CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Opinienota regionaal beleidsprogramma

Commissievergadering Samenleving en Bestuur 26 oktober 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Opinienota Ontwikkelingen jeugd en regionaal beleidsprogramma jeugd2.258 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Opinienota Zaaknummer: 29962-2023 Auteur

:

Jonna van Hoesel

Domein

:

Sociaal Domein

Team

:

Beleid

E-mail

:

Jonna.vanhoesel@gemeentemaashorst.nl

Port.

:

Wethouder Sour

Aan de leden van de raadscommissie Samenleving en Bestuur van Maashorst. Onderwerp Ontwikkelingen jeugd en regionaal beleidsprogramma jeugd Mening geven over Om invulling te geven aan voorsturing door de gemeenteraad bij het opstellen van regionale beleidskaders willen wij met u als gemeenteraad in gesprek over de trends, landelijke ontwikkelingen en wat dit betekent voor onze regionale agenda van de komende jaren met betrekking tot jeugdhulp. Vragen aan de gemeenteraad: • Kunt u zich vinden in de concept strategische doelstellingen van het regionale beleidsprogramma? • Aan welke concept strategische doelstellingen wilt u extra gewicht toekennen? • Mist u nog onderwerpen waar we regionaal aandacht aan zouden moeten besteden? Inleiding In de regio Noordoost Brabant streven we ernaar dat iedere jeugdige de kans krijgt gezond en veilig op te groeien en zich te ontwikkelen, op weg naar een zelfstandig leven. Het leven van jeugdigen en iedere ouder gaat gepaard met vallen en opstaan. Voor de meesten geldt dat het raadplegen van het eigen netwerk of gebruik van basisvoorzieningen in de gemeente volstaat om verder te gaan. Ook het relativerende besef dat vallen en opstaan bij het leven hoort kan helpen om de situatie te hanteren. Helaas werkt dit niet altijd zo. De maatschappelijke druk is groot en kan leiden tot een onrealistisch zelfbeeld en niet realistische verwachtingen.

Daarnaast is er soms onvoldoende netwerk, weet men de weg niet of is er meer nodig om zich staande te houden in het leven. Samenwerking op Jeugdhulp in de regio Noordoost Brabant Binnen de regio Noordoost Brabant starten we niet op nul. De regionale samenwerking stelt ons in staat op effectieve en efficiënte wijze gezamenlijk inkoop van jeugdhulp en aanvullend beleid te realiseren. We werken samen om jeugdhulp zo dichtbij mogelijk te organiseren voor jeugdigen en gezinnen. Het regionaal beleidskader 2020-2023 geeft hierbij houvast. Het huidige regionaal beleidskader loopt eind 2023 af. De Jeugdwet en de Norm voor opdrachtgeverschap vragen het voorgenomen beleid vast te leggen in een regionale beleidsvisie. Dit is aanleiding het huidige beleidskader tegen het licht te houden en geconstateerde lacunes in het zorglandschap jeugd te duiden. Ontwikkelingen

1/6

Er zijn veel ontwikkelingen op het gebied van jeugd gaande. Het steeds toenemende gebruik van gespecialiseerde jeugdhulp vormt een bedreiging voor de continuïteit omdat het zorgt voor een steeds grotere druk op het stelsel. Landelijk worden er verschillende verbeteringen ingezet zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Lokaal gaan wij onder andere inzetten op het versterken van de sociale basis. De notitie ‘Sterke sociale basis’ ligt in de raadsvergadering van december aan u voor. In deze nota zullen wij u eerst nader informeren over de landelijke ontwikkelingen en vervolgens over het regionaal beleidsprogramma jeugd dat we aan het opstellen zijn. Het regionaal beleidsprogramma jeugd sluit aan op de ingezette ontwikkelingen. Kernboodschap Hervormingsagenda Jeugd Cliëntorganisaties, professionals, aanbieders, gemeenten en Rijk hebben een akkoord bereikt over de inhoud van de Hervormingsagenda Jeugd. De afspraken over fundamentele verbetering van de jeugdzorg zijn een grote stap naar snellere en betere hulp voor kinderen en gezinnen die het nodig hebben.

De Hervormingsagenda Jeugd heeft directe verbinding met andere zorgakkoorden, zoals het Integraal Zorgakkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord en de Toekomstagenda ‘Zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking.’ De Hervormingsagenda Jeugd heeft twee doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1. Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. 2. Beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Voor nadere informatie over de Hervormingsagenda Jeugd verwijzen wij u naar bijlage 1. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over 5 à 10 jaar uit moet zien. Kinderen en gezinnen moeten kunnen rekenen op effectieve bescherming en tijdige hulp. Het is daarom voor het kind, gezin en de professionals belangrijk om het stelsel slimmer en effectiever te organiseren. Vanuit een opdracht van de VNG en de Rijksoverheid is gewerkt aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De Rijksoverheid en VNG streven naar een vereenvoudiging van de jeugdbescherming. En willen hiermee bereiken dat kinderen en gezinnen, waar sprake is van een ontwikkelingsbedreiging en onveiligheid, tijdig de juiste hulp en steun ontvangen.

Ook willen ze bereiken dat deze hulp en steun voor de gezinnen begrijpelijk is en bijdraagt aan herstel van het gewone leven, of aan het compenseren van beperkingen. Het toekomstscenario werkt vanuit vier basisprincipes: 1. Gezinsgericht, 2. Rechtsbeschermend en transparant, 3. Lerend stelsel, 4. Eenvoudig. Voor nadere informatie over het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming verwijzen wij u naar bijlage 1. Regionaal Beleidsprogramma jeugd Om te komen tot een regionaal beleidsprogramma maken we gebruik van het instrument ‘DoelenInspanningen-Netwerk (DIN). Dit is een netwerk van strategische, operationele doelen en inspanningen die er samen voor zorgen dat we dichter bij de visie komen. De bouwstenen voor deze DIN worden gevormd door doelen en opgaven die nog relevant zijn uit het huidige beleidskader én uit de landelijke ontwikkelingen

2/6

In juni/juli 2023 hebben we tijdens verschillende snelkookpansessies input opgehaald bij stakeholders (zoals onderwijs, aanbieders, etc.) op verschillende thema’s. De conceptvisie voor het Regionaal Beleidsprogramma: Iedere jeugdige moet de kans krijgen om gezond en veilig op te groeien en zich te ontwikkelen op weg naar een zelfstandig leven Om deze visie te bereiken hebben we de volgende acht concept strategische doelstellingen geformuleerd. Een strategisch doel geeft aan welke concrete verandering of verbetering je wil met het programma bereiken om zo de visie te realiseren. De concept strategische doestellingen zijn: 1. Eind 2027 is de kwaliteit van de specialistische jeugdhulp verhoogd tot een niveau dat aantoonbaar boven het landelijk gemiddelde ligt. 2. Specialistische jeugdhulp is eind 2027 beter beschikbaar voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen waardoor passende zorg sneller ingezet wordt. 3. Eind 2027 is de hulp die geboden wordt aan de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen meer integraal en gezinsgericht en minder gericht op het individu ten opzichte van 2023. 4. Eind 2027 krijgen jeugdigen en gezinnen in onveilige situaties sneller passende hulp om de veiligheid duurzaam te herstellen ten opzichte van 2023. 5. Eind 2027 wonen meer jeugdigen thuis of in een gezinsgerichte omgeving 6.

Vanaf 2026 maken minder jeugdigen gebruik van specialistische jeugdhulp ten opzichte van 2023 en wordt meer gebruik gemaakt van voorliggende lokale basisvoorzieningen. Naast strategische doelstellingen worden er operationele doelstellingen geformuleerd. Een operationeel doel geeft antwoord op de vraag, ‘Wat is concreet gerealiseerd waardoor je weet dat de verandering geslaagd is? Wat zijn daarvoor goede indicatoren?’. Om het ‘hoe’ te bepalen wordt per jaar gewerkt met een jaarplan waarin de inspanningen beschreven staan. Inspanningen: welke acties, gedrag en producten vanuit het programma leiden tot het behalen van de operationele doelen. Vervolg Het beleidsprogramma wordt nader uitgewerkt en zal begin 2024 ter vaststelling aan u worden voorgelegd. Bijlagen 1. Nadere informatie Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Maashorst,

3/6

Bijlage 1. Nadere informatie Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Deze bijlage bevat een samenvatting van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Dit zijn landelijke ontwikkelingen. Wilt u de volledige documenten lezen, kijk dan hier: - Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (overheid.nl) -Toekomstscenario (overheid.nl) 1. Hervormingsagenda Jeugd. Er gaat gewerkt worden aan vijf inhoudelijke opgaven. Per opgave zullen wij het doel van de opgave benoemen. Opgave 1. Reikwijdte: jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen. Doelen: - Heldere afbakening jeugdzorg; - Jeugdhulp alleen voor complexe problematiek; - Versterken van omgeving en het ‘gewone leven’ met laagdrempelige ondersteuning. Opgave 2. Verbinding met andere domeinen. Doel: Verbinden met in ieder geval: onderwijs en kinderopvang, volwassenen GGZ, bestaanszekerheid 18-/18+ problematiek. Opgave 3: Stevige lokale teams en toegang. Doelen: - Stevige lokale teams en basis in wijk/dorp/buurt; - Samenwerking met andere verwijzers (bijvoorbeeld huisartsen); - Goede samenwerking met specialistische expertise; - Waarborgen zorg bij levenslange en levensbrede ondersteuningsvraag. Opgave 4: Afbouw residentiele jeugdhulp: zo thuis mogelijk.

Doelen: - Naar nul gesloten plaatsingen in 2030; - Financiële transitie onder landelijke regie; - Voorkomen van uithuisplaatsingen en jeugdigen door middel van alternatieve zorg. Opgave 5: Kwaliteitsverbetering en blijvend leren. Doelen: - Voortdurend leren en veranderen; - Aantoonbaar maken wat wel en niet werkt; alleen effectieve methoden toepassen. - Vastgestelde kwaliteitskaders. Naast de inhoudelijke opgaven zijn er twee stelselmatige opgaven, te weten: 1. Verbeteren regionale samenwerking en landelijke contractering specialistische zorg. 2. Eenvoudigere uitvoering en inkoop, vermindering administratieve lasten en aanpakte negatieve effecten marktwerking. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt tussen het Rijk en de gemeenten over: 1. Verbeteren inzicht jeugdstelsel door middel van data en monitoring. 2. Afspraken over een meerjarig financieel kader en financieel bestuurlijke verhoudingen.

4/6

2. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met vele betrokken organisaties zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. De vele schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, met als gevolg dat de juiste hulp en bescherming tekort kan schieten. Daar moet verandering in komen. Ook voelen kinderen en gezinnen zich onvoldoende gehoord en gezien, is achterliggende problematiek (problemen in verschillende leefgebieden binnen het gezinssysteem) onvoldoende in beeld en hebben gezinnen te maken met veel wisselingen van hulpverleners, waardoor ze hun verhaal telkens opnieuw moeten doen. Thema’s en voorstellen De basisthema’s van het toekomstscenario zijn 1. Gezinsgericht, 2. Rechtsbeschermend en transparant, 3. Eenvoudig en 4. Lerend. Ad. 1. Gezinsgericht. Bekeken wordt welke hulp en steun nodig is voor het gehele gezin, inclusief, of juist met nadruk op, de ouders. Integraal werken is hierbij het uitgangspunt. • Om kinderen en gezinnen heen staat een Lokaal Team dat hulp verleent. • Er is één vast gezicht binnen het Lokaal Team dat - wanneer nodig - samen optrekt met een professional uit het op te richten Regionaal Veiligheidsteam. Het gezin krijgt dus een vaste professional of een vast duo dat gedurende de periode van hulpverlening bij hen betrokken blijft.

Kinderen en gezinnen hoeven dus niet opnieuw hun verhaal te doen. • Het Regionaal Veiligheidsteam bundelt de functies van de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Dit team heeft de kennis en expertise op veiligheidsvraagstukken. Er wordt gewerkt in een model waarbinnen professionals werken in teamverband, nabij het gezin. • Dicht bij deze gezinnen en professionals staat een Expertiseplatform. Dit is een netwerk van specialisten met kennis van kinderen, volwassenen en specifieke uitingsvormen van geweld. Professionals worden gefaciliteerd om samen te werken en een lerende omgeving te vormen. Er wordt in gezinsgericht en in gezamenlijkheid gewerkt aan het effectief en duurzaam borgen van duurzame veiligheid. Ad. 2. Rechtsbeschermend en transparant. Het is van belang dat voor kinderen en ouders begrijpelijk en transparant is waar zij terecht kunnen voor advies, vragen en zorgen, wie waarvoor verantwoordelijk is en welke procedures er zijn. Daarom de volgende uitgangspunten: • Bij inzet van een gedwongen maatregel is altijd rechtsbijstand beschikbaar. • Professionals zijn bij hun onderzoek gericht op de feiten die aanleiding geven tot de zorgen over het gezin. Er is sprake van navolgbare procedures en een uniform afwegingskader waarin de rechtsgelijkheid en het beschermen van rechten wordt geborgd.

En daarbij is voor het gezin duidelijk wat hun rechten en ieders verantwoordelijkheden zijn. • Om te voorkomen dat ongefundeerd wordt ingegrepen in het gezin, wordt bij de inzet van hulp altijd toetsing en tegenspraak georganiseerd. Indien sprake is van verzoeken om juridische maatregelen, wordt toetsing en tegenspraak uitgevoerd door niet bij het gezin betrokken professionals uit een ander Regionaal Veiligheidsteam dan dat waar de casus speelt, ondersteund door juristen en gedragswetenschappers. • Leidend is dat het gezin op de hoogte moet zijn van de reden van de inzet van bepaalde hulp of ondersteuning. Zo berust de toestemming van het gezin op volledige en juiste informatie over de

5/6

•

•

reden en het doel van de interventie, en over de gevolgen die het weigeren van toestemming heeft. Indien de professional van het Regionaal Veiligheidsteam (na consultatie van het gezin, het vaste gezicht uit het Lokaal Team, en andere betrokken partijen) aanleiding ziet voor een gedwongen maatregel, kan die een verzoek voorleggen aan degene die de bevoegdheid heeft hierover te beslissen, zoals de (kinder)rechter of e burgemeester. Daar moet een transparante procedure voor zijn, die proportionaliteit en subsidiariteit, rechtsgelijkheid, verbod van willekeur, rechtszekerheid en uniformiteit waarborgt. Hierbij is ook specifiek en op maat aandacht voor vertegenwoordiging van de belangen en de stem van de betrokken kinderen. Als besloten is tot een gedwongen maatregel, dan is het Regionaal Veiligheidsteam verantwoordelijk voor de uitvoering. Voor het gezin is altijd duidelijk wanneer sprake is van een vrijwillig of gedwongen kader en wat hun rechten zijn.

Ad.3. Eenvoudig. • De drempel naar hulp is zo laag mogelijk. • Het aantal professionals dat betrokken is bij een gezin vermindert. Er is sprake van één vast gezicht voor het gezin binnen het Lokaal Team, waar nodig in duo met een professional uit het Regionaal Veiligheidsteam, als er veiligheidsvraagstukken spelen. • Het Regionaal Veiligheidsteam vervult een belangrijke (en centrale) functie in de afstemming tussen het Lokaal Team, het Expertiseplatform en de rechtspraak. Ad. 4. Lerend Professionals hebben ruimte om te leren en steeds beter te worden in hun vak om zo steeds beter het gezin en kind te kunnen helpen. • • •

Doordat professionals uit het Lokaal Team – al dan niet in duo met professionals uit het Regionaal Veiligheidsteam – lange tijd bij het gezin betrokken blijven, zien zij de effecten van de hulp en steun die zij verlenen. Zij ontvangen tegenspraak en leren hiervan. In regionale proeftuinen gaat gewerkt worden zodat ervaring wordt opgedaan met wat wel en niet werkt in de praktijk, waarom dat zo is en waarop bijgestuurd en aangepast moet worden. Er wordt gestart met expertiseplatforms.

6/6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=0ba0ad8f-8212-4d39-b62c-d291a0eaac30