Brief zienswijze college op initiatiefvoorstel asielzoekers verdelen over kernen gemeente Maashorst
Tekst van het document
uw kenmerk
onderwerp
Zienswijze van het college op het initiatiefvoorstel van UdenPlusLanderd en SP
ons kenmerk
behandeld door
datum
82003-2023
Sander Berkers
26 oktober 2023
bijlage
telefoonnummer
verzonden
0413 -281 911
Geachte Raad, Op 29 september 2023 hebben de fracties van UdenPlusLanderd en de SP een initiatief raadsvoorstel ingediend bij de gemeenteraad. Op basis van het reglement van orde van de gemeenteraad wordt het college in de gelegenheid gesteld hier een zienswijze over in te dienen. In het initiatief raadsvoorstel worden de volgende voorstellen gedaan: 1. Niet langer mee te werken aan het verzoek van het COA met betrekking tot de realisatie van een tijdelijke opvanglocatie van het COA voor 300 asielzoekers in het Van der Valk-hotel Uden-Veghel; 2. Bij het COA aan te geven dat de gemeente Maashorst in plaats hiervan enkel bereid is om mee te werken aan het opvangen van 225 asielzoekers die verspreid worden over de kernen van de gemeente Maashorst. In het initiatiefvoorstel wordt de suggestie gedaan voor kleinschaliger opvang verspreid over locaties in Maashorst. In het voorstel wordt daarbij de kleinschalige opvang als voorbeeld genoemd, zoals die voor Oekraïners is ingericht. De onderliggende regelgeving voor de opvang van ontheemden, zoals vluchtelingen uit de Oekraïne is een andere dan die voor asielzoekers. Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne zijn in Nederland de gemeenten verantwoordelijk. Oekraïners mogen vanwege hun Europese status vrij in de Europese Unie verblijven en werken. Ze hoeven geen asiel aan te vragen.
Ook kunnen ze gebruik maken van de reguliere gezondheidszorg. De opvang van vluchtelingen buiten de Europese Unie (asielzoekers) wordt in Nederland geregeld via het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Onderdak, begeleiding, noodzakelijke middelen voor levensonderhoud en toegang tot medische zorg is de verantwoordelijkheid van het COA. De nood voor opvangplekken in Nederland is hoog en wordt steeds hoger omdat de huidige noodopvanglocaties in andere gemeenten vol zitten, tijdelijke locaties sluiten en de doorstroom van statushouders (een vluchteling met een verblijfsvergunning) naar reguliere woningen fors achterblijft. De staatssecretaris heeft na de regionale verdeling van december 2022, nog twee keer een brief heeft
Gemeente Maashorst | Markt 145 | 5401 EJ Uden | Postbus 83 | 5400 AB Uden Telefoon 0413 – 281 911 | www.gemeentemaashorst.nl
1/3
gestuurd met de oproep aan alle gemeenten om hun verantwoordelijkheid te nemen. Wij waarderen het dan ook zeer, dat het initiatiefvoorstel zich uitspreekt voor een opvang van asielzoekers in de gemeente Maashorst. In december 2022 heeft het college een positieve grondhouding, onder nader te bepalen voorwaarden, uitgesproken voor een noodopvang op de locatie van het Van der Valk hotel Uden-Veghel. De gesprekken tussen van der Valk en het COA hebben geleid tot een overeenkomst. Een overeenkomst tussen twee partijen waarmee op korte termijn invulling gegeven kan worden aan de oproep van de staatssecretaris. De gemeente Maashorst kan hiermee haar verantwoordelijkheid (een humane opvang voor vluchtelingen) nemen. Bij het COA is de vraag neergelegd of het mogelijk is om de opvang over kleinere locaties verspreid over de gemeente binnen de gemeente Maashorst te realiseren. Hier geeft het COA aan dat de opvang van minimaal 300 asielzoekers voor het COA de ondergrens is voor een adequaat en volledig pakket aan voorziening en een volledige bezetting van de staf. Naast locatiemanagement, woonbegeleiders en facilitaire medewerkers moet daarbij onder andere ook gedacht worden aan 24 uur beveiliging en 24 uur bereikbaarheid van het COA, taallessen en maatschappijoriëntatie.
Hierdoor kan naar verwachting de veiligheid beter worden geborgd dan bij een aantal kleine locaties met duidelijk minder personeel, voorzieningen en beveiliging. Daarnaast wordt vanaf 300 asielzoekers ook eerstelijns gezondheidzorg geboden, waardoor, bijvoorbeeld, de lokale huisartsen niet nog verder worden belast. Dit in tegenstelling tot opvang in een aantal kleine locaties. Daar kan het COA deze faciliteiten niet bieden en wordt de druk op de plaatselijke gemeenschap groter. Wij delen de mening van het COA dat het belasten van het lokale zorgnetwerk niet wenselijk is, en dat de verantwoordelijkheid van het COA voor deze opvang- en voor de omgeving van de opvang beter te borgen is in een grotere locatie. Het College ziet het als onmogelijk om kwalitatief goede en kwantitatief voldoende noodopvang voor asielzoekers te regelen op kleinere locaties. Het COA, de partij die verantwoordelijk is voor de uitvoering van Rijksbeleid, onderschrijft dat. Wij zijn daarnaast van mening dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen voor de opvang van asielzoekers en dat doen wij met deze opvang. Gelet op de nog immer bestaande druk, is het nog steeds noodzakelijk en urgent. Wij verwachten dat ook in de toekomst er opvang voor asielzoekers nodig zal zijn.
Daarom zullen wij de tijd tot beëindigen van de noodopvang op de locatie van het Van der Valk hotel Uden-Veghel, op 1 oktober 2026, benutten om (een) structurele opvanglocatie(s) te vinden binnen onze gemeente voor de periode na 1 oktober 2026. Het zogenaamde plan B. Nadat mogelijke locaties hiervoor in beeld gebracht zijn, zullen wij een zorgvuldig participatieproces inrichten waarin wij ook de gemeenteraad betrekken. Op basis bovenstaande overwegingen dient het college de volgende zienswijze in bij het initiatiefvoorstel van de fracties UdenPlusLanderd en de SP: “Ons college is van mening dat het realiseren van de noodopvang asielzoekers op de locatie van het Van der Valk hotel Uden-Veghel door kan gaan, onder voorwaarden die gesteld zijn aan het COA en van der Valk.
2/3
Het verspreiden van asielopvang over de kernen in de gemeente achten wij niet wenselijk. Voor het COA is een opvanglocatie voor minimaal 300 asielzoekers de ondergrens voor een volwaardige bezetting van de staf en het realiseren van noodzakelijke voorzieningen, waaronder eerstelijns gezondheidszorg.” Burgemeester en wethouders van gemeente Maashorst, de secretaris,
de burgemeester, {{Signer2}}
J.A.G.M. van Aaken
M.J.D. Donders-de Leest (wnd.)
3/3