2.4 Archeologisch onderzoek
Tekst van het document
Verlegging drinkwaterleiden A20, gemeenten Vlaardingen en Midden-Delfland, Antea Group rapport 2017/174. Fens, R.L. / P.C. Teekens, 2017: Antea Group Archeologie 2016/149. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen, gemeente Maassluis, Vlaardingen en Midden-Delfland. Verlegging drinkwaterleiding A20 Blankenburgverbinding, Antea Group rapport 2016/149. Hanemaaijer, M., 2016: Bureau voor Archeologie Rapport 373. Zuidbuurt 5, Maassluis, gemeente Maassluis: een bureau- en inventariserend veldonderzoek in de vorm van boringen. Moerman, S. / A.W.E. Wilbers, 2013: Blankenburgverbinding, Gemeenten Vlaardingen en Rotterdam, IDDS Archeologie Rapport 1581, Noordwijk. Oers, M.S. van, 2015: Historisch vooronderzoek Explosieven. Tracé van het project Nieuwe Westelijke Oeververbinding. Amsterdam. Rooij, J.A.G. van , 2014: Zuidbuurt 33 te Maassluis, een Bureauonderzoek, ADC Rapport 3536. SIKB, 2008: Archeologische standaard boorbeschrijving, Archeologie Leidraad, Gouda. STIBOKA 1976. Bodemkaart van Nederland 1: 50 000 Amersfoort 32 West. Wageningen, Stichting voor Bodemkartering. Visser, C. A. / R. Schrijvers / R.M. van Heeringen, 2014: Actualisatie archeologische beleidskaart van de gemeenteMaassluis (2014), Vestigia rapport V1228, Amersfoort. Vos, P. / M. IJsselstijn / S. Jongma / S.
de Vries, 2017: Het ontstaan van Westland-Delfland, gebaseerd op paleolandschappelijk onderzoek en getijsysteemkennis. Toelichting op de regionale paleolandschappelijke kartering, uitgevoerd in het kader van het uitbrengen van de Atlas van het Westland, Delft (DAR 130). Vries, F. de / W.J.M. de Groot / T. Hoogland / J. Denneboom 2003. De Bodemkaart van Nederland digitaal: Toelichting bij inhoud, actualiteit en methodiek en korte beschrijving van additionele informatie. Alterra-rapport 811, Wageningen (Alterra). Wilbers, A.W.E./ R. Broekhof, 2019: Plan van aanpak. Zuidbuurt 13 en 17 in Maassluis, gemeente Maassluis, Noordwijk (Intern rapport, IDDS Archeologie).
27
IDDS Archeologie rapport 2270 Versie 1.2 (concept)
Websites beeldbank.cultureelerfgoed.nl ikme.nl landschapinnl.nl/bronnen-en-kaarten/militaire-landschapskaart www.ahn.nl www.archieven.nl www.bodemloket.nl www.topotijdreis.nl www.rce.webgispublisher.nl
28
IDDS Archeologie rapport 2270 Versie 1.2 (concept)
Lijst van afkortingen en begrippen Afkortingen AHN AMK AMZ Archis ASB AWN BP GHG GLG GPS indet KNA mv NAP PvA PvE RCE SIKB
Actueel Hoogtebestand Nederland Archeologische Monumenten Kaart Archeologische Monumentenzorg Archeologisch Informatie Systeem Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland Before Present (Present = 1950) Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand Gemiddeld Laagste Grondwaterstand Global Positioning System ondetermineerbaar Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie maaiveld (het landoppervlak) Normaal Amsterdams Peil Plan van Aanpak Programma van Eisen Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer
Verklarende woordenlijst 14C-datering (ook wel C14-datering) Bepaling van gehalte aan radioactieve koolstof 14C van organisch materiaal (hout, houtskool, veen, schelpen e.d.) waaruit de 14Couderdom kan worden afgeleid. Deze ouderdom wordt opgegeven in jaren vóór 1950 na Chr. (jaren BP) met daaraan toegevoegd de aan de meting verbonden mogelijke afwijking (standaarddeviatie) Allerød tijd Korte, relatief warme periode uit de laatste ijstijd (Weichselien), ca. 11.80011.000 jaar geleden antropogeen Ten gevolge van menselijk handelen (door mensen veroorzaakt/gemaakt) Archis-melding Elke melding bij het centraal informatiesysteem (Archis) artefact Alle door de mens vervaardigde of gebruikte voorwerpen bioturbatie Verstoring van de oorspronkelijke bodemstructuur en/of transport van materiaal door plantengroei en dierenactiviteiten Bølling tijd Korte, relatief warme periode uit de laatste ijstijd (Weichselien), ca. 13.50012.000 jaar geleden Boreaal Tijdvak, onderafdeling van het Holoceen, gekarakteriseerd door een gematigd en continentaal klimaat en een bebost landschap gedomineerd door loofbomen (datering ca. 6800-5500 voor Chr.) buitendijks Gronden die aan de rivierzijde van een dijk liggen.
In het buitendijkse gebied liggen de uiterwaarden castellum Romeins legerkamp conservering Mate waarin grondsporen, anorganische en organische archeologische resten bewaard zijn couperen Het maken van één of meer verticale doorsneden door een spoor of laag om de aard, diepte, vullingen, vorm en relaties met andere fenomenen vast te stellen crematie Begraving met gecremeerd menselijk bot crevasse Doorbraakgeul door een oeverwal dagzomen Aan de oppervlakte komen, zichtbaar worden van gesteenten (met inbegrip van zand, klei, etc.) debiet Het aantal m3 water dat op een bepaald punt in een rivier per seconde passeert
29
IDDS Archeologie rapport 2270 Versie 1.2 (concept)
dekzand
Dryas Edelmanboor Eemien eerdgrond eolisch estuarien estuarium fluviatiel fluvioglaciaal fluvioperiglaciaal gaafheid grondmorene haakwal Hollandveen Holoceen horizont humeus ijzeroer in situ inhumatie interstadiaal kom kreek kronkelwaard kwel kwelder laag leem Limes lithologie löss lutum meander
Fijnzandige afzettingen die onder periglaciale omstandigheden voornamelijk door windwerking ontstaan zijn; de dekzanden van het Weichselien vormen in grote delen van Nederland een ‘dek’ (Formatie van Boxtel) Laatste gedeelte van de laatste ijstijd (Weichselien), ca. 20.000-10.000 jaar geleden Een handboor voor bodemonderzoek Interglaciaal tussen de voorlaatste en laatste ijstijd (Saalien en Weichselien), ca. 130.000-120.000 jaar geleden Grond met een humushoudende minerale bovengrond van meer dan 50 cm, ontstaan door invloed van de mens Door de wind gevormd, afgezet Afgezet in een estuarium Inham aan de kust waarin met name het getijde grote invloed uitoefent op het landschap, bijvoorbeeld de Westerschelde Door rivieren gevormd, afgezet Door smeltwater (afkomstig van gletsjers) afgezet Door stromend water onder periglaciale omstandigheden afgezet Mate van (fysieke) verstoring van de bodem, zowel in verticale zin (diepte) als in horizontale zin (omvang) Het door het landijs aangevoerde en na afsmelten achtergebleven mengsel van leem, zand en stenen. De afzetting wordt vaak aangeduid als keileem zie spits Holocene formatie, ontstaan tussen 3500 en 1500 voor Chr. Jongste geologisch tijdvak dat nog steeds voortduurt (vanaf de laatste ijstijd: ca.
8800 jaar voor Chr.) Kenmerkende laag binnen de bodemvorming Organische stoffen bevattend; bestaande uit resten van planten en dieren in de bodem IJzeroxidenhydraat, een ijzererts dat vooral in vlakke landstreken, in dalen en moerassige gebieden op geringe diepte voorkomt Achtergebleven op exact de plaats waar de laatste gebruiker het heeft gedeponeerd, weggegooid of verloren Begraving met niet gecremeerd menselijk bot Een warmere periode tijdens een ijstijd (glaciaal) Laag gebied waar na overstroming van een rivier vaak water blijft staan en klei kan bezinken Waterweg waarbij het water vanuit zee of rivier onder invloed van het getijde inen uitstroomt Deel van een stroomgebied omgeven – en grotendeels opgebouwd – door een meander Door hydrostatische druk aan het oppervlakte treden van grondwater zie schor Een vervolgbare grondeenheid die op archeologische of geologische gronden als eenheid wordt onderscheiden Grondsoort die wordt gekenmerkt door een samenstelling van meer dan 50% silt, minder dan 50% zand en minder dan 25% klei de noordgrens van het Romeinse rijk Wetenschap die zich bezighoudt met de beschrijving en het ontstaan van de sedimentaire gesteenten Door de wind gevormde afzetting van zeer fijnkorrelig materiaal waarvan het overgrote deel van de korrels (60-85%) kleiner is dan 63 µm Kleideeltjes kleiner dan 2 µm Min of meer regelmatige lusvormige rivierbocht
30
IDDS Archeologie rapport 2270 Versie 1.2 (concept)
meanderen motte oeverafzetting oeverwal OSL-datering
oxidatie palynologie plaggendek plangebied Pleistoceen
Pleniglaciaal podzol pollenanalyse
potstal prehistorie rivierduin Saalien schor silt slak slik solifluctie spieker spits strandvlakte strandwal
strang stratigrafie stroomgordel
(van rivieren of beken) Zich bochtig door het landschap slingeren Type laatmiddeleeuws kasteel (vaak een ronde burcht met toren) geplaatst op een meestal kleine, kunstmatige verhoging Rug langs een rivier, bestaande uit overwegend kleiafzettingen Langgerekte rug langs een rivier of kreek, ontstaan doordat bij het buiten de oevers treden van de stroom het grovere materiaal het eerst bezinkt Dateringsmethode waarmee op grond van energieverval kan worden bepaald wanneer een fragment kwarts (zand) voor het laatst heeft blootgestaan aan direct zonlicht Reactie met zuurstof (roesten/corrosie bij metalen; ‘verbranding’ bij veen) Zie pollenanalyse Verhoogd bouwland, ontstaan door ophoging ten gevolge van bemesting. Voor de bemesting werden plaggen of met zand vermengde potstalmest opgebracht Gebied waarbinnen de realisering van de planvorming het bodemarchief kan bedreigen Geologisch tijdperk dat ca. 2,3 miljoen jaar geleden begon. Gedurende deze periode waren er sterke klimaatswisselingen van gematigd warm tot zeer koud (de vier bekende ijstijden). Na de laatste ijstijd begon het Holoceen (ca. 8800 voor Chr.) Koudste periode van de laatste ijstijd (het Weichselien) ca. 20.000-13.000 jaar geleden Goed ontwikkelde bodem in gebieden met veel neerslag De bestudering van fossiele stuifmeelkorrels en sporen waardoor een beeld van de vegetatiegeschiedenis gevormd kan worden.
Uit de vegetatiegeschiedenis kan het klimaat worden gereconstrueerd Uitgediepte veestal Dat deel van de geschiedenis waarvan geen geschreven bronnen bewaard zijn gebleven Door verstuiving uit een riviervlakte hierlangs ontstaan duin (in Nederland meestal Weichselien of Vroeg Holoceen van ouderdom) Voorlaatste ijstijd, waarin het landijs tot in Nederland doordrong en de stuwwallen werden gevormd, ca. 200.00-130.000 jaar geleden Zandgrond in een getijdenwater; staat alleen onder water bij zeer hoog tij, begroeid Zeer fijn sediment met grootte 2-63 µm Steenachtig afval van metaal- of aardewerkproductie Zandgrond in een getijdenwater; staat onder water bij vloed en valt droog bij eb, kwelder onbegroeid; wad Het hellingafwaarts bewegen van met water verzadigd verweringsmateriaal, o.a. bij een permanent bevroren ondergrond Op palen geplaatst opslaghuisje Een langgerekte zandrug die in de richting van de algemene zeestromingen uitgroeit in de monding van een estuarium Groot vlak zandig gebied tussen twee strandwallen Langs de kust gevormde langgerekte zandrug die uitsteekt boven het gemiddelde hoogwaterniveau; geeft in Nederland de oude ligging van de kustlijn weer Met water gevulde, van de hoofdstroom afgesneden-‘dode’- meander Opeenvolging van lagen in de bodem Het geheel van rivieroeverwal-, rivierbedding- en kronkelwaard-afzettingen, al dan niet met restgeul(en)
31
IDDS Archeologie rapport 2270 Versie 1.2 (concept)
stroomrug
stuwwal terras (rivier-) vaaggronden verbruining vicus vindplaats Weichselien zavel zeldzaamheid
Oude riviergeul die zodanig is opgehoogd met zandige afzettingen dat de rivier een nieuwe loop heeft gekregen; blijft door inklinking van de komgebieden als een rug in het landschap liggen Door de druk van het landijs in het Saalien opgedrukte rug van scheefgestelde preglaciale sedimenten Door een rivier verlaten en daarna versneden dalbodem Minerale gronden zonder duidelijke podzol-B-horizont, zonder briklaag en zonder minerale eerdlaag Proces van bodemvorming waarbij de bodem egaal (roest)bruin van kleur wordt Een burgerlijke nederzetting uit de Romeinse tijd met een stedelijk karakter maar zonder stadsrechten Ruimtelijk begrensd gebied waarbinnen zich archeologische informatie bevindt Geologische periode (laatste ijstijd, waarin het landijs Nederland niet bereikte), ca. 120.000-10.000 jaar geleden Grondsoort die tussen 8 en 25% lutum (kleideeltjes kleiner dan 2 µm) bevat Mate waarin een bepaald type monument schaars is (of is geworden) voor een periode of in een gebied
32
Bijlage 1: Topografische kaart 77000
78000
79000
80000
81000
76000
77000
78000
79000
80000
81000
440000
440000
76000
439000
439000
438000
438000
437000
437000
436000
436000
435000
435000
Legenda plangebied
IDDS 's- Gravendijckseweg 37 2201 CZ Noordwijk IDDS.NL
Postbus 126 2200 AC Noordwijk info@idds.nl T 071 - 402 85 86
integrale exper se bij ruimtelijke ontwikkeling
Project: Zuidbuurt 13 en 17, Maassluis OM nr.: 4701648100 Versie: 1 Projectnr.: 58970419 Formaat: A4 Schaal: Datum: 30-4-2019 Tekenaar: DLE
Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
Pagina 1 / 13
0
Boring:
1
Boring:
2
Boring:
3
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
X:
78902,41
X:
78875,36
X:
78848,32
Y:
437664,69
Y:
437642,47
Y:
437620,25
Hoogte (m NAP):
-1,929
Hoogte (m NAP):
-1,917
Hoogte (m NAP):
-1,937
-193
gras Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen schelpen, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
0
-192
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
0
-194
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-223
50 -253
Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig roesthoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, geleidelijk, kleilagen, kalkrijk 100
-293
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, grijs, kalkrijk
-242
-262
Klei, zwak zandig, zwak roesthoudend, grijs, Geroerd pakket, scherp, kalkrijk Klei, zwak zandig, sporen schelpen, laagjes zand, grijs, Basis naar top afname in hoeveelheid hoeveelheid en dikte zandlagen, geleidelijk, kalkrijk
100
50
-244
Klei, sterk siltig, zwak roesthoudend, sporen schelpen, groengrijs, geleidelijk, kalkrijk
100
-324
150
150
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, laagjes zand, beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk
150
-362
-364
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, kalkrijk 200
200
Klei, matig zandig, laagjes zand, laagjes detritus, grijs, Meer en dikkere zandlagen dan bovenliggend interval, geleidelijk, kalkrijk
200
-424
250
-443
Klei, zwak zandig, sporen schelpen, grijs, scherp, kalkrijk 250
250
-472
-469 -474
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 2 / 13
0
50
Boring:
4
Boring:
5
Boring:
6
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78821,28
X:
78794,23
X:
78767,19
Y:
437598,03
Y:
437575,82
Y:
437553,60
Hoogte (m NAP):
-1,938
Hoogte (m NAP):
-1,895
Hoogte (m NAP):
-2,056
-194
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, sterk roesthoudend, zwak puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-244
-264
Klei, sterk siltig, matig plastichoudend, donkergrijs, Piepschuim, scherp, kalkrijk Klei, sterk siltig, sporen schelpen, licht groengrijs, Aan de basis 40 cm detritus aanwezig, scherp, kalkrijk
100
0
50
-189
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
-239
-260
Klei, sterk siltig, sterk roesthoudend, grijs, Geroerd pakket, scherp, kalkrijk Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, Bovenste helft groenig kleur, roest?, scherp
100
0
-206
50 -266
-281
100
-306
Veen, sterk kleiïg, bruin, diffuus, rietveen, zwak amorf
150
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, grijs, geleidelijk, kalkrijk Klei, sterk siltig, sporen schelpen, licht groengrijs, geleidelijk, kalkrijk Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, klei is matig stevig, enkele veenbanden, basis 30 cm rommelig (verspeeld?), aan de basis schelpresten, scherp, kalkrijk
-334
150
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig puinhoudend, grijsbruin, Roest 2 in onderste helft, scherp, kalkrijk
150
-369
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf 200
-394
-380
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
200
200
-430
250
-481
Veen, mineraalarm, bruin, Enkele kleilaag van 2 cm, rietveen, zwak amorf 300
350
-556
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 3 / 13
0
50
Boring:
7
Boring:
8
Boring:
9
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78740,15
X:
78713,10
X:
78686,06
Y:
437531,38
Y:
437509,16
Y:
437486,94
Hoogte (m NAP):
-2,049
Hoogte (m NAP):
-2,092
Hoogte (m NAP):
-2,093
-205
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig roesthoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-255
-275
Klei, sterk siltig, lichtgrijs, Geroerd?, geleidelijk, Weinig gevlekt bruin, kalkrijk
0
50
-209
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen baksteen, bruin, Geroerd, scherp, kalkloos
-259
Klei, sterk siltig, grijs, Enkele donkergrijze vlekken, geleidelijk, kalkloos
0
50
-209
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, scherp, kalkloos
-259
Klei, sterk siltig, zwak schelphoudend, grijs, geleidelijk, kalkloos
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, zwak detritus, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk 100
150
100
-355
Veen, mineraalarm, bruin, geleidelijk, rietveen, zwak amorf
-309
Veen, mineraalarm, bruin, Top is veraard, rietveen, zwak amorf
150
100
-309
Veen, mineraalarm, rietveen, zwak amorf
150
-395
200
-405
Klei, sterk siltig, lichtgrijs, kalkrijk
200
-409
200
-409
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 4 / 13
0
Boring:
10
Boring:
11
Boring:
12
Datum:
13-05-2019
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
X:
78655,29
X:
78921,45
X:
78908,13
Y:
437471,70
Y:
437674,52
Y:
437630,16
Hoogte (m NAP):
-1,941
Hoogte (m NAP):
-1,959
Hoogte (m NAP):
-1,908
-194
beton Volledig beton, scherp
0
-196
-210
gras Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, scherp, kalkloos
0
-191
Klei, sterk siltig, grijs, Geroerd, geleidelijk, kalkrijk
landbouwgrond Klei, sterk siltig, matig puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-236
50
-244
Klei, sterk siltig, grijs, scherp, kalkloos
Klei, sterk siltig, zwak roesthoudend, grijsbeige, Geroerd pakket, scherp, kalkrijk
50
50 -251
Klei, zwak zandig, matig roesthoudend, laagjes zand, grijs, Enkele zandlaagjes, geleidelijk, kalkrijk
-266
100
100
-296
Zand, zeer fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Zand met veel kleilgen, kleilagen, kalkrijk
-324
150
200
250
-344
Klei, sterk zandig, sporen schelpen, laagjes zand, grijs, geleidelijk, zandlagen, kalkrijk 100
Klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, scherp, kalkloos Veen, sterk kleiïg, laagjes klei, bruin, geleidelijk, rietveen, zwak amorf
-394
Veen, mineraalarm, rietveen, zwak amorf
-444
150
150
200
200
250
250
-291
Klei, sterk zandig, sporen schelpen, laagjes zand, grijs, geleidelijk, kalkrijk
-341
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, bruin, Afwisselend klei en zandlagen, lagen zijn van verschillende dikte, scherp, kleilagen, kalkrijk
-476
300
350
400
-616 -621 -631
450
-641
-671
Veen, mineraalarm, bruin, scherp, rietveen, zwak amorf Veen, sterk kleiïg, bruin, scherp, rietveen, zwak amorf Veen, mineraalarm, bruin, geleidelijk, rietveen, zwak amorf Klei, zwak zandig, grijs, kalkrijk
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 5 / 13
0
Boring:
13
Boring:
14
Boring:
15
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78881,08
X:
78854,04
X:
78826,15
Y:
437607,95
Y:
437585,72
Y:
437565,55
Hoogte (m NAP):
-1,88
Hoogte (m NAP):
-1,834
Hoogte (m NAP):
-1,896
-188
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
0
-183
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak puinhoudend, bruin, scherp, kalkrijk
0
-190
-210
-228
Klei, zwak zandig, sporen schelpen, laagjes zand, grijsblauw, Top is donkerblauw, geleidelijk, kalkrijk
50
100
-288
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Basis voornamelijk zand met kleilagen, naar de top kleiiger, kan niet dieper boren, want sediment valt uit boor omdat het zand is, geleidelijk, kalkrijk
150
50
50
200
Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak roesthoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-243
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk
100
-260
100
-290
150
-333
Klei, sterk siltig, zwak roesthoudend, laagjes zand, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkrijk
Klei, sterk siltig, laagjes zand, zwak roesthoudend, sporen schelpen, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk
150
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, laagjes zand, grijs, geleidelijk, kalkrijk Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, kleilagen, kalkrijk
200
Klei, sterk siltig, zwak roesthoudend, groengrijs, Geroerd pakket, geleidelijk, kalkrijk
Klei, sterk siltig, laagjes zand, sporen schelpen, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk
-308
-353
-388
-240
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig puinhoudend, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
-370
Klei, zwak zandig, laagjes zand, sporen schelpen, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk
200
-410
Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkrijk 250
250
-463
300
-510
Klei, zwak zandig, laagjes klei, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkrijk 350
-540
-570
400
-590
Klei, zwak zandig, sporen schelpen, grijs, Aan de basis enkele schelpfragmenten, scherp, kalkrijk Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 6 / 13
0
Boring:
16
Boring:
17
Boring:
18
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78798,39
X:
78772,91
X:
78745,87
Y:
437542,61
Y:
437519,07
Y:
437496,85
Hoogte (m NAP):
-1,863
Hoogte (m NAP):
-2,014
Hoogte (m NAP):
-2,014
-186
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak puinhoudend, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
0
-201
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig puinhoudend, zwak glashoudend, sporen baksteen, grijsbruin, scherp, kalkrijk
0
-201
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
-241
50
-236
-256
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, donkergrijs, Geroerd, scherp, Weinig gevlekt bruin, kalkloos
50
-251
-276
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, grijs, geleidelijk, kalkrijk 100
-286
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, laagjes zand, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk
100
-301
Klei, sterk siltig, zwak humeus, sterk roesthoudend, bruingrijs, geleidelijk, kalkloos Klei, sterk siltig, groengrijs, geleidelijk, Veel gevlekt donkergrijs, kalkrijk
50 -261
-291
100
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, sporen detritus, grijs, Aan de basis enkele schelpresten, scherp, kalkrijk
-326
150
150
150
200
200
200
250
-436
Zand, uiterst fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, lichtgrijs, kleilagen, kalkrijk
Klei, sterk siltig, matig humeus, zwak baksteenhoudend, donker blauwgrijs, Geroerd pakket met blauwe kleur. Gerelateerd aan landgebruik?, scherp Klei, sterk siltig, matig humeus, sporen baksteen, donkergrijs, scherp, kalkloos Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, scherp, kalkrijk Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
-401
250
-481
300
-486
300
-501
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 7 / 13
0
Boring:
19
Boring:
20
Boring:
21
Datum:
14-05-2019
Datum:
13-05-2019
Datum:
13-05-2019
X:
78718,82
X:
78696,96
X:
78666,30
Y:
437474,63
Y:
437449,77
Y:
437430,31
Hoogte (m NAP):
-2,049
Hoogte (m NAP):
-1,896
Hoogte (m NAP):
-1,94
-205
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen baksteen, bruin, scherp, kalkrijk
0
-190
Klei, sterk siltig, matig humeus, donkergrijs, geleidelijk, kalkrijk
-280
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkloos 100
-305
-320
-335
Klei, sterk siltig, grijs, Klei met veenbrokken, geroerd, geleidelijk, kalkrijk
-194
grind Volledig puin, Repac, aan de basis een bakstee (klinker)
Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen baksteen, bruingrijs, geleidelijk, kalkrijk 50
-240 -250
Klei, zwak zandig, grijs, Gestaakt ivm leiding. Punt kan niet worden verplaatst want betonnen vloer, kalkrijk
50
-274
Klei, matig zandig, sporen baksteen, zwak puinhoudend, grijs, geleidelijk, kalkrijk
100
Klei, sterk siltig, grijs, scherp, kalkrijk Veen, mineraalarm, bruin, geleidelijk
150
0
-210
-245
50
beton Volledig beton, scherp
150
-344
Klei, zwak zandig, grijs, scherp, kalkrijk
-374
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf 200
200
-414
250
-485
300
-505
Klei, matig siltig, matig riethoudend, lichtgrijs, Basis naar top toename in humeusiteit, kalkrijk
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 8 / 13
0
Boring:
22
Boring:
23
Boring:
24
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
X:
78679,53
X:
78971,54
X:
78940,89
Y:
437412,04
Y:
437641,51
Y:
437617,85
Hoogte (m NAP):
-1,479
Hoogte (m NAP):
-1,703
Hoogte (m NAP):
-1,987
-148
tegel Zand, matig fijn, zwak siltig, beige, Ophoogzand, scherp
0
-178
0
100
-270
50
-269
Klei, sterk zandig, sporen schelpen, laagjes zand, zwak roesthoudend, grijs, geleidelijk, kalkrijk Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Zand met veel kleilagen, dikte kleilagen varieert van enkele mm tot enkele cm, kleilagen, kalkrijk
150
gras Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, scherp, kalkrijk
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, geleidelijk, kalkrijk
-240
Zand, matig fijn, zwak siltig, sterk puinhoudend, matig baksteenhoudend, donkergrijs, Teveel baksteen en puin om verder te boren. Op twee verscillende locaties geprobeerd te boren, zelfde resultaat, kalkrijk
-199
-229
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, grijsbeige, scherp, kalkrijk
50
-218 -228
gras Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, scherp, kalkrijk
-200
Klei, zwak zandig, zwak schelphoudend, sporen baksteen, donkergrijs, geleidelijk, kalkrijk
50
-170
Klei, matig zandig, laagjes zand, sporen schelpen, grijs, Veel zandlagen, kan niet verder boren. Sediment valt uit boor omdat het zand is. Tot 280 cm gestoken, maar te andig, zandlagen, kalkrijk
100
150 -359
Zand, matig fijn, zwak siltig
200
200
250
250
-450
-479
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 9 / 13
0
Boring:
25
Boring:
26
Boring:
27
Datum:
15-05-2019
Datum:
15-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78913,85
X:
78886,80
X:
78859,76
Y:
437595,63
Y:
437573,41
Y:
437551,19
Hoogte (m NAP):
-1,956
Hoogte (m NAP):
-1,898
Hoogte (m NAP):
-1,879
-196
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
0
-190
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
0
-188
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
-230
50
-246
Klei, matig zandig, zwak roesthoudend, beigegrijs, geleidelijk
Klei, matig zandig, matig roesthoudend, sporen schelpen, laagjes zand, beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk
50
50
-238
-263
Klei, sterk zandig, sterk plastichoudend, matig roesthoudend, grijs, Piepschuim, scherp, kalkrijk Klei, sterk zandig, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkrijk
100
100
-290
Zand, matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, sporen schelpen, grijs, Basis naar top toename in dikte kleilagen, geleidelijk, kleilagen, kalkrijk
-306
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, beigegrijs, Wisselende dikte van kleilagen, 150-160 en 180-190 voornamelijk klei met zandlagen; afwisselde klei en zandlagen, kleilagen, kalkrijk
150
150
-340
-370
200
200 -405
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Enkele kleilagen, geleidelijk, kalkrijk Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Veel dikke kleilagen, geleidelijk, kleilagen, kalkrijk
100 -298
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Enkele kleilaag, geleidelijk, kalkrijk 150
200
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, grijs, Enkele kleilagen, kalkrijk 250
250
-476
-440
250
-438
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, grijs, kalkrijk -468
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 10 / 13
0
Boring:
28
Boring:
29
Boring:
30
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
Datum:
14-05-2019
X:
78832,72
X:
78807,60
X:
78778,63
Y:
437528,98
Y:
437508,50
Y:
437484,54
Hoogte (m NAP):
-1,812
Hoogte (m NAP):
-2,056
Hoogte (m NAP):
-2,054
-181
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, grijsbruin, geleidelijk, kalkrijk
0
-206
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, matig puinhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk
0
-205
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen schelpen, matig roesthoudend, bruin, geleidelijk, kalkrijk
-246
50
-231
-256
100
-281
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, grijs, Geroerd pakket, scherp, kalkrijk
50
-281
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, laagjes klei, lichtgrijs, kalkrijk
Klei, sterk siltig, matig roesthoudend, lichtgrijs, Geroerd pakket, geleidelijk, Veel gevlekt bruin, kalkrijk Klei, matig zandig, sporen schelpen, lichtgrijs, Veel zandlagen, geleidelijk, aan de basis zandig, zandlagen, kalkrijk
100
50
-255
-280
Klei, sterk siltig, lichtgrijs, Geroerd pakket, scherp, Veel gevlekt bruin, kalkrijk Klei, sterk siltig, donker groengrijs, Grijsgroene kleur is roest of door landgebruik?, geleidelijk, kalkrijk
100
-330
150
150
150
200
200
200
Klei, sterk siltig, laagjes zand, laagjes detritus, lichtgrijs, Enkele zandlagen in de bovenste helft van het pakket, basis 5 cm licht humeus, onderste helft van pakket iets zandiger dan bovenste helft, geleidelijk, kalkrijk
-426
-446
250
Zand, uiterst fijn, zwak siltig, sporen schelpen, grijs, kalkrijk 250
-475
Veen, sterk kleiïg, bruin, rietveen, zwak amorf
-461
300
-505
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 11 / 13
0
50
Boring:
31
Boring:
32
Boring:
33
Datum:
14-05-2019
Datum:
13-05-2019
Datum:
13-05-2019
X:
78751,59
X:
78739,23
X:
78705,50
Y:
437462,33
Y:
437431,26
Y:
437420,47
Hoogte (m NAP):
-2,087
Hoogte (m NAP):
-2,079
Hoogte (m NAP):
-1,867
-209
landbouwgrond Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, scherp, kalkloos
-259
Klei, sterk siltig, sterk plastichoudend, grijs, Veel piepschuim, scherp
0
-208 -218
tegel Onder klinker bevindt zich repac laag. Kan niet verder boren. Twee andere locaties in de nabijheid geboord. Zelfde resultaat
0
tegel Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtbeige, Ophoogzand, scherp
-227
Zand, matig fijn, zwak siltig, donkergrijs, Zand gemengd met klei. Aan de basis stenen. Steen van 6 cm, geleidelijk, kalkrijk
50
-289
-267
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, De basis 5cm is licht humeus, geleidelijk, kalkrijk
100
-187
Klei, sterk siltig, sporen schelpen, grijs, geleidelijk, kalkloos 100
-327
150
Klei, sterk siltig, matig humeus, licht grijsbruin, geleidelijk, kalkloos
150
-357
Veen, mineraalarm, bruin, geleidelijk, rietveen, zwak amorf 200
200
-387
Veen, mineraalarm, grijsbruin, scherp, rietveen, matig amorf -417
Klei, matig siltig, grijs, Klei gemengd met veen, geleidelijk, kalkrijk
-449
Klei, sterk siltig, sterk humeus, zwak riethoudend, bruin, Bijna veen, kalkloos
250
250
-457
Veen, sterk kleiïg, bruin, scherp, rietveen, matig amorf 300
-509
300
350
400
-587
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 12 / 13
0
Boring:
34
Boring:
35
Boring:
36
Datum:
13-05-2019
Datum:
13-05-2019
Datum:
13-05-2019
X:
78620,84
X:
78608,82
X:
78635,38
Y:
437421,34
Y:
437396,39
Y:
437457,67
Hoogte (m NAP):
-1,783
Hoogte (m NAP):
-0,451
Hoogte (m NAP):
-1,584
-178
tegel Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtbeige, Ophoogzand, scherp
0
-45
grind Volledig puin, scherp
0
-158
tuin Zand, matig fijn, zwak siltig, grijs, geleidelijk, kalkloos
-208
Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruingrijs, Geroerd?, geleidelijk, kalkrijk
50
50
50
-208
Klei, sterk siltig, grijs, kalkrijk
-243 -115
Klei, sterk siltig, grijs, scherp, kalkrijk
100
Klei, sterk siltig, creme, Straatkant geroerd met klei, scherp, Veel gevlekt donkergrijs 100
-248
Klei, sterk siltig, zwak humeus, zwak riethoudend, bruingrijs, Geroerd pakket, scherp, kalkloos
100
-165 -308
150
-328
Veen, zwak kleiïg, scherp, rietveen, matig amorf Klei, zwak zandig, grijs, geleidelijk, kalkrijk
-185
150
Klei, sterk siltig, zwak humeus, sporen baksteen, zwak plastichoudend, grijs, scherp, kalkrijk Klei, sterk siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, kalkrijk
-298
150 -318
Veen, mineraalarm, bruin, rietveen, zwak amorf
-353
Klei, sterk siltig, zwak humeus, bruingrijs, geleidelijk, kalkloos 200
250
-378
Veen, sterk kleiïg, rietveen, zwak amorf
-428
Klei, matig siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkloos
-348
200
-245
Klei, zwak zandig, sporen schelpen, lichtgrijs, scherp, kalkrijk
250
300
-345 -355
-385
350
-395
Veen, mineraalarm, bruin, scherp, rietveen, zwak amorf Klei, matig siltig, sporen schelpen, lichtgrijs, scherp, kalkrijk Klei, matig siltig, matig humeus, bruin, kalkloos
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Pagina 13 / 13
0
Boring:
37
Datum:
15-05-2019
X:
78684,12
Y:
437385,34
Hoogte (m NAP):
-0,508
-51
tegel Zand, matig fijn, zwak siltig, beige, Ophoogzand, scherp
-91
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak plastichoudend, bruin, scherp, kalkrijk
50
-121
100
-151
Zand, matig fijn, zwak siltig, sterk humeus, zwak plastichoudend, donkergrijs, Concreties aanwezig, geleidelijk, kalkrijk Klei, zwak zandig, sporen schelpen, laagjes zand, cremebeige, Klei met zandlagen, minder snelle afwisseling tussen zand en kleilagen dan in noordelijk deel plangebied, zandlagen, kalkrijk
150
200
250
-331
Projectcode: 58970419 getekend volgens NEN 5104
Legenda (conform NEN 5104) grind
klei
geur
Grind, siltig
Klei, zwak siltig
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
geen geur zwakke geur matige geur sterke geur
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig
uiterste geur
olie geen olie-water reactie zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie Klei, matig zandig
Klei, sterk zandig
zand
uiterste olie-water reactie
p.i.d.-waarde >0
Zand, kleiïg
>1 >10 Zand, zwak siltig
>100
leem
>1000
Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
>10000
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
monsters geroerd monster
Zand, uiterst siltig
overige toevoegingen zwak humeus
ongeroerd monster volumering
veen Veen, mineraalarm
matig humeus
overig bijzonder bestanddeel
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
Gemiddeld laagste grondwaterstand slib
water
Legenda afkortingen Archeologische Boorbeschrijving (conform ASB 2008) Percentages en Mediaan Klasse Zandmediaan Uiterst fijn 63-105 µm Zeer fijn 105-150 µm Matig fijn 150-210 µm Matig grof 210-300 µm Zeer grof 300-420 µm Uiterst grof 420-2000 µm Nieuwvormingen (1=spoor, 2=weinig, 3=veel) Afkorting Nieuwvormingen FEC IJzerconcreties FFC Fosfaatconcreties FOV Fosfaatvlekken MNC Mangaanconcreties ROV Roestvlekken VIV Vivianiet VKZ Verkiezeling ZAV Zandverkittingen Bodemkundige interpretaties Code Bodemkundige interpretaties BOD Bodem BOV Bouwvoor ESG Esgrond GLE Gleyhorizont HIN Humusinspoeling INH Inspoelingshorizont KAT Katteklei KBR Klei, brokkelig LOO Loodzand MOE Moedermateriaal OMG Omgewerkte grond OPG Opgebrachte grond OXR Oxidatie-reductiegrens POD Podzol RYP Gerijpt TKL Top kalkloos TRP Terpaarde UIT Uitspoelingshorizont VEN Vegetatieniveau VNG Gelaagd vegetatieniveau VRG Vergraven
Bodemhorizont Code Bodemhorizont BHA A-horizont BHAB BHAC BHAE BHB BHBC BHC BHE BHEB BHO BHR
AB-horizont AC-horizont AE-horizont B-horizont BH-horizont C-horizont E-horizont EB-horizont O-horizont R-horizont
Omschrijving Minerale bovengrond Overgangshorizont Overgangshorizont Overgangshorizont Inspoelingshorizont Overgangshorizont Uitgangsmateriaal Uitspoelingshorizont Overgangshorizont Strooisellaag Vast gesteente
Sedimentaire karakteristiek, laaggrens Afkorting Afmeting Klasse overgangszone BDI ≥ 3,0 - < 10,0 cm Basis diffuus BGE ≥ 0,3 - < 3,0 cm Basis geleidelijk BSE < 0,3 cm Basis scherp Kalkgehalte Code Kalkgehalte CA1 Kalkloos CA2 Kalkarm CA3 kalkrijk Archeologische indicatoren (1=spoor, 2=weinig, 3=veel) Code Omschrijving AWF Aardewerkfragmenten BST Baksteen GLS Glas HKB Houtskoolbrokken HKS Houtskoolspikkels MXX Metaal OXBO Onverbrand bot OXBV Verbrand bot SGK Gebroken kwarts SLA Slakken/sintels SVU Vuursteen SXX Natuursteen VKL Verbrande klei VSR Visresten
Bijlage 5: Periodentabel
Bijlage 6: profiel 1
W
O
Bouwvoor
Komgebied Oeverwal
Restgeul
Hollandveen
Kronkelwaard
Bijlage 7: profiel 2
ZW
NO
Verharding Ophogings-/ geroerd pakket Bouwvoor Verharding Bouwvoor Oeverwal
Ophogings-/ geroerd pakket
Komgebied
Oeverwal Hollandveen Restgeul
Laagpakket van Wormer