Getekend raadsvoorstel | Meerjarenperspectief Grondbedrijf 2026
Tekst van het document
1/4 Raadsvoorstel Zaaknummer: 39856-2026 Onderwerp: Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 Auteur : Emiel van Eck Domein/team : Ruimte / Economie en gebiedsontwikkeling E-mail : Emiel.vaneck@gemeentemaashorst.nl Effect op de begroting Port. : B.A. Maathuis ☒Ja ☐Nee Onderwerp Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 Voorstel 1. Het Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 en de daarin opgenomen geactualiseerde grondexploitaties vast te stellen. 2. De bijgevoegde begrotingswijziging nr. 11 vast te stellen. 3. In te stemmen met en het activeren van voorbereidingskosten voor het project Vluchtoordweg Uden van € 200.000. Inleiding Het Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 geeft inzicht in de huidige en geprognosticeerde positie van het grondbedrijf. Het MJP geeft een integraal financieel beeld, waartegen de raad nieuwe investeringsbeslissingen of nieuw beleid op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling kan afwegen. In de nota grondbeleid en de financiële verordening is vastgelegd dat de actualisatie van het MJP jaarlijks plaatsvindt. Bij de actualisatie kijken we naar onder meer de te gebruiken parameters, faseringen, civiele kostenramingen en grondprijzen. Voor deze actualisatie is het peilmoment 1 januari 2026. Dit betekent dat alle ontwikkelingen na deze datum bij de tussentijdse rapportage in het najaar worden gemeld.
In bijlage 1 vindt u het Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026. Beoogd effect ▪Handelen conform de nota grondbeleid Maashorst 2022 (hoofdstuk 9) en artikel 27 lid 4 van de financiële verordening van de gemeente Maashorst. ▪De raad inzicht geven in de actuele financiële positie van het grondbedrijf. 2/4 Argumenten 1.1 Jaarlijks worden de parameters voor de herziening van de grondexploitaties op basis van regelgeving en de actuele marktsituatie opnieuw afgewogen. De parameters zijn bepalend voor de resultaten van de grondexploitaties. In bijlage 1 hoofdstuk 1.5 vindt u de uitgangspunten van het MJP 2026. Het gaat hierbij over financieel-technische zaken zoals het rentepercentage dat we hanteren en de parameters voor kosten- en opbrengststijging. 1.2 Actualisatie van lopende grondexploitaties. Een grondexploitatie is een raming van gerealiseerde en te verwachten kosten en opbrengsten in de tijd voor een specifiek plangebied. De gerealiseerde kosten en opbrengsten van het afgelopen jaar zijn verwerkt en de uitgangspunten samen met de geprognosticeerde bedragen zijn doorgerekend. Daarmee ontstaat per grondexploitatie een geactualiseerde raming van het te verwachten exploitatiesaldo. In het MJP 2026 (bijlage 1) hoofdstuk 3 vindt u een uitgebreider overzicht per grondexploitatie met achtergrondinformatie en een analyse van de verschillen tussen het MJP 2025 en MJP 2026.
1.3 Jaarlijks worden de risico’s van de grondexploitaties opnieuw beoordeeld. Naast het actualiseren van de grondexploitaties wordt opnieuw een inschatting gemaakt van de risico’s die de grondexploitatie met zich meebrengt. Deels worden risico’s ondervangen door met de uitgangspunten in de grondexploitaties aan te sluiten bij de verwachtingen van de markt. Bij de risico- inventarisatie is bijvoorbeeld rekening gehouden met incidentele grondprijsdalingen en eventuele effecten van planaanpassing. Onder ‘Financiën’ in dit voorstel en In bijlage 1 hoofdstuk 2.4 is de systematiek rondom de risico’s in de grondexploitaties toegelicht. 2.1 Begrotingswijziging Grondbedrijf Het actualiseren van de grondexploitaties leidt tot een wijziging van de te verwachten resultaten van de projecten. Daardoor wijzigt onder meer de stand van de reserves en voorzieningen. Dit heeft een effect op de begroting van het Grondbedrijf. Het wijzigen van de begroting is een bevoegdheid van u zodat hiervoor een apart beslispunt is opgenomen. 3.1 Verhogen en activeren voorbereidingskosten grondexploitaties in voorbereiding Naast de vastgestelde grondexploitaties zijn er grondexploitaties in voorbereiding. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geeft aan onder welke voorwaarden voorbereidingskosten geactiveerd mogen worden. Het activeren van voorbereidingskosten is een bevoegdheid van u.
In bijlage 1 hoofdstuk 4 is een omschrijving opgenomen van het project Vluchtoordweg in Uden waarvoor we aan u voorstellen voorbereidingskosten te activeren. In 2024 was voor dit project een voorbereidingskrediet van €200.000 beschikbaar gesteld, door de omvang en complexiteit van dit project worden er kosten gemaakt en is het krediet volledig besteed. Met Viasana is een intentieovereenkomst in 2025 gesloten. Een belangrijke voorwaarde is het verkrijgen (reserveren) van een stroomaansluiting, de voorbereidingskosten voor Enexis worden geschat op ca €100.000. Daarnaast zullen voor de netcongestie ook nog enkele kosten gemaakt worden. De gemeente moet deze kosten voorfinancieren om de verkoop mogelijk te maken. Mocht de verkoop onverhoopt niet doorgaan is de stroomaansluiting verbonden aan de kavel waardoor de investering niet verloren gaat. Kanttekeningen 1.1 De economische ontwikkeling kunnen in het jaar wijzigen. Het MJP is opgesteld met de kennis van de markt tot en met grofweg maart 2026. Gewijzigde feiten en omstandigheden kunnen andere inzichten geven ten aanzien van de gekozen uitgangspunten en ramingen. Halverwege het jaar zal derhalve een tussentijdse toetsing van het MJP plaatsvinden. 3/4 Hierover informeren we u later in het jaar. Op dit moment gaan we ervan uit dat de risicoreserve eventuele benodigde neerwaartse bijstellingen op kan vangen.
1.2 De herziene grondexploitatie blijft een bijgestelde raming en inschatting. Na de herziening blijft sprake van een gecalculeerd exploitatiesaldo. Er is gerekend met zo realistisch mogelijke prognoses en verwachtingen. Of die ook daadwerkelijk gerealiseerd worden, moet blijken in de praktijk. Daarnaast hebben enkele exploitaties een lange looptijd. Een inschatting van vandaag kan over een paar jaar anders uitpakken. Het spreekt voor zich dat de ramingen in de afzonderlijke grondexploitaties doorwerken in de ramingen van de bestemmingsreserves en de ABR. Dat maakt een jaarlijkse algehele herziening noodzakelijk met een halfjaarlijkse toetsing op hoofdlijnen. Financiën Herziening grondexploitaties Per 1-1-2026 zijn er 14 grondexploitaties actief, hiervan zijn er 8 winstgevend en 6 verlieslatend. Alle mutaties samen hebben geleid tot de cijfers in het MJP 2026. Het totaal te verwachten resultaat van de grondexploitaties is vergeleken met de vorige jaarrekening verbeterd. Dit komt vooral doordat de verkoopwaarde van de woningen blijven stijgen, de ontwikkelwaarde (residu grondwaarde) van de woningen zijn daaraan gerelateerd. Bij enkele grondexploitaties is de looptijd verlengd door langere planologische procedures en complexe contractonderhandelingen. Dit zorgt onder meer voor hogere plankosten.
Daarnaast zijn bij enkele projecten kostenposten toegevoegd, zoals extra kosten voor flora & fauna en bodemsanering. In bijlage 1 hoofdstuk 3 is per grondexploitatie een omschrijving opgenomen met een verschillenverklaring ten opzichte van het MJP 2025. Herijking cashflow ABR-grondbedrijf met effecten naar de Algemene Dienst (AD) De ABR werkt als buffer tussen de grondexploitaties en de Algemene Reserve van de gemeente. De ABR is bedoeld om tegenvallers en risico’s binnen het grondbedrijf op te vangen. De belangrijkste inkomstenbron voor de ABR zijn de winstnemingen uit de grondexploitaties. In bijlage 1 hoofdstuk 2.1 en 2.2 is een uitgebreidere toelichting opgenomen over de ABR en de relatie met de winstneming. Voorzieningen Er zijn een drietal voorzieningen ingesteld binnen het grondbedrijf. De voorziening exploitatienadelen heeft de meeste impact op het grondbedrijf en is bedoeld om voorziene verliezen op te vangen. De stand van deze voorziening is de opstelsom van de netto contante waarden van de zes verlieslatende projecten. Ten opzichte van het MJP 2025 is deze voorziening met € 393.000 afgenomen. In bijlage 1 hoofdstuk 2.3 is een beschrijving van de voorzieningen opgenomen met de stand per 1-1-2026 en een doorkijk voor de komende jaren. Risico’s en beheersmaatregelen Tegelijk met de actualisatie zijn de risico’s van de grondexploitatie opnieuw beoordeeld.
Op basis van twee scenario’s zijn de risico’s op macroniveau in beeld gebracht. Daarnaast zijn voor een aantal projecten de risico’s kwalitatief (kans op het optreden vermenigvuldigd met de impact financieel) in beeld gebracht. De uitkomst leidt tot een benodigd weerstandsvermogen van afgerond € 2.200.000. De weerstandscapaciteit van de gemeente is ruim voldoende om de geïnventariseerde risico’s op te vangen mochten deze zich voordoen. In bijlage 1 hoofdstuk 2.4 is de werkwijze rondom grondexploitatierisico's uitgebreider omschreven. 4/4 Duurzaamheid De grondexploitaties zijn ruimtelijke projecten waarmee deze een bijdrage leveren aan meerdere global goals. Nieuwe woningbouw draagt bij aan duurzame gemeenschappen en nieuwe bedrijventerreinen stimuleren de industrie en innovatie. Het MJP helpt u bij het (bij)sturen op de kaders van de grondexploitaties en de daaraan verbonden projecten. Participatie Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Vervolg Conform de nota Grondbeleid Maashorst 2022 informeren wij u tweemaal per jaar over de voortgang van het Grondbedrijf. Het Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 informeert u over de stand per 1 januari 2026 en de verwachting daarna. In het najaar informeren we u via een tussentijdse toets over de feitelijke ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden binnen de periode januari tot augustus.
Bijlagen die onderdeel uitmaken van het besluit 1. Meerjarenperspectief (MJP) Grondbedrijf 2026 v1 2. Begrotingswijziging nr. 11 v1 Maashorst, 23 juni 2026 Burgemeester en wethouders van gemeente Maashorst, de secretaris, J.A.G.M. van Aaken de burgemeester, J.A. van der Pas