Bijlage ter informatie 2 - Reactie op advies m.b.t. wijziging verordening IIT en verhoging inkomensgrens minimaregelingen
Tekst van het document
Gemeente Maashorst | Markt 145 | 5401 EJ Uden | Postbus 83 | 5400 AB Uden Telefoon 0413 – 281 911 | www.gemeentemaashorst.nl uw kenmerk ons kenmerk behandeld door datum Manon Klarenaar en Lydia Beuman 3 november 2026 onderwerp bijlage telefoonnummer verzonden Reactie op advies m.b.t. wijziging verordening IIT en verhoging inkomensgrens minimaregelingen 0413 - 28 19 11 Geachte leden van de adviesraad sociaal domein, 1/4 Op 18 oktober 2026 ontvingen wij uw advies op de wijzigingen ten aanzien van de verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Maashorst 2027 inclusief het advies ten behoeve van overige minimaregelingen en verruiming bijzondere bijstand. Hartelijk dank voor uw advies. U geeft aan positief te staan tegenover de voorgestelde wijzigingen van de verordening individuele inkomenstoeslag en de verhoging van de inkomensgrens van de minimaregelingen. Hierbij benoemt u als belangrijkste verbeteringen voor inwoners het verminderen van het niet-gebruik, het mogelijk maken van ambtshalve toekenning en het beter rekening houden met wisselende inkomsten. Voor de bredere ontwikkeling van het minimabeleid ondersteunt u de gedachte om de inkomensgrens voor alle minimaregelingen te verhogen van 120% naar 130% van het wettelijk sociaal minimum. In uw advies geeft u ons zes belangrijke adviezen mee, namelijk: 1.
Bij de invoering niet alleen te investeren in automatische toekenning, maar ook in actieve communicatie en signalering richting inwoners die niet automatisch kunnen worden bereikt. 2. Bij toekenning van een of meerdere aanvragen van minimaregelingen te toetsen of andere voorzieningen al toegekend zijn. En waar dat niet het geval is, deze ook automatisch toe te kennen of een actieve houding aan te nemen en inwoners uit te nodigen voor een gesprek hierover. 3. Om de nieuwe systematiek duidelijk en begrijpelijk uit te leggen aan inwoners en professionals, zodat vooraf inzichtelijk is hoe het inkomen wordt berekend en welke gevolgen wisselende inkomsten kunnen hebben. Houdt hierbij rekening met laaggeletterdheid onder de doelgroep. 4. Om bij de verdere uitwerking van de verhoging naar 130% niet alleen te kijken naar de vraag welke groep door de regeling wordt bereikt, maar nadrukkelijk ook naar het effectieve besteedbare inkomen bij een stijgend inkomen uit arbeid. 2/4 5. Om bij de verdere uitwerking van het minimabeleid verschillende scenario’s door te rekenen op het niveau van het netto besteedbare huishoudinkomen en een progressieve afbouw tussen 120% en 140%. 6. Het herzien van de beleidsregels bijzondere bijstand. Onderstaand geven wij per advies graag onze reactie. Advies 1.
Bij de invoering niet alleen te investeren in automatische toekenning, maar ook in actieve communicatie en signalering richting inwoners die niet automatisch kunnen worden bereikt. Wij delen uw zorg dat ambtshalve toekenning niet iedereen bereikt, bijvoorbeeld inwoners met inkomsten uit arbeid, een uitkering van een andere instantie of wisselende inkomsten. Daarom combineren we automatische toekenning met actieve communicatie. Vanuit het armoedebeleid communiceren we maandelijks over de verschillende regelingen, afgestemd op het moment in het jaar. Daarnaast zetten we actief in op de communicatie rondom De VoorzieningenWijzer, de online tool waarmee inwoners zelf kunnen nagaan op welke regelingen ze recht hebben. Ook worden de netwerkpartners van Platform Geldzorgen actief betrokken bij de ontwikkelingen, zodat zij de juiste informatie kunnen verstrekken aan inwoners die bij hen in beeld zijn. Advies 2. Bij toekenning van een of meerdere aanvragen van minimaregelingen te toetsen of andere voorzieningen al toegekend zijn. En waar dat niet het geval is, deze ook automatisch toe te kennen of een actieve houding aan te nemen en inwoners uit te nodigen voor een gesprek hierover. Wij staan achter de ambitie om meer regelingen ambtshalve toe te kennen. Deze ambitie is daarom ook expliciet opgenomen in het samenwerkingsakkoord ‘Trots op vandaag, werken aan morgen 2026-2030’.
Vanuit deze ambitie onderzoeken wij gedurende deze bestuursperiode welke aanvullende regelingen ambtshalve kunnen worden toegekend en in hoeverre dit juridisch, technisch en uitvoeringsmatig haalbaar is. Op de uitkomsten van dit onderzoek wordt met de voorliggende wijziging niet vooruitgelopen. Uw suggestie om bij toekenning van een regeling te toetsen of andere voorzieningen al zijn toegekend, en inwoners zo nodig uit te nodigen voor een gesprek, nemen wij mee in dit onderzoek. Vooruitlopend daarop nemen wij al een eerste stap: in de beschikkingen die inwoners ontvangen bij toekenning van de individuele inkomenstoeslag verwijzen wij naar De VoorzieningenWijzer. Met de online checks van De VoorzieningenWijzer kunnen inwoners eenvoudig nagaan op welke andere toeslagen en regelingen zij mogelijk recht hebben, zodat zij geen geld laten liggen. Advies 3. Om de nieuwe systematiek duidelijk en begrijpelijk uit te leggen aan inwoners en professionals, zodat vooraf inzichtelijk is hoe het inkomen wordt berekend en welke gevolgen wisselende inkomsten kunnen hebben. Houdt hierbij rekening met laaggeletterdheid onder de doelgroep. Wij nemen uw advies op dit punt over.
De nieuwe systematiek, waarbij het inkomen over aaneengesloten perioden van twaalf maanden wordt gemiddeld, leggen wij duidelijk en begrijpelijk uit aan inwoners en professionals, zodat vooraf inzichtelijk is hoe het inkomen wordt berekend en welke gevolgen wisselende inkomsten kunnen hebben. Daarbij houden wij rekening met laaggeletterdheid onder de doelgroep. 3/4 Advies 4. Om bij de verdere uitwerking van de verhoging naar 130% niet alleen te kijken naar de vraag welke groep door de regeling wordt bereikt, maar nadrukkelijk ook naar het effectieve besteedbare inkomen bij een stijgend inkomen uit arbeid. De gemeentelijke minimaregelingen werken momenteel grotendeels met een vaste inkomensgrens. Na instemming van de voorgestelde wijzigingen is dit vanaf 1 januari 2027 130% van het wettelijk sociaal minimum (hierna: wsm), gebaseerd op artikel 32 van de Participatiewet. Het hanteren van een inkomensgrens is juridisch relatief eenvoudig, objectief en goed uitvoerbaar. Uitzonderingen hierop zijn de bijzondere bijstand waarbij wordt gekeken naar draagkracht, en de voedselbank waar rekening wordt gehouden met het besteedbaar inkomen. Hoewel wij uw mening delen dat het uitgaan van een besteedbaar inkomen bij de beoordeling van de minimaregeling in sommige gevallen rechtvaardiger is, heeft dit juridische en uitvoeringsmatige gevolgen.
Een dergelijke aanpak vraagt om een zorgvuldige verkenning van de juridische mogelijkheden, de uitvoerbaarheid, de benodigde gegevensuitwisseling en de gevolgen voor inwoners. Daarom is dit advies niet verwerkt in de voorliggende wijzigingen. Het huidige armoedebeleid loopt af op 31 december 2028. Om die reden worden de effecten van deze beleidswijziging de komende jaren gevolgd. De uitkomsten worden meegenomen bij de ontwikkeling van het nieuwe armoedebeleid in 2028, waarbij opnieuw wordt bezien op welke wijze inkomen en draagkracht het beste kunnen worden meegewogen in gemeentelijke regelingen. Advies 5. Om bij de verdere uitwerking van het minimabeleid verschillende scenario’s door te rekenen op het niveau van het netto besteedbare huishoudinkomen en een progressieve afbouw tussen 120% en 140%. Wij onderschrijven het door u geschetste risico dat inwoners bij een stijging van het inkomen bepaalde regelingen kunnen verliezen, waardoor het financiële voordeel van een hoger inkomen beperkt of negatief kan zijn. Uit de recent uitgevoerde inkomenseffectrapportage van de gemeente Maashorst blijkt dat er voor bepaalde huishoudtypes een ongewenst inkomenseffect kan plaatsvinden bij de verhoging van de inkomensgrens.
De door u voorgestelde progressieve afbouw van minimaregelingen tussen 120% en 140% wsm is een waardevolle suggestie om dit effect te beperken en de overgang tussen wel en geen recht op ondersteuning geleidelijker te laten verlopen. Hoewel het risico is meegewogen, is voor de voorgestelde wijzigingen per 1 januari 2027 echter gekozen voor een uniforme inkomensgrens van 130% wsm. Voor een deel van de doelgroep kan de verhoging van de inkomensgrens wel leiden tot meer bestedingsruimte. Daarnaast biedt de keuze duidelijkheid voor inwoners en is uitvoerbaar binnen de huidige uitvoeringspraktijk. Een progressieve afbouwsystematiek vraagt om een nadere uitwerking en beoordeling van de juridische mogelijkheden, uitvoerbaarheid, financiële gevolgen en de samenhang met andere minimaregelingen. Daarom is deze suggestie niet verwerkt in de voorliggende wijzigingen van de inkomensgrens. Het college neemt deze suggestie mee bij de voorbereiding van het nieuwe armoedebeleid in 2028, waarbij wordt onderzocht of en op welke wijze een afbouwsystematiek binnen gemeentelijke regelingen wenselijk en haalbaar is. Graag lichten we de recente inkomenseffectrapportage van de gemeente Maashorst en de beschreven effecten voor huishoudtypes ambtelijk aan u toe. Advies 6. Het herzien van de beleidsregels bijzondere bijstand.
4/4 Wij onderschrijven het belang van actuele beleidsregels bijzondere bijstand die aansluiten bij de uitvoeringspraktijk. Een integrale herziening van deze beleidsregels maakt geen onderdeel uit van de voorliggende wijziging van de inkomensgrens. Hiervoor is een afzonderlijk beleidsmatig, juridisch en uitvoeringsmatig onderzoek nodig. Om die reden wordt dit advies niet betrokken bij de huidige besluitvorming, maar wel meegenomen bij een toekomstige herziening van de beleidsregels bijzondere bijstand. Heeft u nog vragen? Als u nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met Manon Klarenaar of Lydia Beuman van het team Sociaal beleid. Manon Klarenaar: 0413 28 17 29 en Manon.Klarenaar@gemeentemaashorst.nl, Lydia Beuman: 0413 28 17 15 en lydia.beuman@gemeentemaashorst.nl. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Maashorst De secretaris, {{ZTA:Type(signature):Signatory(0):Size(120:50)}} J.A.G.M. van Aaken de burgemeester, {{ZTA:Type(signature):Signatory(1):Size(120:50)}} J.A. van der Pas