CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage ter informatie: Gewijzigde versie Kadernota 2024 (22 juni door college besloten)

Raadsvergadering 13 juli 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Kadernota 20246.412 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kadernota 2024 Gemeente Maashorst

1

1.

Inhoudsopgave

1.

Inhoudsopgave

2

2.

Voorwoord

3

3.

Financieel beeld

3

3.1.

Stand van de (meerjaren)begroting

5

3.2. Raadsbesluiten waarvan de lasten nog niet zijn opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan

5

3.3.

Bestaand beleid nog niet in de begroting opgenomen

6

3.4.

Onontkoombare ontwikkelingen vanaf 2024

7

3.5.

Structurele bijstelling van budgetten na analyse jaarrekeningresultaat 2022

8

3.6.

Nieuwe voorstellen

9

4.

Financieel technische uitgangspunten

13

5.

Actualisatie paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

18

5.1. 6.

7.

Inleiding

18

Hoe nu verder? Richting programmabegroting 2024 en verder

20

6.1.

Inleiding

20

6.2.

Structureel sluitende programmabegroting voor 2024 niet reëel

20

Bijlagen

22

7.1.

Inleiding

22

7.2.

Bijlage 2 Ontwikkeling incidenteel financieel beeld 2023 e.v.

22

7.3.

Bijlage 3 Berekening algemene uitkering 2023-2027

23

2

Samenvatting 2.

Voorwoord

We zijn volop aan de slag met het realiseren van de ambities uit het bestuursakkoord. Daarnaast zijn we als relatief nieuwe gemeente, in ons 2e bestaansjaar, nog steeds volop in opbouw. Het bouwen van een nieuwe organisatie vraagt tijd en we zijn al een heel eind op de goede weg. Ook qua harmonisatie van beleid ligt er nog het nodige werk. Al met al betekent dit een forse uitdaging in een tijd waarin er continu nieuwe uitdagingen op de gemeente afkomen, het krijgen en behouden van goed personeel een uitdaging is en we de kosten fors zien stijgen. In deze kadernota blikken we vooruit op de programmabegroting 2024-2027. We vinden het belangrijk om de zaken die we in gang hebben gezet, goed worden uitgevoerd. Dat betekent dat we focus willen houden, kritisch zijn op nieuwe zaken die we oppakken en waar nodig prioriteren. In deze kadernota hebben we daarom naast de onontkoombare ontwikkelingen alleen nieuwe voorstellen opgenomen die van belang zijn om onze bestaande ambities of toezeggingen en moties van uw Raad te realiseren. In deze kadernota 2024 ziet u de effecten van deze ontwikkelingen op ons financieel meerjarenbeeld. Onze ambitie voor een structureel sluitende begroting in alle jaren lijkt vooralsnog niet realistisch, maar is wel onze intentie. Dit is in lijn met het landelijke beeld voor alle gemeenten zijn het momenteel onzekere (financiële) tijden.

De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) is samen met de provincies in gesprek met het Rijk om meer stabiliteit te krijgen voor gemeenten. Wel voldoen we aan de eisen van de provincie (= eerste jaar sluitend). De jaren 2024 en 2025 laten een positief saldo zien. Het is afhankelijk van de ontwikkelingen in de periode tussen de kadernota en de begroting 2024 of dit positieve saldo voor 2024 overeind kan blijven. Zo nodig moeten we in het begrotingsproces 2024 in juli/augustus dan nog aanvullende keuzes maken. Aan de andere kant zien we dat ons weerstandsvermogen nog steeds hoog is. Gelet op de wens van uw Raad zullen we bij de begroting ook met een voorstel komen hoe we dit kunnen inzetten en daarmee ten goede kunnen laten komen van de gemeenschap. Wij vragen u kennis te nemen van deze kadernota maar ook richting/duiding te geven en kader stellende adviezen voor het opstellen van de programmabegroting 2024-2027.

3.

Financieel beeld

. Deze kadernota laat voor begrotingsjaar 2024 nog een positief saldo zien van € 263.000 en voor 2025 nog € 4,2 mln positief. In de jaren daarna is de begroting nog niet structureel sluitend. Gemeenten moeten elk jaar een structureel sluitend bestedings- en dekkingsplan opleveren als onderdeel van hun begroting. Zo is vastgelegd in de Gemeentewet en het Besluit Begroting en verantwoording (BBV). Structureel betekent ‘jaarljjks terugkerend’. Het gaat dus

3

over de aard van het budget. Het onderscheid is belangrijk omdat we tegenover structurele budgetten ook structurele inkomsten moeten zetten. Dit om structureel in evenwicht te komen. Onze focus in dit document ligt dan ook op het structurele financiële beeld. Om u toch een volledig beeld te geven van de huidige situatie, is het verloop van het incidentele beeld (inclusief incidentele mutaties) ter informatie als bijlage toegevoegd. Het verloop van het incidentele beeld hebben we als bijlage toegevoegd aan dit document. Met een weerstandratio van 5,62 (zie paragraaf 6.1) is onze financiële positie nog steeds goed te noemen. Om invulling te geven aan onze ambitie om voor alle jaren een structureel sluitende begroting te komen, zijn wel aanvullende maatregelen nodig. Daarom wordt in de 2e helft van dit jaar een project gestart. In dit project kijken we kritisch naar onze werkzaamheden en bijbehorende financiering en zullen deze waar nodig bijstellen. Na afloop van dit project denken wij (financieel) nog effectiever en efficiënter te kunnen werken. In onderstaande tabel een uiteenzetting van alle ontwikkelingen met financiële gevolgen die het nieuwe financieel beeld bepalen (Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) 3.1. 3.2

3.3

3.4

3.5

3.6

Stand van de (meerjaren)begroting (na 2e berap 2022) Raadsbesluiten waarvan de lasten nog niet zijn opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan Bestaand beleid nog niet in de begroting opgenomen 2023 (1e fin afwijk rap ’23) Onontkoombare ontwikkelingen Kadernota 2024 e.v. Structurele bijstelling van budgetten a.g.v. nadere analyse jaarrekeningresultaat 2022 Subtotaal Kadernota 2024 Nieuwe voorstellen Inzetten deel van de stelpost indexering 2023 (sept. circ. 2022) Beschikking uit de algemene reserve (conform besluit 23 berap ’22)

2023 N 1.533

2024 V 3.612

2025 V 6.582

2026 N 790

2027 N 790

N 274

N 672

N 739

N 754

N 790

N 1.934

V 3.974

V 4.379

V 5.319

V 1.890

N 5.343

N 5.558

N 5.679

N 5.742

V 683

V 683

V 683

V 683

V 683

N 3.058

V 2.254

V 5.347

N 1.221

N 4.749

N 2.224

N 1.331

N 1.235

N 1.427

V 233

V 233

V 233

V 233

V 233

V 1.539

4

Totaal saldo 20232027

2023 N 1.286

2024 V 263

2025 V 4.249

2026 N 2.223

2027 N 5.943

In de paragrafen hierna lichten we elk onderdeel uit onderstaande tabel nader toe.

3.1.

Stand van de (meerjaren)begroting

Als gemeenteraad heeft u budgetrecht. U bepaalt welke bedragen we als gemeente beschikbaar stellen. Met andere woorden: u geeft opdracht aan het college om met die budgetten de afgesproken doelstellingen te realiseren. De Bestuursrapportage 2022 is het meest actuele beslisdocument waarin u de budgetten heeft aangepast die vallen onder het budgetrecht. Dat is dan ook ons startdocument voor deze Kadernota 2024.

(Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) 2023 N 1.533

Stand van de (meerjaren)begroting (na 2e berap 2022)

3.2.

2024 V 3.612

2025 V 6.582

2026 N 790

2027 N 790

Raadsbesluiten waarvan de lasten nog niet zijn opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan

We hanteren als uitgangspunt dat alle besluiten met financiële gevolgen zijn voorzien van een begrotingswijziging, waarin ook de dekking is geregeld. Deze budgetdiscipline hebben we hoog in het vaandel. Toch kan het voorkomen (bij uitzondering en uiteraard alleen bij goede redenen), dat we u om een raadsbesluit vragen waarbij nog geen dekking aanwezig is. In die gevallen bent u daarvan op de hoogte en accepteert u het gevolg dat nog dekking gezocht moet worden in het éérstvolgende P&C-document. In dit geval de Kadernota 2024. De volgende tabel geeft een overzicht van de raadsbesluiten waarvan op dit moment de lasten nog niet zijn opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan. (Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) 2023 Raadsbesluiten waarvan de lasten nog niet zijn opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan Kadernota Veiligheidsregio Kadernota Regionaal bureau leerplicht Kadernota KCV Kadernota GGD

2024

2025

2026

2027

N 202

N 215

N 231

N 268

N3

N3

N3

N3

N 120 N 86

N 120 N 86

N 120 N 86

N 120 N 86

5

Raadscommunicatieplan Subsidie antidiscriminatie Subsidie DTV IKC-west realisatie Totaal

3.3.

2023 N 63 N 22

2024 N 63 N 22

2025 N 63 N 22

2026 N 63 N 22

2027 N 63 N 22

N 106 N 83 N 274

N 106 N 70 N 672

N 106 N 124 N 739

N 106 N 124 N 754

N 106 N 123 N 790

Bestaand beleid nog niet in de begroting opgenomen

Twee keer per jaar stellen we een zogenoemde financiële afwijkingenrapportage op. Dat is een rapportage waarin we verantwoorden waarom eerder vastgestelde budgetten voor bestaand beleid niet meer reëel zijn, bijvoorbeeld als gevolg van prijsstijgingen of juist meevallende kosten. In die rapportage stellen we dan ook voor hoe die budgetten reëler kunnen worden geraamd. Soms stellen we ook nieuwe budgetten voor. Bijvoorbeeld voor nog niet opgenomen onontkoombare ontwikkelingen. Al deze aanpassingen leggen we u voor ter instemming, nadat ze zijn gesaldeerd (samengevoegd gepresenteerd in eindsaldo’s) . U heeft als raad immers het budgetrecht (zie de eerdere uitleg in par. 3.1). We leggen u overigens bij nieuw of gewijzigd beleid altijd de keuze voor om wel of niet in te stemmen met een begrotingswijziging, in de vorm van een raadsadvies en een begrotingswijziging met dekking. In de programmabegroting vindt jaarlijks de integrale afweging van alle middelen plaats. Dat is normaliter ook het planningsdocument waarin we nieuw of gewijzigd beleid presenteren. Ontwikkeling algemene uitkering

De algemene uitkering is onze belangrijkste inkomstenbron. Die ontvangen we vanuit het Gemeentefonds van het Rijk. Jaarlijks stelt het Kabinet vast welk deel van de Rijksuitgaven in het Gemeentefonds wordt gestort. De aankondiging van die inkomsten wordt met ons gedeeld via zogenoemde circulaires. Jaarlijks verschijnen er meestal drie. In de meicirculaire wordt een vertaling gegeven van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid. In september volgt de vertaling van de Miljoenennota en in december volgt vaak een technische aanpassing in de vorm van de najaarsnota. In de tabel aan het einde van deze paragraaf ‘Saldo eerste afwijkingsrapportage 2023’ (op pag. 7) hebben we de financiële gevolgen opgenomen van de laatst bij ons bekend zijnde circulaire, die van december met een update van de maartbrief 2023. Zodra we de meicirculaire ontvangen (meestal medio juni), sturen wij u – als het nodig is- een update. Verwachte loon- en prijscompensatie (LPO) op basis van het Centraal Economisch Plan 2023 Een belangrijk onderdeel van de Kadernota zijn de financieel economische uitgangspunten met hierin opgenomen de verwachte ontwikkeling van de LPO. We vragen uw raad om deze uitgangspunten ook expliciet vast te stellen zodat wij die kunnen hanteren bij de nader op te stellen programmabegroting. de index voor loon- en prijsontwikkeling.

Die wordt berekend op basis van de CBP-raming van de loonvoet voor de overheidssector, de index voor materiële overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Hierbij houdt men een verdeling aan van 60%

6

loonindex, 20% consumptie en 20% investeringen aangehouden. In onderstaande tabel is de index voor loon- en prijsontwikkeling opgenomen voor het jaar 2024. Bron gegevens: Centraal Planbureau, Centraal economisch Plan 2023 Loon-en prijsontwikkeling CEP 2023 Loonvoet sector overheid Prijzen netto materiele consumptie Prijzen overheidsinvesteringen Totaal

Gewicht

2024

60% 20%

5,2% 3,9%

20% 100%

1,6% 4,22%

Tot nu toe hanteerden we in Maashorst voor loon- en prijscompensatie het percentage van de netto materiële consumptie. We betrokken dus niet eerder de componenten ‘investeringen’ en ‘loonvoet overheid’. Aangezien deze componenten wél worden meegewogen bij de berekening van de algemene uitkering, stellen we voor dat ook te doen vanaf 2024. In de meicirculaire verwachten we dat het Rijk een prijscompensatie opneemt. Die toezegging is inmiddels gedaan door het Rijk. Vooruitlopend hierop hebben wij daar bij de berekening van de algemene uitkering al rekening mee gehouden. Dat voordeel is dus al verwerkt. In onderstaande tabel hebben we het te verwachten verloop van de financiële afwijkingen en de te verwachten ontwikkeling van de algemene uitkering op een rijtje gezet. (Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) Saldo 1e financiële afwijkingenrapportage 2023 Ontwikkeling algemene uitkering (decembercirculaire ’22 en maartbrief 23) Totaal

3.4.

2023 N 3.367

2024 N 3.389

2025 N 2.800

2026 N 2.338

2027 N 1.677

V 1.433

V 7.363

V 7.179

V 7.657

V 3.567

N 1.934

V 3.974

V 4.379

V 5.319

V 1.890

Onontkoombare ontwikkelingen vanaf 2024

Onontkoombare ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die op ons afkomen en waar we als gemeente geen of weinig invloed op hebben. Het zijn ontwikkelingen die niet kunnen worden uitgesteld. Ze zijn onoverkomelijk en absoluut noodzakelijk voor de continuïteit van onze organisatie of om de verplichte taken uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan indexeringen zoals loon- en prijsindexeringen of aan indexeringen van gemeenschappelijke regelingen, gesubsidieerde instellingen e.d. waar meerjarige contractafspraken aan ten grondslag liggen of waar al bestuurlijke besluitvorming over heeft plaatsgevonden. De volgende tabel geeft de onontkoombare ontwikkelingen en bijbehorende te verwachten kosten weer vanaf 2024.

7

(Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) 2023 Onontkoombare ontwikkelingen vanaf 2024 Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) loon- en prijsontwikkeling 2024 Areaaluitbreiding groen Onderhoudssubsidie Markant Actualisatie Meerjarig Investeringsprogramma (MIP) Indexering budgetten n.a.v. maartbrief 2023 algemene uitkering Loonstijging 2024 conform percentage maartbrief 2023 Totaal

3.5.

2024

2025

2026

2027

N 130

N 130

N 130

N 130

N 77

N 77

N 77

N 77 N 121

V 72

N 143

N 265

N 206

N 3.047

N 3.047

N 3.047

N 3.047

N 2.161

N 2.161

N 2.161

N 2.161

N 5.343

N 5.558

N 5.679

N 6.742

Structurele bijstelling van budgetten na analyse jaarrekeningresultaat 2022

Het resultaat van de Programmarekening 2022 bedroeg € 15,5 miljoen. We hebben de voorbije weken dit resultaat goed geanalyseerd. Een aantal budgetten die dit positief resultaat veroorzaken kunnen we naar ons idee aframen. Ook het komend jaar zijn deze budgetten overbodig/niet nodig om de doelstellingen te realiseren. In onderstaande tabel leest u hoe bijna € 700.000 van dat resultaat in 2022 met ingang van 2023 wordt afgeraamd. De posten meer dan € 50.000 worden hierbij toegelicht: (Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) budget

toelichting

P-wet inkomensregelingen

In de huidige begroting is al een structurele taakstelling *gebundelde uitkering (BUIG) van € 450K opgenomen. We stellen voor om deze taakstelling met € 300K te verhogen tot € 750K. Dit heeft vooral te maken met het project Verlaging Uitkeringsbestand (zie Uitvoeringsprogramma). Analoog aan de taakstelling gebundelde uitkering (BUIG) stellen we voor een structurele taakstelling re-integratie van € 100K op te nemen.

P-wet re-integratie

8

Voordeel met ingang van 2023 V 300

V 100

budget

toelichting

WMO-dagbesteding

We verwachten dat de huidige personeels-problematiek bij de aanbieders van Wmo-dagbesteding voorlopig aanhoudt, waardoor de verzilveringsgraad (voorlopig) lager zal zijn. We stellen voor om het budget met structureel € 100K af te ramen. We verwachten dat de achterstanden bij de gemeente in 2023 worden ingelopen.

Voordeel met ingang van 2023 V 100

Aframing diverse kleinere posten < € 50.000 Totaal

V 183 V 683

•

3.6.

Nieuwe voorstellen

Naast de hiervoor ( 3.2 t/m 3.5) genoemde ontwikkelingen hebben wij ons in deze kadernota beperkt tot die nieuwe voorstellen die van belang zijn om onze bestaande ambities of toezeggingen en moties van uw Raad te realiseren. Hieronder presenteren we een aantal voorstellen met financiële gevolgen die we graag willen opnemen in de Programmabegroting 2024. Bij de behandeling van de programmabegroting vindt definitieve besluitvorming plaats door uw Raad over de voorstellen.

Onderstaand volgt een tabel met de nieuwe voorstellen.(bedragen x € 1.000) Nr voors tel 1.

Domein / programma

Omschrijving voorstel

Dienstverlening

Uitbreiding subsidierelatie met HALT

2.

Totaal Programma 1 Veiligheid Ruimte

3. 4.

Ruimte Ruimte

investerings bedrag

N605 Voorbereidingskosten N605 Uitvoeringskosten Herinrichting Voederheil (aanvullend krediet)

2024

2025

25

25

25

25

2026

250

Totaal Programma 2 Verkeer en vervoer

9

2027

4

13.000 400

7

14

13

221 13

13.650

7

14

13

238

Nr voors tel 5.

Domein / programma

Omschrijving voorstel

investerings bedrag

Ruimte

Centrumvisie herinrichting hoek SacramentswegGalerij-Mondriaanplein

1.075

20

40

39

39

1.075

20

40

39

39

974

49

48

48

48

237

26

26

26

26

438

0

0

0

0

1.649

75

74

74

74

Totaal Programma 3 Economie en toerisme Sociaal

6. 7.

Sociaal

8.

Sociaal

9.

Totaal Programma 4 Onderwijs Sociaal

10

Sociaal

11.

Ruimte

12.

Ruimte

13.

Ruimte

14.

Ruimte

15.

Totaal Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Sociaal

Bouw school Wijde Wereld Uitbreiding onderwijsruimte De Wizzert en De Vlasgaard in kindcentrum Morgenzon Uitbreiding bestaande kinderopvang De Wijde Wereld

Implementatie nieuw cultuurbeleid Juridische ondersteuning concessieovereenkomst Markant Maashorst Harmonisatie hondenuitlaatbeleid Pumptrack bevrijdingspark Skatebaan bevrijdingspark Verbreding fietspaden ‘kruis’ in natuurgebied De Maashorst

2024

2025

2026

2027

235

Regionale werkgroep Veilig in Afhankelijkheidsrelaties

10

20

20

50

1

2

2

2

150

6

11

11

11

350

13

26

26

26

328

7

14

14

14

878

282

73

53

53

20

20

50

50

Nr voors tel 16.

Domein / programma

Omschrijving voorstel

investerings bedrag

2024

2025

Dienstverlening

410

17.

Dienstverlening

18.

Sociaal

Begrotingstekorten 2024 wijkaccommodaties Ondersteunend budget ontwikkelingen wijkaccommodaties Harmonisatie Jeugden jongerenwerk

19.

Sociaal

20.

2026

2027

30

30

30

30

120

120

120

120

Budget sterke sociale basis in de wijken

450

450

450

450

Sociaal

Transformatiebudget Sociaal Domein

250

21.

Dienstverlening

Verhogen bijdrage Udenfonds/Maashorstf onds

51

51

1.331

671

650

650

22.

Totaal Programma 6 Sociaal domein Sociaal

20

20

20

20

20

20

20

20

23.

Totaal Programma 7 Volksgezondhe id, milieu en duurzaamheid Ruimte

190

3

6

6

6

190

3

6

6

6

24.

Totaal Programma 8 Volkshuisvestin g, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Dienstverlening

49

44

39

32

25

Dienstverlening

210

210

210

210

0

Herzien AED-beleid gemeente Maashorst

Markt Uden, aanpassen voet- en fietspad

Aanpassing archiefkelder Uden/vervroegd overbrengen archief Opleidingsbudget verhogen naar 2% van de loonsom

11

Nr voors tel 26.

Domein / programma

Omschrijving voorstel

investerings bedrag

Ruimte

145

27.

Dienstverlening

Opslagruimte Werf Uden Digitaal startportaal i.c.m. intranet

Totaal Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten TOTAAL

12

2024

2025

2026

2027

2

5

5

5

200

150

125

100

145

462

409

379

347

17.587

2.224

1.331

1.235

1.427

4.

Financieel technische uitgangspunten

Voor het opstellen van de Programmabegroting is het een wettelijke plicht om in ieder geval de uitgangspunten te hanteren zoals opgenomen in de meicirculaire. Daarbij gaat het met name om de daar gepubliceerde cijfers voor loon- en prijscompensatie. Bij het opstellen van deze Kadernota is de meicirculaire nog niet beschikbaar, dus baseren we ons op de meest actuele circulaire, de maartcirculaire ’23 (of als er geen circulaire wordt uitgebracht de decembercirculaire ’22). De financiële gevolgen van deze financieel technische uitgangspunten hebben we eveneens in beeld gebracht en opgenomen in het bestedings- en dekkingsplan 2023 e.v.. In onderstaande tabel ziet u de financieel technische uitgangspunten zoals we die hanteren voor de Programmabegroting 2024. Onderwerp Algemeen

Financieel economische uitgangspunten 2024 We dekken structurele uitgaven met structurele inkomsten. Onze ramingen zijn volledig, realistisch en haalbaar. Lasten en baten worden op bestaand beleid geraamd, inclusief de besluitvorming van de raad tot en met juli voorafgaand aan de begroting. Nieuw of gewijzigd beleid toetsen we aan de financieel beschikbare ruimte. Nieuw beleid op basis van het Bestuursakkoord wordt als zodanig toegelicht. Voor de rekeneenheid voor het aantal inwoners per 1 januari van het begrotingsjaar hanteren we de meest actuele cijfers. Voor de meerjarenprognose hanteren we bij voorkeur ‘De ontwikkelingen van de bevolking in NoordBrabant, 2020-2040, Bron:’ De Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant’ van Provincie Noord-Brabant, actualisering (september 2020). In die prognose wordt overigens nog gesproken over de voormalige gemeenten Landerd en Uden. De rekeneenheid van aantal woonruimten per 1 januari van het begrotingsjaar is op basis van de betalingsspecificatie algemene uitkering april 2023 (woonfunctie, logiesfunctie, uitwonende studenten). In het begrotingsjaar ramen we op basis van lopende prijzen. Bij de berekening van de jaren daarna houden we deze lijn constant. • Dat doen we omdat het eenvoudiger is om constante prijzen te hanteren. Het

Algemeen Algemeen Raming bestaand beleid Algemeen Raming nieuw beleid

Aantal inwoners Maashorst

Aantal woonruimten Maashorst

Algemeen uitgangspunt lonen en prijzen

13

Onderwerp

Financieel economische uitgangspunten 2024 eerste jaar hanteren we prijzen conform de lopende loon- en prijsontwikkeling. Voor de jaren daarna houden we de stijging op 0. Deze aanpak geeft minder kans op fouten, is minder bewerkelijk en laat minder ruimte voor uitzonderingen. Voor de prijsstijging in 2024 baseren we ons op de verwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB) zoals vastgelegd in het CEP 2023. Hierbij hanteren we de LPO indexering 2024 (4,22%). Daar waar prijsstijgingen contractueel vastgelegd zijn, houden we vast aan die percentages. In de meerjarenbegroting hanteren we constante prijzen. De loonkosten van het gemeentelijk personeel berekenen we op basis van de vastgestelde formatie. De ontwikkeling van lonen kent haar eigen dynamiek. We hanteren voor de prognose van de ambtenarenlonen de geldende cao. Als er geen CAO is afgesloten, dan sluiten we aan bij het percentage van de loonvoet voor de sector overheid. Voor 2024 is dat percentage 5,2%. (Bron: Centraal Economisch Plan 2023) We ramen loonontwikkelingen in de kadernota op hoofdlijnen en werken deze concreet uit in de later op te stellen Programmabegroting. Voor de werkkostenregeling is maximaal het wettelijk toegestane budget beschikbaar van 1,92% over de 1e € 400.000 en daarna 1,18% van de fiscale loonsom.

Voor de waardebepaling van woningen en nietwoningen hanteren we de prognoses van het ministerie van BZK, zoals vermeld in de bevoorschotting van de algemene uitkering. De totaalopbrengst wordt voor 2024 verhoogd met de LPO-index 2024 (4,22%). Eventuele extra verhogingen lichten we toe als nieuw beleid in het bestedings- en dekkingsplan. Voor de tarieven van rioolheffing en afvalstoffenheffing gaan we uit van 100% kostendekking. Leges bepalen we op basis van begrote kosten en afgesproken kostendekkendheidspercentages. Het aantal geraamde m2 grondverkopen is gebaseerd op de actuele en te verwachten afzetprognose voor woningen en bedrijventerreinen, zoals vastgelegd in het

Prijsstijging (LPO)

Prijsstijging meerjarenbegroting Personeelskosten

Werkkostenregeling

Onroerendezaakbelasting (voor berekening algemene uitkering)

Onroerendezaakbelasting (voor berekening opbrengst OZB)

Tarievenbeleid

Gronden

14

Onderwerp

Financieel economische uitgangspunten 2024 MJP2022. De grondprijzen per complex zijn conform het grondprijsbeleid 2023 (maart 2023). We verwerken de contractueel overeengekomen prijsaanpassingen. Voor de overige ramingen sluiten we aan bij de LPO-index 2024 (4,22% 2024). Voor de indexering houden we vast aan de LPO index 2024 (4,22%). We ramen de algemene uitkering uit het Gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2023. De algemene uitkering zien we als vrij besteedbare middelen ter dekking van de voorstellen van college en raad. Wij volgen hierbij de Financiële verhoudingswet. We begroten de middelen uit de algemene uitkering centraal in programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten, tegen lopende prijzen voor het begrotingsjaar en tegen constante prijzen voor de jaren daarna. Alleen in gevallen waarbij actief een decentralisatieuitkering wordt aangevraagd, worden die middelen ook voor dat doel geoormerkt. Alle overige uitkeringen die we via de algemene uitkering ontvangen, zien we als ‘algemene middelen’ die we als zodanig ook betrekken bij de integrale afweging bij het begrotingstraject. Teams kunnen aanvragen voor decentralisatieuitkeringen doen door het opstellen van een inhoudelijk plan en onderbouwing van het benodigd budget. Dit plan en budget moeten ze laten vaststellen door het college van burgemeester en wethouders.

Na goedkeuring door college worden de middelen overgeheveld naar de decentrale budgetten. Bij feitelijke overheveling van taken en middelen vanuit het Rijk begroten we de hierbij behorende middelen decentraal. De bijdragen voor verbonden partijen zijn gebaseerd op kadernota’s en begrotingen 2024 van de verbonden partijen. Voor de berekening van de totale rentekosten tellen we eerst alle betaalde rentebedragen over aangetrokken lang- en kortlopende gelden op. Daarna trekken we daar de terugontvangen rente van derden van af. We berekenen 0,9% rente (was ook 0,9% in 2023) over onze eigen financieringsmiddelen (renteomslag). We hanteren de rentenotitie van het BBV.

Te ontvangen huren

Subsidies Algemene uitkering

Verbonden partijen

Rente

15

Onderwerp Rente langlopende geldleningen

Financieel economische uitgangspunten 2024 Voor de toekomstige financieringsbehoefte rekenen we een rentepercentage voor langlopende leningen 25 jaar van 3,5% (was 2,2,% in 2023). De aan de grondexploitatie (Bouwgronden in Exploitatie) toe te rekenen rente betreft het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente. , naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen, indien geen sprake is van projectfinanciering (volgens de notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV). Jaarlijks moet dit percentage herrekend worden. Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan, tenzij voorzieningen op contante waarde zijn gewaardeerd. Voor Maashorst betreft dit momenteel de voorziening begrafenisrechten. Indirect betreft het ook de voorziening pensioenverplichtingen, maar daar is de rente opgenomen in de berekening van Raet/Visma. Het afschrijvingsbeleid dat wij hanteren, is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Maashorst. 1. Als er bij het vaststellen van de begroting of begrotingswijzigingen nog geen moment van gereedkomen bekend is, gaan we ervan uit dat de investering halverwege het jaar van investeren gereedkomt. We nemen de kapitaallasten (rente en afschrijving) dan voor 50% als structurele last mee. 2.

Als er bij het vaststellen van de begroting of begrotingswijzigingen een concreet moment van gereedkomen bekend is, dan hanteren we die datum als het moment vanaf wanneer we de kapitaallasten (rente en afschrijving) als structurele last meenemen.

Rente grondbedrijf

Rente voorzieningen

Afschrijving

Overhead

Overhead wordt niet doorbelast. Die rekenen we alleen toe aan grondexploitaties en investeringen. Daar waar sprake is van ‘tarieven’ berekenen we de overhead extracomptabel (handmatig, na verzameling van alle noodzakelijke informatie) In de meerjarenbegroting maken we onderscheid tussen uitbreidings- en vervangingsinvesteringen. Vervangingsinvesteringen inventariseren en beoordelen we bij de Begrotingsnotitie. Bij noodzaak tot vervanging nemen we de lasten op in het basisbeeld. We gaan daarbij uit van de inventarisatie van investeringen, zoals opgenomen in het MIP.

Vervangingsinvesteringen

16

Onderwerp Incidentele budgetten

Financieel economische uitgangspunten 2024 Incidentele budgetten die in het betreffende begrotingsjaar niet zijn ingezet, vallen bij het jaarverslag vrij in het jaarrekeningresultaat. Als het college toch vindt dat het budget beschikbaar moet blijven, dan kunnen we dit opnemen in het raadsvoorstel tot overhevelen van budgetten (december) en eventueel daarna nog melden in het jaarverslag. Daarna volgt besluitvorming door u als raad. De stelpost onvoorziene uitgaven gebruiken we alleen voor het opvangen van incidentele tegenvallers, die onvoorzien, niet uit te stellen en onontkoombaar zijn. De hoogte van de stelpost onvoorziene uitgaven is € 45.000 structureel. Het college kan beschikken over de inzet van de stelpost onvoorzien gedurende het lopende boekjaar. Het college informeert uw raad via de reguliere P&C-cyclus over de inzet.

Onvoorzien

17

5.

Actualisatie paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.1.

Inleiding

Deze paragraaf is onderdeel van elk planning en control product. De weerstandsratio welke voortkomt uit deze paragraaf is 1 van de 3 pijlers waar we op sturen ten aanzien van onze financiële positie. Weerstandsratio . Omdat de risico’s onlangs nog geactualiseerd zijn bij het opstellen van de Programmarekening, zijn deze niet opnieuw geactualiseerd. Wel is er gekeken of er nog grote nieuwe risico’s zijn die niet eerder zijn vermeld. Die zijn uiteraard wel meegenomen. Dit resulteert in de volgende gegevens: Risico’s Weerstandscapaciteit*:

€ 14.298 € 81.528

*Opbouw weerstandscapaciteit: Algemene reserve vrij besteedbaar Algemene reserve grondbedrijf Stille reserves Onbenutte belastingcapaciteit Totaal

€ 63.297 € 5.059 € 6.297 € 6.875 € 81.528

Hiermee is de weerstandsratio van de gemeente Maashorst voor de kadernota 5,62. De ontwikkeling van de ratio is zichtbaar in onderstaande grafiek.

Zichtbaar is dat de ratio iets afneemt ten opzichte van de Programmarekening 2022. Dit wordt veroorzaakt door vooral een afname van de algemene reserve van ongeveer € 10 mln. Bij de Programmarekening en in deze kadernota wordt een beroep gedaan op de algemene reserve

18

vrij besteedbaar door enerzijds de resultaatbestemming bij vaststelling van de Programmarekening. Anderzijds heeft ook het negatief resultaat (zowel incidenteel als structureel) van de 1e financiële afwijkingenrapportage een negatief effect op de algemene reserve. De weerstandsratio is echter nog ruim boven de norm (tussen 1 en 2). Daarmee is de financiële positie van de gemeente Maashorst op basis van deze pijler positief te noemen.

19

6.

Hoe nu verder? Richting programmabegroting 2024 en verder 6.1.

Inleiding

In deze kadernota 2024 hebben we alle bij ons bekend zijnde financiële ontwikkelingen in beeld gebracht. Ook hebben we de gevolgen van deze ontwikkelingen op ons financieel meerjarenbeeld uiteengezet. Veel van die gevolgen zijn feitelijk een gegeven, andere zijn voostellen. Daarover moeten dus nog keuzes gemaakt worden. Samengevat resulteert dit in onderstaand meerjarensaldo. Meerjarensaldo: (Bedragen x € 1.000, V= voordeel, N= Nadeel) Totaal saldo 20232027

6.2.

2023 N 1.286

2024 V 263

2025 V 4.249

2026 N 2.223

2027 N 5.943

Structureel sluitende programmabegroting voor 2024 niet reëel

Onze ambitie is een structureel sluitende begroting in alle jaren. Daar voldoen we nog niet aan, hoewel we in het eerste jaar van ons bestaan wel voldeden aan de eisen van de provincie (= eerste jaar sluitend). 2024 vertoont geen groot voordelig saldo. Het is afhankelijk van de ontwikkelingen in de periode tussen de kadernota en de begroting 2024 of dit positieve saldo voor 2024 overeind kan blijven. Zo nodig moeten we in het begrotingsproces 2024 in juli/augustus dan nog aanvullende keuzes maken. Dit is niet alleen een ‘Maashorsts’ probleem. Voor alle gemeenten zijn het momenteel onzekere (financiële) tijden. De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) is samen met de provincies in gesprek met het Rijk om meer stabiliteit te krijgen voor gemeenten. Gelet op het in deze nota geschetste financiële beeld lijkt de ambitie van een ‘structureel sluitende begroting in alle jaren’ (nog) niet reëel. Intern en extern zijn er de nodige ontwikkelingen die het saldo nog (kunnen) beïnvloeden, te weten: Intern: Evaluatie uitvoeringsprogramma/investeringsprogramma/functieboek: dit is een intern project waarbij we kijken naar de uitvoerbaarheid van de ambities uit het uitvoeringsprogramma (doen we de juiste dingen en doen we de dingen juist) en dit bezien in een organisatie die werkt voor 60.000 inwoners.

Hierbij kan temporisering, schrappen van investeringen of extra formatie/middelen aan de orde zijn. Extern: We verwachten dat er door het Rijk uitsluitsel gegeven wordt over extra middelen voor gemeenten in de mei- of septembercirculaire. Gemeenten verwachten van het Rijk in ieder geval extra middelen voor het nieuwe ‘ravijnjaar 2027’. (Het eerdere ravijnjaar 2026 is met extra middelen in de septembercirculaire al gedeeltelijk gecompenseerd door het Rijk) - Onlangs is aangekondigd dat het Rijk de eerder beloofde bezuiniging op Jeugd gedeeltelijk gaat terugdraaien. Wij hebben al rekening gehouden met die bezuiniging in onze begroting 2023 en op advies van de VNG/Rijk/provincie een voordeel opgenomen. Het is op dit

20

-

moment onduidelijk in hoeverre dat ons echt gaat raken, voor welk bedrag en wanneer dat bekend wordt. Waarschijnlijk in de loop van 2023.7 juni organiseren we een informatieavond over de begroting. Inwoners, instellingen en ondernemers kunnen dan aangeven wat hun wensen zijn op het gebied van ons gemeentelijk beleid. Mogelijk komen hier ook nieuwe voorstellen uit die de raad, bij de behandeling van de kadernota, het college meegeeft ter voorbereiding op de begroting. Onderhanden dossiers met mogelijke financiële gevolgen zoals Sport en Spel Reek, Sportpark Moleneind en Red Sox.

21

7.

Bijlagen 7.1.

Inleiding

De hier opgenomen bijlagen geven aanvullend inzicht in de stand van zaken van rond de Kadernota 2024 als opmaat naar Programmabegroting 2024-2027. De bijlagen worden verder niet toegelicht.

7.2.

Incidenteel kadernota 2024 Actualisatie archeologie

Bijlage 2 Ontwikkeling incidenteel financieel beeld 2023 e.v.

Investering 2023

2027

50.000

Sport en spel Reek, sloopkosten/tijdelijke huisvesting totaal incidenteel kadernota 2024

2024 2025 2026

incidenteel, betreft een eenmalige actualisatie.

363.000

0

0

413.000

0

22

0

0

7.3.

Bijlage 3 Berekening algemene uitkering 2023-2027

Gemeente:

Maashorst

Opgave:

Kadernota 2024 Maartbrief 2023 (o.b.v. eigen waarden en berekende eenheden BZK)

Circulaire:

Decembercirculaire 2022 (nr. 2022 - 0000678404)

Jaar:

2023, 2024, 2025, 2026, 2027

Uitkeringsfactor:

Eigen waarde(n) 2023: 1,3220 / 2024: 1,4030 / 2025: 1,4240 / 2026: 1,3490 / 2027: 1,3060

Uitgezette maatstaven:

maatstafnummers: 0, 6a, 6b, 6c, 19, 27a, 27b, 27c, 28, 39a, 40, 41, 42, 43, 44

Uitgezette maatstaven met niet-0 maatstafnummers: 19 waarden: Datum afgerond:

4-4-2023

Eigen toelichting: Datum rapport:

6-4-2023 8:18

Onderdeel A - Inkomstenmaatstaven Maatstaf 1g WOZ niet-woningen eigenaar 1h WOZ niet-woningen gebruiker 1a Waarde woningen eigenaren Subtotaal

2023

2024

2025

2026

2027

-3.196.333

-3.247.962

-3.296.548

-3.349.825

-3.403.978

-2.291.960

-2.328.982

-2.363.821

-2.402.024

-2.440.855

-6.289.409

-6.289.409

-6.289.409

-6.289.409

-6.289.409

-

-

-

-

-11.777.702

11.866.353 11.949.778 12.041.258 12.134.242

Onderdeel B - Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor van toepassing is Maatstaf

2023

2024

2025

2026

2027

8a-2 Bijstandsontvangers

3.722.611

3.855.711

3.929.908

4.029.522

4.150.031

2 Inwoners

22.061.319

22.164.151

22.218.087

22.238.850

22.165.292

17.527.909

15.102.581

15.176.744

15.292.611

15.415.749

1.599.385

1.645.175

1.687.420

1.731.230

1.773.295

1.423.165

1.448.691

1.440.725

1.437.799

1.437.888

679.948

788.795

896.263

953.324

1.015.441

7c-3 Huishoudens met laag inkomen boven drempel 12b Personen met migratieachtergrond 3c Eenpersoonshuishoudens 8b Loonkostensubsidie

23

4a Inwoners: jongeren jonger dan 18 jaar (vanaf

6.095.240

5.384.052

5.388.086

5.403.408

5.415.399

465.033

503.106

540.132

577.257

617.465

2.754.045

2.863.657

2.904.244

2.990.774

3.076.771

1.847.573

1.818.031

1.756.028

1.729.161

1.705.901

656.943

661.019

664.980

668.849

672.548

7.800.701

7.347.922

7.337.565

7.376.678

7.417.479

uitkeringsjaar 2019) 8f Doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep 5d Inwoners 75+ met drempel 7m Laag opleidingsniveau met drempel 14a Lokale centrumfunctie (max 20km) 14b Regionale centrumfunctie (max 60km) 14c Landelijke centrumfunctie

2.005.958

2.018.404

2.030.497

2.042.311

2.053.607

15e Leerlingen VO

849.551

849.551

849.551

849.551

849.551

15d Leerlingen (V)SO

498.970

498.970

498.970

498.970

498.970

15h-2 Onderwijsachterstand

312.959

312.311

311.663

311.015

310.367

1.047.915

1.078.779

1.117.596

1.117.596

1.117.596

23.359

23.359

23.359

23.359

23.359

1.609.850

1.608.776

1.601.750

1.601.186

1.601.208

375.833

375.833

375.833

375.833

375.833

36.016

36.016

36.016

36.016

36.016

65.311

65.682

66.053

66.053

66.053

2.714.174

2.922.300

2.954.199

2.954.842

2.954.842

566.638

566.638

566.638

566.638

566.638

4.329.635

4.329.635

4.329.635

4.329.635

4.329.635

1.530.866

1.530.866

1.530.866

1.526.721

1.526.721

2.734.802

2.734.802

2.734.802

2.731.961

2.731.961

536.509

536.509

536.509

536.509

536.509

353.187

353.187

353.187

353.187

353.187

315.622

319.165

322.649

322.649

322.649

1.416.158

1.432.055

1.447.687

1.447.687

1.447.687

979.512

979.512

979.512

979.512

979.512

38 Bedrijfsvestigingen 29 Historische woningen in bewoonde oorden 1930 36 Kernen 36a Kernen met 500 of meer adressen 34 Oeverlengte * bodemfactor gemeente 35a Oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor 32b-2 Omgevingsadressendichtheid (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016) 23 Oppervlakte bebouwing buitengebied * bodemfactor buitengebied 22 Oppervlakte bebouwing woonkernen * bodemfactor woonkernen 23a Oppervlakte bebouwing buitengebied 22a Oppervlakte bebouwing woonkern 16 Oppervlakte land 18 Oppervlakte land * bodemfactor gemeente 24b-2 Woonruimten (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016) 25b-2 Woonruimten (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016) * bodemfactor woonkernen 39 Vast bedrag

24

Subtotaal

88.936.697 86.155.241 86.607.154 87.100.693 87.545.159

Onderdeel C - Uitkeringsfactor (uf) Jaren Uitkeringsfactor Subtotaal (B x C (=uf))

2023

2024

2025

2026

2027

1,3220

1,4030

1,4240

1,3490

1,3060

117.574.314

120.875.80 123.328.58 117.498.83 114.333.97 3

8

5

7

Onderdeel D - Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor niet van toepassing is Maatstaf 45 Herindeling 56g Suppletie-uitkering nieuw verdeelstelsel 2023 Subtotaal

2023

2024

2025

2026

2027

1.011.834

1.011.834

1.011.834

0

0

-500.071

0

0

0

0

511.763

1.011.834

1.011.834

0

0

Onderdeel E - Integratie- en decentralisatieuitkeringen waarop de uitkeringsfactor niet van toepassing is Maatstaf

2023

2024

2025

2026

2027

262.939

262.939

262.939

262.939

262.939

325.907

325.907

325.907

325.907

325.907

91.169

91.169

91.169

91.169

91.169

211.592

211.592

211.592

211.592

211.592

16.000

16.000

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

39.150

39.150

39.150

39.150

39.150

34.581

34.608

34.608

34.347

n.v.t.

981.338

981.365

965.365

965.104

930.757

2023

2024

2025

2026

2027

260 Participatie (IU)

9.208.410

8.826.889

8.495.708

8.179.393

7.580.500

Subtotaal

9.208.410

8.826.889

8.495.708

8.179.393

7.580.500

2024

2025

2026

2027

71 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportco aches (DU) 170 Decentralisatie provinciale taken vergunningverlening, toezicht en handhaving (DU) 205 Voorschoolse voorziening peuters (DU) 223 Armoedebestrijding kinderen (DU) 393 Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (DU) 421 Extra capaciteit BOAs (DU) 428 Wet kwaliteitsborging bouw (DU) Subtotaal

Onderdeel F - 3 D’s in het sociaal domein Maatstaf

Onderdeel G - Aanvullingen van de gebruiker Aanvullingen v/d gebruiker

2023

25

Gemeenteposten: BCF ruimte onder het plafond handhaving stelposten jeugd m.i.v. 2023 Jeugdzorg augustus 2022 Subtotaal

Totaal

960.000

960.000

960.000

960.000

960.000

0

3.760.628

2.253.404

1.091.028

891.849

0

0

0

0

0

960.000

4.720.628

3.213.404

2.051.028

1.851.849

117.458.122

124.550.16 125.065.12 116.653.10 112.562.84 6

26

1

2

1

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=861aa5c0-fdad-4d17-a962-bcd5e5badab9