriendelijke inrichting van de straat, denk bijvoorbeeld aan veel ruimte voor verblijven, wat zorgt voor minder nadruk op het autoverkeer en lagere snelheden. Nieuwbouwlocaties bieden de mogelijkheid om vanaf de start verkeersveiligheid en leefbaarheid te borgen en in te richten volgens de normen van Duurzaam Veilig. Ook heeft de gemeente structureel aandacht voor gedragsbeïnvloeding toegespitst op relevante doelgroepen en passende onderwerpen. Door jong en oud in staat te stellen te lopen en te fietsen, faciliteert de gemeente dat kinderen al op jonge leeftijd veilig en zelfstandig naar school kunnen en ouderen langer zelfstandig en gezond blijven. Voor de jongeren betekent dit specifiek dat, naast educatie (verkeersregels in het algemeen) en bewustwordingscampagnes (smartphone gebruik in het verkeer), handhaving rondom scholen van belang is.

Met name het haal- en brenggedrag van ouders en/of verzorgers heeft een negatieve impact op de verkeersveiligheid en tast de aantrekkelijkheid van de schoolomgevingen aan. Door middel van pilots, zoals de introductie van schoolstraten, willen we experimenteren hoe we het haal- en brenggedrag kunnen sturen. Voor ouderen betekent dit met name de vaardigheden voor het gebruik van de elektrische fiets (veiligheidsrisico met name bij op- en afstappen) en dat men bekend is met toegankelijke (onder andere rollator- en rolstoelgeschikt) voetgangersroutes. De gemeente haakt actief aan bij bewustwordingscampagnes van het Rijk: zoals het programma Doortrappen en MONO. Tot slot; om het gebruik van actieve vervoermiddelen onder alle doelgroepen te optimaliseren dient er ook rekening te worden gehouden met de sociale veiligheid van fietsparkeerplaatsen, goede verlichting bij openbaarvervoerhaltes en op de fiets- en voetgangerspaden. De komende jaren zet de gemeente in op: 1. infrastructurele maatregelen: veilige wandel- en fietsroutes rondom scholen, sport- en winkelvoorzieningen, Duurzaam Veilig als leidraad om snelheid en verschillen in snelheid van weggebruikers te beperken; 2. gedragsmaatregelen: gepaste verkeerseducatie per doelgroep, handhaven rondom schoolomgevingen en bewustwordingscampagnes per doelgroep; 3. aandacht voor sociale veiligheid rondom voet- en fietspaden.

Om een verkeersveilige stad te realiseren zet de gemeente in op maak een punt van nul verkeersslachtoffers door het minimaliseren van ongevalsrisico’s. Hierbij focust de gemeente zich de komende jaren specifiek op infrastructurele- en gedragsmaatregelen: • specifiek aandacht voor de jongere en oudere doelgroep; • snelheidsbeperking aan de hand van Duurzaam Veilig ontwerpen; • bewustwordingscampagnes; • sociale veiligheid rondom voet- en fietspaden.

Pagina 33 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

6.2 Mobiliteit voor iedereen Mobiliteit is een basisbehoefte. Iedereen wil snel, makkelijk en veilig op de plek van bestemming aankomen. Mobiliteit dient daarom toegankelijk te zijn voor iedereen. Voldoende vervoersmogelijkheden en het snel en comfortabel kunnen bereiken van werk, voorzieningen en sociale activiteiten is noodzakelijk. Niet alleen de bereikbaarheid maar ook betaalbaarheid of de beschikbaarheid van vervoer bepaalt de mogelijkheid van verplaatsingen binnen en buiten de gemeente. Gemeente Maassluis zet in op mobiliteit voor iedereen en maakt een bewuste en passende afweging tussen efficiënte en inclusieve mobiliteit.

Voorbeeld van het stimuleren van fietsen in de gemeente door het beschikbaar stellen van een fiets. Bron: Maassluis24.nl.

Het is van belang rekening te houden met een diversiteit aan reizigers. Ook met inwoners die minder mobiel zijn, op oudere leeftijd zijn, weinig te besteden hebben of beginnende mobiliteitsgebruiker zijn. Met investeringen in doorgaande openbaarvervoerverbindingen wordt het openbaar vervoer met name aantrekkelijk voor de doorsnee reiziger. Er is veel potentie voor de fiets om in de behoefte van korte afstanden te voorzien. Iedereen die in staat is om te fietsen, wordt gestimuleerd om te fietsen. Afstemming met het sociale domein en het optimaliseren van het bestaande aanbod, zoals Wmo-vervoer, is hierbij cruciaal. Verder is het lopen of fietsen naar een bushalte niet ideaal voor wie slecht ter been is of geen toegang heeft tot eigen vervoer. Het openbaar vervoer dient toegankelijk te zijn voor iedereen, wanneer dit niet het geval is zorgt de gemeente voor een maatwerkoplossing. Hierbij werkt de gemeente samen met vervoermaatschappijen, buurgemeenten en MRDH. De gemeente zorgt voor mobiliteit voor iedereen door: 1. de bereikbaarheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van mobiliteit te borgen; 2. rekening te houden met diverse doelgroepen; 3. samen te werken met sociaal domein en/of vervoermaatschappijen, buurgemeenten en MRDH. Gemeente Maassluis zet in op mobiliteit voor iedereen en maakt een bewuste en passende afweging tussen efficiënte en inclusieve mobiliteit.

Hierbij hanteert de gemeente bereikbaarheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid als uitgangspunt. Pagina 34 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Kleinschalige en flexibele openbaarvervoeroplossing in Maassluis. Bron WOS.nl.

6.3 Kiezen voor actieve vervoerswijzen Bewustwording dat mobiliteit impact heeft op de leefomgeving neemt toe. Er zijn steeds meer mensen die bewust kiezen voor lopen, de fiets, het openbaar vervoer of elektrisch rijden. Verplaatsingen te voet of met de fiets zorgt voor vrijwel geen CO2-uitstoot, geen lawaai en geen stankoverlast. Ook de gemeente zet bewust in op emissieloze en actieve vormen van mobiliteit om de kansen op het gebied van milieu en gezondheid optimaal te benutten en een CO2-neutrale gemeente te realiseren. Hiervoor dient ten minste het voetgangers- en fietsklimaat optimaal te zijn binnen de gemeente. Hoe meer mensen kiezen voor actieve mobiliteit, hoe beter het voetgangers- en fietsklimaat wordt. Voetgangers- en fietsroutes dienen aantrekkelijk te zijn voor dagelijks en recreatief gebruik. Het stimuleren van wandelen en fietsen richt zich niet alleen op inwoners van Maassluis maar ook op het aantrekken van recreatieve fietsers en wandelaars uit andere gemeenten. Zo zet Maassluis nadrukkelijk in op het faciliteren en aanmoedigen van het gebruik van actieve vervoersmiddelen voor korte afstanden. Van autocultuur in 2020, naar fietscultuur in 2040. Hierbij is bewustwording van belang. Een derde van de verplaatsingen van minder dan 7,5 kilometer vinden plaats met de auto.

Terwijl afstanden tot 7,5 kilometer vaak gemakkelijk met de fiets kunnen worden gemaakt en zelfs afstanden tot 15 kilometer met de elektrische fiets. Lopend en/of met fietsend de kinderen wegbrengen naar school en vervolgens door naar werk, eventueel aangevuld met deelmobiliteit of openbaar vervoer, dient aantrekkelijker te worden. Aangezien Maassluis een echte forenzenstad is, zet de gemeente actief in op het stimuleren van actieve mobiliteit onder forenzen in samenwerking met bedrijventerreinen en de Verkeersonderneming (werkgeversaanpak). Wanneer het reizen te voet, met de fiets of openbaar vervoer voor deze groep geen reële optie is zet de gemeente in op emissieloos en schoon autoverkeer om CO2 te besparen.

Pagina 35 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Voor het stimuleren van actieve mobiliteit is het van belang dat de leefomgeving hiervoor ontworpen en ingericht is. Een groene woon- en werkomgeving nodigt bijvoorbeeld uit tot wandelen of hardlopen. Het oplossen van ontbrekende schakels in het voetgangers- en fietsnetwerk, door het creëren van doorsteekjes rond voorzieningen, kan de voetganger en fietser qua snelheid laten concurreren ten opzichte van het reizen per auto in de stad. Bij voorkeur krijgen voetgangers en fietsers voorrang ten opzichte van de auto. Meer ruimte voor de voetganger en fietser rondom stations, schoolomgevingen én in de binnenstad nodigen uit tot actieve mobiliteit. Dit betekent ook dat we op deze plekken extra inzetten op voldoende fietsparkeerplekken. De gemeente zet in op: 1. aantrekkelijke voetgangers- en fietsroutes voor dagelijks én recreatief gebruik; 2. onder forenzen het reizen te voet, met de fiets te stimuleren door ketenmobiliteit of emissieloos per auto; 3. oplossen van ontbrekende schakels om het reizen per actief vervoersmiddel aantrekkelijker te maken dan met de auto. De gemeente zet zich bewust in voor emissieloze en actieve vormen van mobiliteit om de kansen op het gebied van milieu en gezondheid optimaal te benutten. Van autocultuur in 2020, naar fietscultuur in 2040.

Recreatief fietsen in Maassluis. Bron Aardrijk-sigrunlobst.

Pagina 36 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

7. BIJLAGEN 7.1 Bijlage 1: Geconsulteerde regionale partners en organisaties Organisatie Maassluise Sport en Recreatieraad EBS Provincie Zuid-Holland Fietsersbond Rijkswaterstaat RET MRDH Gemeente Vlaardingen Gemeente Westland MRDH MRDH Gemeente Midden-Delfland Gemeente Maassluis

Functie Lokale vertegenwoordiger Vervoerskundige Strateeg mobiliteit en milieu Lokale vertegenwoordiger Adviseur verkeer Netwerkmanager Programmamanager Duurzame mobiliteit Beleidsmedewerker verkeer Beleidsmedewerker verkeer Adjunct manager Verkeer Senior beleidsadviseur Adjunct manager ov

Contactpersoon Joop Luijendijk Robin Berghouwer Ron van Noortwijk Aad van Leeuwen Marc van Rongen Eddie Pelle Dieneke Mooiman

Datum 01.09.2020 29.07.2020 07.08.2020 10.08.2020 12.08.2020 18.08.2020 20.08.2020

Hanno Hommel Remco de Bruijn Raymond van Keerberghen Roel Bouman

25.08.2020 27.08.2020 27.08.2020

Jos Wassens

02.09.2020

Beleidsmedewerker verkeer Beleidsadviseur Onderwijs en Jeugd

Mariëlle Bartels Els van Plank

03.09.2020 13.10.2020

Pagina 37 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

7.2 Bijlage 2: Waardenkaart Mobiliteit

Pagina 38 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Zorg & empathie

VEILIGHEID

Verkeersdeelnemers zijn veilig

Het ontwerp van infrastructuur en vervoermiddelen bevordert de veiligheid van verkeersdeelnemers. Verkeerslessen en rijexamens bevorderen veilig verkeersgedrag. Goed verlichte bushaltes en fietspaden vergroten het veiligheidsgevoel.

GEZONDHEID

Mobiliteit beïnvloedt de gezondheid van mensen Lichamelijke inspanning bevordert de fysieke en mentale gezondheid, zoals bij lopen en fietsen. Reizen geeft mensen een moment van ontspanning en rust in de dagelijkse hectiek van het bestaan. Vermindering van uitstoot van schadelijke stoffen door verkeer beperkt gezondheidsklachten.

WELZIJN

Mobiliteit verhoogt de kwaliteit van leven Mobiliteit is een voorwaarde voor actieve deelname aan de samenleving. Mensen onderhouden hun sociale relaties door te reizen en familie en vrienden te bezoeken. De mogelijkheid om te reizen geeft ouderen en mensen met een beperking grip op hun leven. Comfortabele auto’s en treinen, en aantrekkelijk ingerichte stations maken reizen aangenaam. ONTPLOOIING

GELIJKHEID

Ieder mens heeft recht op mobiliteit

Reismogelijkheden vergroten ontplooiingskansen en bieden toegang tot banen en voorzieningen. Dankzij mobiliteit ontdekken volwassenen en kinderen hun omgeving en verbreden ze hun horizon.

Rechtvaardigheid & wederkerigheid Mobiliteit is een voorwaarde om op gelijke voet deel te nemen aan de samenleving. Alle verkeersdeelnemers, zoals automobilisten en fietsers, hebben gelijke rechten in het verkeer. Door subsidiëring is openbaar vervoer een volwaardige reismogelijkheid naast de auto. Ook mensen met een beperking zijn mobiel, bijvoorbeeld dankzij toegankelijk openbaar vervoer.

PROPORTIONALITEIT

De lusten en lasten van mobiliteit zijn naar verhouding verdeeld Gebruikers van infrastructuur dragen naar verhouding bij aan de kosten, zoals bij kilometerheffing. Mensen die meebetalen aan collectief vervoer zoals tram of bus, plukken hier ook de vruchten van. Investeringen in weg en openbaar vervoer zijn in verhouding met het aantal gebruikers. Mensen houden in hun reisgedrag rekening met consequenties voor milieu en komende generaties.

TROTS

GEMEENSCHAP

Mobiliteit verbroedert

NUT

Mobiliteitskeuzes maximaliseren het nut voor de samenleving Mobiliteit is als ‘smeerolie van de economie’ cruciaal voor economische groei. Goede (fiets)infrastructuur en openbaar vervoer helpen steden en regio’s beter functioneren. Mobiliteitsmanagement bevordert de bereikbaarheid en vermindert reistijdverlies.

Loyaliteit & trots Door hun manier van reizen ontwikkelen reizigers een gemeenschappelijke manier van leven. Een vervoermiddel vormt de basis voor een gemeenschap, zoals bij een Harley- of Keverclub. Een hoogwaardig openbaar vervoernetwerk in de stad of een glimmende oldtimer maakt trots. Met een innovatief verkeerssysteem loopt een stad voorop.

EIGENHEID

Mobiliteit geeft uitdrukking aan identiteit Een vervoermiddel drukt een overtuiging uit, denk aan elektrische auto’s van een ‘groen’ bedrijf. De relatie met een vervoermiddel is persoonlijk, zoals een retro scooter bij iemands karakter past. Reisgedrag vormt identiteiten, zoals de kosmopoliet en trucker die zich thuisvoelen onderweg. De inrichting van verkeerssystemen geeft steden eigen sfeer en karakter, zoals tram of watertaxi.

in opdracht van:

Waardenkaart Mobiliteit

Welke waarden liggen ten grondslag aan opvattingen over mobiliteit?

Respect voor autoriteit

Zuiverheid & schoonheid

Een hippe fiets of een dure sportauto verhogen de sociale status. Hoogwaardige infrastructuur geeft steden status, zoals een hogesnelheidslijn voor een stad. Bestuurders tonen leiderschap door het aanleggen van imposante infrastructuur, zoals een metro. Reisgedrag weerspiegelt sociale status, zoals verre reizen die staan voor avontuurlijk leven.

Het Rijk is verantwoordelijk voor hoofdwegen, provincies en gemeenten voor onderliggende wegen. De overheid bepaalt in aanbesteding de kwaliteit van infrastructuur en openbaar vervoer.

Overheden ordenen verkeer en ruimte met infrastructuurnetwerken en verkeerssystemen. Infrastructuur wordt zorgvuldig ingepast in het landschap met oog voor natuur en milieu. Aanleg en onderhoud van infrastructuur zijn verdeeld over verschillende overheden. Verkeersregels sturen verkeersgedrag.

Mobiliteit en infrastructuur vergen ordening

ORDE

HIËRARCHIE

Mobiliteit geeft status

STATUS

In mobiliteit komt volmaaktheid en beheersing tot uiting

Een perfecte reis zonder haperingen voelt als een vorm van volmaaktheid. Verkeerssystemen en vervoermiddelen weerspiegelen het streven naar innovatie. Verkeer stroomt als het bloed door een gezond lichaam, zonder infarcten. Technologische ontwikkeling vervolmaakt de auto als een verlengstuk van het lichaam.

Voertuigen en infrastructuur weerspiegelen esthetische perfectie, zoals de vorm van een sportauto. Reizen leidt tot mooie ervaringen, zoals uitzicht op imposante steden of berglandschappen. Ongemotoriseerd reizen, zoals zeilen, demonstreert de kracht en inventiviteit van de mens.

PERFECTIE

PRACHT

Sober en efficiënt reizen voorkomt energieverspilling en ontziet het milieu. Het beperken van reislust is een uiting van zelfbeheersing en zuinigheid. Een deeleconomie maakt meer mobiliteit met minder middelen mogelijk. Ruimtelijke ordening gericht op nabijheid van wonen, werken en voorzieningen beperkt het reizen.

Vrijheid

MATIGHEID

Hard rijden en controle over veel pk’s geeft een gevoel van opwinding. Ongehinderd reizen geeft een gevoel van vrijheid, zoals rijden over lege wegen. Een vervoermiddel is een uiting van rebellie, zoals een opgevoerde brommer. Mensen zijn vrij om overal hun auto te parkeren.

Mensen zijn vrij om te reizen met een vervoermiddel naar eigen keuze. Eigen vervoer vergroot de flexibiliteit van het reisgedrag en helpt activiteiten te combineren. Een regelarm verkeersontwerp, zoals ‘shared space’ maakt verkeersdeelnemers zelfredzaam. Een vervoermiddel geeft een gevoel van geborgenheid, de auto als tweede huiskamer. Bewoners en ondernemers hechten aan het gebruik van de parkeerplaats voor hun deur.

Mobiliteit geeft mensen vrijheid

AUTONOMIE

ONGEREMDHEID

De Informatiekaart

2015

Over de hele kaart genomen geven de voorbeelden in de zinnen een volledig beeld van mobiliteit.Deze kaart is gemaakt in opdracht van Windesheim, CROW-KpVV, Planbureau voor de Leefomgeving en de Radboud Universiteit. De kaart is het resultaat van literatuuronderzoek en drie denksessies met deskundigen. Wij bedanken alle deskundigen voor hun bijdrage.

De ArgumentenFabriek

Toelichting Deze Waardenkaart Mobiliteit geeft een overzicht van de waarden die ten grondslag liggen aan de opvattingen die mensen hebben over mobiliteit. Met mobiliteit bedoelen we op deze kaart de verplaatsing van mensen en hoe beleidsmakers deze verplaatsingen sturen. Achter elke waarde staan een of meer toelichtende zinnen die het ideaalbeeld beschrijven van degene die de waarde ervaart. De voorbeelden in deze zinnen zijn niet uitputtend.

gemaakt door:

Pagina 39 van 39

Mobiliteitsvisie Maassluis 2020 - 2040

Pagina 40 van 39