CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Landerd Programmaverslag 2021 Raad

Raadsvergadering 14 juli 2022, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmarekening 2021 voormalige gemeenten Landerd en Uden25.175 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De gemeente heeft van het Rijk compensatie ontvangen om de negatieve effecten voor de samenleving te kunnen beperken. Deze gelden waren voor een groot gedeelte geoormerkt bijvoorbeeld de Tijdelijke Overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (ToZo). Een deel was ook vrij besteedbaar, dat wil zeggen dat de gemeente zelf mocht kiezen voor welke coronamaatregel we het geld wilden inzetten. Daarnaast heeft de gemeente ook eigen middelen ingezet om negatieve effecten van de corona pandemie te beperken. Ook hebben wij in 2021 een compensatie van het rijk ontvangen voor gederfde inkomsten over het jaar 2020 zoals leges bouwen en evenementen, toeristenbelasting etc. Ad 3) Korte termijneffecten op de gemeente Vanaf het moment in 2020 dat de coronapandemie zich openbaarde waren er tot en met 2021 direct gevolgen voor de eigen organisatie, de inwoners, de bedrijven en de gehele economie. In hoofdlijnen waren dit: 1. Zoveel als mogelijk thuis werken door o.a. ook het eigen personeel en het zodanig inrichten van het gemeentehuis dat er veilig gewerkt kan worden; 2. Het voorbereiden en treffen van maatregelen om de nadelige effecten voor de inwoners en bedrijven zoveel als mogelijk te beperken; 3. Onderzoeken in hoeverre de coronacrisis gevolgen had of zou kunnen hebben voor onze uitgaven, de inkomsten, de rechtmatigheid van uitgaven etc.; 4.

Het uitvoeren van rijksregelingen ter financiële ondersteuning van bedrijven en ondernemers (o.a. ToZo en Tonk); 5. Extra aandacht voor handhaving van de coronamaatregelen door de Boa’s; 6. Het maken van afspraken met externe partijen (leveranciers) en gemeenschappelijke regelingen; 7. Het, in delen van het jaar, stilvallen van de bedrijfsmatige activiteiten door ondernemers door coronamaatregelen vanuit het rijk; 8. Het, in delen van het jaar, stilvallen van maatschappelijke activiteiten o.a. via verenigingen en scholen als gevolg van coronamaatregelen van het rijk; 9. Het, in delen van het jaar, stilvallen van de culturele sector als gevolg van coronamaatregelen van het rijk.

47

Ad 4) Verwachte lange termijneffecten op de gemeente In 2020, en zeker na de zomer van 2020, begon het idee te leven dat het grootste deel van de crisis voorbij was. De tweede golf werd wel voorzien maar in hoeverre deze nog effect zou hebben op de samenleving was onduidelijk. In de eerste helft van 2021 bleek ook een derde golf onvermijdelijk en liepen de besmettingsaantallen weer verder op. In de zomer ging het de goede kant op en werden veel maatregelen geheel of bijna geheel ingetrokken. Bijna alle maatschappelijke activiteiten waren weer toegestaan. Echter, eind 2021, was er opnieuw een neergaande tendens. Forse aantallen besmettingen en opnieuw beperkingen voor sport, cultuur, horeca etc. Wel was op dat moment duidelijk dat de economie weer goed aantrok. In hoeverre de maatregelen van eind 2021 effect hebben op de economisch stand van zaken is nog lastig in te schatten. De maatregelen die getroffen zijn door het rijk kunnen of zullen mogelijk wel effect hebben op de toekomstige (economische) ontwikkelingen binnen onze (nieuwe) gemeente. Het is afwachten of vanaf 2022 nog steeds maatregelen noodzakelijk zijn en of de effecten van eerdere maatregelen nog steeds effectief zijn. Daarbij kan gedacht worden aan: 1. Kunnen plaatselijke bedrijven het hoofd boven water houden tijdens of na de coronacrisis? 2.

Ontstaat er extra werkloosheid in de gemeente en wat zijn de financiële en maatschappelijke maar ook persoonlijke gevolgen? 3. Komt er leegstand van gebouwen waarin nu bedrijven zijn gevestigd? 4. Zijn de in de begroting geraamde inkomsten nog reëel? Hierbij kan gedacht worden aan leges, belastinginkomsten (OZB) toeristenbelasting etc. In 2020 bleken deze inkomsten inderdaad achtergebleven te zijn maar in 2021 is dat grotendeels hersteld. Of dat zo blijft is afwachten. 5. Worden alle aan derden verstuurde facturen betaald door hen? 6. Door het rijk is fors steun verleend aan bedrijven, medeoverheden en zorgorganisaties. Komt er een moment dat deze vele miljarden bezuinigd gaan worden om de financiën van het rijk weer op orde te brengen? Dat kan gevolgen hebben voor onze algemene uitkering uit het gemeentefonds (trap af). 7. Thuiswerken zal deels ingeburgerd blijven. Dat heeft effect op huisvesting van ons eigen personeel, ICT-inrichting voor onze organisatie en onze werkprocessen. Dit effect wordt momenteel al “verwerkt” bij de verbouw van het gemeentehuis Maashorst in Uden. Ad 5) Genomen en te nemen maatregelen en activiteiten Vanaf maart 2020 hebben wij diverse maatregelen en besluiten genomen die gericht waren op het beperken van de gevolgen van de coronacrisis. Deze waren o.a.: 1. Het instellen van een crisisteam Corona welke de gevolgen, maatregelen etc.

gemeente breed coördineert. 2. Periodieke updates van gevolgen coronacrisis, te nemen maatregelen, rijksmaatregelen etc. vanuit de gehele organisatie aanbieden aan het crisisteam Corona. 3. Voorstellen die daaruit volgen aan het college voorleggen. 4. Het faciliteren van thuiswerkplekken voor ons eigen personeel. 5. Het versneld invoeren van digitale ondertekening van stukken. 6. Het reguleren en beperken van bezoek aan het gemeentehuis door inwoners en andere externen 7. Het tijdelijk niet versturen van facturen aan bedrijven 8. Het in samenspraak met BSOB verlenen van uitstel van betaling van gemeentelijke belastingen 9. Het ruimhartig verlenen van uitstel van betaling aan bedrijven, inwoners en verenigingen voor al verzonden facturen en het verlengen van deze maatregelen als dat nodig was 10. Het maken van prestatieafspraken met leveranciers, verenigingen etc. en gerelateerd daaraan over het al dan niet doorbetalen van bedragen en subsidies ter ondersteuning van deze bedrijven en verenigingen 11. Extra inzet wijkverpleegkundigen 12. Uitbreiding toezicht Boa’s 13. Het (tijdelijk) sluiten van gemeentelijke gebouwen als gevolg van rijksmaatregelen

48

14. Het door de gemeenteraad beschikbaar laten stellen van budgetten om de gevolgen van de coronacrisis te kunnen dekken. 15. Tijdens de crisis voortdurend blijven communiceren met onze inwoners, bedrijven en verenigingen via onze website, facebook etc. 16. Het niet in rekening brengen van bedragen die gebaseerd waren op contracten als de dienst niet werd afgenomen (bijvoorbeeld huur sporthallen). 17. Het verstrekken van bijdragen aan maatschappelijke organisaties (cultuur en sport) om hen financieel overeind te houden omdat zij vaak wel een deel van de kosten houden maar de inkomsten vervielen. 18. Door raad en college besluiten laten nemen die de rechtmatigheid van uitgaven in verband met deze coronacrisis ondersteunen (bijvoorbeeld subsidies). 19. Afspraken maken met de accountant over de gevolgen voor de jaarrekening 2020 en 2021, de rechtmatigheid, de risico inschatting Corona etc. 20. Het periodiek informeren van de gemeenteraad over de coronacrisis, de gevolgen, de genomen collegebesluiten en de rijksmaatregelen. Ad) 6 Totaal van de financiële effecten In 2020 en 2021 is actief aan de gemeenteraad gerapporteerd over de ontwikkelingen rond corona en de financiële gevolgen voor de gemeente Landerd. Door de gemeenteraad is gedurende 2021 € 250.000 budget beschikbaar gesteld om de gevolgen van de coronapandemie voor inwoners maar ook voor bewoners te verzachten.

Daaruit blijkt het volgende: 1. Er zijn extra kosten gemaakt voor de organisatie ad € 205.000. 2. Er zijn extra uren gemaakt door eigen personeel voor een bedrag van ongeveer € 95.000. Dit betreft nagenoeg het overgehevelde bedrag van € 95.000 (vanuit 2020) toen de gemeenteraad € 175.000 beschikbaar heeft gesteld voor de inzet van extra uren. 3. Er heeft een besparing plaatsgevonden van € 76.500 omdat er minder dienstreizen zijn gemaakt minder opleidingskosten door zowel het ambtelijk personeel, college en raad zijn gevolgd. Daarnaast is er bespaard op koffie/thee, schoonmaak, schrijf- en bureaubehoeften en elektriciteit in het gemeentehuis. 4. Voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is, inclusief uitvoeringskosten, een bedrag van € 315.000 uitgegeven. Deze gemaakte kosten worden door het rijk vergoed en zijn inmiddels ook ontvangen via voorschotten. 5. Het rijk heeft (buiten ToZo) een aantal compensatiepakketten beschikbaar gesteld voor onze kosten en inkomstenderving. Voor 2021 is dit voor ons € 509.372 en voor 2022 € 24.839. In 2021 zijn met deze compensatie al onze extra lasten of minder inkomsten gedekt. 6. Door het rijk is daarnaast nog een aanvullende uitkering ontvangen van € 356.000 ter compensatie van gederfde inkomsten 2020. Naar verwachting zal dit voor 2021 ook van toepassing zijn.

De verwachting is niet dat voor de gemeente Landerd dit veel extra inkomsten zal genereren aangezien de inkomstenderving in 2021 minimaal is geweest. De conclusie is gerechtvaardigd dat de door ons gemaakte kosten of minder ontvangen inkomsten in 2021 zijn gecompenseerd door het rijk. Ad) 7. Totaal van de risico’s In het voorafgaande is vooral ingegaan op 2021 maar wordt ook teruggeblikt op 2020, het begin van deze coronacrisis. Voor zover nu ingeschat kan worden is voor 2022 het risico nog steeds actueel. Omdat het risico per balansdatum 31-12-2021 ingeschat moet worden is dat voor Landerd en Uden nog apart beoordeeld voor 2022. Samen vormt het uiteraard het risico voor Maashorst. Conform de gemeente brede systematiek van de gemeente Landerd is er voor 2022 een nieuwe inschatting gemaakt van de risico’s met betrekking tot corona. Dit resulteert in een risico van € 680.000. Wij zijn ons ervan bewust dat dit een grove inschatting is. Het verloop van de pandemie en de gevolgen daarvan zijn uiterst onzeker. Met het opnemen van het risico willen we als gemeente

49

laten zien dat we ons bewust zijn van het risico en dat we bezig zijn om maatregelen te treffen om het risico zo goed mogelijk te beheersen. Bij de bepaling van het risico 2022 is o.a. gekeken naar de volgende onderdelen: • Inbaarheid gemeentelijke belastingen • Toeristenbelasting • Algemene uitkering • Openstaande debiteuren • Opbrengsten 2022 (verhuur sportaccommodaties, sportvelden, dorpshuizen etc.) • Opbrengsten leges • Sociaal Domein • Verkoop gronden • Gewaarborgde geldleningen • Bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen • Subsidies aan verenigingen en instellingen • Kosten van de gemeentelijke organisatie

50

Tabel met de risico’s, de beheersmaatregelen en de financiële effecten Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Algemene uitkering gemeentefonds

Fluctuaties/aantallen De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een groot gedeelte uit de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Door maatregelen van het Rijk (bezuinigingen), herverdeeleffecten, aanpassing verdeelmaatstaven etc. lopen we het risico dat de uitkering lager wordt dan geraamd. Omdat het Sociaal Domein vanaf 2019 grotendeels aan de uitkering is toegevoegd op basis van verdeelmaatstaven, stijgt het risico (en daalt bij Sociaal Domein).

De gevolgen van de circulaires worden steeds zo snel mogelijk in beeld gebracht. Ook wordt geanticipeerd op verwachte dalingen of stijgingen als daarvoor sterke aanwijzingen zijn.

€0

€ 7.295.102

Klasse 1, 10%

€ 729.510

Herijking Algemene uitkering gemeentefonds

Het rijk wil de algemene uitkering per 1 januari 2023 herverdelen. Op basis van de gegevens van augustus 2021 wordt dit nadelig voor de gemeente Landerd. Hoewel dit risico niet geldt voor 2021 en 2022 melden we dit wel in deze risicoparagraaf omdat het een fors effect op de meerjarenbegroting kan hebben. Het risico vanaf 2023 is gekwantificeerd op € 521.000

De gevolgen van de circulaires worden steeds zo snel mogelijk in beeld gebracht. Ook wordt geanticipeerd op verwachte dalingen of stijgingen als daarvoor sterke aanwijzingen zijn. Wij wenden alle mogelijke middelen aan om het Rijk te bewegen deze herverdeling niet op deze wijze door te voeren.

n.v.t.

n.v.t., pas vanaf 2023

Klasse 5, 90%

€0

51

Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Gemeenschappelijke regelingen

De gemeente Landerd heeft bestuurlijke en financiële belangen in verschillende verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen. Deze partijen voeren beleid uit voor/namens de gemeente. Naast de beleidsmatige verantwoordelijkheid hebben we als gemeente Landerd ook een financiële verantwoordelijkheid ten aanzien van deze partijen. Onze gemeente heeft zich in het verleden garant gesteld voor een aantal geldleningen. De meeste garantstellingen zijn overgedragen aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Bij problemen wordt dit fonds als eerste aangesproken. Onze gemeentelijke verantwoordelijkheid betreft de zogenaamde achtervang. Hierbij is het risico aanzienlijk gereduceerd. Op dit moment bedraagt het saldo van de gegarandeerde leningen ca. € 40 miljoen. Hiervan is het overgrote deel

We volgen instellingen en verenigingen via hun begrotingen en jaarrekeningen. Die worden jaarlijks aan ons voorgelegd en wij kunnen als deelnemer daarover meepraten c.q. reageren op voorstellen. Een aantal regelingen heeft zelf vermogen voor risico’s afgezonderd. Voor die regelingen nemen we geen risico op.

€0

€ 1.023.778

Klasse 1, 10%

€ 102.378

We volgen instellingen en verenigingen via hun begrotingen en jaarrekeningen. Bij lokale verenigingen wordt eventueel in gesprek gegaan als er betalingsproblemen blijken uit hun jaarstukken.

€0

€ 130.000

Klasse 1, 10%

€ 13.000

Gewaarborgde geldleningen

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

52

Risico

Ombuigingen

Voorziening voor wethouderspensioenen

Omschrijving

Beheersmaatregel

overgegaan naar het waarborgfonds. Daarnaast is er een garantie afgegeven voor een sportvereniging voor een lening van € 350.000 waarvan wij voor 50% garant staan voor het restant van dat deel van de lening (€ 130.000). Het realiseren van ingeboekte bezuinigingen is een risico tot het moment waarop ze zijn gerealiseerd. Aannames kunnen anders uitpakken dan verwacht. Dat kan betekenen dat opgenomen bezuinigingen afgeboekt moeten worden t.l.v. het begrotingssaldo in de begroting 2022 en volgende jaren. Het risico wordt gelopen over ombuigingen die vanaf 2022 in de begroting zijn verwerkt. Dit zijn meestal verlagingen van ramingen of dekking van nieuwe uitgaven uit al bestaande budgetten. De berekening van de voorziening wethouderspensioenen is o.a. afhankelijk van de rente waarmee gerekend wordt. Als de rente daalt, moet er bijgestort worden om het benodigde bedrag te bereiken.

Er worden alleen concrete bezuinigingsvoorstellen opgenomen. Op voorhand moet duidelijk zijn binnen welk taakgebied de bezuiniging ingevuld moet worden. Het voorstel wordt zo concreet mogelijk benoemd. Algemene bezuinigingsopdrachten worden zoveel als mogelijk vermeden. Uitgangspunt is en blijft dat opgenomen bezuinigingsbedragen ook daadwerkelijk ingevuld worden. Afboeken vindt alleen in het uiterste geval plaats. Het bedrag dat jaarlijks wordt bijgestort proberen zo nauwkeurig mogelijk te bepalen zodat er incidenteel zo weinig mogelijk onverwacht bijgestort moet worden. Vanaf de begroting 2019 is de structurele storting in de voorziening verhoogd. Omdat de

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€0

€ 4.682

Klasse 1, 10%

€ 468

€ 164.013

€ 290.750

Klasse 1, 10%

€ 29.075

53

Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

rente nu al heel laag is, zal het risico op verdere rentedaling beperkter zijn dan in voorgaande jaren. Planschade

Rente

Het wijzigen van bestemmingsplannen of het verlenen van een omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) brengt het risico met zich dat de gemeente een planschadevergoeding uit moet keren aan belanghebbenden die als gevolg van dat besluit schade lijden. Naast de verschuldigde planschadevergoeding draagt de gemeente ook de kosten voor het inschakelen van een deskundig adviesbureau. In onze financieringsrente 2020 houden wij rekening met een rentepercentage van 0,5% (meerjarig). Dit percentage is gebaseerd op de nu geldende percentages voor langlopende leningen (Bron BNG). Op basis van onze geplande investeringen moeten wij de komende jaren meer leningen afsluiten. Indien de rente gaat stijgen, betekent dit dat mogelijk niet voor 0,5%

Het risico voor planschade en advieskosten voor externe adviseurs wordt in het geval van particuliere ontwikkelingen al bij de initiatiefnemer neergelegd. Hiermee komt planschade die het gevolg is van een particulier plan niet voor rekening van de gemeente. Voor het overige zullen we het risico op planschade moeten accepteren.

€ 11.299

€ 20.000

Klasse 3, 70%

€ 14.000

Wij volgen de renteontwikkelingen en passen het rentepercentage aan als we verwachten dat de rente gaat stijgen.

€0

€ 87.517

Klasse 2, 30%

€ 26.255

54

Risico

Verzekering bestuurders

Wet Dwangsom

Jeugdhulp

Omschrijving

geleend kan worden. Op het gebied van eventuele arbeidsongeschiktheid van de leden van het college van burgemeester en wethouders, evenals de voormalige bestuurders met een APPAuitkering heeft de gemeente Landerd geen verzekering afgesloten. Bij blijvende arbeidsongeschiktheid is de gemeente verplicht om direct een voorziening op te nemen ter grootte van de verplichtingen tot aan de pensioengerechtigde leeftijd. In het kader van de Wet Dwangsom kunnen wij gehouden zijn aan het betalen van een vergoeding als niet tijdig beschikkingen worden genomen. •

• • • •

De wijziging van het woonplaatsbeginsel gaat niet per 2021 maar per 2022 in. Zorgvraag blijft stijgen Toenemende juridisering in de jeugdhulp. Toename van het meer- en maatwerk Verschuiving van zwaardere jeugdzorg naar

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Het is mogelijk om een verzekering af te sluiten. De keuze is gemaakt om dat niet te doen.

€0

€ 467.656

Klasse 1, 10%

€ 46.766

In processen opnemen en bewaken dat beschikkingen binnen de daarvoor gestelde termijnen worden genomen.

€0

€ 1.000

Klasse 4, 70%

€ 700

Acties naar aanleiding van regionale bijeenkomsten en centrumgemeente.

€0

€ 5.569.575

Klasse 2, 10%

€ 556.958

55

Risico

Re-integratie participatiewet

Omschrijving

lichte jeugdzorg nog niet optimaal (transformatie). • Wachtlijsten bij jeugdhulpaanbieders. • Beperkte invloed directe doorverwijzing o.a. huisartsen naar Landelijk Transitiearrangement (LTA). • Voogdijkinderen die verblijven bij Stichting Maashorst te Reek • Het niet halen van het inverdieneffect van de transformatieopgaven. In 2021 is hoofdzakelijk gebruik gemaakt van dekking uit de AGR-gelden bij IBN. De verwachting is dat het AGRbudget in het laatste kwartaal 2021 niet langer toereikend is. Ingezette re-integratietrajecten verlopen (bijna) allen via IBN. Dit in tegenstelling tot de gemeente Uden, die een brede aanbesteding hebben gedaan. Ook is de inzet ten aanzien van re-integratietrajecten binnen Landerd lager. De koers die in Maashorst zal worden gekozen is leidend voor de vraag of het budget toereikend is. Medio 2021 is het partnership IBN

Beheersmaatregel

In geval van budgettekort, zoveel mogelijk inzet van Algemene Gemeentelijke Reserve die beschikbaar is bij IBN. Dit is een voortzetting van de werkwijze in 2021. Hiermee rekening houdend met de AGR-gelden die eind 2021 uitgeput zijn.

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€0

€ 300.000

Risicoklasse/ percentage

Klasse 1, 10%

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€ 30.000

56

Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

overeengekomen. De invloed hiervan op het budget is nog niet duidelijk. In het partnership is overeengekomen dat 51% van het Participatiebudget naar IBN gaat. De re-integratie uitgaven zonder de AGRgelden is voor 2022 begroot op € 300.000,-.

Wmo Maatwerkvoorzieningen (incl. Beschermd Wonen)

WSW

Vanaf 2021 moet ook ingezet worden op de ondernemers die vanwege Covid in de problemen zijn gekomen. Onvoldoende middelen -> open einde regeling. In 2022 wordt er gewerkt met twee verschillende systematieken HV. Voor de inwoners van voormalig Uden volgens het principe P*Q, voor Landerd volgens lumpsum. Per 2023 geldt er een zelfde systematiek voor HV die in de loop van 2022 regionaal wordt aanbesteed. Op dit moment nog steeds een stijgende lijn in aanvragen HV en begeleiding en deels woonvoorzieningen. Reden: o.a. abonnementstarief en vergrijzing. Onvoldoende rijksbudget om bestaande WSW

Uitvoeringsbeleid is zoveel als mogelijk afgestemd op het beschikbare budget.

€0

€ 2.900.408

Klasse 1, 10%

€ 290.041

Opdracht aan de Gemeenschappelijke Regeling

€0

€ 1.764.112

Klasse 1, 10%

€ 17.641

57

Risico

Monumenten / Archeologie

Omschrijving

Beheersmaatregel

verplichtingen na te komen.

(WSW Brabant Noordoost) om de taken binnen het budget uit te voeren. Dit wordt regelmatig met de uitvoeringsorganisatie besproken. Het goed en tijdig stellen van regels voor kosten van archeologisch onderzoek bij ontwikkelen van plannen door derden. Voor onze eigen plannen worden de kosten meegenomen in de kredieten die we daarvoor opnemen.

Op basis van de huidige regelgeving wordt bij nieuwe bestemmingsplannen onderzoek gedaan naar het mogelijke archeologische belang. In beginsel komen de kosten daarvan voor rekening van de aanvrager, volgens daarvoor door de gemeente vast te stellen regels. Bij de door ons zelf te ontwikkelen plannen zijn de kosten voor ons. Voor monumenten is In de begroting een bedrag van € 9.100 opgenomen. In de Subsidieverordening Instandhouding Monumenten Landerd 2018 is echter geen subsidieplafond opgenomen. Wel is per aanvraag een maximum van 40% van de aanvraag met een maximum van € 5.000 per aanvraag van toepassing. Indien veel subsidie is aangevraagd en verleend, dan kan dit bedrag worden overschreden.

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

€ 4.836

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€ 34.100

Risicoklasse/ percentage

Klasse 1, 10%

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€ 3.410

Ten aanzien van de subsidie aan monumenten hebben wij de aanvragen niet in de hand maar wel de subsidievoorwaarden via de verordening.

58

Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Bijdrage ODBN

In 2013 is de omgevingsdienst Brabant Noord opgericht. Er is een verbeterslag gemaakt de afgelopen jaren en dit zet zich nu nog voort.

Het kritisch volgen en beïnvloeden van de ODBN. Dit doen we bij de stukken van P&Ccyclus en daarnaast bij inhoudelijke overleggen. Tot slot hebben we een stem in het AB.

€ 76.835

€ 647.384

Klasse 1, 10%

64.738

Niet gedekte claims aansprakelijkheidsver zekering/risico gevolgschade a.g.v. het niet nakomen van contractuele verplichtingen * zie aanvullende toelichting onder deze tabel

De polisvoorwaarden van de aansprakelijkheidsverzekering sluiten een aantal zaken uit. Te weten claims ten gevolge van: • Toezeggingen en gewekte verwachtingen • Opgeleverde grond • Termijnoverschrijding • Aanbestedingen • Overeenkomsten • Niet tijdig melden • Nadeelcompensatie • Oneerlijke concurrentie • Asbest • Wet Markt en Overheid • Schade aan zaken van derden in verhuurde ruimten en bewust gedogen.

Het afwegen van verzekeringen t.o.v. het financieel risico en het treffen van maatregelen die schade voorkomen. Dat kunnen fysieke maatregelen zijn in het openbaar gebied maar ook processen voor besluitvorming.

€ 390

€ 500.000

Klasse 1, 10%

€ 50.000

Hierdoor loopt de gemeente een risico. Daarnaast bestaat het risico dat de gemeente financieel wordt aangesproken op nakoming van de overeenkomst vanwege 59

Risico

Sport en Spel Reek

Projecten Meer Maashorst

Omschrijving

Beheersmaatregel

aansprakelijkheid of misinterpretatie van de afspraken. Ook zitten er soms maximale bedragen aan de dekking (plafonds). Krediet en exploitatiebijdragen Alle (deelplannen) beoordelen en niet toereikend voor realisatie de financiële gevolgen in beeld plan brengen en bewaken. Een groot deel van het risico (inschrijving/gunning) is minder beïnvloedbaar. TOTAAL VAN DE STRUCTURELE RISICO’S In het programma “Meer Maashorst” is er totaal voor de gemeente Landerd € 2.126.460 subsidie toegezegd. De gemeentelijke projecten zijn in 2018 afgerond. In 2019 heeft de eindafrekening plaatsgevonden en is de subsidie definitief toegekend. Hieraan zijn nog enkele verplichtingen verbonden. Er geldt een instandhoudingstermijn van de met subsidie gerealiseerde projecten van 5 jaar. Hier is in de onderhoudsbudgetten rekening mee gehouden. Voor de natuurpoort zijn binnen ‘Meer Maashorst’ de

De voortgang van het proces wordt met vaste regelmaat geagendeerd zowel op ambtelijk niveau als in het Maashorst Bestuur. Door middel van monitoring kan er zo nodig bijgestuurd worden wanneer de via het plan van aanpak vastgestelde planning niet gehaald dreigt te worden. In de planning staan concrete oplevermomenten vastgesteld.

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€0

€ 228.000

Risicoklasse/ percentage

Klasse 3, 30%

€ 257.373,00

€0

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

€ 68.400

€ 2.043.340,00

€ 300.000

Klasse 1, 10%

€ 30.000

60

Risico

Omschrijving

Beheersmaatregel

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

€ 3.120928

Zie kolom beheersmaat regelen

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

randvoorwaarden gecreëerd die de ontwikkeling van een natuurpoort aan de Palmstraat mogelijk maken. Hiervoor geldt als resultaatsverplichting een termijn van maximaal 5 jaar tot realisatie. Hiervoor dient een ondernemer gevonden te worden die wil investeren en exploiteren. Indien de realisatie niet tot stand komt is een aanpassing van de vastgestelde boekwaarde op de gronden mogelijk noodzakelijk. GREX, exclusief LOG Graspeel

De grondexploitatie is een bedrijfsmatige tak van de gemeente-exploitatie die sterk afhankelijk is van de economische situatie. Na aftrek van de gevormde voorzieningen resteert per 1-12022 een boekwaarde van € 2.8 miljoen. De risico’s binnen de GREX zijn o.a. de volgende: • De afzet van bouwpercelen vertraagd • Procedures • Onzekerheden in contracten met ontwikkelaars of garantiebepalingen in deze

De maatregelen bestaan uit twee verschillende soorten. Enerzijds administratief, vooral de beoordeling van de uitgaven en inkomsten. Anderzijds worden er maatregelen genomen om de verkoop van percelen te bevorderen. Voor Reek Zuid zijn/worden de bouwmogelijkheden verruimd t.o.v. het nu geldende bestemmingsplan. Inmiddels zijn de verkopen op gang gekomen. De percentages voor de verschillende complexen zijn:

€ 800.499

€ 995.978

61

Risico

Omschrijving

• • • • • • • • • • LOG Graspeel

Coronacrisis 2021

contracten en daarmee gepaard gaan van extra juridische kosten Onderzoekskosten flora en fauna en archeologie. Onverwachte inflatiestijging Verkoopprijzen per m2 niet haalbaar De kosten voor bouw- en woonrijpmaken Bodemverontreiniging Planschadekosten Hogere plankosten bij langere doorlooptijd van complexen Interne kosten hoger bij langere doorlooptijd van complexen Afwaarderingen Stuk lopen van onderhandelingen

LOG graspeel wordt in 2021 afgesloten. Daarmee vervalt het risico vanaf 2022. Zie aparte toelichting in deze paragraaf A.

Beheersmaatregel

Complex Reek Zuid Kerkpad III Voederheil

Risicobedrag jaarrekening 2021 gerealiseerd

Risicobedrag begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Risicoklasse/ percentage

Financieel effect begroting 2022 geactualiseerd (deel Landerd)

Herziening 1-1-20 30% 10% 10%

Risico’s zijn alleen opgenomen voor complexen met een positieve (=uitgaven) boekwaarde per 1-1-2022.

Vanaf 2022 niet meer van toepassing. Zie aparte toelichting in deze paragraaf A

TOTAAL VAN DE INCIDENTELE RISICO’S

€ 109.173

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

€0

n.v.t.

Diverse klassen voor de verschillende risico’s

€ 680.000

€ 909.672,00

€ 1.705.978,00

62

*Aanvullende toelichting risico aansprakelijkheid De gemeente Landerd aansprakelijk gesteld door Pébé Landbouwbeheer B.V. (verder te noemen: Pébé) voor de schade die Pébé stelt te hebben geleden als gevolg van (kort gezegd) de weigering van een bouwvergunning eerste fase voor het bouwen van een ligboxenstal voor 900 stuks melkvee. De claim is daarna onderbouwd door een schaderapportage. Pébé begroot de schade op € 9,5 miljoen (plus enkele p.m.-posten). Het betreft een aansprakelijkheid voor onrechtmatig overheidshandelen. Wij zijn voor dergelijke aansprakelijkstellingen verzekerd voor een bedrag van € 1,25 miljoen. Er bestaat er nog steeds geen duidelijkheid over de onderdelen “relativiteit”, “causaliteit” en “schade” en er is nog steeds onvoldoende duidelijk wat de omvang van de schadeclaim kan zijn.

63

De gekwantificeerde risico’s worden vergeleken worden met de beschikbare weerstandscapaciteit. Daarvoor is de volgende tabel gevuld. Het gaat om de herziene risico’s 2022 (deel Landerd) Structureel Structureel risicobedrag Beschikbare weerstandscapaciteit Structurele ratio Gewenste minimale ratio Benodigde weerstandscapaciteit Tekort structurele weerstandscapaciteit Incidenteel Incidenteel risicobedrag Beschikbare weerstandscapaciteit Incidentele ratio Gewenste minimale ratio Benodigde weerstandscapaciteit* Overschot incidentele weerstandscapaciteit

2.043.340 2.845.444 1,39 1,40 2.860.676 15.232

1.705.978 10.465.103 6,13 1,40 2.388.369 8.076.734

Totaal structureel en incidenteel Risicobedrag Beschikbare weerstandscapaciteit totale ratio Gewenste minimale ratio Benodigde weerstandscapaciteit Overschot weerstandscapaciteit Totale ratio (structureel en incidenteel samen), vereist is 1,4 * Benodigde weerstandscapaciteit GREX (= onderdeel van totaal benodigde weerstandscapaciteit)

3.749.318 13.310.546 3,55 1,40 5.249.045 8.061.501 3,55

1.394.369

Ontwikkeling weerstandsvermogen in tabel- en grafiekvorm

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Berekende risico’s begroting n.v.t. 6.183.636 5.506.200 4.545.144 5.851.953 6.425.419 6.452.103 6.571.135 5.129.181 3.875.970 3.754.201 n.v.t. in totaal Maashorst

Herrekende risico’s in jaarrekening voorgaande jaar 5.572.715 3.403.516 5.176.965 5.086.222 5.731.693 6.812.326 6.694.546 6.591.929 4.182.221 9.744.597 4.014.769 3.749.318

Gerealiseerd risico jaarrekening 3.979.308 963.709 1.234.252 803.539 224.997 1.558.158 705.445 1.006.086 1.009.316 982.680 1.167.045 n.v.t.

64

De stijging van de weerstandscapaciteit is vooral te verklaren door: • Toevoeging van de te verkopen gebouwen (gemeentehuis/raadhuis/werf Landerd) aan de stille reserves • Stijging saldo jaarrekening, structurele deel 2021.

65

Financiële kengetallen Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten gemeenten vijf financiële kengetallen opnemen in de paragraaf Weerstandsvermogen. Het doel is om op deze manier een beter inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. Het gaat over de volgende vijf kengetallen: 1. 2. 3. 4. 5.

Netto schuldquote De solvabiliteitsratio Kengetal grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

De kengetallen worden hieronder uitgelegd. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit laat zien in hoeverre de gemeente afhankelijk is van schuldeisers. Met dit cijfer kun je zien of je aan al je betalingsverplichtingen kunt voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt het eigen vermogen als percentrage van het totale vermogen verstaan. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe beter je in staat bent om al je schulden te betalen. Kengetal grondexploitatie Dit kengetal geeft aan hoe groot de waarde van de grond is ten opzichte van de totale opbrengsten. De boekwaarde van de voorraden grond is belangrijk omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant beoordeelt ieder jaar bij de jaarrekening of de gronden tegen een juiste waarde op de balans zijn opgenomen. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en de structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting.

De structurele baten en lasten worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten in staat zijn om de structurele lasten te dekken. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente is ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Onder de woonlasten worden verstaand de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde. Tabel kengetallen Landerd Rek. 2019

Rek. 2020

begr. 2021 (na wijz)

Rek. 2021

1A.

Netto schuldquote

14,26%

11,39%

52,00%

16,61%

1B.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

10,17%

7,91%

50,73%

13,41%

2.

De solvabiliteitsratio

51,02%

46,96%

27,56%

41,69%

3.

Kengetal Grondexploitatie

13,21%

9,80%

0,65%

7,15%

4.

Structurele exploitatieruimte

-0,97%

4,10%

4,05%

8,74%

5.

Belastingcapaciteit: Woonlasten meerpersoonshuishouden

100,18%

101,54%

98,47%

97,70%

66

Toelichting kengetallen, wat betekenen de uitkomsten: •

• •

• •

1a en 1b. Er werd voor 2021 een behoorlijke stijging van de schulden verwacht in verband met af te sluiten leningen voor investeringen. Dat is nog niet nodig gebleken. De uitgaven voor enkele grote investeringen (Dorpshuis Zeeland, Sport en Spel Reek, onderhoud elementenverhardingen etc.) vinden deels vanaf 2022 plaats. De percentages voldoen nog aan de hoogste eisen. 2. Het solvabiliteitspercentage daalt de laatste jaren en wordt minder gunstig. Het valt daarmee niet langer in de hoogste categorie (>50%) maar is nog altijd goed. 3. De boekwaarde van de GREX is fors lager geworden de laatste jaren. De verhouding van deze boekwaarde t.o.v. de totale inkomsten van de gemeente is daarmee ook verlaagd. Het risico is daarom ook fors gedaald en het kengetal van ruim binnen de beste categorie. 4. Het percentage van 8,74% in 2021 komt overeen met het structurele voordeel van 2021 ad € 3.817.094. Dat voldoet daarmee aan alle eisen. De belastingcapaciteit geeft na een stijging in de afgelopen jaren nu een behoorlijk constant beeld. De werkelijke woonlasten 2021 geven een iets dalend beeld en zijn onder het landelijk gemiddelde van 100%. Met name het inzetten van de reserve egalisatie rioolheffing in 2021 speelt daarbij een rol. De tarieven rioolheffing konden daardoor worden verlaagd in 2021 verlaagd t.o.v. 2020.

67

B. Onderhoud kapitaalgoederen Wethouder Vereijken

Kapitaalgoederen 1. Wegen

Beleidskaders Wegenbeheerplan Uitgegaan wordt van een sober en doelmatig onderhoud, vertaald naar het kwaliteitsniveau B en C (CROW). De voorziening onderhoud wegen, straten en pleinen voorziet in de instandhouding van het wegenareaal. Het jaarplan 2021 groot onderhoud wegen is dit jaar in uitvoering genomen. De noodzakelijke onderhoudsmaatregelen zijn uitgevoerd. Daarnaast is er een algehele inspectie van het areaal uitgevoerd. De grootschalige onderhouds- en vervangingsprojecten zijn gestart met de voorbereiding. Uitvoering vindt plaats in 2022.

Vertaling financiële consequenties Onderhoud wegen - Dagelijks onderhoud : € 106.265 - Toevoeging 2021 : € 613.539 - Aanwending 2021 : € 171.907 - Stand voorziening 31-12-2021 : € 1.091.283

2. Gebouwen

Meerjaren onderhoudsplan gebouwen 2017 (MJOP Gebouwen) Uitgegaan wordt van een sober en doelmatig onderhoud vertaald naar de NEN 2767 methodiek norm 3. Aan de hand van het MJOP Gebouwen is in 2021 het jaarlijkse onderhoud en het de noodzakelijke grootonderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uitgevoerd. In en aan de gebouwen die binnenkort vervangen of afgestoten worden (denk bijv. aan gemeentehuis, Achilles en Dorpshuis De Garf) is enkel calamiteiten onderhoud gepleegd.

Onderhoud schoolgebouwen - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand voorziening 31-12-2021

: : :

€ € €

Onderhoud overige gebouwen - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand voorziening 31-12-2021

: : :

€ 402.243 € 128.280 € 2.636.546

Beleidskaders Op basis van het in december 2016 door uw raad vastgestelde VGRP 2016-2021 zijn de noodzakelijke

Vertaling financiële consequenties Onderhoud riolering - Dagelijks onderhoud

Kapitaalgoederen 3. Riolering en waterplan

63.405 12.073 342.916

68

4. Bosbeheer

Kapitaalgoederen 5. Openbare verlichting

6. Speeltoestellen

7. Openbaar groen

vervangingen en groot onderhoud in de respectievelijke jaarplannen voorbereid en uitgevoerd. Hierbij vormen schadebeelden en restlevensduurbepaling op basis van NEN 3399 het uitgangspunt. In 2021 is een nieuw vGRP Maashorst opgesteld (POWER). Geïntegreerd bosbeheer 2008 In 2021 is volgens het systeem van geïntegreerd bosbeheer jaarlijks een van de 6 deelgebieden aangepakt. In 2021 zijn werkzaamheden in de Landerdse bossen afgerond. Binnen de deelgebieden in de Maashorst zijn inheemse soorten ingeplant in de door boswerkzaamheden ontstane open plekken. Beleidskaders Beleidsplan Openbare Verlichting 2017 Uitgegaan wordt van een sober en doelmatig onderhoud, vertaald naar kwaliteitsniveau B (CROW). In 2021 zijn de jaarlijkse keuringen en schilderwerkzaamheden uitgevoerd. Ook de planmatige vervangingen van armaturen en masten is voorbereid, aanbesteed, uitgevoerd en opgeleverd. In 2021 zijn de speeltoestellen vervangen die daar zowel op basis van afschrijving als op basis van onderhoud aan toe zijn. Dergelijke vervangingen gaan altijd in overleg met de betrokken buurt (-vereniging).

- Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand voorziening 31-12-2021

Voor het groen in de kernen hebben we geen onderhoud-vervangingsfonds beschikbaar. Binnen de geplande investeringsprojecten wordt de vervanging van groen meegenomen. Voor vervanging van verouderd groen in de woonwijken is er jaarlijks een beperkt budget beschikbaar. Planning en prioritering gebeurt op basis van beoordeling, waarbij veelal ook wordt afgegaan op verzoeken uit de buurten.

Onderhoud bosbeheer - Dagelijks onderhoud - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand reserve 31-12-2021

: : : :

€ 44.070 € 590.259 € 456.935 € 1.961.044

: : : :

€ 31.087 € 0 € 11.087 € 109.007

Vertaling financiële consequenties Onderhoud openbare verlichting - Dagelijks onderhoud : € 144.126 - Toevoeging 2021 : € 5.840 - Aanwending 2021 0 : € - Stand reserve 31-12-2021 : € 118.775 Onderhoud speeltoestellen - Dagelijks onderhoud - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand reserve 31-12-2021

: : : :

€ 44.414 € 0 € 8.469 € 109.172

Onderhoud openbaar groen - Dagelijks onderhoud Geen reserve/voorziening

:

€ 151.710

Reserve bomen - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021

: : :

€ €

0 0

69

- Stand reserve 31-12-2021:

€ 39.786

Het groen in het buitengebied kan veelal omgevormd worden d.m.v. beheermaatregelen die opgenomen worden in het reguliere onderhoud. Planning en prioritering gebeurt op basis van beoordeling gericht op het gewenste eindbeeld of voorkomen van overlast bij aangrenzende eigenaren. Hiervoor is beperkt budget beschikbaar. Voor bomen is er een bestemmingsreserve, in 2021 is ingezet voor een impuls op de groenstructuur.

8. Onderhoud sportvelden

9. Civieltechnische kunstwerken

Voor ontwikkeling van natuur en landschap is er de reserve Groen. Realisatie heeft plaats gevonden conform de uitvoeringsplanning. Het (groot) onderhoud wordt jaarlijks gepland en uitgevoerd in de zomerperiode. In 2019 is gestart met een geactualiseerde onderhoud strategie voor alle sportparken in de gemeente. Het onderhoud wordt conform uitgevoerd. Uitgegaan wordt van een sober en doelmatig onderhoud, vertaald naar het kwaliteitsniveau B (CROW). Op basis van het kunstwerkenbeheerplan is het jaarplan dagelijks en groot onderhoud uitgevoerd. Dit aan de hand van de uitgevoerde inspectie en opgestelde investeringsplanning.

Onderhoud sportvelden -Dagelijks onderhoud - Geen reserve/ voorziening

:

€ 109.907

Onderhoud kunstwerken - Dagelijks onderhoud

:

€ 9.520

Reserve kunstwerken - Toevoeging 2021 - Aanwending 2021 - Stand reserve 31-12-2021:

: : :

€ 8.300 € 4.958 € 11.642

70

C. Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben, kunnen we onze wensen uitvoeren. Om te zorgen voor voldoende geld, zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Hoe het geld van de gemeente Landerd beheerd wordt, staat in het treasurybeleid. Hierin staat ook de treasuryfunctie beschreven. De treasuryfunctie bekijkt hoe we betalingen kunnen doen en hoe we aan het geld hiervoor komen. Bijvoorbeeld door een lening aan te gaan. Ook kan het zijn dat we geld over hebben. De treasuryfunctie kijkt dan hoe we dat het beste kunnen beheren. De belangrijkste punten uit het treasurystatuut zijn:   

Overtollige gelden zetten we alleen uit bij banken of instellingen die voldoen aan de Wet Fido en de bijbehorende uitvoeringsregeling Het afsluiten van leningen gebeurt door bij ten minste twee financiële instellingen een offerte aan te vragen. We maken alleen gebruik van financiële instrumenten om risico’s te verkleinen niet om winst te maken.

Het betalingsverkeer verloopt in hoofdzaak via de huisbank, de NV Bank voor Nederlandse Gemeenten. Schatkistbankieren Per 15 december 2013 is Schatkistbankieren wettelijk verplicht. Dagelijks worden alle overtollige geldmiddelen boven een drempelbedrag afgeroomd en aangehouden in de schatkist bij het Ministerie van Financiën. De drempel was vastgesteld op 0,75% van het jaarlijkse begrotingstotaal, met een minimum van € 250.000. Vanaf 1 juli 2021 is de drempel echter gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal, als deze lager is dan € 500.000, met een minimum van € 1 miljoen. In het eerste halfjaar van 2021 was de drempel voor onze gemeente 0,75% van € 39.110.982, dat is een bedrag van € 293.332. In het tweede halfjaar van 2021 was de drempel voor onze gemeente 2,0% van € 39.110.982, dat is een bedrag van € 782.219. Omdat dit bedrag lager is dan het minimum drempelbedrag, is de drempel vastgesteld op het minimum drempelbedrag van € 1 miljoen. Het drempelbedrag is niet overschreden in 2021. Rentebeleid In 2021 is er elke maand een kortlopende geldlening afgesloten. Bij het lenen van geld hebben wij in 2021 rente ontvangen in plaats van betaald. Een aantal grote projecten zoals het Dorpshuis Zeeland en de aanleg van geluidsarm asfalt Bergmaas is in uitvoering en Sport en Spel Reek en de renovatie van Sporthal De Eeght zijn in voorbereiding.

Het was in 2021 echter niet nodig om een langlopende geldlening af te sluiten. Kasgeldlimiet Het Rijk voerde de kasgeldlimiet in. Daarmee wil zij het risico bij het lenen van geld verlagen. De kasgeldlimiet bepaalt in hoeverre we tekorten in geld mogen aanvullen met kortlopende leningen. Kortlopende leningen hebben een looptijd van minder dan 1 jaar. Bijvoorbeeld daggeld, kasgeldleningen en het bedrag dat je “rood” mag staan op je bankrekening. De provincie houdt toezicht op de kasgeldlimiet. Als er drie achtereenvolgende kwartalen een overschrijding plaatsvindt, moet de toezichthouder hiervan op de hoogte worden gebracht. De kasgeldlimiet is in 2021 niet overschreden.

71

Renterisiconorm Ook de renterisiconorm voerde het Rijk in. Het voorkomt dat gemeenten bij herfinanciering of bij renteherziening teveel risico’s lopen. De renterisiconorm berekenen we ook als percentage op het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 20%. De renterisiconorm kwam in 2021 daarmee uit op € 7.822.196. Renteberekening Het besluit begroting en verantwoording verplicht ons om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Begroting 2021 Externe rentelasten over de korte en lange financiering Externe rentebaten Subtotaal Rente doorberekend aan grondexploitatie Rente projectfinanciering doorberekend aan taakveld Subtotaal Subtotaal door te rekenen rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat op taakveld Treasury

Rekening 2021 119.072 34.212 0 0 119.072 34.212 -48.885 -66.036 0 0 -48.885 -66.036 70.187 -31.824 0 0 0 0 70.187 -31.824 -214.406 0 144.219 31.824

Toelichting Er heeft geen doorbelasting van rente plaatsgevonden aan onze investeringen. Het renteresultaat op het taakveld Treasury is € 31.824 voordelig (zie tabel). Dit betekent dat we meer renteinkomsten hebben gehad dan rentelasten. Daarom mag er geen rente doorbelast worden.

72

D. Bedrijfvoering Burgemeester Bakermans Waar gaat deze paragraaf over? Wij besteden ons geld rechtmatig, doelmatig en doeltreffend. We zijn een betrouwbare en transparante partner. Hoe we hieraan werken noemen we bedrijfsvoering. Die gaat over de hele gemeentelijke organisatie, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Deze paragraaf gaat in op de nieuwe elementen voor bedrijfsvoering. Wat wilden wij bereiken in 2021? 1. Herindeling intern voorbereiden 2. Uitgangspunten begroting harmoniseren

3. Voorbereiden rechtmatigheidsverklaring

Hebben we dat bereikt in 2021? Ja Nee Gedeeltelijk Ja Nee Gedeeltelijk

Ja Nee Gedeeltelijk

Overzicht personeelsformatie gemeente Landerd Jaar: FTE’s excl. bestuur: 2016 2017 2018 2019 2020 2021* *Situatie 19 november 2021

96,68 103,32 104,10 103,05 114,46 113,92

Effecten

De ramingen in de begroting 2022 Maashorst zijn voor de inbreng Landerd en Uden en voor nieuwe ramingen gebaseerd op dezelfde technische uitgangspunten. De invoering van de rechtmatigheidsverklaring van het college is uitgesteld met 1 jaar tot 2022. De beoogde voorbereiding is hierdoor niet noodzakelijk geweest. Wordt in 2022 opgepakt door gemeente Maashorst.

Aantal personeelsleden excl. bestuur: 104 118 115 117 121 111 (94,66 fte)

Toelichting afname medewerkers Door het “bevriezen” van het personeelsbestand per 1 juli 2020 vanwege de herindeling, is het aantal medewerkers afgenomen. Immers medewerkers hebben wel de organisaite verlaten, maar deze vacatures zijn niet ingevuld met eigen personeel, maar door payrollers of inhuur. Overzicht budgetten inhuur extern personeel Jaar: Budget: 2016 € 751.308 2017 € 976.046 2018 € 1.024.670 2019 € 1.458.437 2020 € 2.285.404 2021 € 3.582.991

73

Toelichting stijging inhuur De stijging van de kosten t.o.v. 2020 van inhuur met zo’n 1,3 miljoen euro is enerzijds de keerzijde van de verminderde bezetting door eigen personeel. De dienstverlening aan onze burgers en bedrijven moet onverminderd doorgaan. Vanwege personele afspraken met de gemeente Uden is afgesproken geen vaste medewerkers meer aan te nemen vanaf 1 juli 2020. De financiële risico’s van tijdelijke arbeidsovereenkomsten zijn groot vanwege het eigen-risicoschap werkloosheidsuitkeringen. Daarom is er veel gekozen voor payrollconstructies of inhuur via bureaus of ZZP’ers. Anderzijds is er veel capaciteit vrijgemaakt voor werkzaamheden ten behoeve van de herindeling, te denken valt aan de inrichting van de organisatie, harmonisatie van werkprocessen en regelingen, ICT-infrastructuur, etc. Deze werkzaamheden zijn veelal verricht door diegenen die straks ook in de nieuwe gemeenten gaan werken, dat wil zeggen eigen personeel. De vrijkomende uren zijn deels opgevangen met eigen mensen, maar grotendeels door inhuur. Personeelsbudgetten De formatie is in 2021 iets afgenomen, met een halve voltijdsbaan. In aanloop naar de fusie is hier weinig in veranderd. Als gemeld is de bezetting wel afgenomen met tien medewerkers. Acht medewerkers zijn in 2021 in dienst gekomen (tijdelijk tot 1 januari 2022), achttien medewerkers hebben onze organisatie verlaten.

Ziekteverzuim Het ziekteverzuim over 2021 is tot en met 19 november 2021 uitgekomen op 4,37% (2020: 4,69%). De Coronapandemie heeft dus een beperkte invloed gehad op ons verzuim. De landelijke verzuimcijfers voor gemeenten over 2021 zijn nog niet bekend. Landerd zit meestal wat lager dan de landelijke cijfers: Landerd in 2020 dus 4,69%, gemeenten 5,5%, totale beroepsbevolking: 4,8%. Overhead Door de wijziging in de BBV is er vanaf 2017 een andere manier van presenteren van o.a. de overhead. Wat is onze uitkomst voor 2021? totale lasten t.b.v. bepaling overhead

begroting 2021 jaarrekening 2021 11.010.892

13.034.320

Af: Doorbelaste directe salarislasten totaal van de overhead

-5.058.274 5.952.618

-6.369.788 6.664.532

Berekening percentage overhead totaal van de overhead Gedeeld door totaal van de directe doorbelaste salarissen percentage overhead

5.952.618 5.058.274 117,68%

6.664.532 6.369.788 104,63%

Dit overheadpercentage wordt gebruikt om de lasten te berekenen voor taken of taakvelden als dat nodig is. Dat geldt bijvoorbeeld voor de toerekening aan onze heffingen zoals, leges, afval en riolering. Op die taakvelden zijn alleen de directe salarislasten geraamd. Voor de bepaling van de tarieven worden die uurtarieven (die zijn per afdeling bepaald) opgeslagen met een percentage van 117,68% (begroting 2021) of 104,63% (jaarrekening 2021). In de jaarrekening 2021 worden nu twee overheadpercentages genoemd die verschillend zijn. Deze zijn: 1. De hierboven berekende 104,63%. Dit is het percentage opslag overhead dat toegerekend kan worden aan onze directe salarislasten per uur. Als een uurtarief dus € 40 is dan moeten we daar € 41,85 bij tellen om de totale lasten per direct uur te bepalen. Dat zijn de directe salarislasten plus de overhead. Dat is dan in dit voorbeeld € 81,85.

74

2. In programma 9 wordt in de tabel beleidsindicatoren een overheadpercentage genoemd van 14,40% (begroting 2021 was 15,25%). Dit zijn de totale overheadkosten gedeeld door de totale lasten van de begroting excl. de stortingen in de reserves. Dit percentage geeft dus aan dat 14,40% van onze jaarrekeninglasten bestaan uit overhead. Bijlage beleidsnota’s  Financiële verordening (2017) en besluit Regeling Budgethouders (2009)  Informatiebeveiligingsbeleid (2019-2020)  Visiedocument Landerd in Beweging (2017)  Coalitieprogramma (2018-2021)  Aanbestedings – en inkoopbeleid (2017)  Notitie reserves en voorzieningen (2018)  Intern controleplan 2017-2020 (2016)  Notitie Kostendekkendheid Leges (2018)

75

E. Verbonden partijen Burgemeester Bakermans Gemeenten voeren diverse taken uit voor hun inwoners. Het uitvoeren van die taken kan op verschillende manieren: - door de taken zélf uit te voeren; - door een andere organisatie taken uit te laten voeren en - door het deelnemen aan een verbonden partij. Als een gemeente taken zelf uitvoert draagt de gemeente alle financiële- en alle bedrijfsvoering risico’s. Het uitbesteden van taken kan door middel van het geven van subsidies of door het sluiten van contracten. Gemeenten kunnen ook taken uitvoeren via ‘verbonden partijen’. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), moet de gemeente in de begroting de Verbonden partijen en vennootschappen noemen. Het gaat om een overzicht van de rechtspersonen waar Landerd een bestuurlijk en financieel belang in heeft. Wat is een bestuurlijk belang? Een bestuurlijk belang houdt in: dat de gemeente zeggenschap heeft in een organisatie, bijvoorbeeld als een wethouder zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente stemt. Wat is een financieel belang? Een financieel belang houdt in: als de gemeente aansprakelijk is bij het niet-nakomen van verplichtingen van de verbonden partij. De gemeente betaalt een bedrag aan een verbonden partij. Als deze partij failliet gaat kan de gemeente dat bedrag niet meer terughalen.

Wat staat er in deze paragraaf? In de paragraaf Verbonden partijen moet het volgende staan: - het doel - de deelnemers - het bestuurlijk belang - het financieel belang - de risico’s De gemeente Landerd neemt per 1 januari 2019 deel aan de volgende gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen:

76

Hieronder volgt een toelichting per verbonden partij.

A. Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD)

De begroting van de GGD bevat een paragraaf weerstandsvermogen. De risico’s zijn in beeld gebracht en zijn beperkt.

Bijdrage Landerd 2021 € 536.236

Deelnemers: Brabant-Noord en Midden-Brabant. Totaal 25 gemeenten. Doel: Gezamenlijke behartiging van de gezondheidszorg in Brabant-Noord en Midden-Brabant. Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder van Rinsum Plv lid: Wethouder Brands Vestigingsplaats: Tilburg

Eigen vermogen Vreemd Vermogen Resultaat

1-1-2021 € 7.820 € 31.107 € 247 X 1.000

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West en Noord (RAV)

De begroting van de RAV bevat een paragraaf weerstandsvermogen. De risico’s zijn in beeld gebracht en zijn beperkt.

Sinds 2012 wordt er geen gemeentelijke bijdrage gevraagd.

Deelnemers: 40 gemeenten in Brabant-Noord, Midden en West

31-12-2021 € 7.749 € 23.834 € 238

Doel: De regeling heeft tot doel een goede ambulancezorg te waarborgen en een bijdrage te leveren aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Van Rinsum Plv lid: Wethouder Brands Vestigingsplaats: Tilburg Eigen vermogen Vreemd Vermogen Resultaat

1-1-2021 € 13.738 € 25.744 € 174 X 1.000

31-12-2021 € 14.180 € 32.686 € 489

77

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Veiligheidsregio Brabant-Noord

De begroting van de veiligheidsregio bevat een paragraaf weerstandsvermogen, waarin risico’s worden benoemd.

De bijdrage aan de Veiligheidsregio bedraagt voor 2021 € 958.147.

Deelnemers: Alle 17 gemeenten van de regio Brabant-Noord. Doel: De Veiligheidsregio heeft 3 hoofdtaken:  Regionale brandweerzorg  Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR)  Meldcentrum voor politie, brandweer en ambulancezorg. Bestuurlijk belang: Lid: Burgemeester Bakermans Plv lid: Wethouder Brands Vestigingsplaats: ’s-Hertogenbosch

Eigen vermogen Vreemd Vermogen Resultaat

1-1-2021 € 10.846 € 38.648 € 121 X 1.000

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Werkvoorzieningsschap Noordoost Brabant

Sinds 1 januari 2015 (Participatiewet) kunnen er geen mensen meer in de Wsw instromen. Dit geldt ook voor mensen met een Wsw-indicatie die op de wachtlijst stonden voor een Wswplek. Zij krijgen mogelijk bijstand. Bestaande Wsw’ers met een vast dienstverband houden hun baan en hun salaris.

De van het Rijk te ontvangen vergoeding voor de subsidiabele eenheden (SE) wordt doorgesluisd naar IBN, die voor de uitvoering verantwoordelijk is.

Deelnemers: Gemeente Landerd, Gemeente Bernheze, Gemeente Boekel, Gemeente Boxmeer, Gemeente Cuijk, Gemeente Grave, Gemeente Meierijstad, Gemeente Mill en Sint Hubert, Gemeente Oss, Gemeente Sint Anthonis en Gemeente Uden Doel: Betreft bestuurskosten van het Werkvoorzieningsschap. Daarnaast is het Werkvoorzieningsschap opdrachtgever voor de IBN-groep als uitvoeringsorganisatie van de Wet Sociale Werkvoorziening.

31-12-2021 € 13.864 € 32.319 € 599

De totale bijdrage van de gemeente Landerd in 2021 in de bestuurskosten bedroeg € 3.017.

Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Van Rinsum Plv lid: Wethouder Brands Vestigingsplaats: Uden Eigen vermogen Vreemd Vermogen

1-1-2021 € 26.831 € 2.310 X 1.000

31-12-2021 € 26.987 € 1.848

78

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Milieustraat Oss

Beheer is via tariefstelling rendabel. Risico’s beperkt.

In 2021 was de bijdrage van de gemeente Landerd aan de milieustraat € 435.600

Deelnemers: Gemeente Oss en Landerd Doel: Exploiteren en beheren van de milieustraat aan de Maaskade te Oss Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Brands Plv lid: Wethouder Vereijken Vestigingsplaats: Oss

Eigen vermogen Vreemd Vermogen

1-1-2021 n.v.t. n.v.t. X 1.000

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Afvalinzameling

Risico’s beperkt.

Er wordt geen aparte bijdrage betaald aan de gemeente Oss. We ontvangen facturen voor de gemaakte kosten van de afvalinzameling door de gemeente Oss

Deelnemers: Gemeente Oss en Landerd

31-12-2021 n.v.t. n.v.t.

Doel: Het efficiënt, doelmatig en bestendig uitvoeren van de gemeentelijke taak tot inzameling van huishoudelijke afvalstoffen. Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Brands Plv lid: Wethouder Vereijken Vestigingsplaats: Oss Eigen vermogen Vreemd Vermogen

1-1-2021 n.v.t. n.v.t. X 1.000

31-12-2021 n.v.t. n.v.t.

79

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Financieel

Brabants Historisch Informatiecentrum

Het BHIC heeft in haar paragraaf weerstandsvermogen de risico’s benoemd. Deze zijn beperkt.

De totale bijdrage van de gemeente Landerd in 2021 bedroeg € 57.200

Deelnemers: Gemeente Landerd, Gemeente Bernheze, Gemeente Boekel, Gemeente Boxmeer, Gemeente Cuijk, Gemeente Grave, Gemeente Mill en Sint Hubert, Gemeente Oss, Gemeente SintMichielsgestel, Gemeente Vught, Gemeente Meijerijstad, Gemeente Uden, waterschap Aa en Maas en waterschap De Dommel Doel: Beheer archieven in Brabant-Noordoost. Deze organisatie is in 2004 ontstaan uit een fusie van het Streekarchief BrabantNoordoost met het Rijksarchief Bestuurlijk belang: Lid: Burgemeester Bakermans Plv lid: Wethouder Van Rinsum Vestigingsplaats: ‘s-Hertogenbosch

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Eigen vermogen Vreemd Vermogen Resultaat

1-1-2021 € 1.170 € 4.000 € 32 X 1.000

Risico’s

Financieel

Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant 2020

31-12-2021 € 1.444 € 4.357 € 58

De totale bijdrage van de gemeente Landerd in 2021 bedroeg: € 4.328.741

Deelnemers: Gemeente Landerd, Gemeente Bernheze, Gemeente Boekel, Gemeente Boxmeer, Gemeente Boxtel, Gemeente Cuijk, Gemeente Grave, Gemeente Haaren, Gemeente 's-Hertogenbosch, Gemeente Meierijstad, Gemeente Mill en Sint Hubert, Gemeente Oss, Gemeente Sint Anthonis, Gemeente SintMichielsgestel, Gemeente Uden en Gemeente Vught. Doel: De regeling is aangegaan met als doel het behartigen van belangen van de gemeenten op het gebied van doelmatige inkoop van de individuele voorzieningen en voor de flexibele jeugdhulp, volgens het systeem van bestuurlijk aanbesteden. Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Van Rinsum Plv lid: Wethouder Vestigingsplaats: ‘s-Hertogenbosch Eigen vermogen Vreemd Vermogen

1-1-2021 n.v.t. n.v.t X 1.000

31-12-2021 n.v.t. n.v.t. 80

Gemeenschappelijke regeling, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Centrumregeling WMO Brabant Noordoost-oost 2017

Financieel De totale bijdrage van de gemeente Landerd in 2021 bedroeg € 0. Landerd betaald zelf de zorgleveranciers.

Deelnemers: Gemeente Landerd, Gemeente Bernheze, Gemeente Boekel, Gemeente Boxmeer, Gemeente Cuijk, Gemeente Grave, Gemeente Mill en Sint Hubert, Gemeente Oss, Gemeente Sint Anthonis en Gemeente Uden Doel: De regeling is aangegaan met als doel het behartigen van de belangen van de gemeenten op het gebied van de doelmatige inkoop van ondersteuning in het kader van de Wmo volgens het systeem van bestuurlijk aanbesteden. Bestuurlijk belang: Lid: Wethouder Van Rinsum Plv lid: Wethouder Vestigingsplaats: ‘s-Hertogenbosch Eigen vermogen Vreemd Vermogen

Rechtspersoon, doel en bestuurlijk belang

Risico’s

Belastingsamenwerking Oost-Brabant

In het treasurystatuut is het risicobeheer met betrekking tot de financieringsfunctie van BSOB beschreven. In artikel 53 GR staat opgenomen dat de deelnemers garant staan dat BSOB te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=4b86515e-e9dc-47d3-b977-0cabf8252f55