CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2023 Maashorst.pdf

Raadsvergadering 3 november 2022, gemeente MaashorstBij agendapunt: Vaststelling Programmabegroting 2023 - 2026, autorisatie jaarschijf 2023 en dekkingsplan28.413 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2023 Inhoudsopgave Programmabegroting................................................................................................................... 3 Algemeen............................................................................................................................... 4 Leeswijzer............................................................................................................................. 4 Samenstelling bestuur............................................................................................................................. 5 Bestuurlijk voorwoord..................................................................................................................... 5 Bestuurlijke hoofdlijn............................................................................................................................. 6 Financiële hoofdlijn..................................................................................................................... 14 Bestedings- en dekkingsplan 2023-2026................................................................................................. 14 Gevolgen bestedings- en dekkingsplan voor financiële positie.......................................................

36 Financieel-economische uitgangspunten................................................................................... 36 Overzicht van baten en lasten................................................................................................... 44 Incidentele baten en lasten............................................................................................................ 45 Bestuursakkoord............................................................................................................................. 45 Programma’s.....................................................................................................................46 Leeswijzer programma’s............................................................................................................................. 46 1. Veiligheid.................................................................................................................................. 46 Crisisbeheersing en brandweer.................................................................................................. 48 Openbare orde en veiligheid....................................................................................................... 50 2. Verkeer en vervoer.............................................................................................................................

56 Verkeer en vervoer.......................................................................................................................... 57 Parkeren..................................................................................................................................66 3. Economie en toerisme..........................................................................................................68 Economische ontwikkeling.......................................................................................................... 69 Fysieke bedrijfsinfrastructuur..................................................................................................72 Economische promotie.................................................................................................................... 74 4. Onderwijs..................................................................................................................................... 76 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken............................................................................................... 78 Onderwijshuisvesting.................................................................................................................. 80 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur..................................................................................................

83 Sportbeleid en -activering............................................................................................................. 86 Sportaccommodaties.................................................................................................................... 87 Cultuur........................................................................................................................................... 91 Media............................................................................................................................................. 94 Openbaar groen en (openlucht) recreatie.................................................................................................. 96 6. Sociaal domein.......................................................................................................................... 100 Samenkracht en Burgerparticipatie................................................................................................. 102 Toegang en Eerstelijnsvoorzieningen................................................................................................. 106 Inkomensregelingen (incl. Armoedebeleid en Schuldhulpverlening)................................................ 108 Maatschappelijke en Arbeidsparticipatie...............................................................................................

111 Maatwerkvoorzieningen Wmo.................................................................................................113 Maatwerkdienstverlening Wmo................................................................................................. 115 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp.......................................................................................... 117 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid.................................................................................... 120 Volksgezondheid............................................................................................................................. 122 Riolering....................................................................................................................................... 124 Afval................................................................................................................................................... 128 Milieubeheer.............................................................................................................................130 Begraafplaatsen en crematoria.................................................................................................. 133

8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing......................................... 135 Ruimtelijke ordening........................................................................................................................... 136 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)..................................................................................... 140 Wonen en bouwen........................................................................................................................

142

9. Bestuur en dienstverlening.......................................................................................................

144

Bestuur.........................................................................................................................................

146

Burgerzaken.................................................................................................................................

150

10. Bedrijfsvoering en inkomsten.................................................................................................

152

Overhead......................................................................................................................................

154

Treasury.......................................................................................................................................

160

Belastinginkomsten......................................................................................................................

163

Gemeentefonds............................................................................................................................

164

Paragrafen................................................................................................................................... Lokale heffingen...........................................................................................................................

167

Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................

182

Bedrijfsvoering..............................................................................................................................

191

Grondbeleid..................................................................................................................................

196

Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................................

266

Financiering..................................................................................................................................

275

Verbonden partijen.......................................................................................................................

283

Bijlagen........................................................................................................................................

287

Geldleningen................................................................................................................................

287

Subsidies......................................................................................................................................

287

BBV Beleidsindicatoren................................................................................................................

289

Reserves en voorzieningen..........................................................................................................

290

Onderhanden werken (inclusief MIP)...........................................................................................

290

Overzicht baten en lasten per taakveld........................................................................................

291

Incidentele baten en lasten...........................................................................................................

291

Bijlagen Kasstroomoverzicht......................................................................................................................

294

Incidentele baten en lasten..........................................................................................................

294

Risico inventarisatie.....................................................................................................................

301

Overzicht verbonden partijen.......................................................................................................

312

Staat van opgenomen geldleningen.............................................................................................

351

Staat van verstrekte geldleningen................................................................................................

352

Staat van gewaarborgde geldleningen.........................................................................................

353

Staat van reserves........................................................................................................................

356

Specificatie aanwendingen en stortingen reserves...................................................................... 359 Staat van voorzieningen...............................................................................................................

363

Staat van onderhanden werken / Meerjaren Investerings Programma (MIP).......................

366

Overzicht van baten en lasten per taakveld.................................................................................

385

Wat mag het kosten / baten en lasten per taakveld....................................................................

389

Programmabegroting Deze Programmabegroting 2023 is de tweede Programmabegroting van het huidige college van de nieuwe gemeente Maashors. In maart 2022 is de eerse redelijk beleidsarme Programmabegroting 2022 gepresenteerd met hierin een aantal accenten om een goede sart te kunnen maken met de nieuwe gemeenten. De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingssukken moet opsellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. In deze begroting werken we met 10 programma's en 31 taakvelden. De begroting wordt op 3 november 2022 door de gemeenteraad vasgeseld.

3

.

Algemeen

Leeswijzer Deze Programmabegroting 2023 is de tweede programmabegroting van het huidige college van de nieuwe gemeente Maashors. In maart 2022 is de eerse, redelijk beleidsarme, Programmabegroting 2022 gepresenteerd met hierin een aantal accenten om een goede sart te kunnen maken met de nieuwe gemeente. Vervolgens is het Besuursakkoord 2023-2026 "Samen bouwen we Maashors" vertaald in een concreet uitvoeringsprogramma met bijbehorende middelen. Dit uitvoeringsprogramma is in juli 2022 besproken met de raad. De noodzakelijke budgetten om het uitvoeringsprogramma te kunnen realiseren, zijn nu opgenomen in het Besedings- en dekkingsplan van deze Programmabegroting 2023-2026. De opzet van deze programmabegroting is identiek aan die van Programmabegroting 2022. Het programmaplan besaat uit 10 programma’s. Deze programma’s zijn onderverdeeld in taakvelden. Bij het benoemen van de taakvelden hebben we ons zoveel mogelijk gebaseerd op het BBV (Besluit begroting en verantwoording). Hiermee vergroten we de transparantie en is het eenvoudiger om gemeenten onderling te vergelijken. De taakvelden worden ook gebruikt om informatie te versrekken aan andere partijen, zoals het Rijk, CBS en toezichthouders. Om nog meer aan de wensen van onze toezichthouder te voldoen, hebben we een aantal tabellen en presentatie van cijfers toegevoegd aan het programmaplan.

Op die manier maken deze tabellen ook integraal onderdeel uit van de besluitvorming door de raad. Met het audit comité trefen we voorbereidingen om voor de langere termijn een planning en control insrumentarium te ontwikkelen met een gebruiksvriendelijke applicatie.

Algemeen De begroting begint met het hoofdsuk Algemeen. Hierin beschrijven we de fnanciële hoofdlijn. We presenteren het besedings- en dekkingsplan, en laten zien dat we –in meerjarig perspectief- onze fnanciële huishouding op orde hebben.

Programma's Het tweede gedeelte besaat uit een toelichting op de 10 programma's. Bij elk programma is de volgende informatie opgenomen: 1. Inleidende tekst: we geven beknopt weer wat er onder het programma valt. 2. We presenteren de lasten van de taakvelden binnen het programma individueel, en als aandeel van het totaal. 3. Vervolgens geven we per taakveld: een korte omschrijving; de ontwikkelingen die we zien; de belangrijkste doelen, wat we willen bereiken; een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen, oftewel wat we daarvoor gaan doen; wat het mag kosten. Zowel de extra inspanningen in de vorm van offertes, als alle baten en lasten binnen het taakveld; 4

de samenwerkingen met rechtspersonen waarin we een bestuurlijk en financieel belang hebben. In de paragraaf 'verbonden partijen' gaan we hier dieper op in; een verwijzing naar wet- en regelgeving, waar we als gemeente rekening mee moeten houden; de majeure projecten van > € 500.000. Projecten lopen meerdere jaren. Met de raad hebben we afgesproken ook deze periodiek in de planning- en controlproducten te betrekken. We staan hier stil bij planning, budget en risico.

Paragrafen Het derde gedeelte van deze begroting bevat de programma-oversijgende paragrafen. De paragrafen geven inzicht in de fnanciële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het BBV schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid

Bijlagen In het laatse deel van de begroting saat informatie over o.a. fnanciële specifcaties, risico’s, reserves en voorzieningen, subsidies en EMU-saldo.

Samenselling besuur Per 1 januari 2022 is de nieuwe gemeente Maashors ontsaan door een samenvoeging van de gemeenten Landerd en Uden. Het college van burgemeeser en wethouders De gemeenteraad

vormt het dagelijks besuur van de gemeente.

is het algemeen besuur van de gemeente.

Besuurlijk voorwoord Voor u ligt de begroting 2023 van de gemeente Maashors. Een nieuwe gemeente, met een nieuw besuur en grote ambities. Tegelijk zien we de ontwikkelingen in de wereld, die direct invloed hebben op onze inwoners. De vluchtelingensromen, de oorlog in Oekraïne, de torenhoge infatie en de energielasen die voor seeds meer mensen, ook onze inwoners, nauwelijks nog zijn op te brengen. In deze begroting hebben we gezocht naar een evenwicht tussen het waarmaken van onze ambities en het laag houden van de lasen voor onze inwoners. Daarom bieden we een begroting aan onze gemeenteraad aan, waarin we inveseren in onze ambities en we fnanciële tegenvallers weten op te vangen, zonder hiervoor de rekening bij onze inwoners te leggen. 5

We gaan komend jaar actief aan de slag. Zo zijn in Zeeland de voorbereidingen voor een nieuwe brandweerkazerne in volle gang en gaan we aan de slag met de herinrichting van een aantal sraten om de verkeersveiligheid te verbeteren. En we inveseren in 2023 in Uden in de uitvoering van de centrumvisie om een aantrekkelijk centrum te houden voor bezoekers én ondernemers. In het sociale domein maken we armoedebeleid, met als belangrijkse doel het terugdringen van het aantal inwoners dat te maken heeft met armoede en schulden. Daaronder valt ook energie-armoede, waar seeds meer mensen mee te maken krijgen. Daarom komt er een Klusbus. Die helpt inwoners met een laag inkomen die wonen in een woning met een laag energielabel met kleinere energiebesparende maatregelen. Om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen, gaan we werken aan een brede aanpak van bewegen en gezond gewicht, mentale weerbaarheid en aandacht voor middelengebruik en verslavingen. We willen in 2035 energieneutraal zijn en gaan komend jaar door met werken aan verduurzaming. Van onze eigen gebouwen, maar we sarten ook met werken aan aardgasvrije wijken. Deze en andere acties leggen we vas in de Duurzaamheidagenda 2023-2050. Een belangrijke opgave voor komend jaar is woningbouw versneld mogelijk maken. In elke kern van onze gemeente werken we aan plannen voor bouwen voor alle doelgroepen.

Zoals onder meer jongeren, jonge gezinnen, ouderen die zorg nodig hebben en arbeidsmigranten. Samen met heel veel mensen uit de cultuursector maken we nieuw cultuurbeleid in 2023. En dat mag bes ambitieus zijn. Misschien willen we wel dé culturele ‘hoofdsad’ van Noord-Brabant worden. Om er voor te zorgen dat iedereen weet waar de gemeente Maashors voor saat, inveseren we ook in branding, waarin we ook natuurgebied De Maashors meenemen. We vertellen u ook graag persoonlijk waar we voor saan en waar we mee bezig zijn, dus in 2023 gaan we door met onze bezoeken in de gemeente. We hopen u vaak te ontmoeten!

Besuurlijke hoofdlijn Programmabegroting 2023 is de tweede begroting van de nieuwe gemeente Maashors, waarin we invulling geven aan ons Besuursakkoord 2022-2026 ‘Samen bouwen we Maashors’. In deze besuurlijke hoofdlijn brengen we de belangrijkse beleidskeuzes in beeld.

Financiën Wij zijn trots op het ambitieniveau dat in onze begroting 2023-2026 is opgenomen. Daarvoor sellen we ruim budget beschikbaar. Ondanks bijvoorbeeld de onverwachte en forse tegenvaller van de energielasen (€ 1,5 miljoen), zijn de laatse drie jaren van onze meerjarenraming sructureel sluitend ( + € 6,2 miljoen in 2024, + € 9,8 miljoen in 2025 en + €4 ton in 2026). We zien vanaf 2026 wel een aanzienlijke daling van de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds. Ook zien we diverse ontwikkelingen met mogelijk fnanciële gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan de energiecrisis, de klimaatcrisis en een mogelijke recessie. Voorafgaand aan mogelijke mindere tijden wil het college in de loop van 2023 een intern traject opsarten, waarbij we onze taken en de beschikbare budgetten kritisch gaan onderzoeken. De uitkomsen van dit onderzoek willen we betrekken bij toekomsige fnanciële afwegingen, zodat we als gemeente Maashors ook in de toekoms fnancieel gezond blijven.

Programma's 1.Veiligheid Goed voorbereid op crises en rampen We krijgen seeds meer te maken met langdurige crises. Denk aan de recente coronacrisis, opvang van 6

vluchtelingen uit Oekraïne en crisisnoodopvang van asielzoekers. Dit vraagt om een goed voorbereide crisisorganisatie. Daarom gaan we zorgen voor aanscherping van onze ramp- en crisisplannen. Daarnaas gaan we medewerkers opleiden, trainen en we gaan oefenen. Zo willen we toewerken naar betere crisisbeheersing en voorbereiding van rampenbesrijding. Veilige woon- en werkomgeving In 2021 hebben Uden en Landerd samen een onderzoek uitgevoerd naar het veiligheidsgevoel bij inwoners en bedrijven. De resultaten daarvan vormen belangrijke input voor een nieuw op te sellen Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Daarbij zullen we ook rekening houden met landelijke en regionale ontwikkelingen en de prioriteiten van het Regionale Veiligheidsplan, zoals maatschappelijke onrus, radicalisering en cybercrime. Belangrijke aandachtspunten voor Maashors zijn: aanpak jeugdoverlas, agressie tegen besuurders en ambtenaren, inzet van wijkagenten en organisatie en facilitering boa’s (Buitengewoon Opsporingsambtenaren). Regionale samenwerking De gemeente Maashors maakt deel uit van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Die Veiligheidsregio is bezig met een doorontwikkeling en heeft hiervoor een beleidsagenda opgeseld.

Op die agenda saan onder meer: gezamenlijke besrijding van risico’s bij pandemieën, evenementenveiligheid, indusriële veiligheid, terrorismegevolg-besrijding en extreem geweld, waterveiligheid en langdurige droogte. Daarnaas gaan we door met de integrale aanpak van criminaliteit, fraude en ondermijning. Dat doen we onder andere door regionale samenwerking met andere veiligheidspartners, zoals politie en recherche in de Taskforce RIEC Brabant Zeeland (Regionaal Informatie en Expertise Centrum, dat onder andere werkt vanuit het gemeentehuis in Uden). Daarnaas werken we in het interventieteam Maas en Leijgraaf nauw samen met Land van Cuijk. Door deze samenwerkingen kunnen we elkaar beter op de hoogte houden en helpen. Aandachtspunten voor Maashors zijn in elk geval het toekomsbesendig maken van vakantieparken en het terugdringen van overlas door motorcrossers in natuurgebied De Maashors. Nieuwe huisvesing brandweerkazerne In Zeeland zijn de voorbereidingen in volle gang voor de bouw van een nieuwe kazerne. Die wordt onderdeel van een nevenvesiging van het hoofdkantoor van de Veiligheidsregio die wordt gerealiseerd aan de Voederheil in Zeeland. 2.Verkeer en vervoer Verkeer en parkeren Wij willen dat alle kernen en wijken veilig en goed bereikbaar zijn. Niet alleen met de auto, maar zeker ook te voet en met de fets. De komende jaren vinden er veel reconsructies plaats.

In 2023 sarten we met onderzoek en/of herinrichting van de Beukenlaan in Odiliapeel, de Runsraat in Schaijk en de Mgr. Borretsraat in Reek. We gaan het meerjarig onderhoudsplan van fets- en wandelpaden actualiseren en mogelijk herprioriteren. Ook sarten we met een onderzoek naar oversapplaatsen voor OV en gedeelde emobiliteit. Verder gaan we versneld aan de slag met een nieuw parkeerbeleid. 3.Economie en toerisme Economische ontwikkeling De economische groei van Maashors vinden we heel belangrijk, zowel voor besaande als voor nieuwe bedrijven. Daarom inveseren we in een goed economisch klimaat. De leefbaarheid van het centrum van Uden én van de kernen krijgt komend jaar veel aandacht. We inveseren in Uden in de uitvoering van de centrumvisie, niet alleen in fysieke maatregelen als besrating en verlichting, maar ook in zaken als vergroenen, besrijden van leegsand en het aantrekken van nieuwe ondernemers. 7

In de kernen gaan we in gesprek met ondernemers en eigenaren van panden. Samen maken we een plan van aanpak om leegsand te voorkomen of op te lossen. De ontwikkeling van bedrijventerreinen gaat voortvarend. We hebben een sart gemaakt met de ontwikkeling van het nieuwe terrein Hoogveld-Zuid-Noord (Uden). Ook Voederheil II wordt verder ontwikkeld en we gaan actief op zoek naar een goede locatie voor een bedrijventerrein in Schaijk. Branding Maashors In Maashors werken we samen met sakeholders vanuit diverse sectoren aan het op de kaart zetten van onze prachtige gemeente. Omdat Maashors een nieuwe gemeente is, kiezen we voor een vijfjarensrategie, waarbij we als eerse zorgen voor een ‘merk-waardige’ basis. In deze eerse fase richten wij ons met diverse projecten op zowel onze inwoners (external branding) als op de medewerkers van gemeente Maashors (internal branding). Denk hierbij aan het vormen van een Maashorscultuur die ons als gemeente helpt onze ambities te realiseren en die zorgt voor een gevoel van gezamenlijkheid en trots bij onze medewerkers. Campagnematig brengen we alle pareltjes van onze gemeente onder de aandacht bij onze inwoners en bezoekers. Hiervoor is begin dit jaar het bezoekersplatform exploremaashors.nl gelanceerd. Deze website brengen we via diverse socialmediakanalen onder de aandacht. Toerisme De gemeente Maashors maakt werk van vrijetijdsbeseding.

Onze gemeente heeft de recreant en de toeris veel te bieden. We verserken onze gemeente als toerisische besemming door actieve marketing van onze toerisische voorzieningen. Dit geven we onder andere inhoud met het Toerisisch Informatiepunt Maashors in de bibliotheek van Uden. Hier krijgen bezoekers informatie over bezienswaardigheden, activiteiten en wandel- en fetsroutes in de gemeente. Platform Toerisme Maashors krijgt voor de uitvoering van de recreatieve activiteiten subsidie passend bij het formaat van de gemeente. Zo brengen we Maashors nog meer onder de aandacht bij de eigen inwoners en bezoekers van buiten. In 2023 sellen we samen met inwoners, (recreatieve) ondernemers, culturele organisaties, horeca en natuurorganisaties een nieuwe visie Recreatie en Toerisme op. Hieraan koppelen we een uitvoeringsprogramma waarmee we de komende jaren van Maashors de mees recreatieve gemeente van Noordoos-Brabant gaan maken. 4. Onderwijs Onderwijshuisvesing We sellen samen met partners een Integraal Huisvesingsplan op, waarin we vasleggen hoe we willen werken aan het bouwen, uitbreiden of vernieuwen van schoolgebouwen in de gemeente Maashors. Bij het realiseren van nieuwbouw van schoolgebouwen wordt uitgegaan van een gebouw met een laag energiegebruik en een gezond binnenmilieu (frisse scholen). In 2023 willen we sarten met de bouw van het Integraal KindCentrum Wes (IKC wes).

Onderwijsbeleid Gelijke ontwikkelkansen voor kinderen vinden we belangrijk. In 2023 gaan we daarom aan de slag met het nieuwe onderwijsachtersandenbeleid. Achtersanden en uitval worden zoveel mogelijk voorkomen. Ook zetten we in op doorgeleiding van alle indicaties naar voor- of vroegschoolse educatie en op lokale interventies voor kinderen die dreigen uit te vallen uit het regulier voortgezet onderwijs. 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur Sport 8

In 2023 wil de gemeente Maashors een sport- en beweegbeleid opsellen dat bijdraagt aan preventie en positieve gezondheid binnen de gemeente. Bij het opsellen van het sport- en beweegbeleid zullen een breed aantal sakeholders binnen de gemeente worden betrokken. Het sport- en beweegbeleid wordt opgeknipt in twee trajecten, namelijk een traject om te komen tot een beweegvisie en een daaropvolgend traject om te komen tot een beweegbeleid waarin sportkapitaal/sportinfrasructuur is meegenomen. Cultuur Kuns en cultuur dragen bij aan veerkrachtige en gezonde inwoners. Het uiten van talenten en het contact met anderen vergroot zelfredzaamheid en biedt zingeving. Samen met heel veel mensen uit de cultuursector werken we dit jaar én volgend jaar aan een nieuw cultuurbeleid voor de periode 2024-2030. We zetten in op het realiseren van een sevig fundament voor cultuurbeleving en -beoefening. We vinden het belangrijk dat inwoners dichtbij kunnen genieten van een diversiteit aan cultureel aanbod en organisaties, van verenigingen tot professionele insellingen. En dat voor hen de deuren open saan, ongeacht hun eigen (fnanciële) situatie. Aanvullend biedt het fundament ruimte voor een positieve bijdrage van cultuur op andere gebieden en ambities, bijvoorbeeld op het gebied van recreatie en welzijn. Samenwerking binnen én buiten de sector is daarbij belangrijk.

En om die gezamenlijke kracht te simuleren, seunen we dit jaar met een mooie fnanciële bijdrage alvas een prachtig initiatief: Passie voor Pasen, de Maashors editie van The Passion. Voor en door onze vele cultuurmakers ter gelegenheid van de nieuwe gemeente. Lokale media We hebben met de lokale media afspraken gemaakt over publicaties en uitzendingen, waarbij we de raadsen commissievergaderingen in eigen beheer vanuit onze nieuwe raadzaal uitzenden. Evaluatie van de afspraken met DTV vindt in 2023 plaats. Recreatie en natuur De gemeente Maashors is gezegend met prachtige natuurgebieden besaande uit bos, zandversuivingen en heidevelden. Natuurgebied De Maashors is onze grote troef. Dat willen we dan ook verder ontwikkelen, zodat De Maashors het mees aantrekkelijke natuurgebied van Noord-Brabant wordt. Qua ambitie saat wat ons betreft het Maashors Manifes met het toekomsbeeld voor 2050 nog fer overeind. Cluser natuurgebied De Maashors is onderdeel van de organisatie van de gemeente Maashors en waarborgt samen met de andere partners de ontwikkelkansen en duurzame insandhouding van het gebied. In 2023 gaan we een nieuwe Gebiedsvisie Natuurgebied De Maashors opsellen. Focus ligt daarbij op de doorontwikkeling van De Maashors als aaneengesloten natuurgebied en variatie in natuur. Grote grazers blijven daar wat ons betreft welkom, waarbij veiligheid voorop saat.

Ook simuleren we het recreatief medegebruik van onze natuur, waarbij we oog houden voor de balans tussen natuur en recreatieve druk. Rondom natuurgebied De Maashors liggen kansen om het recreatieve routenetwerk te verserken. Belangrijk is dat alle partners maar ook ondernemers, vertegenwoordigers van gebruikersgroepen en vrijwilligers goed aangesloten blijven. Voor hen en alle gebruikers blijft cluser De Maashors (interne organisatie) het aanspreekpunt. Met de gemeenten Oss en Bernheze sluiten we diensverleningsovereenkomsen (DVO’s) af voor 2023 en met de overige partners worden afspraken gemaakt middels op te sellen jaarplannen. Ook de andere natuur in onze gemeente blijven we verserken. Denk hierbij aan wijshersel en het vergroenen van de omgeving. 6. Sociaal domein 9

Armoedebeleid en schuldhulpverlening Het dagelijks leven wordt fors duurder, en voor een seeds groter wordende groep inwoners saat de besaanszekerheid onder druk. Het komende jaar sellen we ons armoedebeleid vas en gaan we daar mee werken. Onze belangrijkse doelen met dit nieuwe beleid zijn het terugdringen van het aantal inwoners dat te maken heeft met armoede en schulden. Ook willen we verborgen armoede in beeld krijgen. Mensen die uit de schulden zijn geholpen, moeten daar sructureel uitblijven doordat ze fnancieel zelfredzaam zijn. En iedereen moet mee kunnen doen, ook mensen met een krappe beurs. Daarnaas zetten we ons in om nog meer inwoners uit de uitkering en aan een baan te krijgen, want ook dat verbetert het toekomsperspectief. Wijkgerichte aanpak Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de Wmo, Participatie en Jeugd. Zeker bij meer doen met minder geld, en dat is de realiteit bij deze decentralisatie, is het belangrijk om te zoeken naar oplossingen die efciënter, efectiever en innovatief zijn. Waarbij we inwoners onderseunen om zelfredzaam te zijn, en we een sructuur maken waardoor dat mogelijk is. Daarvoor is het noodzakelijk dat inwoners maximaal betrokken zijn bij het maken van beleid, en hoe we dat in de praktijk uitvoeren.

Het komende jaar gaan we aan de slag met wijkgericht werken, en gaan we in de praktijk brengen wat we geleerd hebben in de pilot Netwerk van voorzieningen en in het project Samen Landerd Samen Beter. Jeugd Kinderen en jongeren in onze gemeente moeten in een veilige en gezonde omgeving kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen. Als er problemen zijn in de ontwikkeling moet er tijdig passende hulp zijn. Maar nog belangrijker vinden wij dat we voorkomen dat jongeren gespecialiseerde jeugdhulp nodig hebben. Daarvoor zetten we in op het uitbreiden van lichte en vooral snelle en laagdrempelige hulp dichtbij huis. We willen het aantal praktijkonderseuners bij huisartsen (PoH) uitbreiden en daar is ook geld voor beschikbaar. Ook gaan we extra aandacht beseden aan kinderen en jongeren die zich bevinden in ontwrichte gezinssituaties, zoals een (v)echtscheiding. Hiermee willen we voorkomen dat zij ernsige problemen krijgen in hun ontwikkeling en een beroep moeten doen op gespecialiseerde jeugdhulp. Ouderen We hebben te maken met vergrijzing. We vinden het belangrijk dat ouderen zorgeloos oud kunnen worden in onze gemeente. We gaan aan de slag met een maserplan voor de exponentieel groeiende groep kwetsbare ouderen, zodat we hen in Maashors passende zorg en welzijnsvoorzieningen kunnen blijven bieden.

We willen inzetten op innovatie en we gaan het gebruik van (algemene) voorzieningen in de directe omgeving simuleren. 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Volksgezondheid Vitale en gezonde inwoners kunnen meedoen in de samenleving, zijn zelfredzaam en hebben minder zorg en onderseuning nodig. Het bevorderen van gezondheid saat daarom in al ons handelen voorop. Samen met onze ketenpartners zetten we in op een gezonde leefsijl. Dit betekent een brede aanpak van bewegen en gezond gewicht, mentale weerbaarheid en aandacht voor middelengebruik en verslavingen. We werken wijkgericht, in de directe omgeving van onze inwoners, en leggen hierbij de verbinding tussen medisch en sociaal domein. Hier hebben we extra aandacht voor de mees kwetsbare groepen. Duurzaamheid, klimaat en energie 10

Op het gebied van duurzaamheid, klimaat en energie saan we samen voor grote uitdagingen. De urgentie om andere energiebronnen aan te boren en energie te besparen is groter dan ooit. De energieprijzen zijn al langere tijd aanhoudend hoog en sijgen nog seeds. Dat raakt mensen hard in hun portemonnee en veel mensen hebben grote zorgen over hun energierekening. In samenwerking met het sociaal domein willen we energiearmoede voorkomen. Dat doen we door de betrefende inwoners te lokaliseren, te benaderen, te bezoeken en hulp aan te bieden. Bijvoorbeeld met het inzetten van de klusbus, die inwoners met een laag inkomen en een woning met een laag energielabel helpt met kleinere energiebesparende maatregelen. Als gemeente hebben we de ambitie om in 2035 energieneutraal te zijn. Onze woningen en bedrijfsgebouwen moeten voorzien worden van een andere vorm van energie en de energie die we nodig hebben moeten we binnen onze gemeentegrenzen produceren. Dat pakken we sapsgewijs aan. De focus ligt op isoleren en besparen. Energiebesparing in onze gebouwen, woningen en bedrijven zal een belangrijke bijdrage leveren aan onze energie- en klimaatdoelen. Er komt een lokale aanpak voor isolatie gefnancierd door het Rijk. Daarvoor maken we een plan om lage energielabels aan te pakken en sapsgewijs af te bouwen.

Ook met woningbouwcoöperaties maken we afspraken om voor 2028 afscheid te nemen van lage labels. Het rijk gaat subsidiemogelijkheden voor particulieren verhogen en versoepelen. Dit onderseunen wij met het versrekken van informatie en adviezen vanuit ons energieloket Brabant Woont Slim. De transitievisie warmte wordt vertaald naar wijkuitvoeringsplannen en samen met enkele kansrijke buurten gaan we sappen zetten naar aardgasvrij verwarmen. We onderzoeken de toepassing van een warmtenet voor een deel van de kern Uden. Om onze regionale afspraken uit de Regionale Energiesrategie (RES 1.0) na te komen, werken we toe naar een (of meerdere) tender(s) om grootschalige opwek in onze gemeente vorm te geven. Het door de raad vasgeselde addendum lokaal eigendom gaat hier een grote rol bij spelen. We sreven naar het behalen van het doel van de netcongesie. Klimaatadaptatie De efecten van de klimaatverandering door opwarming van de aarde zijn duidelijk merkbaar. Het weer wordt extremer, met meer zware buien en langere droge en hete perioden. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid van mensen (hittesress), de natuur en de landbouw. Dat vraagt om aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering. We gaan de efecten van klimaatverandering op korte en lange termijn op onze gemeente zichtbaar maken en gericht maatregelen nemen om de efecten te verkleinen.

Het vergroenen van onze directe leefomgeving is daar een belangrijk onderdeel van. Ook de soortenrijkdom aan planten en dieren in onze leefomgeving saat onder grote druk. Deze zorgelijke situatie gaan we inzichtelijk maken om doeltrefende maatregelen te kunnen nemen. Klimaatadaptatie en biodiversiteit gaan zo hand in hand. Een aantrekkelijke groene gemeente met een hoogwaardige en klimaatveerkrachtige openbare ruimte, waar het prettig toeven is; dat is het doel. Met meer groen in de buurt kunnen we een bijdrage leveren aan de oplossing van grotere uitdagingen zoals klimaatverandering, hittesress, waterberging, biodiversiteit én gezondheid. We sarten met concrete maatregelen in het centrum van Uden. Dit alles verwerken we in de duurzaamheidsagenda 2023-2050, met doelen, leidende principes en beleidsuitgangspunten. Deze agenda wordt onze leidraad bij de keuzes die we gaan maken en sappen die we samen gaan zetten. Afval 11

We werken aan een nieuw afvalbeleid dat in 2023 moet resulteren in één syseem van afval inzamelen voor de gehele gemeente Maashors. Daarbij zetten we in op bewuswording, afvalscheiding en recycling. Naas het terugbrengen van het volume van afvalsromen, gaat de ‘kwaliteit’ van het afval zelf een grotere rol spelen; afval moet weer gebruikt kunnen worden als nieuwe grondsof. Om dit te bereiken sellen we een uitvoeringsprogramma op met concrete acties voor de komende jaren. Indien nodig maken we maatwerk voor de kernen. We spelen (regionaal) in op innovatieve technieken voor afvalverwerking en circulaire economie en hanteren daarbij een aanvaardbaar tarief voor afvalinzameling, waarbij sprake is van transparantie in de tariefopbouw en zoveel als mogelijk toepassing wordt gegeven aan het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt. Transitie landbouw Met de proefocaties van Agroproeftuin de Peel binnen onze gemeentegrenzen leveren we als gemeente een concrete bijdrage aan de transitie van de landbouw. Dat pas bij onze ambitie van een gezonde leefomgeving en duurzaam produceren. Met extra middelen en het aansellen van een transitiemanager, willen we nog meer kruisbesuivingen teweeg gaan brengen. Dit moet bijdragen aan een gezonder leef- en werkklimaat in ons buitengebied en een duurzame productie van voeding en wellicht ook het gebruik van duurzame bouwsofen bevorderen.

Ook is er ruimte om innovatieve nieuwe verdienmodellen voor agrariërs te onderzoeken, zoals met het project Peel Natuurdorpen, toerisme/recreatie, herbesemmen of opwekken van energie. We saan daarbij nadrukkelijk naas onze ondernemers als het gaat om uitdagingen. De Provincie Noord-Brabant gaat de komende tijd aan de slag met brede gebiedsplannen, zoals bedoeld in het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NLPG). Dit zullen we nauwgezet volgen en van onze inbreng voorzien. 8. Volkshuisvesing, ruimtelijke ordening en sedelijke vernieuwing Omgevingswet Als gemeente (en zeker als nieuwe gemeente) is het belangrijk dat je vanuit een visie werkt aan verbetering van de leefomgeving. Daarom zijn we hard aan de slag gegaan met de ontwikkeling van een nieuwe omgevingsvisie. Dat moet ook vanwege de nieuwe Omgevingswet, die naar verwachting 1 januari 2023 in werking treedt. Onze nieuwe omgevingsvisie wordt nog in 2022 opgeseld. Daarvoor hebben we in de eerse helft van 2022 in alle kernen al input opgehaald. Op basis van die visie maken we dan vervolgens een eerse omgevingsplan (= een werkplan). Dat is eind 2023 gereed. Daarin wordt ook het beleid opgenomen dat vanwege de herindeling nog moet worden samengevoegd, dan wel aangepas. Woningbouwprogramma Woningbouw versneld mogelijk maken. Daar ligt onze focus. Want ook in onze gemeente is er nog seeds meer vraag naar woningen dan aanbod.

Om die reden hebben we een versnellingsagenda gemaakt met maatregelen (vooral: verbetering van werkprocessen), waarmee we de komende jaren die versnelling willen realiseren. Daarnaas werken we in elke kern van onze gemeente de komende jaren aan woningbouwplannen, zowel in de vorm van inbreiding (= nieuwbouw tussen of in plaats van besaande bouw) als uitbreiding. Zo gaan we onder andere de volgende plannen (verder) in ontwikkeling brengen: Odiliapeel-Oos (Odiliapeel), ReekZuid (Reek), Akkerwinde-III (Schaijk), Eikenheuvel (Uden), Niemeskant (Volkel) en Repelakker-III (Zeeland). Voor een volledig overzicht van woningbouwplannen, zie: www.woneningemeentemaashors.nl

12

We zetten ons daarbij in voor diverse doelgroepen, variërend van jongeren en jonge gezinnen tot ouderen die zorg nodig hebben, satushouders en arbeidsmigranten. Zo zullen we ontwikkelaars uitdagen om, naas reguliere woningen, goedkopere huur- en koopwoningen te realiseren voor mensen met een beperkte beurs en voor zorgbehoevenden (jong/oud). Daarnaas willen we samen met hen de mogelijkheden van nieuwe woonvormen verkennen, zoals mantelzorgwoningen, tiny houses en concepten waar verschillende generaties samenwonen. Dit alles gaat leiden tot een toename van een gevarieerd aanbod aan woningen. 9. Besuur en diensverlening Participatie: Samen denken, samen doen Plannen, projecten en beleid maken we samen met onze inwoners. Dat wordt de regel. Samen met bewoners denken we na over wat er in hun kern of wijk moet gebeuren op het gebied van wonen, leven en werken. We zijn al gesart met gesprekken met de wijk- en dorpsplatforms over hoe we dat het bese kunnen doen. Volgend jaar sellen we een Maashorsagenda op in overleg met de inwoners en het maatschappelijk middenveld. Deze agenda besaat uit: a. zogenoemde kernenCV’s waarin per kern de besaande situatie én de behoeftes voor de toekoms (focus) beschreven worden en b. een maatschappelijke agenda waarmee de behoeftes van organisaties zoals ondernemers, onderwijs en zorg in beeld worden gebracht.

Zo komen we tot een participatieve gemeente, waar we samen zorgen voor een leefbare toekoms in alle dorpen en wijken. Een bereikbaar besuur, een open organisatie Landelijk neemt het vertrouwen van de burgers in de overheid seeds meer af. Ze zijn teleurgeseld door dingen die in hun ogen niet goed worden opgepakt en laten dat op een seeds fellere manier weten. Gevolg is een samenleving die seeds verder verhardt en polariseert (= als de spanning tussen twee groepen toeneemt door het benadrukken van ongelijkheid en tegensellingen). Maashors wil een open gemeente zijn waarin ambtenaren, besuurders en inwoners met elkaar in gesprek gaan en sámen naar oplossingen zoeken. Daarom inveseren we in zichtbaarheid en bereikbaarheid. Dat doen we onder andere door informatiebijeenkomsen in alle kernen en bereikbaarheid van informatie online. Huisvesing vluchtelingen De asielcrisis in Nederland is ongekend. In Maashors is afgelopen jaar al zeven weken lang huisvesing geboden aan ca. 130 asielzoekers in een crisisnoodopvang. Daarmee hebben we een bijdrage geleverd aan het mede oplossen van een landelijk probleem. Op een menselijke manier, met oog voor de mensen om wie het hier gaat.

Gezien de ontwikkelingen in Nederland en wereldwijd, is deze crisis voorlopig niet opgelos, en moeten we serieus rekening houden met het feit dat er nogmaals een verzoek kan komen voor opvang van asielzoekers die nog in hun procedure zitten. Regionale samenwerking We willen bijdragen aan intensieve samenwerking in de regio, want door samenwerking saan we serker. Daarom hebben onze burgemeeser en wethouders zich beschikbaar geseld voor een aantal dagelijkse besuren van regionale samenwerkingsverbanden. Alle nevenfuncties zijn te vinden op onze website . 10. Bedrijfsvoering en inkomsen De basis op orde Na een eerse jaar van de herindeling is de basis van onze bedrijfsvoering seeds meer op orde. Maar dat betekent niet dat we klaar zijn. Ook in 2023 moeten we nog diverse zaken op elkaar afsemmen en verder ontwikkelen. We zullen continu kijken hoe we onze bedrijfsvoering beter kunnen organiseren. Aandachtspunten in 2023 zijn onder andere:

13

Opschoning archieven. Actualisering meerjaren-onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen (met accent op duurzaamheid, kwaliteit en veiligheid). Doorontwikkeling ICT-organisatie (beveiliging, microsoft365-omgeving). Introductieprogramma nieuwe medewerkers. Ontwikkeling plan voor vitaal en veilig werken, inclusief aandacht voor Veilige Publieke Taak en integriteit. Uitvoering communicatieplan organisatiecultuur. Financiën In een tijd waarin veel inwoners geconfronteerd worden met hogere lasen, en daarmee in de fnanciële problemen kunnen komen, is het belangrijk dat de gemeente haar fnanciën op orde heeft. Dat er voldoende vet op de botten is om fnanciële tegenvallers (zoals de enorm oplopende energielasen voor gemeentelijke gebouwen) op te vangen zonder dat de inwoners dat merken door lasenverzwaring. We zorgen dus voor gelijkblijvende lasen in 2023, door niet meer dan de infatiecorrectie toe te passen (2,3 procent). En we geven komend jaar veel aandacht aan het op orde houden van onze fnanciële huishouding in 2023 en de jaren die daarop volgen.

Financiële hoofdlijn In dit onderdeel de belangrijkse fnanciële overzichten, die integraal onderdeel uitmaken van Programmabegroting 2023 en als zodanig onderdeel van de beraadslaging door de raad zijn.

Besedings- en dekkingsplan 2023-2026 Uitgangspunt is het Besedings- en dekkingsplan 2022-2026 zoals gepresenteerd in de Kadernota 2023 van de gemeente Maashors. De ontwikkelingen met fnanciële gevolgen worden hieronder verder toegelicht. (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) 2023

2024

2025

2026

1

Meerjarenbeeld gemeente Maashorst: stand na Kadernota 2023

N 7.886

N 7.165

N 5.793

N 5.616

2

Algemene uitkering meicirculaire 2022

V 11.846

V 16.003

V 18.096

V 8.682

3

Autonome ontwikkelingen

N 2.121

N 1.360

N 913

N 581

4

Actualisatie Meerjarig InvesteringsProgramma (MIP)/vervangingsinvesteringen

N 131

N 188

N 142

N 211

14

5

Wensen uit het Uitvoeringsprogramma

N 3.801,5

N 2.651,5

N 2.581,5

N 2.526,5

5a

Dekking reeds opgenomen stelpost t.b.v. Uitvoeringsprogramma

V 3.000

V 3.000

V 2.500

V 2.000

6

Nieuwe wensen Programmabegroting 2023

N 1.926

N 1.468

N 1.378

N 1.317

Saldo programmabegroting Maashorst 2023

N 1.019

V 6.171

V 9.789

V 431

Het actualiseren en opsellen van een besedings- en dekkingsplan is altijd een momentopname. Dit besedings- en dekkingsplan is op basis van informatie tot en met augusus 2022.

Toelichting sructureel (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief)

1.

2023

2024

2025

2026

Meerjarenbeeld gemeente Maashorst: stand na Kadernota 2023

N 7.886

N 7.165

N 5.793

N 5.616

Meerjarenbeeld gemeente Maashorst: stand na Kadernota 2023

N 7..886

N 7.165

N 5.793

N 5.616

De beginsand voor deze Programmabegroting 2023 is de eindsand van de Kadernota 2023, die in juli besproken is door de raad. 2. Algemene uitkering meicirculaire 2022 (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief)

2

2023

2024

2025

2026

Algemene uitkering meicirculaire 2022

V 11.846

V 16.003

V 18.096

V 8.682

Algemene uitkering meicirculaire 2022

V 11.846

V 16.003

V 18.096

V 8.682

De algemene uitkering is de belangrijkse inkomsenbron van de gemeente Maashors en bedraagt ruim € 114 miljoen. In de lijn van de landelijke trend ontvangt de gemeente Maashors tot 2026 een aanzienlijk extra bedrag ten opzichte van eerdere ramingen. Hier geldt het principe 'trap op, trap af' nog en zijn de inkomsen voor de uitkering van Maashors gekoppeld aan de uitgaven volgens het uitvoeringsprogramma van het Rijk. Met ingang van 2026 wordt dit syseem losgelaten en zien we een aanzienlijke terugval. Voor verdere toelichting en berekeningen verwijzen wij naar taakveld Gemeentefonds . 3. Autonome ontwikkelingen 15

Na de publicatie van de Kadernota 2023 zijn er diverse ontwikkelingen, met fnanciële gevolgen die van invloed zijn op het besedings- en dekkingsplan 2023-2026 van de gemeente Maashors. Ondersaand een opsomming met toelichting. (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) 3.

Autonome ontwikkelingen

2023

2024

2025

2026

V 111

V 66

V 18

V 515

Premiestijging ABP

N 500

N 500

N 500

N 500

Meerjaren-onderhoudsplan Markant Uden

N 59

N 59

N 59

N 59

Stijging kosten BHIC

N3

N 16

N 27

N 38

Stijging financieringsrente

N 542

N 302

N 106

N 260

Inzetten restantbedrag beleidsruimte 5 ton

V 344

V 419

V 419

V 419

Prijsontwikkeling als gevolg van gewijzigde index meicirculaire

V 75

V 75

V 75

V 75

Areaaluitbreidingen stedelijk groen

N 65

N 65

N 65

N 65

Stijging prijzen gas en elektra

N 1.382

N 878

N 568

N 568

Correctie bijdrage gemeente Oss in personeelslasten natuurgebied Maashorst

N 100

N 100

N 100

N 100

Totaal

N 2.121

N 1.360

N 913

N 581

Reeds genomen raadsbesluiten en ontwikkelingen vanuit programmabegroting 2022/1e afwijkingenrapportage 2022

* Reeds genomen raadsbesluiten en ontwikkelingen vanuit programmabegroting 2022/1e afwijkingenrapportage 2022 Dit saldo besaat namelijk vooral uit: Raadsbesluit grex Landerd (14 juli) Indexeringscorrecties m.b.t. programmabegroting 2022 Correctie 1e afwijkingenrapportage (ODBN dubbel in basisbeeld) Autonome ontwikkelingen die gemeld zijn in de programmabegroting 2022 -> waarvoor de jaarschijf 2026 nog niet gemeld was. *Premiesijging ABP In Kadernota 2023 hebben we rekening gehouden met een aanzienlijke verlaging van de premie. Deze verlaging is inmiddels grotendeels teruggedraaid door het ABP. Per saldo daalt de premie licht. * Meerjaren-onderhoudsplan Markant Uden 16

Het meerjaren-onderhoudsplan van Theater Markant is herzien. Daaruit is gebleken dat de jaarlijkse bijdrage in het groot onderhoud met € 59.000 moet sijgen. * Stijging kosen BHIC Regionaal is afgesproken een E-Depot te introduceren. Hierdoor sijgen de kosen van het BHIC. In beginsel is dit € 0,25 per inwoner per jaar (2024) en dit groeit door tot € 0,85 in 2027. * Stijging fnancieringsrente Geld lenen wordt duurder. Ook voor gemeenten. De percentages voor het afsluiten van langlopende geldleningen zijn gesegen. Voor de toekomsige fnancieringsbehoefte rekenen we nu met een rentepercentage voor langlopende leningen 25 jaar 2,2% (was 0,55% in 2022). Daarnaas heeft een andere prognose van de boekwaarden in het grondbedrijf efect op de rentetoerekening aan de grondexploitaties. Deze ontwikkelingen hebben tot gevolg dat het rente-omslagpercentage verhoogd moet worden van 0,6% naar 0,9%. Voor meer informatie hierover zie de paragraaf fnanciering. * Inzetten resantbedrag beleidsruimte 5 ton In de beleidsarme Programmabegroting 2022 was voor de nieuwe raad een sructureel budget opgenomen van € 500.000 voor nieuwe beleidsaccenten. Nu met Programmabegroting 2023 is het uitvoeringsprogramma fnancieel opgenomen in het besedings- en dekkingsplan 2023-2026. Hiermee wordt dus invulling gegeven aan het nieuwe beleid en kan deze selpos komen te vervallen.

* Prijsontwikkeling als gevolg van gewijzigde index meicirculaire Voor de prijssijging in 2023 baseert het miniserie van BZK zich op de verwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB) voor prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc). Wij hanteren eveneens dat percentage, mede ingegeven door het feit dat onze algemene uitkering, onze grootse inkomsenbron van ruim 114 miljoen euro hierop gebaseerd is. Dit prijsindexpercentage is neerwaarts bijgeseld van 2,8% naar 2,3%. Dat betekent dat we onze inkomsen en uitgaven budgetten nu met 0,5% neerwaarts bijsellen, wat per saldo een klein voordeel geeft. * Areaaluitbreidingen sedelijk groen Het betreft budgetten die noodzakelijke zijn op de voorzieningen in sand te houden welke door areaaluitbreidingen aan het beheer zijn toegevoegd. Het betreft hier: Openbaar stedelijk groen € 50.000 Landschappelijke beplantingen e.a. € 15.000 * Stijging prijzen gas en elektra In Kadernota 2023 werd al melding gemaakt van verwachte hogere prijzen als gevolg van de marktontwikkelingen. Er is toen sructureel een bedrag bijgeraamd van 593K in 2023 afopend naar 335K in 2026. Zeer onlangs is duidelijk geworden dat aan een nieuwe forse verhogingen niet te ontkomen valt. Op basis van regionaal ingekochte energie plus de kosen van het nog in te kopen volume tegen de huidige prijzen, sijgen de kosen vanaf 2023 nog veel forser.

Voor 2023 een bijraming van € 1.382.000 dat afoopt tot € 568.000 in 2026. Voor het jaar 2023, en in serkere mate voor 2024 en 2025, moet nog een deel van het inkoopvolume worden vasgelegd. In overleg met de deelnemende gemeenten wordt de inkoopsrategie verder bepaald. Duidelijk is wel dat er nog seeds een risico besaat op verdere lassijging. Via de 17

besuursrapportages houden we u hiervan op de hoogte. * Correctie bijdrage gemeente Oss in personeelslasen natuurgebied Maashors In de begroting van voormalige gemeente Landerd was nog een bijdrage van de gemeente Oss geraamd in de kosen bureau natuurgebied De Maashors. Omdat Oss geen bijdage meer levert had dit bedrag al in de begroting 2022 moeten vervallen. Dit wordt nu alsnog afgeraamd. 4. Actualisatie Meerjarig InveseringsProgramma (MIP)/vervangingsinveseringen Als onderdeel van deze Programmabegroting is het meerjariginveseringsprogramma (MIP) geactualiseerd. In de laatse jaarschijf is een vrijval van € 396.000 kapitaallasen te melden. Gekeken is, óf en in hoeverre, er sprake is van noodzakelijke vervangingsinveseringen. Verder zijn de geraamde bedragen van de diverse inveseringen beoordeeld naar realiteitswaarde. Nieuwe inveseringen met ingang van 2026 worden toegevoegd aan het MIP. Van de overige inveseringen wordt in ieder geval gekeken of de verwachte vervanging blijft saan of wordt verschoven. Dit alles heeft gevolgen voor de kapitaallasen. De afwijkingen ten opzichte van de al opgenomen kapitaallasen in het Besedings- en dekkingsplan 2020-2024 worden hier vermeld: (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) 4.

Actualisatie MIP

2023

2024

2025

Vrijval kapitaallasten ivm toevoeging laatste jaarschijf

2026 V 396

MIP domein Ruimte

N 131

N 188

N 142

N 498 N 67

MIP domein dienstverlening ICT MIP domein dienstverlening overig

N 42

Totaal

N 131

N 188

N 142

N 211

2023

2024

2025

2026

N 88

N 88

N 88

N 88

N6

N6

N6

N6

N 120

N 120

N 100

N 100

5. Wensen uit het Uitvoeringsprogramma (bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

investering

Programma 1 Veiligheid 1.1 Gedeelde verantwoordelijkheid 1.1 Boa-capaciteit (PDF, 87.3 kB) 1.1 Toerusting boa's (PDF, 86.5 kB)

43

1.1 Versterken informatiepositie (PDF, 86.7 kB) 18

1.5 Aanpak overlast door jeugd 1.5 Regiovoerder Jeugd benoemen (PDF, 85.5 kB)

N 62

N 62

N 62

N 62

43

N 276

N 276

N 256

N 256

Investering

2023

2024

2025

2026

2.1 Opstellen mobiliteitsplan/beleid fietsstromen (PDF, 81.0 kB)

N 125

N 50

0

0

2.1. Bepalen locatie Hubs (PDF, 82.4 kB)

N 25

0

0

0

2.1 Parkeerbeleid en RO procedure (PDF, 82.3 kB)

N 25

N 25

0

0

2.1. Locatiekeuze fietsenstalling (PDF, 81.5 kB)

N 25

Totaal

N 200

N 75

0

0

Totaal

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft Programma 2 Verkeer en vervoer 2.1 Goede bereikbaarheid van alle kernen

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

2023

2024

2025

2026

N 20

N 20

N 20

N 20

Programma 3 Economie en toerisme 3.1 Een krachtig MKB 3.1 Stimulering MKB (PDF, 85.2 kB) 3.2 De meest aantrekkelijke toeristische 19

gemeente van Brabant N 300

N 300

N 300

N 300

N 60

N 60

N 60

N 60

3.6 Versterking arbeidsmarkt (realisatie hybride werken en leren) (PDF, 90.5 kB)

N 220

N 220

N 220

N 220

Totaal

N 600

N 600

N 600

N 600

3.2 Centrumvisie uitvoering geven (PDF, 88.9 kB) 3.5 Bedrijvigheid in de kernen 3.5 Ondersteuning startende ondernemers (PDF, 87.4 kB) 3.6 Een sterk netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

2023

2024

2025

2026

4.1 Opstellen integraal huisvestingsplan (PDF, 84.7 kB)

N 20

0

0

0

4.1 Projectrealisatie IKC-West (PDF, 374.3 kB)

N 20

N 20

0

0

Programma 4 Onderwijs 4.1 Goede onderwijshuisvesting

4.2 Een goede start 20

4.2 Passend Onderwijs (PAST, TOM en dyslexie) (PDF, 380.3 kB)

N 60

N 60

N 60

N 60

Totaal

N 100

N 80

N 60

N 60

2023

2024

2025

2026

N 60

0

0

0

300

N6

N 12

N 12

N 12

275

0

N 27

N 31

N 35

N 25

N 25

N 25

N 25

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur 5.2 Harmonisatie van de subsidiering van ons verenigingsleven 5.2 Harmonisatie huur en tarieven accommodaties verenigingsleven (PDF, 85.0 kB) 5,4 Een sterke recreatieve sector 5.4 Opwaarderen buitenruimte omgeving Naat Piek (PDF, 88.0 kB) 5.5 De groenste gemeente van Nederland 5.5 Versterken natuurverbindingen Stad-Land (PDF, 89.1 kB) 5.5 Deelname organisatie geopark (PDF, 87.3 kB) 5.5 Wijstherstelprojecten (2) (PDF, 88.0 kB)

250

N 25

N 21

N 22

N 23

5.5 Uitvoering wijstherstelproject Maashorst (PDF, 86.8 kB)

50

N1

N3

N3

N3

5.5

325

N 25

N 26

N 27

N 28

21

Natuurversterking buitenrand Maashorst (PDF, 89.6 kB) 5.5 Aanleg twee rolstoelpaden (PDF, 87.4 kB)

100

N3

N6

N6

N6

5.5 Aanleg groene daken gemeentelijke gebouwen (PDF, 87.4 kB)

200

N1

N3

N5

N7

0

0

0

0

5.5 Verlenging rolstoelpad (PDF, 88.2 kB)

N 10

0

0

0

5.5 Aanleg recreatief pad Egelweg (PDF, 88.2 kB)

N 35

0

0

0

1.500

N 191

N 123

N 131

N139

Investering

2023

2024

2025

2026

N 500

p.m.

p.m.

p.m.

6.2 Jongerenwerk (Ambulant Jongerenwerk en Join Us) (PDF, 90.6 kB)

N 67

N 67

N 67

N 67

6.2 Uitbreiden inzet PraktijkOndersteuner Huisartsen Jeugd (POH-jeugd) (PDF, 90.3 kB)

N 163,5

N 163,5

N 163,5

N 163,5

6.2 Depressie- en suïcidepreventie op basis van het

N 80

N 81

N 83

N 85

5.5 Handhaving

Totaal

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft Programma 6 Sociaal domein 6.1 Mogelijkheden om te ontmoeten in de kernen 6.1 Transformatiebudget sterk sociale basis (PDF, 348.9 kB) 6.2 Preventie

22

programma Storm (PDF, 92.0 kB)

Totaal

N 810,5

N 311,5

N 313,5

N 315,5

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

2023

2024

2025

2026

7.2 Werkbudget landbouw-transities Graspeel (PDF, 87.8 kB)

N 100

N 100

N 100

N 100

7.2 Transitiemanager (PDF, 87.3 kB)

N 111

N 111

N 111

N 111

Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid 7.2. Transitie van het landelijk gebied

7.3 Duurzaamheid 7.3 Haalbaarheidsonderzoek energiebedrijf (PDF, 87.1 kB)

N 25

7.3 Opstellen duurzaamheidsagenda (PDF, 86.8 kB)

N 30

N 30

N 30

N 30

7.3 Haalbaarheidsonderzoek warmtenetten (PDF, 87.1 kB)

N 50

N 50

N 50

N 50

7.3 Ondersteuning 2 lokale initiatieven zonneparken (PDF, 86.4 kB)

N 80

N 80

N 80

N 80

Totaal

N 396

N 371

N 371

N 371

2023

2024

2025

2026

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke 23

vernieuwing 8.2 Stevige groei van het aantal woningen 8.2 Versnelling woningbouwprogramma (PDF, 91.2 kB)

N 75

0

0

0

0

0

N 15

0

N 35

0

0

0

8.6 Implementatie omgevingswet (PDF, 94.7 kB)

N 100

N 100

N 100

N 100

Totaal

N 210

N 100

N 115

N 100

8.2 Actualisatie prestatieafspraken (PDF, 90.6 kB) 8.3 Vitale, krachtige inclusieve kernen en wijken 8.3 Behoefteonderzoek (QuickScan) woningbouwprogramma (PDF, 90.1 kB) 8.6 Implementatie van de omgevingswet

(bedragen x € 1.000 / N is negatief en V is positief) Volgnummer

Betreft

Investering

2023

2024

2025

2026

N 13

N 13

N 13

N 13

9.2 Capaciteit t.b.v. regionale samenwerking (PDF, 84.1 kB)

N 100

N 100

N 100

N 100

9.2 Aanvulling op budget ontwikkeling participatie- en kernenbeleid (PDF, 84.4 kB)

0

N 90

N 90

N 90

Programma 9 Bestuur en dienstverlening 9.1 een bereikbaar bestuur 9.1 Bestuur (representatiekosten) (PDF, 83.9 kB) 9.2 Samen denken, samen doen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=fcadf77a-aa3d-4fdb-b571-333ced2299d7