Raadsvoorstel | Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
Raadsvoorstel Zaaknummer: 15610-2025 Onderwerp: Programmabegroting 2026-2029 Auteur
:
Erik Spierings
Domein/team
:
Dienstverlening / Financiën
:
Erik.Spierings@gemeentemaashorst.nl
Effect op de begroting
Port.
:
G.V.I.C. van Heeswijk
☒Ja
☐Nee
Onderwerp Programmabegroting 2026-2029 Voorstel 1. De programmabegroting 2026 vast te stellen 2. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2027-2029 3. De investeringskredieten voor 2026 beschikbaar te stellen zoals die zijn opgenomen in het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP) 4. In te stemmen met het voorstel tot invullen van het structurele budget van € 500.000 voor uitvoering en afronding van extra activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma 5. Voor het jaar 2026 ter dekking van het tekort te beschikken over de Algemene Reserve voor een bedrag van € 2.423.000 6. De 1e begrotingswijziging 2026 (jaarschijven 2026 tot en met 2029) vast te stellen en aan te bieden aan de Provincie Noord-Brabant.
Inleiding Wij bieden u met dit voorstel de programmabegroting 2026 aan. Deze programmabegroting is opgesteld met de op 3 juli 2025 vastgestelde kadernota 2026 als uitgangspunt. Alle besluiten met financiële gevolgen zoals opgenomen in de kadernota zijn in deze begroting verwerkt. Tussen het vaststellen van de kadernota en het aanbieden van deze programmabegroting doen zich zoals gebruikelijk nog nieuwe ontwikkeling voor met financiële gevolgen. De positieve uitkomst van de meicirculaire is daarbij de belangrijkste ontwikkeling met de meeste financiële impact voor Maashorst. We hebben er nadrukkelijk voor gekozen om de extra ruimte (als gevolg van de meicirculaire) voorzichtig te verwerken. In de kadernota hadden we een structurele stelpost opgenomen van € 500.000 voor het nieuwe bestuur om op die manier ruimte te creëren voor nieuwe wensen en ambities. Nu er meerjarig al ruimte is voor een nieuw bestuur, hebben we aangegeven dat we deze stelpost willen inzetten voor de uitvoering en afronding van meer c.q. extra activiteiten uit het uitvoeringsprogramma. We stellen nu voor op onderstaande wijze hier invulling aan te geven:
1/7
1.
Subsidiëring Maashorstfonds vanaf 2026 structureel € 51.000 Begin februari heeft er een evaluatie plaatsgevonden. Het Maashorstfonds is een succes en willen we in de toekomst voortzetten. Het draagt bij aan onze doelstelling om onze inwoners in hun kracht te zetten. We ondersteunen graag dergelijke initiatieven. Met een structurele extra bijdrage van € 51.000 komt het structurele budget voor het bestuur van het Maashorstfonds op € 100.000.
2.
Vitale vakantieparken Er dient continu aandacht te zijn voor verborgen problemen op vakantieparken. Steeds minder mensen gebruiken de vakantiewoning waarvoor deze bedoeld is. Er wonen mensen op de vakantieparken die geen huis kunnen vinden of die er bewust voor kiezen om op het park te wonen. Er verblijven arbeidsmigranten en kinderen in een kwetsbare situatie. Illegale bewoning is een terugkerend probleem, verloedering, criminaliteit en sociale misstanden liggen op de loer en structurele handhaving is noodzakelijk. Wij willen het traject ’Vitale vakantieparken’, wat begin 2025 gestopt is, doorzetten.
3.
Uitbreiding aanpak kwetsbare wijken Sinds 2018 is in de wijk Bogerd vijfhuis een intensieve, wijkgerichte aanpak uitgevoerd om hardnekkige veiligheids-, leefbaarheids-, en sociale problemen aan te pakken. De aanpak werd uitgevoerd door een regisseur, de teams Veiligheid en Sociaal, Area en de politie. Deze aanpak heeft aantoonbare resultaten opgeleverd, zoals het vergroten van meldingsbereidheid en het vertrouwen in de gemeente, het versterken van de informatiepositie en het terugdringen van overlast. Na afronding van het project in 2024 is echter sprake van terugval in de wijk, mede door het ontbreken van structurele regie en continuïteit. Om de intensieve wijkgerichte aanpak weer op te pakken en uit te breiden naar andere wijken waar deze hard nodig is, zoals de Flatwijk, wordt nu voorgesteld de regierol structureel te borgen. Die borging van de regierol versterkt de samenwerking met partners en zorgt voor een structurele balans tussen sociale en repressieve maatregelen. Hiermee wordt voorkomen dat eerder behaalde resultaten verloren gaan en wordt de veiligheid en leefbaarheid in kwetsbare wijken duurzaam versterkt.
4.
Versnelling sterke sociale basis + inwonersinitiatieven Voorgesteld wordt om de uitrol van het beleidskader Sterke sociale basis te versnellen door € 270.000 beschikbaar te stellen voor de uitbreiding en versterking van het preventieteam Maashorst en voor het faciliteren van inwonersinitiatieven gericht op samenredzaamheid. Hiermee wordt extra capaciteit ingezet om lichte hulpvragen sneller op te pakken, inwoners te ondersteunen bij het vinden van oplossingen in hun eigen netwerk en zo de druk op specialistische zorg te verlagen. Dit draagt bij aan het realiseren van de ambitie dat in 2030 80% procent van de zorg-, welzijn- en participatievragen door inwoners zelf of met behulp van preventieve voorzieningen wordt opgelost. De investering sluit aan bij het programma ‘Verbinden en versterken: naar een toekomstbestendig sociaal domein’ en bij de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, waarin stevige lokale teams een centrale rol spelen. Eventuele inverdieneffecten worden in samenhang bezien binnen het totale sociale domein.
5.
Aanpak sport- en wandelpark Uden Er is een veelvoud aan ontwikkelingen, toezeggingen, moties, opgaven en ideeën in het sportpark wandelpark Uden. Op dit moment is er geen totaaloverzicht op deze zaken.
2/7
Zo hebben we zelf ideeën en wensen maar ook de gebruikers van het sport- en wandelpark Uden hebben ideeën en wensen. Om tot een integrale aanpak te komen voor een verbeterplan van het sport- en wandelpark Uden dat toekomstbestendig is, is een inventarisatie en validatie van alle ontwikkelingen, toezeggingen, moties, opgaven en ideeën noodzakelijk. Deze inventarisatie starten we Q4 2025 op en voor de aanpassingen van de omgeving van het sportpark worden nu middelen gereserveerd.
6.
Verbouwing Phoenix Dit project beoogt een ingrijpende verbouwing van dorpshuis De Phoenix, dat zowel technisch als functioneel verouderd is. Tot de technische verbeteringen behoren in ieder geval de vervanging van installaties en de verduurzaming van het gebouw. Met het oog op de gewenste functionele aanpassingen is gewacht met de uitvoering, zodat beide onderdelen integraal in één project kunnen worden gerealiseerd. Door het gemeentelijk verduurzamingsplan te combineren met het functionele plan van het dorp en de gebruikers ontstaat een toekomstbestendig dorpshuis. Het doel van het functionele plan van het dorp is het creëren van een huiskamer van het dorp die ruimte biedt voor ontmoeting, een gastvrij klimaat stimuleert, het aanbod van activiteiten door verenigingen vergroot, de samenredzaamheid versterkt en lokaal eigenaarschap bevordert. Hiermee draagt het plan bij aan de uitvoering van het Bestuursakkoord, Uitvoeringsprogramma, Maashorst2050, Sterke Sociale Basis, Vastgoedbeleid en Accommodatiebeleid van de gemeente Maashorst.
7.
Regio Deal Momenteel sluit het Rijk een Regio Deal met de regio Noord Oost Brabant. De Regio Deal is bedoeld om bestaande initiatieven die bijdragen aan brede welvaart, te versnellen. De Regio Deal biedt (financiële) kansen voor Maashorst die we willen benutten en gaat gepaard met 60% cofinanciering. Een groot deel van deze cofinanciering kunnen we dekken uit bestaande middelen. Voor een kleiner deel á € 180.000 is dit niet het geval. De Regio Deal start in 2026. Het advies is daarom voor 2026 een budget van €180.000 te reserveren, zodat Maashorst volgend jaar ook goed met de uitvoering van de Regio Deal kan starten.
Beoogd effect Met het vaststellen van de programmabegroting 2026 gemeente Maashorst geeft de raad het college opdracht om het gestelde in de programmabegroting binnen de daarvoor beschikbaar gestelde budgetten te realiseren. Argumenten 1.1 De raad en het college willen het opgenomen beleid van het bestuursakkoord uitvoeren. Door het vaststellen van de begroting kunnen we de in het bestuursakkoord en het uitvoeringsprogramma opgenomen voornemens uitvoeren en daarmee onze doelen realiseren. 1.2/2.1 De raad heeft het budgetrecht en op deze wijze wordt daar aanvulling aan gegeven. Dit is verankerd in artikel 189 van de Gemeentewet; ‘Voor taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarbij beschikbaar stelt, evenals de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden'. Daarnaast is bepaald dat slechts uitgaven mogen worden gedaan tot de bedragen die op de begroting zijn
3/7
aangebracht. De essentie van het budgetrecht is dat de raad door middel van het vaststellen van de Programmabegroting het college machtigt tot uitvoering conform de begroting. De begroting is daarmee ook de basis voor de bedrijfsvoering en de basis voor de verantwoording van de jaarstukken. 1.3/2.2 De raad is verplicht voor 15 november de programmabegroting aan te bieden aan de provincie. De provincie Noord-Brabant houdt toezicht op de financiën binnen de provincie, zo ook op de gemeente Maashorst. Daarom moet de programmabegroting voor 15 november naar de provincie worden gestuurd. Sinds 2023 komen we in aanmerking voor repressief toezicht. De voorliggende begroting 2026 is structureel sluitend in het jaar 2029. We verwachten voor 2026 dan ook opnieuw, na beoordeling door de provincie, repressief toezicht. 1.4/2.3 De programmabegroting is opgesteld volgens de wettelijke eisen. De wettelijke eisen voor het opstellen van een gemeentelijke programmabegroting zijn opgenomen in de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en het Gemeenschappelijke Financieel Toezichtskader. Hier is aan voldaan. 3.1 Het college kan dan in 2026 direct aan de slag met de uitvoering van de nieuwe investeringen. Door het beschikbaar stellen van de investeringskredieten voor 2026 kan het college daar in 2026 direct mee aan de slag.
4.1 Het restantbudget wordt ten guste van het begrotingssaldo gebracht. Het volledige budget van € 500.000 wordt met dit voorstel ingezet ter dekking. Aangezien de voorstellen in 2029 niet het volledige bedrag vragen wordt het restant voor dat jaar toegevoegd aan het positieve structurele saldo van de programmabegroting. 5.1 Op basis van nieuwe regels mag een deel van de algemene reserve, onder voorwaarden, ingezet worden om structurele tekorten te dekken. Vanaf 2024 is het aan gemeenten, die ruime algemene reserves hebben, toegestaan om een deel daarvan als structurele dekking in te zetten. Daarbij wordt voorkomen dat er direct bezuinigingsmaatregelen moeten worden genomen. Ook de VNG onderschrijft deze nieuwe optie als een prima manier om enkele jaren met tekorten te overbruggen. Wij voldoen ruim aan de voorwaarden en beschikken daarom over deze reserve om de jaarschijf 2026 sluitend te maken. 6.1 We moeten begrotingswijzigingen binnen twee weken na besluitvorming naar de Provincie Noord-Brabant sturen. De provincie Noord-Brabant is onze financiële toezichthouder. Volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GFTK) moeten alle gemeenten elke begrotingswijziging die door de raad is vastgesteld binnen twee weken naar de Provincie sturen.
4/7
Kanttekeningen 1.1 De programmabegroting is niet voor alle jaren structureel sluitend De jaarschijf 2026 is sluitend door de beschikking over de Algemene Reserve. Het jaar 2027 is wel sluitend. Het jaar 2028 daarentegen niet. Belangrijk is dat met ingang van 2029 op basis van de nu bekend zijnde informatie een structureel saldo ontstaat van meer dan € 2 miljoen. Hiermee voldoen we aan de eisen van onze toezichthouder. We zien in de toekomst een reëel structureel sluitende begroting.
Financiën De financiële gevolgen van de ontwikkelingen na de vaststelling van de Kadernota 2026 zijn gedetailleerd toegelicht onder de ’samenvatting programmabegroting’ zoals opgenomen in programmabegroting 2026. Beleidsmatig zijn de voornemens voor 2026 en huidige ontwikkelingen beschreven in de desbetreffende programma’s en taakvelden. Samenvattend is de financiële uitkomst van deze programmabegroting 2026-2029: Structureel begrotingssaldo (bedragen x €1000) (- is nadeel + is voordeel) Lasten exclusief mutaties reserves Baten exclusief mutaties reserves
2026
2027
2028
2029
-219.944 -216.535 -218.444 -215.836 219.130 218.898 215.389 216.708 -814
2.363
-3.055
872
Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves
-8.638
-5.173
-2.341
-1.295
7.383
3.528
5.008
2.539
Geraamd resultaat Incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves Incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves
-2.068
718
-388
2.116
-12.102 12.102
-7.044 7.044
-5.612 5.612
-2.122 2.122
Structureel begrotingssaldo
-2.068
718
-388
2.116
Geraamd saldo van baten en lasten
5/7
Lasten (bedragen x 1.000€)
2026
2027
2028
2029
1.Maashorstfonds
51
51
51
51
2.Vitale vakantieparken
248
223
0
0
3.Uitbreiding aanpak kwetsbare wijken
56
56
56
0
4.Versnellen sterke sociale basis
270
270
270
86
5.Aanpak sport- en wandelpark Uden
50
50
50
50
6.Verbouwing Phoenix
0
108
108
108
7.Regiodeal
180
Substotaal
855
758
535
295
Ten laste van het budget € 500.000
-500
-500
-500
-500
Totaal effect van het voorstel
-355
-258
-35
205
-2.423
460
-423
2.321
Nieuw structureel begrotingssaldo Duurzame ontwikkeling Klik of tik om tekst in te voeren.
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☒
☐
☐
☐
☐
☐
☒
☒
Participatie Er is geen aparte inspraakavond georganiseerd rond de begroting. De inwoners, instellingen en bedrijven hebben hun wensen of wijzigingen ten aanzien van het gemeentelijk beleid kenbaar kunnen maken tijdens een inspreekavond rond de kadernota 2026. Deze participatie is betrokken bij programmabegroting 2026. Communicatie De programmabegroting 2026 wordt de komende weken/maanden op verschillende manieren onder de aandacht gebracht bij onze inwoners en de pers. Na het collegebesluit, wordt de begroting online gezet op onze website en toegelicht in een persgesprek. Dan wordt ook een persbericht uitgedeeld aan de aanwezige pers en daarna verstuurd aan alle perscontacten.
Vervolg De behandeling van de programmabegroting is als volgt:
6/7
Datum
Onderwerp
Tot en met woensdag 1 oktober 17:00 uur donderdag 9 oktober Maandag 20 oktober Woensdag 22 oktober Maandag 3 november Woensdag 5 november 6 november
Mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke technische vragen door de raadsleden
Verstrekken antwoorden technische vragen aan de raad Raadsleden kunnen tot 9:00 uur eventuele verdiepende vragen aanleveren n.a.v. de antwoorden op de eerder gestelde technische vragen Informatieavond voor raadsleden, indien gewenst mogelijkheid tot stellen vervolgvragen op antwoorden technische vragen Aanleveren van concept-moties en – amendementen vóór 12 uur bij de griffie 12 uur: ontvangst onder embargo van alle moties en amendementen (facties en college) Vaststellen programmabegroting 2026-2029
Bijlagen die onderdeel uitmaken van het besluit 1. Programmabegroting 2026 (pdf) Bijlagen ter informatie 2. Link naar de programmabegroting op de website Programmabegroting 2026 | Programmabegroting 2026 | Maashorst
Maashorst, 23 september 2025 Burgemeester en wethouders van gemeente Maashorst, de secretaris, de burgemeester, {{ZTA:Type(signature):Signatory(0):Size(120:50)}} {{ZTA:Type(signature):Signatory(1):Size(120:50)}}
J.A.G.M. van Aaken
J.A. van der Pas
7/7