Veiligheidsmonitor MAASHORST_rapport_volledig.pdf
Tekst van het document
Maashorst
37 van 68
4.6
Weerbaarheid
Om iets te kunnen zeggen over de persoonlijke weerbaarheid van de inwoners van de gemeente Maashorst, is op basis van vijf stellingen een schaalscore berekend. Figuur 4.16 geeft weer hoe inwoners het eens zijn met de verschillende stellingen, Figuur 4.17 laat de schaalscore voor persoonlijke weerbaarheid zien voor Maashorst en de referentiegebieden. Figuur 4.16 - Stellingen persoonlijke weerbaarheid
Ik ben goed in staat mijn grenzen aan anderen duidelijk te maken
7%
Ik ben iemand die zich makkelijk uit lastige situaties redt
7%
Ik durf onbekenden aan te spreken op onwenselijk gedrag Ik vind het moeilijk om 'nee' te zeggen als anderen vragen iets te doen wat ik liever niet doe Ik ben iemand die zich in het algemeen snel angstig voelt
80% (helemaal) oneens
26%
47%
66%
Figuur 4.17 - Persoonlijke weerbaarheid (schaalscore)
72%
55%
36%
25%
12%
Maashorst
6,3
BT Maas en Leijgraaf
6,3
VR Brabant-Noord
6,3
Nederland
6,4
0
40% 0% 40% (helemaal) eens
5
10
80%
Over het algemeen vinden inwoners van Maashorst dat zij goed zijn in het aangeven van hun grenzen. Meer dan de helft geeft aan zich goed uit lastige situaties te redden. Ook voelt twee derde zich niet snel angstig en durft ruim een derde onbekenden aan te spreken op ongewenst gedrag. Een kwart durft dit niet. De weerbaarheid van inwoners van Maashorst is vergelijkbaar met de referentiegebieden.
72%
Van de inwoners van gemeente Maashorst is goed in staat zijn of haar grenzen aan anderen duidelijk te maken.
Figuur 4.18 - Persoonlijke weerbaarheid per wijk (schaalscore) 10 8
6,4
6,3
6,3
Landerd
Uden
Maashorst
6 4 2 0
Hoe veilig is Maashorst?
38 van 68
Binnen de gemeente Maashorst zijn er geen significante verschillen in de weerbaarheid van de inwoners van Landerd en Uden. Wel durven inwoners van Uden vaker mensen niet aan te spreken op ongewenst gedrag. Tabel 4.3 - Stellingen persoonlijke weerbaarheid per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik ben iemand
Ik ben goed in
Ik vind het moeilijk
Ik ben iemand
Ik durf
die zich
staat om mijn
om ‘nee’ te zeggen
die zich in het
onbekenden
makkelijk uit
grenzen aan
als anderen vragen
algemeen snel
aan te spreken
lastige situaties
anderen
iets te doen wat ik
angstig voelt
op onwenselijk
redt
duidelijk te
liever niet doe
gedrag
maken Landerd
58%
71%
22%
11%
38%
Uden
54%
72%
27%
13%
36%
Maashorst
55%
72%
25%
12%
36%
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke voorziening in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Maashorst?
39 van 68
5
Slachtofferschap traditionele criminaliteit
Dit hoofdstuk gaat over slachtofferschap van veel voorkomende delicten en voorvallen van traditionele criminaliteit. Dat is afgemeten aan het percentage inwoners van Maashorst dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een delict. Het hoofdstuk begint met een totaaloverzicht en daarna komen achtereenvolgens aan de orde slachtofferschap van geweldsdelicten (paragraaf 5.2), vermogensdelicten (par. 5.3) en vernielingen (par. 5.4). Tot slot gaat dit hoofdstuk in op de bekendheid van het meldpunt Meld Misdaad Anoniem (par. 5.5).
5.1
Slachtofferschap traditionele criminaliteit
Traditionele criminaliteit bestaat uit drie categorieën van slachtofferschap: geweldsdelicten, vermogensdelicten en vandalismedelicten (vernieling). Elk van deze cijfers is berekend op basis van het percentage inwoners dat in de afgelopen 12 maanden persoonlijk slachtoffer is geworden van één of meerdere vormen van criminaliteit. Welke vormen van criminaliteit horen bij welke categorie wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 5.1 - Slachtofferschap delicten in de afgelopen twaalf maanden 14%
12%
12% 10% 8%
7%
6%
4%
4%
3%
2% 0% Vermogensdelicten
Vernielingen
Geweldsdelicten
persoonlijk slachtofferschap totaal
Ongeveer een op de acht inwoners (12%) van de gemeente Maashorst werd in het afgelopen jaar slachtoffer van een of meerdere vormen van traditionele criminaliteit. Van de verschillende vormen van traditionele criminaliteit komen vermogensdelicten het meest voor. In Figuur 5.2 wordt het totale slachtofferschap van traditionele criminaliteit in Maashorst vergeleken met de referentiegebieden. Het slachtofferschap is in Maashorst vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio. Inwoners van Maashorst werden minder vaak slachtoffer van traditionele criminaliteit dan gemiddeld in Nederland.
Hoe veilig is Maashorst?
40 van 68
Figuur 5.2 - Slachtofferschap traditionele criminaliteit
Maashorst
12%
BT Maas en Leijgraaf
12%
VR Brabant-Noord
14%
Nederland
17%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
Er waren in Maashorst in totaal 22 delicten traditionele criminaliteit per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Hiervan werd 39 procent gemeld bij de politie. Hiermee is de meldingsbereidheid in de gemeente Maashorst groter dan in het basisteam en gemiddeld in Nederland, en vergelijkbaar met de meldingsbereidheid in de veiligheidsregio Brabant-Noord. In de Veiligheidsmonitor wordt aan slachtoffers van een delict ook gevraagd, in het geval ze geen melding of aangifte hebben gedaan bij de politie, wat hiervoor hun reden was. Hier kwam een top 3 van redenen om geen melding of aangifte te doen uit voor de gemeente Maashorst.
#1 Helpt toch niets
#2 27%
Was niet zo belangrijk
#3 18%
Geen zaak voor de politie
16%
Nieuw in de Veiligheidsmonitor is een vraag naar de gevolgen van delicten voor slachtoffers, ondervindt men emotionele, psychische, lichamelijke of financiële problemen als gevolg van een delict? Van de slachtoffers van traditionele criminaliteit in de gemeente Maashorst ondervond 27 procent ten gevolge hiervan problemen. Bij de grootste groep (23%) ging het om emotionele of psychische problemen. Een op de tien slachtoffers ondervond financiële problemen en drie procent had lichamelijke verwondingen of letsel. Deze aantallen zijn vergelijkbaar met de referentiegebieden.
5.2
Slachtofferschap geweldsdelicten
Voor het slachtofferschap van geweldsdelicten is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van mishandeling, bedreiging of seksueel geweld. Dit is weergegeven in Figuur 5.3. In Figuur 5.4 is het totale percentage inwoners van Maashorst zichtbaar dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een geweldsdelict.
Hoe veilig is Maashorst?
41 van 68
Figuur 5.3- Slachtofferschap geweldsdelicten
bedreiging
Figuur 5.4 - Totaal slachtofferschap geweldsdelicten
Maashorst
2%
seksueel geweld
3%
BT Maas en Leijgraaf
4%
VR Brabant-Noord
4%
1%
mishandeling
1%
0%
1%
1%
Nederland 2%
2%
3%
5%
0% 2% 4% 6% 8% 10%
Drie procent van de inwoners van Maashorst is in het afgelopen jaar slachtoffer geworden van een geweldsdelict. Dit aandeel is vergelijkbaar met de referentiegebieden. De meest voorkomende vorm van geweldsdelicten is dreiging met geweld, zonder dat daadwerkelijk geweld is gebruikt. Daarnaast heeft één procent van de inwoners van Maashorst te maken gehad met seksueel geweld of mishandeling. In totaal waren er in Maashorst zes geweldsdelicten per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Hiervan werd 33 procent gemeld bij de politie. Daarmee is de meldingsbereidheid van geweldsdelicten in de gemeente Maashorst groter dan het gemiddelde in het basisteam en de veiligheidsregio en vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde. De resultaten voor Maashorst zijn wel indicatief, aangezien de antwoorden zijn gebaseerd op een kleine steekproef van slachtoffers. Onder slachtoffers van geweldsdelicten in Maashorst ondervond 41 procent emotionele, psychische, lichamelijke of financiële problemen als gevolg van het delict. Ook deze resultaten zijn indicatief.
37%
van de slachtoffers van geweldsdelicten ondervond hiervan emotionele of psychische problemen.
Figuur 5.5 - Totaal slachtofferschap geweldsdelicten per wijk 4% 3%
3%
3%
3%
Landerd
Uden
Maashorst
2% 1% 0%
Hoe veilig is Maashorst?
42 van 68
Er zijn geen significante verschillen in het slachtofferschap van geweldsdelicten tussen Landerd en Uden. Tabel 5.1 – Slachtofferschap geweldsdelicten in de afgelopen twaalf maanden Bedreiging
Mishandeling
Seksueel geweld
Landerd
2,0%
0,0%
0,5%
Uden
2,3%
0,7%
0,6%
Maashorst
2,2%
0,5%
0,6%
Uitleg tabel Deze tabel laat zien hoe vaak bewoners uit de verschillende wijken aangeven dat zij de afgelopen twaalf maanden slachtoffer zijn geweest van een bepaald delict ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
5.3
Slachtofferschap vermogensdelicten
Voor het slachtofferschap van vermogensdelicten is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van poging tot woninginbraak, fietsendiefstal, diefstal uit/vanaf auto’s, autodiefstal, diefstal ander motorvoertuig, (poging tot) zakkenrollerij/beroving of overige diefstal (Figuur 5.6). Ook is het totale percentage inwoners van Maashorst dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een vermogensdelict berekend (Figuur 5.7). Figuur 5.6 - Slachtofferschap vermogensdelicten
fietsdiefstal
3%
woninginbraak
Figuur 5.7 - Totaal slachtofferschap vermogensdelicten
Maashorst
7%
BT Maas en Leijgraaf
7%
2%
diefstal vanaf auto
1%
zakkenrollerij / beroving
1%
diefstal uit auto
0%
autodiefstal
0%
diefstal ander motorvoertuig
0%
VR Brabant-Noord
8%
Nederland
9%
0%
overige diefstal
5%
10%
15%
2%
0%
Hoe veilig is Maashorst?
1%
2%
3%
4%
43 van 68
Zeven procent van de inwoners van de gemeente Maashorst werd in het afgelopen jaar slachtoffer van een vermogensdelict. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. In de gemeente Maashorst waren de vermogensdelicten met name fietsendiefstal, woninginbraak en diefstal van overige eigendommen zoals spullen uit de tuin of caravan. In totaal waren er in Maashorst negen vermogensdelicten per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Hiervan werd 51 procent gemeld bij de politie. De meldingsbereidheid van vermogensdelicten is daarmee in Maashorst vergelijkbaar met het gemiddelde van het basisteam (48%), lager dan gemiddeld in de veiligheidsregio (55%) en hoger dan het Nederlands gemiddelde (45%). Onder slachtoffers van vermogensdelicten in Maashorst ondervond 29 procent emotionele, psychische, lichamelijke of financiële problemen als gevolg van het delict.
13%
van de slachtoffers van een vermogensdelict ondervonden hierdoor financiële problemen
Figuur 5.8 - Totaal slachtofferschap vermogensdelicten per wijk 8%
7%
7%
7%
Landerd
Uden
Maashorst
7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0%
In het totale slachtofferschap van vermogensdelicten zijn er geen verschillen tussen Landerd en Uden. Ook de meeste specifieke vermogensdelicten komen in Landerd en Uden niet boven- of beneden gemiddeld vaak voor. Alleen van diefstal van auto-onderdelen werd in Landerd niemand slachtoffer en in Uden overkwam dit een enkeling. Tabel 5.2 – Slachtofferschap vermogensdelicten in de afgelopen twaalf maanden Woning-
Fiets-
Zakkenrollerij/
Diefstal
Diefstal
Diefstal ander
inbraak
diefstal
beroving
vanaf
uit auto
motorvoertuig
0%
0%
Autodiefstal
Overige diefstal
auto Landerd
1,1%
2,6%
0,9%
0%
0%
2,4%
Uden
2,3%
2,5%
0,9%
1,0%
0,2%
0%
0%
2,0%
Maashorst
2,0%
2,5%
0,9%
0,7%
0,2%
0%
0%
2,1%
Hoe veilig is Maashorst?
44 van 68
5.4
Slachtofferschap vandalismedelicten
Voor het slachtofferschap van vernielingen is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van vernieling of beschadiging. Figuur 5.9 toont het totale percentage inwoners van Maashorst dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van vandalismedelicten. Figuur 5.9 - Totaal slachtofferschap vandalismedelicten
Maashorst
4%
BT Maas en Leijgraaf
3%
VR Brabant-Noord
5%
Nederland
6%
0% 2% 4% 6% 8% 10%
Vier procent van de inwoners van de gemeente Maashorst werd in het afgelopen jaar slachtoffer van een vandalismedelict. Dit is vergelijkbaar met het slachtofferschap van vandalismedelicten in de referentiegebieden. In totaal waren er in Maashorst zes vernielingen per 100 inwoners in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Hiervan werd 27 procent gemeld bij de politie. Daarmee is de meldingsbereidheid van vandalismedelicten in Maashorst lager dan gemiddeld in het basisteam (29%) en de veiligheidsregio (31%), en hoger dan het Nederlands gemiddelde (24%). De resultaten voor Maashorst zijn wel indicatief, aangezien de antwoorden zijn gebaseerd op een kleine steekproef van slachtoffers. Onder slachtoffers van vernielingen in Maashorst ondervond 25 procent emotionele, psychische, lichamelijke of financiële problemen als gevolg van het delict. Ook deze resultaten zijn indicatief. Figuur 5.10 - Totaal slachtofferschap vernielingen per wijk 6% 5% 4%
4%
2%
2%
0% Landerd
Hoe veilig is Maashorst?
Uden
Maashorst
45 van 68
Inwoners van Uden werden relatief vaker slachtoffer van vandalismedelicten en inwoners van Landerd relatief minder vaak dan gemiddeld (Figuur 5.10).
5.5
Meld misdaad anoniem
Meld Misdaad Anoniem is een Nederlands onafhankelijk meldpunt waar burgers anoniem informatie kunnen geven over criminaliteit. Inwoners van de gemeente Maashorst is gevraagd in hoeverre zij bekend zijn met het meldpunt en of zij daar wel eens gebruik van hebben gemaakt. Driekwart van de inwoners van Maashorst is bekend met het meldpunt Meld Misdaad Anoniem. Slechts een klein deel van de inwoners (1,4%) die bekend zijn met het meldpunt, heeft in het afgelopen jaar een melding gedaan bij het meldpunt.
77%
Hoe veilig is Maashorst?
van de inwoners van Maashorst is bekend met het meldpunt Meld Misdaad Anoniem.
46 van 68
6
Slachtofferschap online criminaliteit
Dit hoofdstuk gaat over slachtofferschap van online criminaliteit (cybercrime). Dit is afgemeten aan het percentage inwoners van Maashorst dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van een delict of incident via internet, e-mail of app. Het hoofdstuk begint met een totaaloverzicht en daarna komen achtereenvolgens aan de orde slachtofferschap van online oplichting of fraude (par. 6.2), hacken (par. 6.3) en online bedreiging of intimidatie (par. 6.4).
6.1
Slachtofferschap online criminaliteit
Online criminaliteit bestaat uit drie categorieën van slachtofferschap: online oplichting of fraude, hacken en online bedreiging of intimidatie. Daarnaast is ook de restcategorie andere misdrijven via internet opgenomen in het totaal van online criminaliteit. Elk van deze cijfers is berekend op basis van het percentage inwoners dat in de afgelopen 12 maanden persoonlijk slachtoffer is geworden van één of meerdere vormen van criminaliteit. Welke vormen van online criminaliteit horen bij welke categorie wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 6.1 - Slachtofferschap online criminaliteit 20%
18%
15% 11%
10%
7%
5%
2%
1%
0% Online oplichting of fraude
Hacken
Online bedreiding ander misdrijf via of intimidatie internet
totaal
Ongeveer een op de zes inwoners van Maashorst werd in het afgelopen jaar slachtoffer van online criminaliteit. In de meeste gevallen was er sprake van online oplichting/fraude of hacken. In de referentiegebieden (Figuur 6.2) is het aandeel dat slachtoffer werd van online criminaliteit vergelijkbaar. Onder slachtoffers van online criminaliteit in Maashorst ondervond 15 procent emotionele, psychische of financiële problemen als gevolg van het delict. Dit is minder dan gemiddeld in Nederland (18%).
Hoe veilig is Maashorst?
47 van 68
Figuur 6.2 - Slachtofferschap online criminaliteit per gebied
Maashorst
18%
BT Maas en Leijgraaf
18%
VR Brabant-Noord
16%
Nederland
17%
0%
13%
5%
10%
15%
20%
25%
van de inwoners van Maashorst ervoer emotionele of psychische problemen als gevolg van online criminaliteit.
Er zijn geen verschillen tussen Landerd en Uden in de mate waarin inwoners slachtoffer werden van online criminaliteit. Figuur 6.3 - Slachtofferschap online criminaliteit per wijk 20%
18%
18%
18%
Landerd
Uden
Maashorst
15%
10%
5%
0%
Hoe veilig is Maashorst?
48 van 68
6.2
Slachtofferschap online oplichting of fraude
Voor het slachtofferschap van online oplichting of fraude is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van aankoopfraude, verkoopfraude, fraude betalingsverkeer, illegaal gebruik van persoonsgegevens of phishing. Dit is weergegeven in Figuur 6.44. In Figuur 6.5 is het totale percentage inwoners van Maashorst zichtbaar dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van online oplichting of fraude. Figuur 6.4 - Slachtofferschap online oplichting of fraude
aankoopfraude
8%
verkoopfraude
1%
fraude betalingsverkeer
1%
illegaal gebruik van persoonsgegevens
1%
phishing
1%
0%
5%
10%
Figuur 6.5 - Totaal slachtofferschap online oplichting of fraude per gebied
Maashorst
11%
BT Maas en Leijgraaf
11%
VR Brabant-Noord
10%
Nederland
10%
0%
5%
10%
15%
Ongeveer een op de tien inwoners van Maashorst was in het afgelopen jaar slachtoffer van online oplichting of fraude. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. De voornaamste vorm van fraude waarvan inwoners slachtoffer werden is aankoopfraude, waarbij een inwoner betaalde voor een product of dienst en deze vervolgens niet is geleverd. Van de andere vormen van online oplichting en fraude werd maar een klein deel van de inwoners van Maashorst slachtoffer.
8% 6.3
van de inwoners van Maashorst werd in het afgelopen jaar slachtoffer van aankoopfraude.
Hacken
Voor het slachtofferschap van hacken is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker te maken hebben gehad met hacking van een apparaat of een account. Dit is weergegeven in Figuur 6.6. In Figuur 6.7 is het totale percentage inwoners van Maashorst zichtbaar dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van hacking.
Hoe veilig is Maashorst?
49 van 68
Figuur 6.6 - Slachtofferschap hacken
Figuur 6.7 - Totaal slachtofferschap hacken per gebied
Maashorst hacken account
7%
6%
hacken apparaat
BT Maas en Leijgraaf
6%
VR Brabant-Noord
6%
3%
Nederland 0%
2%
4%
6%
8%
7%
0% 2% 4% 6% 8% 10%
Zeven procent van de inwoners van Maashorst werd in de afgelopen twaalf maanden gehackt. In de referentiegebieden overkwam dit een ongeveer even groot deel van de inwoners. Bij zes procent van de inwoners van Maashorst werd een account gehackt, bij drie procent werd (ook) een apparaat gehackt.
6.4
Online bedreiging of intimidatie
Voor het slachtofferschap van online bedreiging of intimidatie is berekend hoeveel inwoners één keer of vaker slachtoffer zijn geweest van online bedreiging, online pesten, online stalking of shamesexting. Dit is weergegeven in Figuur 6.8. In Figuur 6.9 is het totale percentage inwoners van Maashorst zichtbaar dat in de twaalf maanden voorafgaand aan dit onderzoek slachtoffer is geworden van online bedreiging of intimidatie. Figuur 6.8 - Slachtofferschap online bedreiging of intimidatie
online stalking
Figuur 6.9 - Totaal slachtofferschap online bedreiging of intimidatie
Maashorst
0,9%
online bedreiging
0,7%
BT Maas en Leijgraaf
online pesten
0,7%
VR Brabant-Noord
shamesexting
0,7%
Nederland
0%
1%
2%
2,2%
1,7%
2,0%
2,3%
0%
2%
4%
Een klein deel van de inwoners van Maashorst (2%) werd in het afgelopen slachtoffer van online bedreiging of intimidatie. Dit aandeel is vergelijkbaar met de referentiegebieden. De verschillende vormen van online bedreiging of intimidatie kwamen ongeveer even vaak voor.
Hoe veilig is Maashorst?
50 van 68
7
Preventie
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de maatregelen die burgers treffen ter preventie van criminaliteit, voornamelijk in de woonomgeving. Burgers hebben immers ook een eigen verantwoordelijkheid om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van criminaliteit. Als het gaat om persoonlijke maatregelen is criminaliteitspreventie onder te verdelen in preventief gedrag (par. 7.1), preventieve maatregelen (par. 7.2) en online preventie (par. 7.3). Het hoofdstuk sluit af met paragraaf 7.4 over buurtpreventie.
7.1
Preventief gedrag
Aan de inwoners is een viertal voorzorgsmaatregelen voorgelegd die betrekking hebben op preventie. Hierbij is gevraagd of zij wilden aangeven welke maatregelen zij hebben genomen (Figuur 7.1). Daarnaast is op basis van het gebruik van deze vier maatregelen een somscore voor preventief gedrag berekend (Figuur 7.2). De somscore geeft een totaalbeeld van het gebruik van de vier beschreven maatregelen. Daarmee verschilt de score van de eerder toegepaste schaalscores. Voor de somscore geldt: hoe hoger de somscore, des te hoger de mate van preventief gedrag. De minimale waarde van de somscore is 0. De maximale waarde is 4. Figuur 7.1 - Preventief gedrag (percentage) Neemt altijd waardevolle spullen mee uit auto
6%
Laat 's avonds wanneer niemand thuis is meestal licht branden
21%
58%
Zet indien mogelijk fiets in bewaakte fietsenstalling
23%
46%
Laat waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen
27%
50% zelden of nooit
0%
Figuur 7.2 - Preventief gedrag (somscore 0-4)
79%
Maashorst
2,3
BT Maas en Leijgraaf
2,3
VR Brabant-Noord
2,3
45%
50%
altijd of vaak
100%
Nederland
2,1
0
1
2
3
4
Gemiddeld hebben inwoners van Maashorst 2,3 (van maximaal vier) preventieve maatregelen genomen. Daarmee is het gemiddelde aantal genomen voorzorgsmaatregelen in Maashorst ongeveer gelijk aan het basisteam, de veiligheidsregio en het gemiddelde in Nederland. Van de inwoners van Maashorst neemt ruim driekwart altijd of vaak waardevolle spullen mee uit de auto. Dit is iets minder dan gemiddeld in de veiligheidsregio Brabant-Noord (81%), maar meer dan in Nederland als geheel (76%). Bijna zes op de tien inwoners van Maashorst laten ’s avonds het licht branden als er niemand thuis is. Dit doen inwoners van Maashorst vaker dan gemiddeld in de veiligheidsregio (52%) en Nederland (49%). Ongeveer vier op de tien inwoners zetten hun
Hoe veilig is Maashorst?
51 van 68
fiets in een bewaakte fietsenstalling indien mogelijk of laten waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen.
58%
van de inwoners van Maashorst laat het licht branden als er niemand thuis is in de avond.
Figuur 7.3 - Preventief gedrag per wijk (somscore 0-4) 4
3 2,4
2,2
2,3
Uden
Maashorst
2
1
0 Landerd
In Landerd nemen inwoners gemiddeld meer voorzorgsmaatregelen dan in Uden. In Tabel 7.1 is te zien dat inwoners van Uden minder vaak het licht laten branden wanneer er niemand thuis is ’s avonds en ook minder vaak hun fiets in een bewaakte fietsenstalling zetten. Tabel 7.1 - Sociaal preventieve maatregelen per wijk (percentage altijd/vaak) Neem
Laat ’s avonds
Zet indien mogelijk
Laat waardevolle
waardevolle
wanneer
fiets in bewaakte
spullen thuis om
spullen mee uit
niemand thuis is
fietsenstalling
diefstal of beroving
auto
licht branden
Landerd
79%
64%
52%
46%
Uden
79%
56%
44%
44%
Maashorst
79%
58%
46%
45%
te voorkomen
Uitleg tabel Deze tabel laat zien hoe vaak bewoners uit de verschillende wijken aangeven dat zij bepaalde maatregelen hebben genomen ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Maashorst?
52 van 68
7.2
Preventieve maatregelen in en om woning
Vervolgens is aan de inwoners een lijst met zes voorzieningen voorgelegd die betrekking hebben op het nemen van preventieve maatregelen. Hierbij gaat het vooral om de aanwezigheid van voorzieningen om woning en bezittingen te beschermen (Figuur 7.4). Op basis van deze zes voorzieningen is een somscore voor het aantal beveiligingsmaatregelen in en rondom de woning berekend (Figuur 7.5). De somscore ‘preventieve maatregelen’ geeft het gemiddelde aantal aanwezige beveiligingsmaatregelen in en rondom woningen per huishouden in de vergelijkingsgebieden weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 6. Figuur 7.4 - Preventieve maatregelen thuis (percentage aanwezig) Extra veiligheidsloten of grendels op buitendeuren
Figuur 7.5 - Preventieve maatregelen thuis (somscore 0-6)
64%
Buitenverlichting met sensor
Maashorst
1,9
BT Maas en Leijgraaf
2,0
VR Brabant-Noord
1,9
Nederland
1,7
56%
Luiken of rolluiken voor ramen en/of deuren
31%
Camerabewaking
20%
Alarminstallatie in huis
15%
Raamsticker of certificaat (PKVW)
0
7%
0%
2
4
6
20% 40% 60% 80%
Gemiddeld hebben inwoners van Maashorst 1,9 (van maximaal zes) preventieve maatregelen thuis genomen. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Ruim zes op de tien inwoners van Maashorst hebben extra veiligheidssloten of grendels op buitendeuren. Een iets kleiner deel van 56% heeft buitenverlichting met een sensor, dit is meer dan gemiddeld in Nederland (47%). Ongeveer drie op de tien inwoners van Maashorst hebben luiken voor ramen en/of deuren. Dit is meer dan gemiddeld in Nederland (21%) en minder dan in het basisteam (36%). De andere beveiligingsmaatregelen zijn door een minderheid genomen.
15%
Hoe veilig is Maashorst?
van de inwoners van Maashorst heeft een alarminstallatie in huis.
53 van 68
Figuur 7.6 - Preventieve maatregelen thuis, per wijk (somscore 0-6) 6 5 4 3 2
2,0
1,9
1,9
Landerd
Uden
Maashorst
1 0
Inwoners van Landerd en Uden hebben gemiddeld ongeveer even veel preventieve maatregelen genomen. Alleen hebben inwoners van Uden vaker luiken of rolluiken voor ramen en/of deuren en inwoners van Landerd vaker buitenverlichting met een sensor. Tabel 7.2 – Preventieve maatregelen thuis, per wijk (percentage aanwezig) Extra sloten
Luiken of
Buiten-
Alarm-
Camera-
Politiekeur-
of grendels
rolluiken
verlichting
installatie
bewaking
merk Veilig
met sensor
Wonen
Landerd
66%
27%
61%
17%
21%
8%
Uden
63%
33%
54%
14%
19%
7%
Maashorst
64%
31%
56%
15%
20%
7%
Hoe veilig is Maashorst?
54 van 68
7.3
Online preventie
Inwoners konden ook aangeven welke maatregelen zij nemen om hun digitale gegevens te beschermen. Hiervoor zijn zes verschillende soorten maatregelen voorgelegd (Figuur 7.7) Op basis van deze zes voorzieningen is een somscore berekend voor ‘online preventie’ (Figuur 7.8). De somscore ‘online preventie’ geeft het gemiddelde aantal aanwezige maatregelen voor de bescherming van digitale gegevens weer. De waarde van de somscore is minimaal 0 en maximaal 6. Figuur 7.7 - Online preventie (percentage gebruikt) Kiest sterke wachtwoorden die moeilijk te raden zijn
69%
Gebruikt virusscanner
Figuur 7.8 - Online preventie (somscore 0-6)
Maashorst
2,5
BT Maas en Leijgraaf
2,5
VR Brabant-Noord
2,5
Nederland
2,6
54%
Voert updates uit of maakt back-ups (evt. automatisch)
52%
Gebruikt firewall
37%
Verandert wachtwoorden regelmatig
27%
Gebruikt wachtwoordmanager
10%
0
2
4
6
0% 20% 40% 60% 80%
Gemiddeld hebben inwoners van Maashorst 2,5 (van maximaal zes) maatregelen genomen om hun online gegevens te beschermen. Dit is even veel als in de referentiegebieden. Zeven op de tien inwoners van Maashorst kiezen sterke wachtwoorden die moeilijk te raden zijn. Ruim de helft gebruikt een virusscanner en voert updates uit of maakt back-ups. Vier op de tien gebruiken een firewall. Een wachtwoordmanager wordt het minst gebruikt van alle preventieve maatregelen, namelijk door een op de tien inwoners van Maashorst.
27%
Hoe veilig is Maashorst?
van de inwoners van Maashorst verandert regelmatig wachtwoorden.
55 van 68
Figuur 7.9 - Online preventie per wijk (somscore 0-6) 6 5 4 3
2,5
2,5
2,5
Landerd
Uden
Maashorst
2 1 0
Er zijn geen verschillen tussen Landerd en Uden in het aantal online preventie maatregelen dat inwoners gemiddeld nemen. Tabel 7.3 – Online preventie per wijk (percentage gebruikt) Sterk,
Wachtwoord
Gebruik
Gebruik
Gebruik
Updates
moeilijk te
regelmatig
wachtwoord
virus-
firewall
uitvoeren of
raden
veranderen
manager
scanner
back-ups
wachtwoord
maken
Landerd
66%
29%
8%
58%
37%
48%
Uden
70%
27%
11%
53%
37%
54%
Maashorst
69%
27%
10%
54%
37%
52%
Hoe veilig is Maashorst?
56 van 68
7.4
Buurtpreventie
Sinds 2019 zit er in de Veiligheidsmonitor ook een vragenblok over verschillende vormen van buurtpreventie. Inwoners van de gemeente Maashorst kunnen aangeven of er buurt- of burgerwacht en/of whatsapp buurtpreventie aanwezig is, en of er iemand uit het huishouden actief deelneemt aan een buurtpreventie-app of zich heeft aangemeld bij burgernet (Figuur 7.10). Figuur 7.10 - Buurtpreventie (percentage)
buurtpreventie-app aanwezig
46%
persoon of iemand uit het huishouden heeft zich aangemeld bij burgernet
38%
persoon of iemand uit het huishouden neemt actief deel aan buurt-preventie app
35%
Buurt- of burgerwacht aanwezig
6%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Bijna de helft van de inwoners van Maashorst (46%) geeft aan dat er in hun buurt een buurtpreventie-app is. Dit is meer dan gemiddeld in de veiligheidsregio (36%) en Nederland (34%), maar minder dan in het basisteam (52%). Ruim een derde van de inwoners van Maashorst heeft iemand in het huishouden die actief deelneemt aan de buurtpreventie-app. Dit is hoger dan gemiddeld in de veiligheidsregio (29%) en Nederland (22%). Bij ongeveer vier op de tien inwoners heeft iemand uit het huishouden zich aangemeld bij burgernet. Ook dit is meer dan gemiddeld in de veiligheidsregio (31%) en Nederland (33%). ‘Slechts’ zes procent van de inwoners van Maashorst geeft aan dat er een buurt- of burgerwacht aanwezig is in hun buurt. Binnen de gemeente Maashorst is doen inwoners van Landerd meer aan buurtpreventie dan inwoners van Uden. Inwoners van Landerd wonen vaker in een buurt met een buurtpreventie-app en zijn ook vaker aangemeld bij deze buurtpreventie-app (Tabel 7.4). Tabel 7.4 - Buurtpreventie per wijk (percentage aanwezig of percentage deelname) Heeft buurt of
Heeft WhatsApp
burgerwacht
buurtpreventie
Aangemeld bij
Aangemeld bij
Burgernet
buurtpreventie Landerd
7%
65%
53%
36%
Uden
6%
39%
28%
38%
Maashorst
6%
46%
35%
38%
Hoe veilig is Maashorst?
57 van 68
8
Burgers en politie
In dit hoofdstuk staat de tevredenheid over het functioneren van de politie centraal. Allereerst wordt de tevredenheid over contacten tussen burgers en de politie beschreven (paragraaf 8.1). Daarna beschrijft dit hoofdstuk het functioneren van de politie in de buurt (par. 8.2) en het functioneren van de politie in het algemeen (par. 8.3).
8.1
Contacten burgers met politie
Deze paragraaf beschrijft de contacten van de inwoners van Maashorst met de politie. Achtereenvolgens gaan we in op het percentage dat contact heeft gehad, de reden(en) hiervoor en de tevredenheid over dit contact. Figuur 8.1 laat het percentage inwoners zien dat contact heeft gehad met de politie in de afgelopen twaalf maanden in vergelijking met de referentiegebieden. In Figuur 8.2 wordt het contact met de politie binnen de buurt, elders in de gemeente en buiten de gemeente getoond. Figuur 8.1 - Contact met de politie
Figuur 8.2 – Contact met de politie (% van bewoners met contact met de politie)
Maashorst
21%
BT Maas en Leijgraaf
22%
Contact met de politie in de buurt
7%
20% 48%
VR Brabant-Noord
22%
Nederland
25%
25%
Contact met de politie elders binnen gemeente Contact met de politie buiten de gemeente Weet ik niet
0%
20%
40%
Ongeveer een op de vijf inwoners van Maashorst had in het afgelopen jaar contact met de politie. Dit aandeel is vergelijkbaar met het basisteam en de veiligheidsregio, en kleiner dan gemiddeld in Nederland. In Maashorst was het contact met de politie in de helft van de gevallen in de eigen buurt. Een kwart had elders in de gemeente contact met de politie en een vijfde buiten de gemeente Maashorst. Tabel 8.1 gaat verder in op het contact dat inwoners hebben gehad met de politie. Waarom hebben zij contact gehad, op wiens initiatief en op welke manier(en)? In ruim de helft van de gevallen was de reden voor contact het doen van aangifte of een melding en in de meeste gevallen was het contact op initiatief van de burger. Het contact was bij 45 procent telefonisch en bij een ongeveer even groot deel persoonlijk. Overige vormen van contact waren bijvoorbeeld via de website van de politie of sociale media.
Hoe veilig is Maashorst?
58 van 68
Tabel 8.1 - Reden contact, initiatief, wijze van contact (basis: inwoners die contact met politie hebben gehad) REDEN CONTACT
%
INITIATIEF CONTACT
%
WIJZE CONTACT
%
bekeuring/waarschuwing
17%
politie
19%
persoonlijk
43%
aangifte/melding
57%
burger
81%
telefonisch
45%
andere contacten
11%
via Burgernet
0,4%
via sociale media op internet, bijv. twitter
2%
anders via internet, bijv. via de website van de politie
10%
anders niet via internet, bijv. schriftelijk
0,3%
Tevredenheid Aan de inwoners van Maashorst is ook gevraagd of zij tevreden zijn over hun laatste contact met de politie. Van de inwoners die contact hadden met de politie in het afgelopen jaar (21%) is twee derde (zeer) tevreden over dit contact. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Van de inwoners die contact hadden met de politie vanwege handhaving (bekeuring/melding; 17%) is 57 procent tevreden met het contact. Over het contact bij aangifte of meldingen is 63 procent tevreden en over andere contacten met de politie is 79 procent van de inwoners tevreden.
66%
van de bewoners (die contact hadden) is tevreden over het contact met de politie
Inwoners die minder tevreden waren, konden aangeven wat hiervoor de redenen waren. Hieruit komt een top 3 van redenen voor ontevredenheid over contact met de politie. De resultaten voor Maashorst zijn wel indicatief, aangezien de antwoorden zijn gebaseerd op een kleine steekproef van ontevreden inwoners.
#1 Niet serieus genomen
8.2
#2
52%
#3
Niet op de Problemen niet hoogte 40% 20% opgelost gehouden door politie
Functioneren politie in de buurt
Allereerst is inwoners gevraagd een algemeen oordeel te geven over het functioneren van de politie in de buurt. Vervolgens is aan de inwoners gevraagd naar hun oordeel over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Ten slotte is een aantal stellingen voorgelegd die verder inzoomen op het functioneren van de politie in de woonbuurt.
Tevredenheid Aan de inwoners van Maashorst is gevraagd een oordeel te geven over het functioneren van de politie in de woonbuurt en over de zichtbaarheid van de politie in de buurt.
Hoe veilig is Maashorst?
59 van 68
Figuur 8.3 en Figuur 8.4 geven dit weer op gemeenteniveau, in Figuur 8.5 en Figuur 8.6 staat de tevredenheid over het functioneren en de zichtbaarheid van de politie per wijk. Vier op de tien inwoners van Maashorst zijn tevreden over het functioneren van de politie in hun buurt en zeven procent is hierover ontevreden. Dit is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Met de zichtbaarheid van de politie is 31 procent van de inwoners van Maashorst tevreden en 18 procent ontevreden. De tevredenheid met de zichtbaarheid is daarmee in Maashorst groter dan gemiddeld in het basisteam. Figuur 8.3 - Oordeel functioneren politie in de buurt
Figuur 8.4 - Oordeel zichtbaarheid politie in de buurt
Maashorst
7%
39%
Maashorst
18%
31%
BT Maas en Leijgraaf
7%
38%
BT Maas en Leijgraaf
20%
27%
VR Brabant-Noord
7%
37%
VR Brabant-Noord
20%
29%
Nederland
8%
37%
Nederland
21%
32%
0%
20% 40% 60%
20% (zeer) ontevreden
40% 20%
(zeer) tevreden
(zeer) ontevreden
0%
20% 40%
(zeer) tevreden
Zoals te zien is in Figuur 8.5, is de tevredenheid met het functioneren van de politie in Uden groter dan in Landerd. Figuur 8.5 - Tevredenheid over functioneren politie in de buurt (percentage (zeer) tevreden) 50% 41%
40%
39%
32%
30% 20% 10% 0% Landerd
Uden
Maashorst
Ook over de zichtbaarheid van de politie zijn inwoners van Uden meer tevreden dan inwoners van Landerd (Figuur 8.6).
Hoe veilig is Maashorst?
60 van 68
Figuur 8.6 - Tevredenheid over zichtbaarheid politie in de buurt (percentage (zeer) tevreden) 40% 34% 31%
30% 24%
20%
10%
0% Landerd
Uden
Maashorst
Functioneren van de politie Daarnaast is aan de inwoners een aantal stellingen voorgelegd over het functioneren van de politie in de buurt. Figuur 8.7 geeft het percentage inwoners weer dat het (helemaal) eens of (helemaal) oneens is met de stellingen. Figuur 8.7 - Stellingen functioneren politie in de buurt (basis: inwoners met oordeel over functioneren politie) De politie heeft hier weinig contact met de bewoners uit de buurt
8%
De politie biedt de burgers in deze buurt bescherming
9%
44%
De politie in de buurt neemt je serieus
7%
41%
De politie in de buurt is makkelijk te benaderen De politie bekeurt te weinig in deze buurt
54%
18%
34%
24%
30%
De politie pakt problemen in deze buurt goed aan
13%
24%
De politie werkt goed samen met bewoners uit deze buurt
17%
23%
30% 20% 10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% (helemaal) oneens
(helemaal) eens
De helft van de inwoners van Maashorst is van mening dat de politie weinig contact heeft met buurtbewoners. Ongeveer vier op de tien inwoners vinden dat de politie de burgers bescherming biedt en dat de politie hen serieus neemt. Een minderheid is het daar niet mee eens. Een derde is van mening dat de politie makkelijk te benaderen is, 18 procent is het daar niet mee eens. Ook is dertig procent van mening dat de politie te weinig bekeurt in hun woonbuurt. Een kwart vindt dat dit niet het geval is. Ongeveer een kwart van de inwoners van Maashorst vindt dat de politie problemen in hun buurt goed aanpakt en goed samenwerkt met de buurtbewoners. Inwoners van Landerd (60%) zijn vaker van mening dat de politie weinig contact heeft met bewoners in hun buurt dan inwoners van Uden (51%).
Hoe veilig is Maashorst?
61 van 68
8.3
Functioneren politie in het algemeen
In deze laatste paragraaf van dit hoofdstuk staat het functioneren van de politie in het algemeen centraal. Inwoners van Maashorst is gevraagd om een oordeel te geven over het functioneren van de politie in het algemeen (Figuur 8.88). Ongeveer de helft van de inwoners van Maashorst is over het algemeen tevreden met het functioneren van de politie. De tevredenheid met het functioneren van de politie is in Maashorst groter dan in het basisteam, en vergelijkbaar met het gemiddelde in de veiligheidsregio en Nederland. Figuur 8.8 - Tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen
Maashorst
8%
BT Maas en Leijgraaf
11%
53%
49%
(zeer) ontevreden VR Brabant-Noord
9%
50%
Nederland
9%
49%
20%
Hoe veilig is Maashorst?
10%
0%
10%
20%
30%
(zeer) tevreden
40%
50%
60%
62 van 68
A
Bijlage trends en ontwikkelingen
A.1
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor
In het eerste hoofdstuk van deze bijlage worden de belangrijkste landelijke trends uit de Veiligheidsmonitor samengevat. Deze trends staan uitgebreid beschreven in de landelijke rapportage van het CBS (2021). De samenvatting in dit rapport is bedoeld voor het gemak van de lezer en om de resultaten uit het rapport in een breder perspectief te plaatsen.
Beoordeling leefbaarheid en veiligheid De rapportcijfers over veiligheid in de buurt laten al een aantal jaar een stijgende trend zien, deze trend wordt in 2021 doorgezet. Gemiddeld zijn inwoners van Nederland steeds positiever over hoe veilig wonen het is in de buurt. De rapportcijfers voor leefbaarheid lieten de afgelopen jaren ook een (lichte) stijgende trend zien. In 2021 is hier echter sprake van een stabilisatie. Figuur 0.1 - Rapportcijfers leefbaarheid en veiligheid woonbuurt, trend 2013-2021 8,0
7,5
7,4
7,4 7,0
7,5
7,3
7,2
7,1
7,6
7,6
7,5
Leefbaarheid
7,0
Veiligheid 6,5
6,0 2013
2015
2017
2019
2021
De mate van waardering voor het totale functioneren van de gemeente betreffende de aanpak van leefbaarheid en veiligheid is in 2021 gedaald. Dit volgt op een eerdere stijgende lijn in het aandeel inwoners dat (zeer) tevreden is over hoe de gemeente functioneert op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Figuur 0.2 – Oordeel functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20%
41%
43%
43%
2013
2015
2017
46%
44%
2019
2021
15% 10% 5% 0%
Hoe veilig is Maashorst?
63 van 68
Overlast Gemiddeld ervaart 43 procent van de burgers zelf veel overlast van één of meer vormen van overlast die in de buurt voor kunnen komen. Dit is vergelijkbaar met 2017, maar minder dan in 2013 toen dit aandeel nog 46 procent was. De afname zit met name in overlast van fysieke verloedering. Sociale overlast3 was tussen 2013 en 2019 ook aan het dalen, maar is tussen 2019 en 2021 weer toegenomen. De ervaren verkeersoverlast is over de hele periode vergelijkbaar gebleven. Figuur 0.3 - Ervaren overlast in de buurt 50% 45% 40% 35% 30% 25%
31% 25%
23%
31%
31%
31%
29%
Verloedering
22%
22%
21%
Verkeersoverlast
20% 13%
15%
12%
12%
12%
11%
Sociale overlast
10% 5% 0% 2013
2015
2017
2019
2021
Veiligheidsbeleving In 2021 voelt 14 procent van de burgers zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Dat is gelijk aan 2019, maar lager dan 2017 (16 procent). Naast de veiligheidsbeleving in de buurt is in de Veiligheidsmonitor ook naar de veiligheidsbeleving in algemene zin gevraagd. In 2021 voelt 33 procent van de mensen zich wel eens onveilig. Dit is gelijk aan 2019 (33 procent), maar minder dan in de voorgaande jaren. Het percentage inwoners dat zich vaak onveilig voelt – zowel in algemene zin als in de buurt – bedraagt 2 procent, in 2019 was dit in beide gevallen 1 procent. Figuur 0.4 - Onveiligheidsgevoel 40%
38%
37%
35%
35%
33%
33%
30% 25% 20%
18%
17%
16%
15%
Onveiligheid algemeen 14%
14%
Onveiligheid in de buurt
10% 5% 0% 2013
2015
2017
2019
2021
3
In 2021 worden de cijfers voor sociale overlast in de buurt berekend op basis van zeven vormen van overlast (CBS, 2021, p. 19). De cijfers voor sociale overlast uit de eerdere jaren bestaan uit vijf verschillende stellingen.
Hoe veilig is Maashorst?
64 van 68
Slachtofferschap criminaliteit Er is een dalende trend te zien in slachtofferschap van vermogensdelicten en vandalismedelicten, deze dalende trend zet bij beide type delicten door in 2021. Bij vermogensdelicten is er sprake van een iets sterkere daling. In 2013 werd 19 procent slachtoffer van een vermogensdelict, in 2021 ligt dit op 9 procent. Het aantal geweldsdelicten is gelijk gebleven ten opzichte van 2019 (5%), maar ligt lager dan in de jaren daarvoor. De aangiftebereidheid van traditionele criminaliteit vertoonde tussen 2013 en 2019 een dalende trend. Slachtoffers meldden delicten minder vaak bij de politie en deden minder vaak aangifte. In 2013 meldde 36 procent van de slachtoffers zich nog bij de politie, in 2019 is dit gedaald tot 31 procent. In 2021 is er echter weer een stijgende lijn zichtbaar, 33 procent van de slachtoffers deed aangifte bij de politie van wat hen overkomen was. Figuur 0.5 - Persoonlijk slachtofferschap delicten 20%
19%
18%
16%
16%
14%
14%
12%
12%
10%
10% 8%
7%
6%
9%
9% 6%
Geweldsdelicten
8% 6%
7% 5%
5%
Vernielingen
6%
Vermogensdelicten
4% 2% 0% 2013
2015
2017
2019
2021
Burgers en politie Tussen 2013 en 2019 steeg de tevredenheid over het totale functioneren van de politie in de eigen buurt. In 2021 is de tevredenheid echter (licht) afgenomen ten opzichte van 2019. De tevredenheid over het contact met de politie in de gemeente laat tevens een stijgende trend zien tussen 2013 en 2019 en neemt vervolgens af na 2019. De belangrijkste redenen voor burgers om soms ontevreden te zijn over contact met de politie is als problemen niet zijn opgelost of als de politie hen niet serieus nam of niet geïnteresseerd was.
A.2
Patronen in de Veiligheidsmonitor
In het tweede hoofdstuk van deze bijlage bespreken we een aantal patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor tussen belangrijke onderwerpen en kenmerken als leeftijd en stedelijkheid. Dit is een samenvatting van de patronen die in het landelijke rapport worden beschreven. Meer informatie en cijfermateriaal is beschikbaar via statline van CBS of via I&O Research.
Leefbaarheid De tevredenheid van Nederlanders over het functioneren van de gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid verschilt nauwelijks naar de mate van stedelijkheid van het gebied. In meer stedelijke gebieden geven inwoners vaker aan gemeentelijke handhavers te zien dan in minder stedelijke gebieden. Naast de zichtbaarheid neemt ook de tevredenheid toe over deze
Hoe veilig is Maashorst?
65 van 68
handhavers met een grotere stedelijkheidsgraad. In niet stedelijke gemeenten is 21 procent tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers, in zeer stedelijke gemeenten is dit 28 procent (CBS, 2021, p. 19). In gebieden waar de stedelijkheid groter is, ervaren bewoners meer buurtoverlast. Ook in gemeenten met meer inwoners is er meer sprake van buurtoverlast. In 70-duizend-plusgemeenten ervaart 51 procent veel buurtoverlast, terwijl dit in 2021 gemiddeld 46 procent is (CBS, 2021, p. 23).
Veiligheidsbeleving De veiligheidsbeleving verschilt naar leeftijd: als Nederlanders ouder worden, ervaren zij minder vaak gevoelens van onveiligheid. Mensen in de leeftijdsgroepen 15-24 en 25-44 voelen zich onveiliger dan 45-64-jarigen en vooral 65-plussers. Dit patroon was in 2019 ook al zichtbaar. De verschillen zijn groter bij onveiligheidsgevoelens in het algemeen dan bij onveiligheidsgevoelens in de buurt (p. 26). In het algemeen voelt 43 procent van de 15-24 jarigen zich wel eens onveilig en 24 procent van de 65-plussers. Bij onveiligheidsgevoel in de buurt gaat het om 18 procent van de 15-24 jarigen en 10 procent van de 65-plussers. Figuur 0.6 - Onveiligheidsgevoel naar leeftijd, 2021
Voelt zich wel eens onveilig
50% 40% 15-25 jaar
30%
25-45 jaar
20%
45-65 jaar 65 jaar of ouder
10% 0% Onveiligheidsgevoel algemeen
Onveiligheidsgevoel in de buurt
Veiligheidsbeleving verschilt bovendien naar geslacht. In zowel de eigen buurt als in het algemeen voelen vrouwen zich vaker onveilig dan mannen, respectievelijk 17 tegen 11 procent en 42 procent tegen 24 procent (CBS, 2021, p. 26). Jonge vrouwen van 15 tot 25 jaar voelen zich het vaakst onveilig. Zij voelen zich in het algemeen en in de buurt ongeveer twee keer zo onveilig als jonge mannen in dezelfde leeftijdsgroep.
Gevolgen van criminaliteit In totaal heeft ruim een kwart van de slachtoffers van traditionele criminaliteit emotionele, lichamelijke of financiële gevolgen ervaren als gevolg van hun slachtofferschap (CBS, 2021, p. 44). Emotionele problemen kwamen het vaakst voor bij geweldsdelicten. Bijna 32 procent van de slachtoffers gaf aan emotionele problemen te ervaren, tegenover 18 procent en 15 procent van de slachtoffers van vermogensdelicten en vernielingen. Financiële problemen kwamen het vaakst voor bij vermogensdelicten, slachtoffers kampten het vaakst met lichamelijke verwondingen of letsel in het geval van geweldsdelicten.
Hoe veilig is Maashorst?
66 van 68
Figuur 0.7 – Gevolgen criminaliteit naar type geweldsdelict, 2021
Gevolgen van criminaliteit voor slachtoffers
35% 30% 25% 20%
Geweldsdelicten
15%
Vermogensdelicten
10%
Vernielingen
5% 0% Emotionele of psychische problemen
Financiële problemen
Lichamelijke verwondingen of letsel
De mate waarin slachtoffers emotionele, lichamelijke of financiële problemen ervaren na hun slachtofferschap verschilt naar geslacht. Dit verschil is voornamelijk zichtbaar als het gaat om emotionele of psychische problemen. Vrouwen hebben in 23 procent van de gevallen last van emotionele problemen na hun slachtofferschap, voor mannen is dit 19 procent.
Burgers en politie De mate waarin inwoners (zeer) tevreden zijn over het functioneren van de politie verschilt niet tussen meer en minder verstedelijkte gebieden. Dit geldt zowel voor de tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt als het functioneren van de politie in het algemeen. In meer verstedelijkte gebieden is de tevredenheid over het functioneren van de politie wel iets hoger dan in gebieden met minder verstedelijking. De mate waarin inwoners vinden dat de politie zichtbaar is in de buurt verschilt naar stedelijkheid. In meer verstedelijkte buurten geven relatief meer inwoners aan dat de politie vaak zichtbaar is in hun buurt, dan inwoners in minder stedelijke buurten. In zeer stedelijke buurten ziet 18 procent van de inwoners de politie vaak, in niet stedelijke buurten is dit 3 procent (CBS, 2021, p. 62). De tevredenheid van burgers over de hoe zichtbaar de politie is in hun buurt verschilt ook naar stedelijkheid, al in mindere mate dan bij de zichtbaarheid. In zeer stedelijke buurten is 38 procent van de inwoners (zeer) tevreden over de zichtbaarheid van de politie in hun buurt, in weinig stedelijke buurten bedraagt dit 28 procent (CBS, 2021, p. 63).
Preventie De mate van Whatsapp-buurtpreventie verschilt naar de mate van stedelijkheid. Als de stedelijkheid afneemt, is Whatsapp-buurtpreventie vaker aanwezig. In niet stedelijke buurten geven ruim twee keer zoveel inwoners aan dat er Whatsapp-preventie aanwezig is dan inwoners van zeer stedelijke buurten (46 procent tegen 20 procent). De aanwezigheid van buurt- of burgerwachten verschilt ook naar stedelijkheidsgraad, maar wel in mindere mate. In minder verstedelijkte buurten is de deelname van inwoners aan Whatsapp buurtpreventie en Burgernet groter dan in buurten met meer stedelijkheid.
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (2022), Veiligheidsmonitor 2021, Den Haag (online publicatie) https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2022/09/veiligheidsmonitor-2021
Hoe veilig is Maashorst?
67 van 68
I&O Research Enschede I&O Research Enschede
Zuiderval 70 Postbus 563 Zuiderval 7500 AN Enschede 70 Postbus T (053) 563 200 52 00 7500 E info@ioresearch.nl AN Enschede T (053) 200 5208198802 KVK-nummer 00 E info@ioresearch.nl KvK-nummer 08198802
I&O Research Amsterdam I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam Piet T (020) Heinkade 308 48 5500 1019 E info@ioresearch.nl GM Amsterdam T (020) 308 48 00 E info@ioresearch.nl
Hoe veilig is Maashorst?
www.ioresearch.nl www.ioresearch.nl
68 van 68