CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij toelichting_Bijlage 20 Proefsleuvenonderzoek 2022

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 8 februari 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Ontwerpbestemmingsplan Uitbreiding bedrijventerrein Voederheil 20249.773 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Transect-rapport 4026 Voederheil, Voederheil Fase 2, Gemeente Maashorst (NB) Een inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven, karterende en waarderende fase

Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

T: 030-7620705 E: informatie@transect.nl

Colofon Titel

Rapportnummer

Voederheil, Voederheil Fase 2, gemeente Maashorst. Een inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven, karterende en waarderende fase Transect-rapport 4026

Auteur

T. Wolff MA en I. Korver MA

Versie

Versie 1.1

Datum

23-05-2022

Projectnummer Onderzoeksmelding

22010030 5205127100

Opdrachtgever

Gemeente Maashorst Dhr. L. (Lars) Hövels Markt 145 5401 EJ Uden

Uitvoerder

Transect b.v. Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

Bevoegde overheid Naam archeologisch deskundige namens bevoegde overheid

Gemeente Maashorst

Beheer en plaats documentatie Omslagafbeelding

Transect b.v., Nieuwegein (tijdens uitwerking) Foto van de veldwerkzaamheden in het plangebied

Autorisatie Naam Drs. A.A. Kerkhoven Senior KNA Archeoloog

Dhr. drs. F. (Fokko) P. Kortlang

Datum 03-06-2022

Paraaf

ISSN: 2211-7067 © Transect b.v., Nieuwegein Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. Transect aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.

Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

T: 030-7620705 E: informatie@transect.nl

Samenvatting In opdracht van de Gemeente Maashorst heeft Transect b.v. in april 2022 een archeologisch inventariserend proefsleuvenonderzoek (IVO-P), karterende en waarderende fase, uitgevoerd in het plangebied aan de Landweer (Voederheil fase 2) te Voederheil in de gemeente Maashorst. In totaal heeft het plangebied een oppervlakte van circa 2,3 ha en het onderzoeksgebied een oppervlakte van circa 1,5 ha. Ten tijde van het onderzoek was het plangebied in gebruik als akkerland. Het onderzoek vond plaats in het kader van een bestemmingsplanwijziging voor het voornemen om een bedrijventerrein te realiseren. De voorgenomen werkzaamheden zullen gepaard gaan met de nodige bodemingrepen, waarbij eventuele archeologische resten worden verstoord. Daarom is in het gehele plangebied een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. Het doel van dit onderzoek is het toetsen en aanvullen van de archeologische verwachting door het opsporen en het waarderen van eventueel aanwezige archeologische resten. In het onderzoeksgebied zijn 28 proefsleuven aangelegd (in totaal circa 1680 m2; 10% van het onderzoeksgebied). Op basis van het veldonderzoek kan geconcludeerd worden dat er twee vindplaatsen binnen het plangebied aanwezig zijn, bestaande uit paalsporen die kunnen dateren vanaf de IJzertijd en greppels die dateren vanaf de Midden Nieuwe Tijd.

Vindplaats 1 betreft 9 paalsporen, waarvan twee structuren gevormd kunnen worden. In werkput 15 zijn zes paalkuilen in een ‘rij’ van noord naar zuid aangetroffen en in werkput 18 zijn drie paalsporen aangetroffen, waarin een mogelijke spieker te herkennen was. Door de hoge mate van verstoring in en rondom de vindplaats zijn er geen andere sporen aangetroffen. Tevens zijn er geen vondsten gedaan die te dateren zijn tot de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen. Het is mogelijk dat er nooit meer sporen en vondsten in het plangebied aanwezig waren, of dat deze verdwenen zijn door de verstoringen. De paalsporen samen werden beschouwd als één vindplaats en op basis van de waardestelling is deze als niet behoudenswaardig bestempeld. Dit komt door een slechte conservatie en een lage informatie- en ensemblewaarde door de verstoringen in het gebied. Vindplaats 2 betreft vier historische greppels. Eén greppel is, op basis van de historische kaarten afkomstig uit de Midden Nieuwe Tijd. Deze bevat tevens een fragment grijsbakkend aardewerk, welke mogelijk door bioturbatie in de greppel aanwezig is. De andere greppels bevatten geen vondsten. Op basis van de waardestelling is deze eveneens niet behoudenswaardig door de lage informatiewaarde. Op basis van de KNA-waardestellingssystematiek is vastgesteld dat er geen behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig is.

Selectieadvies Het selectieadvies omvat de volgende mogelijkheden: (1) het vrijgeven van het plangebied; (2) het behoud in situ van vindplaatsen (fysiek beschermen); of (3) het behoud ex situ van vindplaatsen (definitief opgraven). Het selectieadvies wordt voorgelegd aan de bevoegde overheid, die uiteindelijk een selectiebesluit moet nemen. Het archeologisch proefsleuvenonderzoek heeft uitgewezen dat in de onderzochte terreindelen binnen het plangebied geen sprake is van een behoudenswaardige archeologische vindplaats. Op basis hiervan adviseert Transect b.v. het plangebied archeologisch vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling.

Bovenstaande vormt een advies. Op basis van het advies is het aan de bevoegde overheid van de gemeente Maashorst een selectiebesluit uit te brengen over de daadwerkelijke omgang met archeologische resten in het plangebied. Onderhavig onderzoek betrof een steekproef. Ongeacht het besluit dat de bevoegde overheid neemt, attenderen wij op de wettelijke verplichting om wanneer bij grondroerende werkzaamheden archeologische waarden worden aangetroffen, deze direct te melden (Artikel 5.10, Erfgoedwet). Dit kan via de gemeente Maashorst of via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Inhoud 1.

Aanleiding.............................................................................................................................. 7

2.

Resultaten vooronderzoek .................................................................................................... 9

3.

Aard, doel en onderzoeksvragen......................................................................................... 10

4.

Onderzoeksmethodiek ........................................................................................................ 11

5.

Resultaten veldonderzoek ................................................................................................... 12

6.

Waardestelling .................................................................................................................... 21

7.

Conclusie en advies ............................................................................................................. 24

8.

Geraadpleegde bronnen ..................................................................................................... 25

Bijlage 1.

Archeologische periode-indeling voor Nederland .............................................................. 27

Bijlage 2.

Luchtfoto ............................................................................................................................. 28

Bijlage 3.

Advieskaart .......................................................................................................................... 29

Bijlage 4.

Allesporenkaart ................................................................................................................... 30

Bijlage 5.

Allesporenkaart op de Kadastrale Minuut .......................................................................... 35

Bijlage 6.

Vlaktekeningen .................................................................................................................... 36

Bijlage 7.

Begrenzing vindplaats ......................................................................................................... 64

Bijlage 8.

Sporen- en lagenlijst ............................................................................................................ 65

Bijlage 9.

Vondstenlijst........................................................................................................................ 74

Bijlage 10. Beantwoording van de onderzoeksvragen .......................................................................... 75

1. Aanleiding Provincie

Noord-Brabant

Gemeente

Landerd

Plaats

Voederheil

Toponiem

Landweer (Voederheil fase 2)

Kaartblad

45O

Perceelnummer(s)

ZLD02 sectie K nr. 1408, 1527, 51, 52

Centrumcoördinaat

174.676 / 413.290

Oppervlakte plangebied

Circa 2,3 ha

Oppervlakte onderzoeksgebied

Circa 1,5 ha

Huidig grondgebruik

Akkerland

In opdracht van de Gemeente Maashorst heeft Transect b.v.1 in april 2022 een archeologisch inventariserend proefsleuvenonderzoek (IVO-P), karterende en waarderende fase, uitgevoerd in het plangebied aan de Landweer (Voederheil fase 2) te Voederheil in de gemeente Maashorst. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1 en bijlage 2. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het plangebied (circa 2,3 ha) en het onderzoeksgebied (circa 1,5 ha). Ten tijde van het onderzoek was het plangebied in gebruik als akkerland. De aanleiding voor het onderzoek werd gevormd door het voornemen om binnen het plangebied een bedrijventerrein te realiseren. De voorgenomen werkzaamheden zullen gepaard gaan met de nodige bodemingrepen, waarbij eventuele archeologische resten worden verstoord. Daarom is in het gehele plangebied een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd om de aard en mate van aanwezigheid van archeologische resten vast te stellen. Concrete bouwplannen voor het bedrijventerrein zijn nog niet aanwezig. In het plangebied geldt volgens het bestemmingsplan Bedrijventerrein Voederheil II (2013) een dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Dit betekent dat een archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 250 m2 en dieper dan 50 cm -Mv. Gezien de omvang van de verstoringen en de mogelijke diepte is een archeologisch onderzoek noodzakelijk.

Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek is op het terrein een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd (Van der Sande 2019, Transect-rapport 2346). Hieruit bleek dat in de ondergrond van het plangebied een dekzandwelving aanwezig is. Voor de terreindelen waar het dekzand nog intact is, geldt een hoge archeologische verwachting en zijn sporen te verwachten van nederzettingen en landgebruik uit de periode Neolithicum tot en met de Late Middeleeuwen. Oudere resten zijn naar verwachting niet meer intact, gezien de geconstateerde aftopping van het dekzand waardoor vindplaatsen uit de periodes Paleolithicum tot en met het Mesolithicum naar verwachting verploegd of verdwenen zijn. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek heeft de bevoegde overheid besloten dat een vervolgonderzoek moet worden uitgevoerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. Het doel van

1

Transect b.v. voldoet aan de eisen zoals gesteld in de kwaliteitsnorm ‘BRL SIKB 4000’, versie 4.0, en is gecertificeerd door middel van een procescertificaat. Transect b.v. is certificaathouder van de volgende protocollen: ‘KNA Protocol 4001 Programma van Eisen’, ‘KNA Protocol 4002 Bureauonderzoek’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Overig’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Proefsleuven’ en ‘Protocol 4004 Opgraven’, en staat geregistreerd bij het RCE en de SIKB.

7

dit onderzoek is het toetsen en aanvullen van de verwachting uit het vooronderzoek door het opsporen en waarderen van eventueel aanwezige archeologische resten. Op basis hiervan kan de bevoegde overheid van de gemeente Maashorst een uitspraak doen over de omgang met eventueel aanwezige archeologische resten in het plangebied. Het proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen uit protocol 4003 (‘Inventariserend Veldonderzoek – Proefsleuven’) van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1 (KNA 4.1) en het voor het onderzoek opgestelde Programma van Eisen (Wolff, 2022).

Figuur 1. De ligging van het plangebied op een topografische kaart.

8

2. Resultaten vooronderzoek Kans op archeologische waarden

Hoog

Periode

Laat-Paleolithicum – Nieuwe Tijd

Complextypen

Nederzettingen en sporen van landgebruik

Stratigrafische positie

Top van het dekzand, circa 50 cm tot 80 cm -Mv

Het plangebied ligt in het Zuid-Nederlandse zandgebied en maakt deel uit van de Peelhorst. Op de Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 is zichtbaar dat de weg Voederheil al aanwezig is. Het plangebied omvat verschillende percelen en was destijds in gebruik als bouwland. Verder was het plangebied onbebouwd en maakt deel uit van de buurtschap Voederheil. Het kaartmateriaal laat zien dat het plangebied onbebouwd is gebleven tot in de moderne tijd. Op basis van het vooronderzoek blijkt in het plangebied een hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de periodes Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Deze verwachting geldt voor dat deel van het plangebied waar het dekzand nog intact is (bijlage 3). Tijdens het voorafgaand booronderzoek is de top van het dekzand op 30 tot 130 cm -Mv (circa 17,25 tot 17,93 m +NAP) aangetroffen. Het betreft matig fijn, zwak siltig zand, dat over het algemeen (oranje of licht)geelgrijs van kleur is. Het dekzand is in het plangebied afgezet in de vorm van een welving. De top hiervan ligt in het noordwesten van het plangebied. Op het dekzand ligt een oud bouwlanddek van 30 tot 70 cm dik, waarvan het bovenste deel in de bouwvoor is opgenomen. Het dekzand bestaat uit een C-horizont. In het bovenste deel is sprake van gley-verschijnselen (roestvlekken / Cg).

De oorspronkelijke veldpodzol (A, E en B-horizonten) ontbreken in het grootste deel van het plangebied. Alleen in boringen 15 en 16 is een volledig intacte veldpodzol aangetroffen. Ter plaatse van boringen 6, 9 en 10 zijn relatief diepreikende verstoringen waargenomen. Hier is de bodem tot respectievelijk 130, 90 en 95 cm -Mv verstoord geraakt. De exacte oorsprong van de verstoring is niet duidelijk, maar kan samenhangen met vroeger landgebruik of diepploegen. Archeologische resten uit de perioden Laat-Paleolithicum tot en met het Mesolithicum zijn naar verwachting niet meer intact, aangezien vindplaatsen uit deze tijd zich veelal kenmerken door een dunne vondststrooiing c.q. / -laag. Gezien de geconstateerde aftopping van het dekzand in het midden van het plangebied, circa 50 cm van de top van de dekzandwelving, zijn vindplaatsen uit deze perioden naar verwachting verploegd of verdwenen (Van der Sande 2019, Transect-rapport 2346).

9

3. Aard, doel en onderzoeksvragen Het doel van dit onderzoek is het toetsen en aanvullen van de archeologische verwachting door het opsporen en het waarderen van eventueel aanwezige archeologische resten. Het onderzoek moet, voor zover mogelijk, inzicht geven in de aard, datering, omvang, gaafheid, conservering en begrenzing van de mogelijk aanwezige archeologische resten. Op basis van de onderzoekresultaten kan de bevoegde overheid van de gemeente Landerd een uitspraak doen over de omgang met eventueel aanwezige archeologische resten in het plangebied (behoud in situ, opgraven, vrijgave). In het Programma van Eisen (PvE, Wolff, 2022) is hiertoe een hoofdvraagstelling opgenomen met enkele onderzoekvragen. De hoofdvraagstelling uit het Programma van Eisen luidt: Is er in het plangebied sprake van (een) archeologische vindplaats(en), zijn deze behoudenswaardig, en onder welke voorwaarden is behoud mogelijk? Deze vraag wordt aan de hand van de volgende onderzoekvragen beantwoord in hoofdstuk 7 van het huidig rapport: 1.

Zijn er in het plangebied archeologische resten aanwezig in de vorm van grondsporen, en/of vondsten?

2.

Hoe ziet de bodemopbouw in het plangebied eruit en in hoeverre is deze intact?

3.

Wat is de aard, diepteligging, samenhang en spreiding van de aanwezige archeologische resten, grondsporen en structuren (horizontaal en verticaal)?

4.

Wat is de datering van de archeologische resten op basis van (chrono-)stratigrafie en typochronologie? En in hoeverre is er sprake van (dis-)continuïteit in gebruik/bewoning?

5.

Welke categorieën vondstmateriaal zijn aanwezig en in welke mate (ook in relatie tot elkaar)? Wat zegt de aard en mate van voorkomen van het vondstmateriaal over het gebruik van het plangebied in het verleden?

6.

Welke depositionele en post-depositionele processen zijn te onderscheiden en in hoeverre hebben deze invloed gehad op de bewoningsgeschiedenis en vondstcontexten?

7.

Hoe verhouden de onderzoeksresultaten zich tot de resultaten uit het vooronderzoek?

8.

Wat is de relatie met omliggende historische/archeologische resten?

9.

Wat is de fysieke en inhoudelijke kwaliteit van de aangetroffen archeologische resten (gaafheid en conserveringsgraad)? Is sprake van (een) behoudenswaardige archeologische vindplaats(en)? (Maak voor het beantwoorden van deze vraag gebruik van de KNAwaarderingssystematiek).

10. Kan op basis van de resultaten een advies geformuleerd worden t.a.v. het vervolg in de archeologische monumentenzorg (vrijgeven/behoud in situ/opgraven). Zo ja, hoe luidt deze? 11. Zijn er vanuit de toestand van de archeologische resten, bodemcondities en toekomstig gebruik mogelijkheden voor behoud in situ? 12. Bij afwezigheid van een vindplaats; wat is hier de verklaring voor (verstoord, ander landschap dan verwacht, e.d.)?

10

4. Onderzoeksmethodiek Het proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd door Drs. Rob Paulussen (Senior KNA archeoloog) en Pepijn Stet (archeoloog MA). In totaal zijn 28 werkputten aangelegd met een totale oppervlakte van 1680 m2, ongeveer 10% van het plangebied. Ten opzichte van het puttenplan uit het PvE is er één wijziging; werkput 18 is uitgebreid met 30 m2 door het aantreffen van een aantal paalsporen in de werkput, die mogelijk een structuur vormden. Met de uitbreiding is geprobeerd de aard van de structuur vast te stellen. Er is bij het veldonderzoek niet afgeweken van de vastgestelde methodiek uit het PvE. De werkputten zijn gegraven met een graafmachine voorzien van een ‘gladde’ en gesloten bak. Er is met werkput 1 in het noorden begonnen. Vlakken en de stort zijn afgezocht met een metaaldetector op metaalvondsten. Profielen zijn, conform PvE twee profielkolommen per werkput (ieder van minimaal 1 m breed), aan het begin en het eind van de werkput afgestoken en gefotografeerd. In totaal zijn 60 profielkolommen gedocumenteerd, waarvan de bodemopbouw is vastgelegd door middel van tekeningen, foto’s en beschrijvingen in de database. Er is in alle werkputten één archeologisch vlak aangelegd, in de top van het dekzand op circa 50 – 110 cm -Mv (17,3 – 17,7 m +NAP; vlak 1). In het vlak zijn in totaal 24 grondsporen aangetroffen, bestaande uit greppels, paalsporen en kuilen.

De sporen zijn selectief gecoupeerd. De werkputten, vlakken en de daarin aangetroffen sporen en vondsten zijn conform PvE ingemeten en gedocumenteerd door middel van foto’s (figuur 2), tekeningen en beschrijvingen in een database (Archeolink). Met dGPS zijn de putomtrek, sporen, maaiveldhoogtes, vlakhoogtes en profielpennen ingemeten. Bij het veldonderzoek zijn geen grondmonsters genomen.

Figuur 2. Sfeerfoto van het veldwerk in werkput 8.

11

5. Resultaten veldonderzoek 5.1 Bodemopbouw Binnen het plangebied is geen uniforme bodemopbouw aanwezig. Over het algemeen bestaat de bodemopbouw binnen het plangebied uit een bouwvoor (S.1000) waaronder direct de top van het dekzand (S.3000) aangetroffen werd. Hierin heeft bodemvorming plaatsgevonden, getuige de A-(BC)-C profielen (S.2000, S.2100 en S.2300; figuur 4). Zeer plaatselijk is sprake van A-Bhs-BC-C profielen (podzolbodems) in het dekzand (S.1300, S.1400, S.2300 en S.2400; figuur 5) onder een akkerdek (S.1200; figuur 5). De top van het dekzand is aangetroffen tussen 17,3 – 17,7 m +NAP (circa 50 – 110 cm -Mv). Een intacte Aap- en E-horizont onder het akkerdek ontbraken binnen het plangebied. Ook waren substantiële delen van het plangebied ter plaatse van werkputen 22, 24 en 25 zeer sterk verstoord. Dit komt overheen met de verstoringen die al tijdens het voorafgaand booronderzoek ter plaatse van de genoemde werkputten zijn aangetroffen. In slechts enkele proefsleuven is een enigszins intacte bodemopbouw vastgesteld. Dit betreft voornamelijk het noordoostelijke deel (werkput 18 en 21). Laag S.1200 betreft een Aap-horizont, ook wel een oude akkerlaag. Deze bestaat uit matig fijn, zwak siltig zand met een donkerwitgrijze kleur en is vaak verploegd.

Laag S.1300 betreft een A/B-horizont, bruingrijs gevlekt van kleur en laag S.1400 betreft een A/C-horizont, lichtbruingrijs gevlekt van kleur. Beide zijn opgebouwd uit matig fijn, zwak siltig zand. Daarnaast bevinden er zich lokaal een B/Chorizont (S.2200) en een Bhs-horizont (S.2400); beide inspoelingshorizonten. Deze lagen zijn begraven horizonten, behorende tot de oude akkerlaag. Laag S.2000 betreft een B-horizont, die zich gelijk onder de bouwvoor bevindt en die bruin van kleur is. Deze bestaat uit matig fijn, zwak siltig zand, dat goed gesorteerd is. In dit geval is S.2100 een restant van een A/C-horizont en S.2300 duidt een A/B-horizont aan. Daarnaast zijn er nog recente verstorings- en ophogingslagen, die worden aangegeven met een 999 nummer (zie figuur 6). In bijlage 6 zijn de verschillende horizonten van de podzolbodems, ook wel lagen, in detail beschreven per werkput. Dit geldt eveneens voor de verschillende lagen van het akkerdek en eventuele horizonten die daaronder begraven zijn. De bodemopbouw, vastgesteld in het voorafgaande booronderzoek, komt grotendeels overeen met de bodemopbouw uit dit proefsleuvenonderzoek. Daar waar door boringen een verstoringen waren vastgesteld is dat bevestigd door onderhavig onderzoek. Tevens is de bodemopbouw verder intact ter plaatse van de zone met een hoge verwachting.

12

S.1000 S.1200 S.2000

S.2200 S.1300

S.3000

Figuur 3: Werkput 8, profielkolom 8-1

S.1000 S.2300 S.2200

S.21

S.3000

Figuur 4: Werkput 18, bodemopbouw en S.21 - Greppel

13

S.1000 S.1200 S.2400

S.2200

S.3000

Figuur 5: Werkput 21, profielkolom 21-2

S.1000

S.999.1 S.999.2

Figuur 6: Werkput 24, profielkolom 24-1, recente ophogingslagen.

14

5.2 Sporen en structuren Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn in totaal 24 grondsporen aangetroffen. De sporen bestaan uit een ploegspoor, een recente spoor, een vlek, een kuil, acht greppels en 12 paalsporen (zie tabel 1). De allesporenkaart en vlaktekeningen zijn opgenomen in bijlagen 4-6. Sporen- en lagenlijsten zijn opgenomen in bijlage 7. De sporen zijn aangetroffen in vlak 1 en liggen onder de bouwvoor (S.1000) in de top van het dekzand. Tabel 1. Archeologische grondsporen per categorie.

Categorie Greppel Kuil Paalkuil Ploegspoor Recent Vlek Totaal

Aantal 8 1 12 1 1 1 24

Greppels Er zijn 8 greppels aangetroffen. De greppel die in werkput 6 is aangetroffen in vlak 1, waar deze zich scherp in aftekent, heeft een oost-west oriëntatie (S.3). Het betreft een relatief brede greppel. Aan de basis van de greppelvulling is sprake van sedimentaire gelaagdheid (inspoeling; figuur 11). De greppels in werkputten 9, 10 en 24 (S.5, S.7 en S.24) betreffen gelijksoortige greppels met eenzelfde oriëntatie. Deze tekenen zich vager af in het vlak en zijn mogelijk ouder dan S.3. De greppels zijn komvormig en hebben een diepte tussen de 20 – 62 cm vanaf het vlak. Wanneer de aangetroffen greppels over de Kadastrale Minuut (1811-1832) worden gelegd, blijkt dat S.7 samenvalt met een greppel die op deze kaart is te zien (zie bijlage 5; figuur 7). Zodoende zal deze in het begin van de 19e eeuw dateren. Aangezien de greppels over het algemeen hetzelfde uiterlijk en opvulling hebben, zouden de andere drie uit dezelfde periode (en later) kunnen dateren. Daarnaast zijn er nog vier greppels aangewezen als recent op basis van hun uiterlijke kenmerken. Ze hebben een scherp gevlekte vulling, tekenen zich zeer scherp af in het vlak en het profiel. In sommige gevallen is de vulling hetzelfde als de bouwvoor (figuur 4). Zodoende zijn deze verder buiten beschouwing gelaten (S.1, S.2, S.21 en S.22).

Paalspoor Het overgrote deel van de grondsporen is geïnterpreteerd als paalspoor (N=12). Deze sporen zijn in werkputten 10, 14, 15 en 18 aangetroffen. Ze zijn rond van vorm, lichtgrijs van kleur en hebben een diepte van 8 – 12 cm vanaf het vlak, waarin ze vaag in aftekenen. Ze hebben gehomogeniseerde vulling en S.8 bevat houtskoolresten, dat is verzameld als VNR.0004 (zie figuur 8 – 10). In werkput 15 bevinden zich 6 paalkuilen in een ‘rij’ van noord naar zuid. Mogelijk behoren deze tot een structuur. Het is echter onduidelijk wat voor structuur; wellicht een palenrij, aangezien het vrij ondiepe en kleine sporen betreft. In werkput 18 zijn 3 paalsporen aangetroffen, waarin mogelijk een rechthoekige structuur (spieker) te herkennen was. Tijdens uitbreiding van de werkput werd echter de vierde hoek, of eventuele andere antropogene sporen, niet aangetroffen. In de uitbreiding is eveneens een recente verstoring aangetroffen, mogelijk zijn hierdoor eventuele sporen niet gevonden. De andere paalsporen zijn niet toe te wijzen aan een structuur op basis van dit proefsleuvenonderzoek. 15

Overige grondsporen De overige sporen die zijn aangetroffen, betreffen een kuil, ploegsporen (3 evenwijdige lijnen in werkput 7; S.4) en een vlek. De ploegsporen zijn recente sporen, aangezien deze de Aap-horizont (het archeologisch niveau) doorsnijden. De kuil in werkput 21 (S.23) bestaat feitelijk uit meerdere sterk gevlekte grondsporen van ondiepe, parallel georiënteerde greppels. Deze hebben een noord-zuid oriëntatie en staan vrijwel haaks op de eerder genoemde greppels. S.23 is niet aanwezig op de Kadastrale Minuut. De vlek bleek een ondiepe verkleuring te zijn, mogelijk een restant van de bovenliggende laag.

Figuur 7: S.7 in werkput 10, greppel

16

Figuur 9: S.8 - paalkuil (werkput 10), waar een houtskoolmonster is verzameld.

Figuur 10: S.14 - paalkuil (werkput 14)

Figuur 8: S.19 - paalkuil (werkput 18)

17

S.1000

recent

S.3.2 S.3.3

S.3000

Figuur 11: S.3 - Greppel in werkput 6, waarbij S3.3 gelaagdheid vertoont.

18

5.3 Vondstmateriaal Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn 16 vondsten aangetroffen. Er is één houtskoolmonster genomen (VNR.0004) genomen uit S.8. De vondsten bestaan uit aardewerk, keramisch bouwmateriaal en metaal. De grootste materiaalcategorie betreft aardewerk.. De vondsten zijn gewassen, gesplitst, gewogen en bekeken. Met behulp van deze vondsten kunnen de betreffende sporen en lagen (globaal) gedateerd worden. De vondstenlijst met daarin gesplitste materiaalcategorieën is opgenomen in bijlage 8. Voor aantallen en gewichten wordt verwezen naar onderstaande tabel. Tabel 2. Aantallen, percentages en gewichten vondsten per materiaalcategorie. Materiaalcategorie Aantal (N) Gewicht (gr.) Keramiek - Aardewerk (KER)

10

62.6

Keramiek - Bouwmateriaal (KBW)

1

1

Metaal (MXX)

5

28.9

Totaal

16

92.5

Aardewerk Er zijn 10 fragmenten aardewerk gevonden, waarvan 2 fragmenten in sporen. De andere fragmenten zijn aangetroffen in de bouwvoor (VNR.0006-0009) of in een verstoring (VNR.0011 en VNR.0002; zie figuur 11). In S.2, een greppel van recente aard, is een fragment industrieel aardewerk met drukdecor in paarsroze aangetroffen. In S.7 is een grijsbakkende scherf aangetroffen die ongeveer 1 cm groot is. Grijsbakkend aardewerk komt voor vanaf ongeveer 1250. Gedurende de 15e eeuw begint het baksel minder populair te worden en rond 1500 is grijsbakkend aardewerk vrijwel verdwenen uit Nederland. Op basis hiervan zou S.7 gedateerd kunnen worden in de 13e – 15e eeuw. Aangezien S.7 ook samenvalt met een greppel op de Kadastrale Minuut, is het mogelijk dat de scherf er door bioturbatie in is gekomen. In de bouwvoor zijn fragmenten (proto-)steengoed, roodbakkende scherven en grijsbakkende scherven aangetroffen (figuur 12). Bouwmateriaal Het bouwmateriaal bestaat uit één roodbakkend fragment. Verdere determinatie is niet mogelijk doordat het sterk verweerd en kleiner dan 0.5 cm is. Het is gevonden in een greppel (S.5). Metaal Er zijn 5 metaalvondsten gedaan tijdens het onderzoek, welke met een metaaldetector zijn gevonden in de bouwvoor (S.1000). Twee fragmenten betreft licht gecorrodeerd, recent ijzer (VNR.0006).

De andere vondsten zijn een loden kogel (datering onbekend), een gesp (metaal onbekend, mogelijk legering; datering onbekend) en een bronzen schijfje met een diameter van 7 mm. De conditie van het bronzen voorwerp is zeer slecht en verbrokkeld bij aanraking. De vondsten zijn niet in een gesloten archeologische context aangetroffen, maar in de bouwvoor, en ze kunnen niet op functie en/of type gedetermineerd worden. Zodoende hebben de vondsten archeologisch gezien geen informatiewaarde en komen daardoor voor deselectie in aanmerking.

19

Figuur 12: Links: VNR.0002, fragment van een geknepen standring uit S.1000. Rechts: VNR.0011, fragment industrieel wit aardewerk. Beide komen uit recente sporen of verstoringen

Figuur 13: keramiekfragmenten uit de bouwvoor (VNR.0009)

20

6. Waardestelling Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn paalsporen en greppels aangetroffen. Samen met deze sporen is één scherf vondstmateriaal verzameld uit S.7. De sporen dateren uit verschillende perioden en vormen bij elkaar twee archeologische vindplaatsen die in de top van het dekzand op circa 50-110 cm Mv zijn aangetroffen. •

•

Vindplaats 1 bestaat uit sporen (paalsporen) die mogelijk dateren vanaf de IJzertijd op basis van hun uiterlijke kenmerken en zijn gelegen in het noorden van het plangebied (werkput 15 en 18; zie bijlage 7). De sporen uit de IJzertijd hebben vaak een lichtere vulling omdat deze vaak meer zijn uitgeloogd, de diepte van de sporen variëren van circa 8 – 12 cm vanaf het vlak. De sporen komen wat betreft uiterlijk kenmerken sterk overeen met de twee paalsporen die zijn aangetroffen in werkput 10. Vindplaats 2 bestaat uit de greppels die waarschijnlijk uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd dateren. Het betreffen greppels met een oost-west oriëntatie, waarbij er in S.7 één vondst is gedaan: een grijsbakkende scherf. Tevens valt S.7 samen met een greppel op de Kadastrale Minuut. De greppels zijn komvormig en hebben een diepte tussen de 20 – 62 cm vanaf het vlak.

Archeologische vindplaatsen worden gewaardeerd conform de BRL4000 / KNA-protocol 4003, specificatie VS06 Waarderen en bijlage IV van de KNA 4.1. Vindplaatsen worden gewaardeerd op drie waarden (beleving, fysieke kwaliteit en inhoudelijke kwaliteit) en daarbinnen op waarderingscriteria (tabel 2). Op ieder van de in totaal acht waarderingscriteria kan minimaal 1 en maximaal 3 worden gescoord. Bij de waardering wordt eerst nagegaan of vindplaatsen vanwege hun belevingswaarde, op basis van hun schoonheid of herinneringswaarde, als behoudenswaardig aangemerkt kunnen worden (figuur 14). De vindplaatsen worden vervolgens op hun fysieke kwaliteit beoordeeld. Een vindplaats is in principe behoudenswaardig, indien de criteria gaafheid en conservering samen bovengemiddeld (vijf of zes punten) scoren. De beoordeling van de fysieke kwaliteit is gerelateerd aan de archeoregio waarin de vindplaats zich bevindt. Bij een middelmatige tot lage score (vier punten of minder), wordt naar de inhoudelijke kwaliteitscriteria gekeken om te bepalen of een vindplaats toch behoudenswaardig is. Indien te verwachten is dat op een van de inhoudelijke criteria ‘hoog’ wordt gescoord, wordt de vindplaats ook in principe behoudenswaardig geacht.

Dit ‘vangnet’ heeft tot doel er voor te zorgen dat terreinen die van beperkte fysieke kwaliteit zijn, maar desondanks inhoudelijk van groot belang, uit de beoordeling vallen. Vindplaatsen die op grond van hun fysieke kwaliteit als in principe behoudenswaardig zijn aangemerkt, worden vervolgens gewaardeerd op hun inhoudelijke kwaliteit. • Eerst vindt een afweging plaats op de eerste drie inhoudelijke kwaliteitscriteria; zeldzaamheid, informatiewaarde en ensemblewaarde. Bij een bovengemiddelde score van zeven punten of meer wordt het monument als behoudenswaardig aangemerkt. • Na deze weging wordt bij vindplaatsen met een lagere inhoudelijke waardering (minder dan zeven punten) nagegaan of het criterium representativiteit van toepassing is. Zo ja, dan wordt een voorstel gedaan voor een als behoudenswaardig aan te merken steekproef per categorie. • De overige vindplaatsen zijn niet behoudenswaardig.

21

Figuur 14. De waarderingssystematiek op basis van de BRL4000/KNA 4.1.

Waardestelling – Vindplaats 1 (paalsporen) Tijdens het onderzoek zijn in werkput 15 zes paalkuilen in een ‘rij’ van noord naar zuid aangetroffen, die één structuur kunnen vormen. Wellicht is dit een palenrij, aangezien het vrij ondiepe en kleine sporen betreft. In werkput 18 zijn drie paalsporen aangetroffen, waarin een rechthoekige structuur (spieker) te herkennen was. Tijdens uitbreiding van de werkput werd echter de vierde hoek, of eventuele andere antropogene sporen, niet aangetroffen. In de uitbreiding is eveneens een recente verstoring aangetroffen, mogelijk zijn hierdoor eventuele sporen niet gevonden. Vondsten zijn in deze sporen niet gedaan. In tabel 3 zijn de scores van de waardestelling terug te vinden. Beleving Voor wat betreft beleving kan de vindplaats niet gescoord worden, omdat deze niet bovengronds zichtbaar is of kan worden. Fysieke kwaliteit De vindplaats scoort voor wat betreft de fysieke kwaliteit gemiddeld met drie punten. De gaafheid van de vindplaats is gemiddeld te noemen. De sporen vormen waarschijnlijk structuren van bijgebouwen. De uiterlijk kenmerken zijn dat de sporen relatief vaag zijn met een lichte vulling waarschijnlijk omdat de sporen zijn uitgeloogd. Op basis van het bovenstaande scoort de vindplaats middelhoog op gaafheid.

Het archeologisch niveau is deels verstoord in de werkputten en ten zuiden van de aangetroffen sporen zijn grote verstoringen aangetroffen. In werkput 16, ten noordoosten van de vindplaats, zijn geen sporen meer aangetroffen. Er zijn geen vondsten aangetroffen tijdens het onderzoek, waardoor de conservering van het materiaal laag is. Inhoudelijke kwaliteit Inhoudelijk scoren de aangetroffen resten middelhoog. De sporen zijn zeldzaam te noemen, aangezien deze nog niet eerder in de omgeving (500 m straal) van het plangebied zijn aangetroffen. Vondsten ontbreken echter, waardoor de informatiewaarde van de resten middelhoog is. Mogelijk vormen de sporen structuren, een palenrij en een spieker, die duiden op landgebruik. De sporen kunnen echter door de grote mate van verstoring in het plangebied niet binnen een archeologische context worden geplaatst, waardoor de ensemblewaarde laag is. Gezien de scores in tabel 3, is er geen behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig.

22

Tabel 3. Waardestelling. Waarden

Criteria

Beleving

Schoonheid

n.v.t.

Herinneringswaarde

n.v.t.

Fysieke kwaliteit

Inhoudelijke kwaliteit

Score - hoog

Gaafheid

Score - middelhoog

Score - laag

2

Conservering

1

Zeldzaamheid

3

Informatiewaarde

2

Ensemblewaarde

1

Representativiteit

nee

Waardestelling – Vindplaats 2 (greppels) Er zijn vier historische greppels tijdens het onderzoek aangetroffen. Eén greppel is, op basis van de historische kaarten afkomstig uit de Midden Nieuwe Tijd. Deze bevat tevens een fragment grijsbakkend aardewerk, welke mogelijk door bioturbatie in de greppel aanwezig is. De andere greppels bevatten geen vondsten. In tabel 4 zijn de scores van de waardestelling terug te vinden. Beleving Voor wat betreft beleving kan de vindplaats niet gescoord worden, omdat deze niet bovengronds zichtbaar is of kan worden. Fysieke kwaliteit De vindplaats scoort voor wat betreft de fysieke kwaliteit gemiddeld met drie punten. De gaafheid van de greppels is gemiddeld te noemen. De archeologische sporen die duidelijk waar te nemen zijn. Het archeologisch niveau is (deels) verstoord. De vondst is slecht geconserveerd op basis van een grote fragmentatiegraad. Inhoudelijke kwaliteit Inhoudelijk scoort de vindplaats laag. De zeldzaamheid en informatiewaarde van de greppels zijn laag. Greppels worden relatief vaak aangetroffen en leveren weinig nieuwe informatie op. De ensemblewaarde van het plangebied is middelhoog doordat de greppels mogelijk onderdeel zijn van akkercomplexen die in de omgeving aangetroffen zijn. Gezien de scores in tabel 4, is er geen behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig. Tabel 4. Waardestelling. Waarden

Criteria

Beleving

Schoonheid

n.v.t.

Herinneringswaarde

n.v.t.

Fysieke kwaliteit

Gaafheid Conservering

Inhoudelijke kwaliteit

Score - hoog

Score - middelhoog

Score - laag

2 1

Zeldzaamheid

1

Informatiewaarde

1

Ensemblewaarde

2

Representativiteit

nee

23

7. Conclusie en advies Conclusie Op basis van het veldonderzoek kan geconcludeerd worden dat er twee vindplaatsen binnen het plangebied aanwezig zijn, bestaande uit paalsporen die kunnen dateren vanaf de IJzertijd en greppels die dateren vanaf de Midden Nieuwe Tijd. Vindplaats 1 betreft 9 paalsporen, waarvan twee structuren gevormd kunnen worden. In werkput 15 zijn zes paalkuilen in een ‘rij’ van noord naar zuid aangetroffen en in werkput 18 zijn drie paalsporen aangetroffen, waarin een mogelijke spieker te herkennen was. Door de hoge mate van verstoring in en rondom de vindplaats zijn er geen andere sporen aangetroffen. Tevens zijn er geen vondsten gedaan die te dateren zijn tot de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen. Het is mogelijk dat er nooit meer sporen en vondsten in het plangebied aanwezig waren, of dat deze verdwenen zijn door de verstoringen. De paalsporen samen werden beschouwd als één vindplaats en op basis van de waardestelling is deze als niet behoudenswaardig bestempeld. Dit komt door een slechte conservatie en een lage informatie- en ensemblewaarde door de verstoringen in het gebied. Vindplaats 2 betreft vier historische greppels. Eén greppel is, op basis van de historische kaarten afkomstig uit de Midden Nieuwe Tijd. Deze bevat tevens een fragment grijsbakkend aardewerk, welke mogelijk door bioturbatie in de greppel aanwezig is.

De andere greppels bevatten geen vondsten. Op basis van de waardestelling is deze eveneens niet behoudenswaardig door de lage informatiewaarde. Op basis van de KNA-waardestellingssystematiek is vastgesteld dat er geen behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig is. Selectieadvies Het selectieadvies omvat de volgende mogelijkheden: (1) het vrijgeven van het plangebied; (2) het behoud in situ van vindplaatsen (fysiek beschermen); of (3) het behoud ex situ van vindplaatsen (definitief opgraven). Het selectieadvies wordt voorgelegd aan de bevoegde overheid, die uiteindelijk een selectiebesluit moet nemen. Het archeologisch proefsleuvenonderzoek heeft uitgewezen dat in de onderzochte terreindelen binnen het plangebied geen sprake is van een behoudenswaardige archeologische vindplaats. Op basis hiervan adviseert Transect b.v. het plangebied archeologisch vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Bovenstaande vormt een advies. Op basis van het advies is het aan de bevoegde overheid van de gemeente Maashorst een selectiebesluit uit te brengen over de daadwerkelijke omgang met archeologische resten in het plangebied. Onderhavig onderzoek betrof een steekproef.

Ongeacht het besluit dat de bevoegde overheid neemt, attenderen wij op de wettelijke verplichting om wanneer bij grondroerende werkzaamheden archeologische waarden worden aangetroffen, deze direct te melden (Artikel 5.10, Erfgoedwet). Dit kan via de gemeente Maashorst of via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

24

8. Geraadpleegde bronnen Archeologische kaarten en databestanden Archeologisch Informatie Systeem (Archis3), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort, 2015. Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort, 2007. www.pdok.nl www.ruimtelijkeplannen.nl www.topotijdreis.nl www.hervormdaarlanderveen.nl Literatuur SIKB, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1 (KNA 4.1). Bakker, H. de, 1966. De subgroepen van het systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. In: Boor en Spade. Berendsen, H.J.A., 2005. De vorming van het land, Assen. Bergman, W. en E.A. Schorn, 2007. Bergmaasvelden en Voederheil II te Zeeland. Borsboom, A.J./J.W.H.P., Verhagen 2009: KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek. Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P), versie 1.02, Gouda (CCvD). Bouma, M., 2016. Sporen van het buurtschap Voederheil uit de 15e en 16e eeuw in Zeeland, gemeente Landerd. Een archeologische opgraving. Amersfoort. Carmiggelt, A./P.J.W.M. Schulten, 2002: Veldhandleiding Archeologie, Archeologie Leidraad 1, Zoetermeer (College voor de Archeologische Kwaliteit). Dijk, X.C.C. van, 2013. Grenzen overschreden. Een landweer en een erf uit de Late Middeleeuwen in Zeeland, gemeente Landerd; archeologisch onderzoek: een opgraving, Weesp.

Kooistra, L.I./O., Brinkkemper, 2016: KNA Leidraad Archeobotanie, versie definitief 1.01, Gouda (CCvD). Koopmanschap, H.J.L.C. en M. Marinelli, 2006. Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. proefsleuven in het plangebied Voederheil, gemeente Landerd, Oranjewoud. Koopmanschap, H.J.L.C. en D. La Fèber, 2006. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek voor het plangebied Voederheil te Zeeland. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-zxr-gvzy Lauwerier, R.C.G.M., 2011: KNA Leidraad Archeozoölogie, versie definitief 1.01, Gouda (CCvD). Schokker, J., 2003. Patterns and processes in a Pleistocene fluvio-aeolian environment (Roer Graben, south-eastern Netherlands), Utrecht (Thesis, Nederlandse Geografische Studies 314). Tump, M., 2012. Zeeland, Voederheil (gemeente Landerd). Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. ‘s-Hertogenbosch. Van der Sande, F.A., 2019. Een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase, Voederheil, Voederheil (fase 2), gemeente Landerd (NB), Nieuwegein (Transectrapport 2346). Winter, J. de, 2018. Zeeland, Voederheil II. Opgraving. ‘s-Hertogenbosch.

25

Wolff, T., 2022. Programma van Eisen Voederheil, Voederheil Fase 2, Gemeente Maashorst. Een inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven, karterende en waarderende fase. Transect, Nieuwegein.

26

Bijlage 1. Periode

Archeologische periode-indeling voor Nederland Deel-/subperiode

Recent

Van

Tot

1945 na Chr.

2050 na Chr.

Nieuwe Tijd

Late-Nieuwe Tijd Midden-Nieuwe Tijd Vroege-Nieuwe Tijd

1850 na Chr. 1650 na Chr. 1500 na Chr.

1945 na Chr. 1850 na Chr. 1650 na Chr.

Middeleeuwen

Late-Middeleeuwen B Late-Middeleeuwen A Vroege-Middeleeuwen D Vroege-Middeleeuwen C Vroege-Middeleeuwen B Vroege-Middeleeuwen A

1250 na Chr. 1050 na Chr. 900 na Chr. 725 na Chr. 525 na Chr. 450 na Chr.

1500 na Chr. 1250 na Chr. 1050 na Chr. 900 na Chr. 725 na Chr. 525 na Chr.

Romeinse Tijd

Laat-Romeinse tijd B Laat-Romeinse tijd A Midden-Romeinse tijd B Midden-Romeinse tijd A Vroeg-Romeinse tijd B Vroeg-Romeinse tijd A

350 na Chr. 270 na Chr. 150 na Chr. 70 na Chr. 25 na Chr. 12 voor Chr.

450 na Chr. 350 na Chr. 270 na Chr. 150 na Chr. 70 na Chr. 25 na Chr.

IJzertijd

Late-IJzertijd Midden-IJzertijd Vroege-IJzertijd

250 voor Chr. 500 voor Chr. 800 voor Chr.

12 voor Chr. 250 voor Chr. 500 voor Chr.

Bronstijd

Late-Bronstijd Midden-Bronstijd B Midden-Bronstijd A Vroege-Bronstijd

1100 voor Chr. 1500 voor Chr. 1800 voor Chr. 2000 voor Chr.

800 voor Chr. 1100 voor Chr. 1500 voor Chr. 1800 voor Chr.

Neolithicum

Laat-Neolithicum B Laat-Neolithicum A Midden-Neolithicum B Midden-Neolithicum A Vroeg-Neolithicum B Vroeg-Neolithicum A

2450 voor Chr. 2850 voor Chr. 3400 voor Chr. 4200 voor Chr. 4900 voor Chr. 5300 voor Chr.

2000 voor Chr. 2450 voor Chr. 2850 voor Chr. 3400 voor Chr. 4200 voor Chr. 4900 voor Chr.

Mesolithicum

Laat-Mesolithicum Midden-Mesolithicum Vroeg-Mesolithicum

6450 voor Chr. 7100 voor Chr. 8800 voor Chr.

4900 voor Chr. 6450 voor Chr. 7100 voor Chr.

Paleolithicum

Laat-Paleolithicum B Laat-Paleolithicum A Midden-Paleolithicum Vroeg-Paleolithicum

18.000 BP 35.000 BP 300.000 BP -

8.800 voor Chr. 18.000 BP 35.000 BP 300.000 BP

27

Bijlage 2.

Luchtfoto

28

Bijlage 3.

Advieskaart

29

Bijlage 4.

Allesporenkaart

30

31

32

33

34

Bijlage 5.

Allesporenkaart op de Kadastrale Minuut

35

Bijlage 6.

Vlaktekeningen

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

Bijlage 7.

Begrenzing vindplaats

64

Bijlage 8.

Sporen- en lagenlijst

PUT

VLAK

SPOOR

AARD

CONTOUR VORM DIEPTE

01

001

0001

GR

SCHERP

LIN

01

001

0001

GR

SCHERP

04

001

0002

GR

SCHERP

04

001

0002

GR

04

001

0002

06

001

06

Vulling

Kleur

Kleurstruc

Org_stof

Textuur

Interpretatie

52

1

ZW

heterogeen

H2

zs1

moderne greppel

mf, gesorteerd

LIN

52

2

ZWGE

heterogeen

H1

zs1

moderne greppel

mf, gesorteerd

LIN

50

1

GEZW

heterogeen

H2

zs1

recent

SCHERP

LIN

50

2

ZW

homogeen

H2

zs1

recent

GR

SCHERP

LIN

50

3

ZWGR

heterogeen

H2

zs1

recent

0003

GR

SCHERP

LIN

30

1

GEBR

heterogeen

H1

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

001

0003

GR

SCHERP

LIN

30

2

ZWGR

heterogeen

H2

zs1

mf, gesorteerd, gevlekt

06

001

0003

GR

SCHERP

LIN

30

3

BRGR

heterogeen

H1

zs1

gelaagd, mf, gesorteerd

07

001

0004

PS

VAGEND

LIN

1

GEGR

heterogeen

ZH

zs1

09

001

0005

GR

VAGEND

LIN

60

1

BRGR

heterogeen

H1

zs1

mf, gesorteerd

09

001

0005

GR

VAGEND

LIN

60

2

GR

heterogeen

H1

zs1

banden, mf, gesorteerd

09

001

0006

REC

1

DZW

homogeen

H2

zs1

10

001

0007

GR

VAGEND

LIN

52

1

DGR

homogeen

H2

zs1

mf, gesorteerd, zak van 1000

10

001

0007

GR

VAGEND

LIN

52

2

BRGR

heterogeen

H1

zs1

humuze band, mf, gesorteerd

10

001

0008

PK

VAGEND

RND

16

1

GR

homogeen

zs1

kern?, hk1

10

001

0008

PK

VAGEND

RND

16

2

WI

homogeen

zs1

uitgeloogd, mf, gesorteerd

10

001

0009

PK

VAAG

OVL

10

1

WIGR

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, gevlekt

14

001

0010

VL

VAAG

RND

14

001

0011

PK

VAAG

RND

15

001

0012

PK

VAGEND

15

001

0013

PK

15

001

0014

15

001

0015

recente ploegsporen

Opmerking

gevlekt, mf, gesorteerd gelaagd, mf, gesorteerd

gevlekt

recent spoor dat op spoor 5 ligt.

1

LWI

1

LGEGR

homogeen

zs1

mn spikkel, zs1, mf, gesorteerd

RND

1

GR

homogeen

zs1

mf, gesorteerd

VAAG

RND

1

LGR

homogeen

zs1

PK

VAGEND

RND

1

GR

homogeen

zs1

PK

VAAG

RND

1

LGR

12

12

zs1

mf, gesorteerd

zs1

65

15

001

0016

PK

VAGEND

RND

8

1

GR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

15

001

0017

PK

VAAG

RND

12

1

LGEGR

homogeen

zs1

mf, gesorteerd

18

001

0018

PK

VAAG

RND

1

LGR

18

001

0019

PK

VAAG

RND

1

LGR

18

001

0020

PK

VAAG

RND

1

LGR

18

001

0021

GR

SCHERP

LIN

100

1

DZWGR

homogeen

18

001

0021

GR

SCHERP

LIN

100

2

BRGR

heterogeen

18

001

0022

GR

SCHERP

LIN

102

1

ZWGR

homogeen

18

001

0022

GR

SCHERP

LIN

102

2

BRGR

21

001

0023

KL

SCHERP

RHK

10

1

23

001

0024

GR

VAGEND

LIN

20

23

001

0024

GR

VAGEND

LIN

20

12

zs1 homogeen

zs1 zs1 H2

zs1

greppel recent komt van mf, gesorteerd de bouwvoor

zs1

greppel recent komt van gevlekt, grof, mf gesorteerd de bouwvoor

zs1

recente greppel komt uit mf, gesorteerd bouwvoor

heterogeen

zs1

recente greppel komt uit mf, gesorteerd bouwvoor

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, gesorteerd,

1

GRBR

heterogeen

H1

zs1

mf, gesorteerd, wortels,

2

ZWGR

heterogeen

H1

zs1

bandjes, gelaagd, onderin de greppel

H2

66

PUT

VLAK

SPOOR

AARD

17

001

0996

17

001

17

CONTOUR

VORM

DIEPTE

Vulling

Kleur

Kleurstruc

LG

1

BRGR

0996

LG

2

001

0996

LG

17

001

0996

LG

19

001

19

Org_stof

Textuur

Interpretatie

Opmerking

heterogeen

zs1

Recente ophooglagen

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

3

GEGR

heterogeen

zs1

Recente ophooglagen Recente ophooglagen

4

GEGR

heterogeen

zs1

Recente ophooglagen

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

0996

1

BRGR

heterogeen

zs1

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

001

0996

2

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

19

001

0996

3

GEGR

heterogeen

zs1

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

19

001

0996

4

GEGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

20

001

0996

1

BRGR

heterogeen

zs1

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

20

001

0996

2

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

20

001

0996

3

GEGR

heterogeen

zs1

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

20

001

0996

4

GEGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

22

001

0996

1

BRGR

heterogeen

zs1

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

22

001

0996

2

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

22

001

0996

3

GEGR

heterogeen

zs1

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

22

001

0996

4

GEGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

24

001

0996

1

BRGR

heterogeen

zs1

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

67

24

001

0996

2

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

24

001

0996

3

GEGR

heterogeen

zs1

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

24

001

0996

4

GEGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

25

001

0996

1

BRGR

heterogeen

zs1

mf, gelaagd, gevlekt, plastic

25

001

0996

2

GR

homogeen

zs1

mg, grind 1,

25

001

0996

3

GEGR

heterogeen

zs1

grove vlekken, mf, bouwker, rec plastic

25

001

0996

4

GEGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd, plastic

16

001

0997

1

ZW

28

001

0998

1

05

001

0999

1

14

001

0999

1

15

001

0999

1

26

001

0999

1

27

001

0999

1

28

001

0999

1

01

001

1000

02

001

03 04

REC

LG

SCHERP

LIN

zs1

ophoog

puin, plastic, stenen, ophoog, kiezel

in deze put natuurlijke grind afzettingen

1

ZW

homogeen

H2

zs1

Bouwvoor

verploegd, mf, h2, gesorteerd

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

68

05

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

06

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

07

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

08

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

10

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

11

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

12

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

13

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

14

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

15

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

16

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

17

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

18

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

19

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

20

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

69

21

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

22

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

23

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

24

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

25

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

26

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

27

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

28

001

1000

1

ZW

homogeen

H2

zs1

verploegd, mf, h2, gesorteerd

08

001

1200

1

DWIGR

heterogeen

zs1

09

001

1200

1

DWIGR

heterogeen

zs1

mf, uitgeloogde korrels, verploegd, gesorteerd

13

001

1200

1

DWIGR

heterogeen

zs1

mf, uitgeloogde korrels, verploegd, gesorteerd

23

001

1200

1

DWIGR

heterogeen

zs1

mf, uitgeloogde korrels, verploegd, gesorteerd

28

001

1200

1

DWIGR

heterogeen

zs1

mf, uitgeloogde korrels, verploegd, gesorteerd

08

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

09

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

10

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

14

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

26

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

LG

LG

aa-horizont oud akkerpakket

a/b-horizont

mf, uitgeloogde korrels, verploegd, gesorteerd

gevlekt, mf, gesorteerd

70

27

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

28

001

1300

1

BRGR

heterogeen

zs1

gevlekt, mf, gesorteerd

27

001

1400

LG

1

LBRGE

heterogeen

zs2

A/C horizont

gevlekt, gesorteerd, mf

08

001

2000

LG

1

BR

homogeen

zs1

B-horizont

mf, gesorteerd

01

001

2100

LG

1

BRGE

heterogeen

zs1

restand a/c

mf, gesorteerd, gevlekt

03

001

2100

1

BRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, gevlekt

04

001

2100

1

BRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, gevlekt

07

001

2100

1

BRGE

heterogeen

zs1

08

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

09

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

10

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

11

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

12

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

18

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

20

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

mf, gesorteerd, fibes

21

001

2200

1

LBRGE

heterogeen

zs1

18

001

2300

1

ZWGR

heterogeen

zs1

20

001

2300

1

ZWGR

heterogeen

zs1

18

001

2400

LG

1

ZW

homogeen

01

001

3000

LG

1

LGE

homogeen

zs1

02

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

03

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

LG

LG

H1

zs1

mf, gesorteerd, gevlekt b c horizont,

mf, gesorteerd, fibes

mf, gesorteerd, fibes A/B horizont

mf, gesorteerd, uitgeloogde korrel, gevlekt

mf, gesorteerd, uitgeloogde korrel, gevlekt

BHShorizont c-horizont dekzand

banden, mf, gesorteerd c-horizont dekzand, mf gesorteerd

71

04

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

05

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

06

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

07

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

08

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

09

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

10

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

11

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

12

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

13

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

14

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

15

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

16

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

17

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

18

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

72

20

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

21

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

22

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

23

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

24

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

25

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

26

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

27

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

28

001

3000

1

LGE

homogeen

zs1

c-horizont dekzand, mf gesorteerd

73

Bijlage 9.

Vondstenlijst

Vondstnummer

Veldvondst

Put

Vlak

Spoor

Spooraard

Vulling

Segment

Categorie

Aantal

Gewicht

Opmerking

0001KER

0001

04

001

0002

GR

1

1

KER

1

3.9

witbakkend, wit glazuur met paarsroze versiering.

0002KER

0002

09

001

0006

REC

1

1

KER

1

17

grijsbakkend, geknepen standring (mogelijk).

0003KBW

0003

09

001

0005

GR

1

1

KBW

1

1

roodbakkend, indet

0005KER

0005

10

001

0007

GR

1

1

KER

1

1.2

grijsbakkend, indet

0006KER

0006

14

001

1000

1

1

KER

2

13

1 fragment steengoed, 1 fragment roodbakkend.

0006MXX

0006

14

001

1000

1

1

MXX

2

5.3

ijzer (recent)

0007KER

0007

14

001

1000

1

1

KER

1

5.7

steengoed

0008MXX

0008

18

001

1000

1

1

MXX

2

22.5

Loden kogel, gesp (metaal onbekend).

0009KER

0009

18

001

1000

1

1

KER

3

17.3

1 fragment proto-steengoed, 2 fragmenten roodbakkend met rood glazuur.

0010MXX

0010

28

001

1000

1

1

MXX

1

1.1

Brons knopje?

0011KER

0011

28

001

0999

1

1

KER

1

4.5

vondst in verstoring; steengoed

0004OPHK

0004

10

001

0008

1

1

OPHK

1

PK

Houtskoolmonster

74

Bijlage 10.

Beantwoording van de onderzoeksvragen

1. Zijn er in het plangebied archeologische resten aanwezig in de vorm van grondsporen, en/of vondsten? Tijdens het onderzoek zijn 24 grondsporen aangetroffen, voornamelijk bestaande uit greppels en paalkuilen. Er zijn in totaal 16 vondsten uit de bouwvoor en verschillende greppels verzameld. 2. Hoe ziet de bodemopbouw in het plangebied eruit en in hoeverre is deze intact? Binnen het plangebied is geen uniforme bodemopbouw aanwezig. Over het algemeen bestaat de bodemopbouw binnen het plangebied uit een bouwvoor (S.1000) waaronder direct de top van het dekzand (S.3000) aangetroffen werd (A-(BC)-C profielen (S.2000, S.2100 en S.2300; figuur 4). Zeer plaatselijk is sprake van A-Bhs-BC-C profielen (podzolbodems) in Laat-Glaciaal dekzand (S.2300 en S.2400; figuur 5) onder een akkerdek (S.1200; enkeerdgrond of laarpodzol; figuur 5). Een intacte Apen E-horizont onder het akkerdek ontbrak binnen het plangebied. Ook waren substantiële delen van het plangebied ter plaatse van werkput 22, 24 en 25 zeer sterk verstoord. Dit komt overheen met de verstoringen die al tijdens het voorafgaand booronderzoek ter hoogte van de betroffene werkputten zijn aangetroffen. In slechts enkele proefsleuven is een enigszins intacte bodemopbouw vastgesteld. Dit betreft voornamelijk het noordoostelijke deel (werkput 18 en 21).

Hier werden dan ook een aantal paalkuilen en greppels aangetroffen die samen een structuur de vormen lijken (zie hoofdstuk 5.2 Sporen en structuren). Laag S.1200 betreft een aa-horizont, ook wel een oude akkerlaag. Deze bestaat uit matig fijn, zwak siltig zand met een donkerwitgrijze kleur. De laag is verploegd. Laag S.1300 betreft een A/B-horizont, bruingrijs gevlekt van kleur en laag S.1400 betreft een A/C-horizont, lichtbruingrijs gevlekt van kleur. Beiden zijn opgebouwd uit matig fijn, zwak siltig zand. Daarnaast bevinden er zich lokaal een B/Chorizont (S.2200) en een Bhs-horizont (S.2400); beiden inspoelingshorizonten. Deze lagen zijn begraven horizonten, behorende tot de oude akkerlaag. Laag S.2000 betreft een B-horizont, die zich gelijk onder de bouwvoor bevindt en die bruin van kleur is. Deze bestaat uit matig fijn, zwak siltig zand, dat goed gesorteerd is. In dit geval is S.2100 een restant van een A/C-horizont en S.2300 duidt een A/B-horizont aan. 3. Wat is de aard, diepteligging, samenhang en spreiding van de aanwezige archeologische resten, grondsporen en structuren (horizontaal en verticaal)? Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn in totaal 24 grondsporen aangetroffen. De sporen bestaan uit een ploegspoor, een recente spoor, een vlek, een kuil, acht greppels en 12 paalkuilen. Deze bevinden zich in de top van het dekzand op circa 50 – 110 cm -Mv.

De sporen zijn verspreid over verschillende werkputten aangetroffen. In werkput 15 bevinden zich 6 paalkuilen in een ‘rij’ van noord naar zuid. Mogelijk behoren deze tot een structuur. Het is echter onduidelijk wat voor structuur; wellicht een palenrij, aangezien het vrij ondiepe en kleine sporen betreft. In werkput 18 zijn 3 paalsporen aangetroffen, waarin mogelijk een rechthoekige structuur (spieker) te herkennen was. Tijdens uitbreiding van de werkput werd echter de vierde hoek, of eventuele andere antropogene sporen, niet aangetroffen. In de uitbreiding is eveneens een recente verstoring aangetroffen, mogelijk zijn hierdoor eventuele sporen niet gevonden. De andere paalsporen zijn niet toe te wijzen aan een structuur op basis van dit proefsleuvenonderzoek. 4. Wat is de datering van de archeologische resten op basis van (chrono-)stratigrafie en typochronologie? En in hoeverre is er sprake van (dis-)continuïteit in gebruik/bewoning? De archeologische resten dateren tot de Midden – Late Nieuwe Tijd op basis van de historische kaarten en uiterlijke kenmerken.

75

5. Welke categorieën vondstmateriaal zijn aanwezig en in welke mate (ook in relatie tot elkaar)? Wat zegt de aard en mate van voorkomen van het vondstmateriaal over het gebruik van het plangebied in het verleden? Tijdens het onderzoek zijn 16 vondsten verzameld. De vondsten bestaan uit aardewerk, keramisch bouwmateriaal en metaal. De grootste materiaalcategorie betreft aardewerk. De vondsten zijn verzameld uit de bouwvoor en enkele greppels. Het overgrote deel van het materiaal is in de bouwvoor aangetroffen in een open context. Hoogstwaarschijnlijk beslaat het hier (nederzettings)afval. 6. Welke depositionele en post-depositionele processen zijn te onderscheiden en in hoeverre hebben deze invloed gehad op de bewoningsgeschiedenis en vondstcontexten? Het plangebied is gelegen in het midden-Nederlandse zandgebied dat vanaf het Laat-Paleolithicum mogelijk een aantrekkelijke locatie voor bewoning vormde. Dit onderzoek heeft geen aanwijzingen gevonden van bewoning, maar wel van landgebruik gedurende de IJzertijd en vanaf mogelijk de Midden-Nieuwe Tijd. De bodem in het plangebied is archeologisch gezien nog intact, waarbij er in delen een inspoelingshorizont is aangetroffen in het plangebied. In grote delen van het plangebied zijn er verstoringen vastgesteld door ofwel recente graafwerkzaamheden ofwel landbewerkingsactiviteiten.

Deze hebben eventuele archeologische sporen en vondstconcentraties verstoord, zoals blijkt uit S.5, maar ook het ontbreken van de vierde hoek van de spieker die mogelijk is aangetroffen. 7. Hoe verhouden de onderzoeksresultaten zich tot de resultaten uit het vooronderzoek? De bodemopbouw vastgesteld in het vooronderzoek komt overeen met de bodemopbouw uit het proefsleuvenonderzoek. 8. Wat is de relatie met omliggende historische/archeologische resten? Voor vindplaats 1 geldt dat er niet eerder in de omgeving archeologische resten zijn aangetroffen uit de IJzertijd. Zodoende zijn er geen relaties vast te stellen. Vindplaats 2, de greppels, zijn mogelijk onderdeel van de akkercomplexen die in de omgeving aangetroffen zijn en bekend zijn van de Kadastrale Minuut (1811-1832). 9. Wat is de fysieke en inhoudelijke kwaliteit van de aangetroffen archeologische resten (gaafheid en conserveringsgraad)? Is sprake van (een) behoudenswaardige archeologische vindplaats(en)? Vindplaats 1 Fysieke kwaliteit De vindplaats scoort voor wat betreft de fysieke kwaliteit gemiddeld met vier punten. De gaafheid van de vindplaats is gemiddeld te noemen. De sporen vormen waarschijnlijk structuren van bijgebouwen. De uiterlijk kenmerken zijn dat de sporen relatief vaag zijn met een lichte vulling waarschijnlijk omdat de sporen zijn uitgeloogd.

Op basis van het bovenstaande scoort de vindplaats middelhoog op gaafheid. Het archeologisch niveau is deels verstoord in de werkputten en ten zuiden van de aangetroffen sporen zijn grote verstoringen aangetroffen. In werkput 16, ten noordoosten van de vindplaats, zijn geen sporen meer aangetroffen. Er zijn geen vondsten aangetroffen tijdens het onderzoek, waardoor de conservering van het materiaal laag is. Inhoudelijke kwaliteit Inhoudelijk scoren de aangetroffen resten middelhoog. De sporen zijn zeldzaam te noemen, aangezien deze nog niet eerder in de omgeving (500 m straal) van het plangebied zijn aangetroffen. Vondsten 76

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=ca798673-cd56-4809-bce3-e0978a0cc518