Bijlage 1 Raadsinformatiebrief Maritiem Erfgoed Maassluis (MEM)

ell‘

gemeente

Maassluis

Raadsinformatiebrief

Aan de leden van de Gemeenteraad te Maassluis

onderwerp

Maritiem Erfgoed Maassluis (MEM)

datum

ons kenmerk

272716

bijlage(n)

portefeuillehouder

Burgemeester dr. T.J. Haan

8 APR. 2022 0

Wethouder J.M.H. Evers Wethouder C. Bronsveld-Snoep

Geachte dames en heren, Inleiding Wij willen duurzame stedelijke groei bevorderen door de potentie van maritiem erfgoed te benutten, versterken en verduurzamen. Daarvoor is een 10 jaren ontwikkelplan gemaakt en in de zomer van 2021 door de raad goedgekeurd. Op basis daarvan hebben wij een aanvraag ingediend en toegewezen gekregen van de Erfgoed Deal. Het gaat om een financiële bijdrage van het Rijk van 787.000 inclusief btw, 650.000 exclusief btw. Op 6 oktober 2021 is dit besluit formeel bevestigd en is de uitvoering van het project Maritiem Erfgoed Maassluis van start gegaan. Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het project Maritiem Erfgoed Maassluis. Dit project kiest voor een unieke aanpak, waarin drie elementen elkaar versterken. Hierbij functioneert het maritieme erfgoedensemble van schepen, havens, havenpanden en musea als vliegwiel voor de ontwikkeling van het historische havengebied en de stadskern van Maassluis. • Een gemeenschappelijk vaar- en publieksprogramma versterkt de samenwerking tussen de vrijwilligers van de schepen en de musea en trekt meer bezoekers naar Maassluis.

De ontwikkeling van een Living Lab verbindt de erfgoedvrijwilligers, het onderwijs en het • bedrijfsleven, zorgt voor het testen en toepassen van verduurzamingstechnieken op schepen, havens en havenpanden en verbetert daarmee de energietransitie én de exploitatie van het maritieme ensemble. • Oprichten van een gebiedscoöperatie 'Maritiem historisch Maassluis' - een ondernemende vereniging - borgt de samenwerking tussen de schepen, musea, onderwijs en bedrijfsleven, draagt het gemeenschappelijke vaar- en publieksprogramma en ontwikkelt het Living Lab. De Erfgoedkwartiermakers zorgen voor programmaontwikkeling, procesbegeleiding en projectmanagement. Voor de realisatie van de verschillende deelprojecten wordt met uiteenlopende partners samengewerkt. Een breed scala aan culturele en maritieme organisaties uit Maassluis zet zich actief in om van het project Maritiem Erfgoed Maassluis een succes te maken. Hieronder wordt per deelproject een stand van zaken weergegeven.

Vaarprogramma Het vaarprogramma moet de nieuwe dynamiek in de historische haven van Maassluis zichtbaar maken. Tijdens het vaarseizoen wordt elke zaterdag gevaren met één van de drie schepen van de kleine vloot (Bruinvisch, Tonijn, Steenbank). Aanvullend worden bijzondere tochten georganiseerd met de Furie en de Elbe. In de periode oktober-januari is het vaarschema in overleg met alle betrokken schepen en de Stichting Sleepboothaven Maassluis (SSM) tot stand gekomen en goedgekeurd. Dit is de kern van het programma in 2022: Start van het seizoen is vrijdag 22 april, met het slepen van de Hudson naar Rotterdam. Het testen van het vaarprogramma gebeurt op 23 april, 30 april en 7 mei. Het reguliere varen op zaterdag start op 14 mei. Die start kan onderdeel worden van de vaardag van de SSM. • In het kader van 150 jaar Nieuwe-Waterweg worden 4 zondagen in Maassluis georganiseerd, op 19 juni, 17 juli, 21 augustus en 18 september. • Het vaarprogramma wordt afgerond op zaterdag 15 oktober. Marketing, promotie, kaartverkoop De SSM zorgt dat de schepen met bemanning kunnen varen op de vastgestelde dagen uit het vaarschema. Ervaar Maassluis zorgt dat het vaarprogramma en aanvullende activiteiten in de historische haven zichtbaar worden en dat de vaartochten volgeboekt worden.

Daarvoor krijgt Ervaar Maassluis beschikking over een nieuwe eigen website, met extra modules en een optimaal kaartverkoop systeem. Het bureau Insiders heeft de opdracht gekregen voor de ontwikkeling van de website en het ticketing-systeem. De bouw van de site is begonnen op 20 januari. De nieuwe website met kaartverkoop systeem is gereed voor de start van het seizoen op 22 april. Dan wordt ook begonnen met een nieuw promotie programma, waarbij veel nadruk wordt gelegd op online promotie. Het is de bedoeling om ook vaartochten met de trekschuit als onderdeel op te nemen in het vaarprogramma en in de gemeenschappelijke marketing, promotie en kaartverkoop. Hudson naar Rotterdam, start van het seizoen Op 22 april wordt de Hudson gesleept naar het Maritiem Museum in Rotterdam. Het vertrek van de Hudson wordt een evenement waarvoor ook media worden uitgenodigd. De Hudson wordt gesleept door de Tonijn en de Steenbank. De Hudson zal rond 8.00 uur in de ochtend vertrekken en rond 12.00 uur aankomen in Rotterdam. Vervolgens ligt de Hudson twee weken bij het Maritiem Museum en kan vandaar goed de aandacht vestigen op het vaarprogramma in Maasluis en andere gerelateerde activiteiten in Maassluis. Testprogramma In de eerste drie weken van het vaarprogramma wordt het ticketing-systeem getest, met genodigden uit Maassluis.

De passagiers betalen ieder een kleine bijdrage (ter controle van het betalingssysteem) en krijgen daarvoor een reguliere tocht met lunchpakket. In maart is de werving/selectie van 36 test passagiers gestart, via netwerken in Maassluis. In april start het testen van de boekingen. Op 14 mei zijn alle eventuele aandachtspunten van het online boekingsysteem verwerkt. Bijzonder programma in het kader van 150 jaar Nieuwe Waterweg In het kader van 150 jaar Nieuwe-Waterweg worden vier zondagen in Maassluis georganiseerd, op 19 juni, 17 juli, 21 augustus en 18 september. Schepen uit Rotterdam varen naar Maassluis en omgekeerd varen Schepen uit Maassluis naar Rotterdam. Het Maritiem Museum zorgt voor de programmering in Rotterdam. De project manager 150 jaar Nieuwe waterweg in samenwerking met de SPEM zorgen voor programmering in Maassluis. Daarbij zullen de verschillende culturele organisaties in Maassluis gevraagd worden om zich op deze zondagen te presenteren aan het publiek. De gemeente Rotterdam ontwikkelt de promotie en het programmaboekje inzake deze vier evenementen.

De Erfgoedkwartiermakers ontwikkelen het concept en stemmen af met het Maritiem Museum Rotterdam, de gemeente Rotterdam en de projectmanager 150 Jaar Nieuwe-Waterweg van de gemeente Maassluis. Arrangementen Aanvullend op de bovenbeschreven standaard vaartochten en aanvullende activiteiten, is er in het vaarschema ook ruimte voor de ontwikkeling van arrangementen. De eerste verkennende gesprekken zijn al gevoerd, onder andere met Spido en Party Service Nederland. Op korte termijn gaat er gesproken worden met Rotterdam Partners, het city-marketingbureau van de gemeente Rotterdam. Living Lab en verduurzamingsopdrachten Vanaf oktober jongstleden is gewerkt aan het opstarten van activiteiten. Alvorens deze activiteiten te beschrijven, geven we eerst aan wat de functie van een Living Lab is bij verduurzaming. Functie Living Lab bij verduurzaming Centraal in het versterken van de economie staat het ontwikkelen van een zogenoemd Living Lab. Een Living Lab is een actief samenwerkingsverband tussen bedrijven, beroepsonderwijs en erfgoedorganisaties en wordt een expertisecentrum voor verduurzaming van maritiem erfgoed. Voor Maassluis is het essentieel om erfgoed én werkgelegenheid in de regio te waarborgen. Daarom is er gekozen om dit voor de toekomst op een duurzame manier te organiseren: in het Living Lab wordt dubbel duurzaam gewerkt (aan duurzaamheid én voor de lange termijn).

Het Living Lab verbindt erfgoedvrijwilligers, onderwijs en bedrijfsleven. Concreet ontstaan bij het Living Lab stageplaatsen, afstudeeropdrachten en onderwijsprojecten voor jongeren en het wordt een broedplaats voor startups met regionale uitstraling. Voor de toekomst is het betrekken van zowel studenten en bedrijven aan het Living Lab van grote toegevoegde waarde, omdat leren en kennisdelen de essentie van het Living Lab zijn. Samenwerking bedrijven-erfgoed-onderwijs opzetten In het uitvoeren van verduurzamingsopdrachten in het gebied stimuleren we bedrijven samen te werken met erfgoedorganisaties en beroepsonderwijs. De kern van de technologie bij deze verduurzaming is een modulair energiesysteem bestaande uit PV-panelen, een laadpaal, een managementenergiesysteem en een unieke zeezoutbatterij. De opdrachten die bedrijven in het kader van verduurzaming ondernemen, zijn innovatief en specifiek voor maritiem erfgoed. De businesscase is kansrijk. Samen met arbeidsmarktpartner CrossOver is het project team Maritiem Erfgoed Maassluis de voorbereiding gestart voor het opzetten van een organisatie en netwerk voor de samenwerking bedrijven-erfgoed-opleiding. Er is gestart met het werven van bedrijven en opleidingen op 1 maart a.s. Naast het werven van jongeren is ook het werven van vrijwilligers een aandachtspunt. Dit punt zal worden opgepakt met De Rigel.

Zoektocht naar Huisvesting voor Living Lab activiteiten Voor het huisvesten van de Living Lab activiteiten in het buitenhaven- gebied zijn we op dit moment in een verkennende fase. In de loop van 2022 zal duidelijk worden welk gebouw op welke wijze ingezet kan gaan worden voor het ontwerpen en uitvoeren van verduurzamingsopdrachten van het maritiem erfgoed. Het Living Lab wordt de actieve economische kern van het buiten- en binnenhaven gebied. Het gebouw richten we duurzaam in met expertise van het Duurzaamheid Expertise Centrum gerelateerd aan de Stadswerf Koningspoort te Rotterdam. Ook maken we gebruik van de kennismakelaar Centre for Global Heritage and Development. Dit is een samenwerkingsverband tussen de universiteiten van Leiden, Rotterdam en Delft.

Op den duur zijn er ook mogelijkheden nog meer maritiem erfgoed gerelateerde activiteiten hier onder te brengen. In Maassluis ontstaat zo een dynamische broedplaats van verduurzaming, erfgoed, onderwijs, bedrijvigheid en cultuur. Concept herinrichting havengebied Het gebouw waarin het Lab te zijner tijd wordt gehuisvest heeft een voorbeeldwerking. In samenwerking met Vereniging Hendrick de Keyser en/of Stadsherstel Maassteden (vastgoedspecialisten in erfgoed) zal ook de herbestemming en verduurzaming van monumentale panden in het gebied onderzocht en zo mogelijk ingezet gaan worden, voor onder meer horeca. Dit onderzoek start met de inzet van 24 studenten van de Hogeschool Rotterdam faculteit Gebouwde Omgeving op 24 maart met een briefing voor een zogenaamd Pressure Cooker project. Samen met stakeholders gaan deze studenten vanuit De Rigel van 19 april tot en met 29 april een inrichtingsconcept voor het havengebied ontwikkelen. De bedoeling is dat dit concept op vrijdagochtend 29 april wordt gepresenteerd aan stakeholders en onze stuurgroep. Tijdelijke locatie Living Lab Zo lang er nog geen gebouw is ingericht, zetten we Museumschip de Hudson in als werklocatie voor projectorganisatie, planvorming en engineering. Dit wordt dan de tijdelijke locatie voor het projectteam, werkgroepen en de Living Lab-deelnemers.

We geven de Hudson hiermee een impuls in het bekender maken van de mogelijkheden van het betrekken van jongeren en vrijwilligers. Verduurzamingsopdrachten De verduurzamingsopdrachten zijn een voorbeeld hoe varend erfgoed te verduurzamen en te innoveren. Het gaat in 2022 om research en engineering. Vanaf 17 februari ontwikkelen vier studenten van Rotterdam Maritime & Logistics University of applied sciences samen met Duurzaamheid Centrum Rotterdam een plan van aanpak voor het isoleren van een deel van de Hudson en het vervangen van de verwarming door een duurzame verwarming. Daarbij wordt met PV-panelen en een zeezoutbatterij een off grid verlichtingssysteem ontwikkeld in samenwerking met Dr. Ten (ontwikkelaar van de zeezoutbatterij). Deze verduurzamingsopdrachten bieden jongeren praktische en bijzondere opleidingsplaatsen. Vanaf de zomer van 2022 schalen we op naar 20 jongeren in 2023. Zij zullen samen met bedrijven ook gaan werken aan het leveren van groene stroom aan de Rigel, Steenbank en Elbe. De bedoeling is dat deze jongeren na hun opleiding gaan werken bij de bedrijven met wie het Living Lab samenwerkt en dat in 2023 enkele innovatieve startups voortkomen uit deze samenwerking. Gebiedscoöperatie In het voorjaar van 2022 worden de trajecten in gang gezet die de basis vormen voor de op te richten gebiedscoöperatie `Maritiem historisch Maassluis'.

De coöperatie draagt het gemeenschappelijke vaar- en publieksprogramma en ontwikkelt het Living Lab. Deze ondernemende vereniging borgt de samenwerking tussen de schepen, musea, onderwijs, bedrijfsleven en Ervaar Maassluis. De activiteiten zijn naast varen, educatie ook kennisontwikkeling en kennisdeling. De coöperatie ontwikkelt het verdienmodel o.a. door gezamenlijke inkoop en het in de markt zetten van arrangementen rond het varen. In het voorjaar start het traject dat ervoor zorgt dat het maritieme erfgoed wordt geborgd in de Omgevingsvisie. Showcase Maassluis Alle externe communicatie vanuit het project vatten we samen onder de naam Showcase Maassluis. Het is immers de bedoeling van het Erfgoed Deal Programma dat kennis en ervaring wordt uitgedragen, gedeeld en verder komt. Daarvoor wordt onder meer een artikel gepubliceerd in het blad DEAL!

Er wordt in de reeks podcasts 'Verborgen in het volle zicht' aandacht besteed aan Erfgoed in Maassluis. De (potentieel) betrokkenen bij het project worden in kaart gebracht en viermaal per jaar via een nieuwsbrief geïnformeerd. Los van het feit dat met betrokkenen in de Maassluise gemeenschap zeer frequent contact is. Er is een Klankbordgroep in oprichting die gevraagd en ongevraagd kan adviseren over de uit te voeren projecten. Voor het geheel is een communicatieplan opgesteld waarin stakeholders, communicatiemiddelen en momenten staan. Sturing

De sturing van het project is in handen van de burgemeester, de wethouder cultuur en de wethouder economische zaken en financiën en duurzaamheid bijgestaan door de gemeentesecretaris, project leider en de erfgoedmedewerker. Zij overleggen maandelijks met de gemeentelijk projectleider en de Erfgoedkwartiermakers. Vanuit de inhoud van de projecten is zeer frequent contact met medewerkers van de gemeente. Zij zullen, naast hun contacten met de Erfgoedkwartiermakers en de projectleider, geïnformeerd worden door zeepkistsessies.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Maassluis, meester, de de secretaris,

ing. P.D. Verstoep

Bijlage(n):

Er zijn geen bijlagen toegevoegd.