Bijlage ter informatie 1.21 - Bijlage bij Toelichting 17 – Quickscan Wnb Flora en Fauna
Tekst van het document
Quickscan Wet natuurbescherming Repelakker te Zeeland Oriënterend onderzoek ecologie in het kader van de Wet natuurbescherming
Colofon
Status:
Definitief
Project:
2021-924
Datum:
25 januari 2021
Revisie:
10 september 2024
Samensteller: Collegiale toets: Opdrachtgever:
Novaform
Contactpersoon:
Disclaimer Blom Ecologie B.V. is niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit toepassing van de resultaten van werkzaamheden en/of gegevens verkregen van Blom Ecologie B.V. Niets uit deze rapportage mag zonder schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en Blom Ecologie B.V. worden gebruikt door derden. Onder gebruik worden alle vormen van kopie, openbaarmaking en elke andere toepassing begrepen. Deze rapportage mag alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor het is samengesteld.
Inhoud 1 Inleiding
4
1.1
Planlocatie
5
1.2
Beoogde ruimtelijke ingreep
6
2 Methode
7
2.1
Uitvoering onderzoek
7
2.2
Soortenbescherming
7
2.3
Gebiedsbescherming
8
2.4
Houtopstanden
9
3 Beoordeling
10
3.1
Soortenbescherming
10
3.2
Gebiedsbescherming
18
3.3
Houtopstanden
20
4 Samenvatting
21
4.1
Soortenbescherming
21
4.2
Gebiedsbescherming
22
4.3
Houtopstanden
22
5 Conclusie
23
5.1
Conclusie
23
5.2
Uitvoerbaarheid
23
5.3
Vervolgstappen
24
5.4
Te treffen maatregelen
25
1 Inleiding In het dorp Zeeland in Noord-Brabant zijn meerdere agrarische percelen gesitueerd. De initiatiefnemer is voornemens op de bestaand agrarische percelen de huidige bomenrijen indien nodig te kappen en de aanwezige watergangen indien nodig aan te passen ter realisatie van een nieuwbouwwijk. De huidige sloten worden behouden in de ruimtelijke ontwikkeling, echter worden ze verandert naar natuurvriendelijke watergangen. Het bestemmingsplan voorziet niet in de beoogde ruimtelijke ingreep en dient derhalve te worden gewijzigd van ‘agrarisch’ naar ‘wonen’. De beoogde ruimtelijke ingreep heeft mogelijk een negatief effect op beschermde flora en fauna (soortenbescherming), beschermde natuurgebieden (gebiedsbescherming) en/of beschermde houtopstanden. Ten behoeve van de beoogde ruimtelijke ingreep geldt de wettelijke verplichting onderzoek te verrichten naar de aanwezigheid van beschermde flora en fauna en de mogelijke effecten van de ruimtelijke ingreep daarop. Novaform begeleidt de ruimtelijke procedure en heeft Blom Ecologie verzocht de planlocatie te onderzoeken op aanwezigheid van beschermde soorten, gebieden en houtopstanden. Vervolgens wordt getoetst of de beoogde ruimtelijke ingreep uitvoerbaar is in het kader van de Wet natuurbescherming en/of provinciaal beleid.
Onderzoeksdoelen • Is het bestemmingsplan dat wordt opgesteld voor het project zoals hiervoor omschreven uitvoerbaar zoals het bepaalde in de Wro (art. 3.1.6 Bro)? • Welke, krachtens de Wet natuurbescherming, beschermde flora en fauna zijn (potentieel) aanwezig op de planlocatie en welke negatieve effecten kunnen optreden als gevolg van de beoogde ruimtelijke ingreep? • Heeft de beoogde ruimtelijke ingreep een negatief effect op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden of de wezenlijke kenmerken en waarden van provinciaal aangewezen beschermde gebieden. • Leidt de beoogde ruimtelijke ingreep tot kap van houtopstanden zoals bedoeld in de Wet natuurbescherming? • Dienen er vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming en/of provinciaal aangewezen beschermde gebieden te worden genomen, en zo ja, welke?
Figuur 1.1 Het plangebied is gelegen tussen de Bergmaas en Kerkstraat.
4
1.1
Planlocatie De planlocatie is gelegen tussen de Bergmaas en Kerkstraat (figuur 1.2) en bestaat uit meerdere agrarische percelen. Onder deze agrarische percelen vallen akkerlanden, graslanden en dierweides. Op de planlocatie zijn er ook verschillende watergangen en groenstructuren aanwezig. Onder deze groenstructuren val enkelen bosschages en bomenrijen. Indien nodig worden deze bomen gekapt om de nieuwe woonwijk en ontsluitingswegen te realiseren. Een van de percelen is afgesloten, hier bevindt zich een kiezelpad, circa 8 bomen en hekwerk. In figuur 1.3 en bijlage 1 zijn een aantal foto’s opgenomen die een impressie geven van de planlocatie en de directe omgeving hiervan.
Figuur 1.2 De planlocatie (rood omkaderd) is gelegen aan de tussen de Bergmaas en Kerkstraat te Zeeland. De directe omgeving van de planlocatie wordt gekenmerkt door agrarische percelen en bosgebieden. Het dichtstbijzijnde natuurgebied is de Maashorst op circa 650 m ten westen. Het dichtstbijzijnde Natura-2000 gebied is de ‘Oeffelter Meent’ op circa 17,5 km ten oosten.
5
Figuur 1.3 Fotografische indruk van de omgeving van de planlocatie en nader te bepalen bomen. Het is nog niet zeker of deze bomen behouden blijven of gekapt worden
1.2
Beoogde ruimtelijke ingreep De beoogde ruimtelijke ingreep betreft het kappen van circa 20 bomen en het herinrichten van bestaande watergangen naar natuurvriendelijke watergangen ten behoeve van de bouw van een nieuwe woonwijk. De functie van het perceel dient te wijzigen van ‘agrarisch’ naar ’wonen’. Onderstaand volgt een korte opsomming van de ingrepen en effecten: • indien nodig het kappen van bomen: kapwerkzaamheden en afvoer hout; • indien nodig het herinrichten van sloten: graaf- en oeverwerkzaamheden; • verwijderen terreininrichting, waaronder gedeelte van het groen: graafwerkzaamheden, transport (afvoer) van materiaal en groen; • egaliseren terrein: graafwerkzaamheden en grondtransport; • realisatie nieuwbouw: algemene bouwwerkzaamheden; • revitalisatie terrein en aanleg verharding: allerhande (straat- en hoveniers) werkzaamheden.
6
2 Methode Dit oriënterend onderzoek verkent alle relevante vakgebieden met betrekking tot de Wet natuurbescherming. Hierbij wordt een beoordeling gegeven van de aanwezigheid van specifieke potentie voor beschermde flora en fauna op de planlocatie, de betekenis van de planlocatie voor de aanwezige soorten en de effecten van de voorgenomen ingrepen op de soorten. Dit onderzoek bestaat uit een veldbezoek en raadpleging van externe bronnen. De reikwijdte bestaat uit de Wet natuurbescherming en de provinciale omgevingsverordening.
2.1
Uitvoering onderzoek Het veldbezoek is een momentopname van de aanwezige flora en fauna. Op basis van dit veldbezoek wordt een inschatting gemaakt omtrent de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten. Tijdens het veldbezoek is de planlocatie nauwkeurig onderzocht, waarbij ook gelet werd op sporen en delen of restanten van planten en/of dieren. Het veldbezoek heeft plaatsgevonden op 1 december 2021 en is uitgevoerd door ing. . De weersomstandigheden tijdens het veldbezoek waren; droog, 8/8 bewolkt, 9 Celsius en windkracht 3-4 (Bft). Vaak zijn er al gegevens bekend over een planlocatie en de directe omgeving hiervan. Deze gegevens worden onder andere beheerd in rapporten en naslagwerken en door de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). In NDFF wordt normaliter hierbij een straal van 2 km aangehouden rondom de planlocatie. Afhankelijk van het karakter en ligging van de planlocatie kan een afwijkende afstand aangehouden worden. Raadpleging van externe bronnen levert vaak nuttige aanvullende informatie op en biedt daarmee een vollediger beeld van de (mogelijk) aanwezige flora en fauna.
2.2 Soortenbescherming De soortenbescherming is opgedeeld in de volgende beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten (Wnb art. 3.1), Habitatrichtlijnsoorten (Wnb art. 3.5) en Andere soorten (Wnb art. 3.10). Hierin worden ook rust- en voortplantingsverblijfplaatsen en het functioneel leefgebied beschermd. Bij negatieve effecten op soorten in de specifieke soortenbescherming geldt een ontheffingsplicht. Van de verboden als bedoeld in Andere soorten Wnb art. 3.10 eerste lid kan door bevoegd gezag vrijstelling verleend worden voor het opzettelijk doden of vangen van individuen en voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of vaste rustplaatsen voor bepaalde soorten. Voor alle soorten in Nederland geldt dat er sprake is van een algemene zorgplicht (Wnb art. 1.11) . Hierin wordt voorgeschreven dat nadelige gevolgen voor flora en fauna voorkomen moeten worden. Het uitgangspunt van de Algemene zorgplicht is dat het doden, verwonden, verontrusten of beschadigen van flora en fauna wordt vermeden. Deze zorgplicht geldt voor iedereen. In de Omgevingsverordening van Noord-Brabant is voor de volgende soorten vrijstelling opgenomen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen:
7
Tabel 2.1
Vrijgestelde soorten in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie NoordBrabant.
Vrijgestelde soorten Aardmuis
Gewone pad
Ree
Bastaardkikker
Haas
Rosse woelmuis
Bosmuis
Huisspitsmuis
Tweekleurige bosspitsmuis
Bruine kikker
Kleine watersalamander
Veldmuis
Dwergmuis
Konijn
Vos
Dwergspitsmuis
Meerkikker
Wild zwijn
Egel
Ondergrondse woelmuis
Woelrat
Gewone bosspitsmuis
2.3 Gebiedsbescherming In Nederland zijn natuurgebieden aangewezen met een beschermde status. Deze natuurgebieden betreffen hoofdzakelijk Natura 2000-gebieden en provinciaal beschermde gebieden. Natura 2000-gebieden Voor werkzaamheden in Natura 2000-gebieden is bij mogelijke effecten een Voortoets vereist. Met de Voortoets wordt bepaald of de plannen mogelijk negatieve effecten hebben op de doelstellingen van Natura 2000-gebieden. Ten aanzien van Natura 2000-gebieden kunnen ook externe effecten als stikstofdepositie en licht- of geluidsuitstraling van invloed zijn. Bij negatieve effecten op beschermde natuurgebieden dient een vergunning voorhanden te zijn. Provinciaal beleid Onderstaande teksten zijn gebaseerd op de meest recente versie van de Omgevingsverordening. Natuurnetwerk Brabant Binnen het Natuurnetwerk Brabant geldt het ‘nee, tenzij’-principe. Het uitgangspunt is dat een bestemmingplan van toepassing op het Natuurnetwerk Brabant strekt tot het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken. Binnen het Natuurnetwerk Brabant gelden regels omtrent nieuwe ontwikkelingen. Zo is bijvoorbeeld het realiseren van nieuwvestiging toegestaan als een deel van het desbetreffende NNB door stedelijke gebied loopt, en de nieuwvestiging geen aantasting geeft aan de ecologische waarden en kenmerken van het NNB.
Wanneer er sprake is van een groot openbaar belang en er geen alternatieven zijn, zijn ontwikkelingen binnen het NNB ook mogelijk. Bij verlies van ecologische waarden en kenmerken geldt een compensatieplicht. Groenblauwe mantel De provincie streeft naar samenhangende aanpak van natuur, landschap en water die de omgevingskwaliteit en recreatiemogelijkheden versterkt en waardoor de gevolgen van klimaatveranderingen voor de natuur en het watersysteem beter kunnen worden opgevangen. Om de robuustheid van het systeem te bevorderen, zijn er gebieden opgenomen als verbinding tussen het Natuurnetwerk Brabant en het Landelijk gebied; de Groenblauwe mantel. Het beleid in de groenblauwe mantel is gericht op het behoud en vooral de ontwikkeling van natuur, watersysteem en landschap. Voor de natuur betekent dit vooral versterking van de leefgebieden voor plant- en diersoorten en de bevordering van de biodiversiteit buiten het NNB. Binnen de groenblauwe mantel is volop ruimte voor de ontwikkeling van gebruiksfuncties zoals landbouw en recreatie, met een meer extensief karakter en als die bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, water en landschap.
8
De ontwikkeling van nieuwe (kapitaal)intensieve functies, zoals stedelijke ontwikkeling of intensieve vormen van recreatie of en landbouw (zoals de bouw van kassen, (bezoekers-)intensieve recreatie, of concentratiegebieden voor intensieve landbouwfuncties) passen minder bij het karakter van deze gebieden. Daarom geldt binnen de groenblauwe mantel soms aanvullende regels voor de ontwikkeling van die functies. Het concrete beleid in een gebied behorend tot de groenblauwe mantel is uitgewerkt door de desbetreffende gemeente.
2.4 Houtopstanden Houtopstanden onder de Wnb betreffen zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, met een oppervlakte van 1000 m2 of meer, of een rijbeplanting met meer dan 20 bomen. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen of te doen vellen, met uitzondering van het periodiek vellen van griend- of hakhout, zonder voorafgaand melding te doen bij gedeputeerde staten. Ingeval een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, dient deze binnen drie jaar herplant te worden. Het vellen van houtopstanden is niet meldingsplichtig in het kader van de Wnb als het één van de volgende typen houtopstanden betreft (Wnb art.
4.1): a) houtopstanden binnen de door gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom; b) houtopstanden op erven of in tuinen; c) fruitbomen en windschermen om boomgaarden; d) naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, niet ouder dan twintig jaar; e) kweekgoed; f) uit populieren of wilgen bestaande: (1) wegbeplantingen, (2) beplantingen langs waterwegen en/of (3) éénrijige beplantingen langs landbouwgronden; g) het dunnen van een houtopstand; h) uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa, indien zij: (1) ten minste eens per tien jaar worden geoogst, (2) bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en (3) zijn aangelegd na 1 januari 2013.
9
3 Beoordeling 3.1
Soortenbescherming Op basis van het veldbezoek en de bureaustudie wordt per soortgroep besproken wat de potentie van de planlocatie en de directe omgeving daarvan voor het voorkomen van soorten is, en welke effecten daarop te verwachten zijn ten gevolge van de beoogde ruimtelijke ingreep. Voor een aantal van de nationaal beschermde soorten geldt vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. In de voorliggende beoordeling is specifiek gelet op de potentiële aanwezigheid van beschermde soorten waarvoor geen vrijstelling geldt. Planten Binnen een straal van 2 km van de planlocatie is het voorkomen bekend van de volgende beschermde planten: wilde weit (NDFF 2012-2022). De wilde weit groeit op zonnige, iets open plaatsen op matig droge, matig voedselrijke, kalkrijke, enigszins omgewerkte grond op niet te zware klei, stenige plaatsen en mergel. Tevens kan de soort niet tegen hoge concentraties stikstof en fosfor (FLORON, verspreidingsatlas, 2021). De planlocatie wordt gedomineerd door Engels raaigras en maisakkers. Op de agrarische landen die op zand zijn gelegen wordt veel bemest en daardoor zijn er hoge concentraties stikstof aanwezig. De planlocatie bestaat voornamelijk uit akkers en schapenweides. De dichtstbijzijnde waarneming van wilde weit is circa 1,1 km ten zuidoosten van de planlocatie aan de grens van het dorp Zeeland.
Door het gebruik van de planlocatie, omliggende percelen en de waargenomen vegetatie kan ervan uit worden gegaan dat de planlocatie zeer voedselrijk is en zodoende niet geschikt voor wilde reit. De aanwezigheid en negatieve effecten op de wilde reit zijn uitgesloten. Ter plaatse van de planlocatie is slechts sprake van inheemse of aangeplante planten zonder beschermde status. Enkele waargenomen soorten betreffen: gewone braam, fluitenkruid, gekroesde melkdistel, grote brandnetel, kleine brandnetel, riet en witte dovennetel. De aanwezige bomensoorten zijn wilg en ruwe berk. De beoogde ruimtelijke ingreep leidt niet tot aantasting van beschermde en/of kwetsbare vegetatie. Echter worden er indien nodig meerdere bomen gekapt dit zijn voornamelijk knotwilgen. Gelet op de functie, ligging en het gebruik van het perceel in relatie tot de habitatpreferentie van kwetsbare en zeldzame soorten wordt de aanwezigheid hiervan niet verwacht. Negatieve effecten ten aanzien van beschermde planten derhalve kunnen worden uitgesloten. Grondgebonden zoogdieren Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende zoogdieren: aardmuis, bever, bosmuis, bruine rat, bunzing, das, dwergmuis, egel, gewone bosspitsmuis, haas, huismuis, huisspitsmuis, konijn, mol, ree, rode eekhoorn, rosse woelmuis, steenmarter, veldmuis, vos, wezel en woelrat (NDFF 2012-2022).
Voor de volgende soorten geldt dat deze beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming en dat er geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: bever, bunzing, das, rode eekhoorn, steenmarter en wezel. Tijdens het veldbezoek zijn geen sporen aangetroffen van (beschermde) zoogdieren. Bevers leven in het overgangsgebied tussen water en land, namelijk moerassen, langs beken, rivieren, meren en kanalen. De aanwezigheid van goed bereikbare bomen en struiken op de oever is een vereiste (BIJ12 kennisdocument Bever, 2017). Door het ontbreken van geschikte bomen/struiken langs de watergangen binnen de grenzen van de planlocatie kan de aanwezigheid van bever op de planlocatie uitgesloten worden. De bunzing, steenmarter en wezel behoren tot de marterachtigen. Gezien deze soorten kwetsbaar zijn tijdens het foerageren maken ze veel gebruik van elementen die de soort dekking geven.
10
Voorbeelden hiervan zijn laanvormige bosschages, braamstruwelen, ruige vegetatie, takkenhopen en stenenstapels. Het grootste gedeelte van de planlocatie bestaat uit agrariscche percelen, hierdoor zijn er weinig elementen aanwezig welke dekking kunnen bieden aan marterachtigen. Echter zijn de watergangen begroeid met ruige vegetatie, daarnaast is er in het noorden van de planlocatie een ruigte strook aanwezig met takkenhopen. Deze watergangen en ruigtestrook zijn mogelijk geschikt als (essentiële) looproute en/of foerageergebied. Indien deze onderdelen verwijderd worden dient er aanvullend onderzoek plaats te vinden naar de aan- of afwezigheid van voorgenoemde marterachtigen en de functie van de planlocatie (zie H5.3). Alhoewel de hermelijn niet binnen dat straal van 2 km voorkomt, wordt onderzoek naar deze soort volledigheidshalve meegenomen. De das leeft in gebieden die bestaan uit een combinatie van diverse habitattypen. Vaak zijn dit zowel hooggelegen als laaggelegen gronden die op korte afstand van elkaar liggen, in meestal kleinschalige akker- en weidelandschappen met voldoende bosjes, houtwallen, singels en heggen. Belangrijk voor het habitat van de das is dat er voldoende voedselaanbod is, een goed vergraafbare grond aanwezig is, voldoende dekking in de vorm van bijvoorbeeld houtwallen of heggen is en het gebied weinig wordt verstoord (BIJ12 kennisdocument Das, 2017).
De planlocatie bestaat uit meerdere akkerlanden en weilanden. De dichtstbijzijnde waarnemingen van de das zijn op circa 100 m ten westen (levend individu) en zuiden (dood exemplaar) op naastgelegen akkerland en weg waargenomen. Daarnaast zijn er verscheidende dassenburchten aanwezig in een straal van 2 km rondom de planlocatie (NDFF, 20122022). Het is niet uit te sluiten of er sprake is van verschillende dassenterritoriums in de directe omgeving van de planlocatie. Ondanks het ontbreken van sporen ten tijde van het veldbezoek kan de planlocatie deel uitmaken van essentieel leefgebied van de das. Derhalve dient er aanvullend onderzoek plaats te vinden voor het bepalen of de planlocatie tot een essentieel foerageergebied behoort (zie H5.3). Er zijn geen geschikte dassenburchtlocaties aanwezig binnen de grenzen van de planlocatie. Derhalve kan de aanwezigheid van dassenburchten op de planlocatie uitgesloten worden. Rode eekhoorns leven in loofbos, naaldbos of gemengd bos maar ook in tuinen, parken en houtwallen in de buurt van bos (Zoogdiervereniging eekhoorn, 2021). Op de planlocatie staan enkele solitaire bomen. Deze bomen staan niet in verbinding met bosgebieden. Daarnaast bieden deze bomen geen geschikte nestplaatsen en er is sprake van een zeer laag voedselaanbod.
Door afwezigheid van geschikt leefgebied, voedselbronnen en nestplaatsen op de planlocatie kan de aanwezigheid van rode eekhoorn uitgesloten worden. De planlocatie heeft tevens mogelijk een functie voor algemene soorten. Dit betreft met name egel, konijn, mol en veldmuis. Dergelijke soorten zijn dermate opportunistisch dat in de directe omgeving voldoende vergelijkbaar habitat aanwezig is waar ze zich al dan niet tijdelijk kunnen ophouden. Bovendien geldt voor dergelijke algemene soorten vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Op en rondom de planlocatie zijn geen holen, nesten of sporen aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van beschermde zoogdiersoorten die buiten de Omgevingsverordening van de provincie vallen (zie Wnb art. 3.10). Effecten op beschermde grondgebonden zoogdieren zijn uitgesloten. Vleermuizen Binnen een straal van 2 km is het voorkomen bekend van de volgende vleermuissoorten: gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, ruige dwergvleermuis en tweekleurige vleermuis (NDFF 2012-2022). Onder de Wet natuurbescherming zijn alle in Nederland voorkomende vleermuizen als Habitatrichtlijnsoorten beschermd. Laanvormige bomenrijen, oude bomen met gaten en scheuren, (oude) gebouwen met kieren en spleten en/of structuurrijke groenelementen kunnen een functioneel onderdeel zijn van een vleermuishabitat.
Ongeacht de mogelijke aanwezigheid van vleermuisverblijfplaatsen kunnen vleermuizen gebruikmaken van de planlocatie tijdens vliegbewegingen en foerageeractiviteiten. Hier dienen in het kader van de algemene zorgplicht mogelijk maatregelen genomen te worden (zie H5.4).
11
Ten tijde van het veldbezoek zijn er een aantal bomen geïnspecteerd (figuur 3.1). Deze bomen zijn geïnspecteerd op de aanwezigheid van boomholten, loshangende bastdelen, scheuren, spleten of andere openingen welke kunnen dienen als verblijfplaats. Bij deze bomen zijn er geen boomholten, loshangende bastdelen, scheuren, spleten of andere openingen waargenomen. Wegens het ontbreken van geschikte boomholtes, loshangende bastdelen, scheuren, spleten of andere openingen op de planlocatie zijn er geen geschikte verblijfplaatsen aanwezig voor boombewonende vleermuizen binnen de grenzen van de planlocatie. Echter waren de plannen verandert tussen het veldbezoek en het schrijven van dit rapport. Hierdoor behoren de bomenrijen die langs de Bergmaas en Roskam zijn gesitueerd bij de planlocatie. Deze bomenrijen zijn op een later tijdstip geïnspecteerd door medewerkers van Blom Ecologie B.V. Er zijn geen boomholtes, loshangende bastdelen, scheuren, spleten of andere openingen waargenomen bij de bomen aan de Bergmaas en Roskam. De ontwikkeling resulteert derhalve niet in het wegnemen van verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen.
Figuur 3.1 De bomenrijen langs de Bergmaas en Roskam zijn op een later tijdstip geïnspecteerd. Er zijn geen openingen en/of andere elementen waargenomen die geschikt zijn voor boombewonende vleermuizen. Er is geen bebouwing aanwezig op de planlocatie waar gebouwbewonende vleermuizen zich kunnen vestigen. De ontwikkeling resulteert derhalve niet in het wegnemen van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen. 12
Naast de mogelijkheid dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als verblijfplaats, bestaat de mogelijkheid dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als foerageergebied en/of vliegroute. De bomenrijen aan de Bergmaas en Roskam staan in verbinding met omliggend bosschages en bomenrijen (figuur 3.2). Door de realisatie van een of meerdere ontsluitingswegen dient er aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden naar (essentiële) foerageergebied en vliegroute (H5.3). Soorten als watervleermuis en baardvleermuis foerageren op specifieke locaties zoals resp. groot oppervlakte water en boslanen. Door het ontbreken van dergelijke structuren kan essentieel foerageergebied van deze soorten uitgesloten worden. Als migratieroutes gebruiken watervleermuizen kanalen, meren en ander oppervlakte water. Rosse vleermuizen vliegen veelal over boomtoppen heen en kunnen grote afstanden overbruggen. De rosse vleermuis kan dergelijke half open gebieden gebruiken als foerageergebieden, evenals franjestaart dat kan. Desalniettemin zullen alle mogelijk vleermuissoorten meegenomen worden in aanvullend onderzoek. De onderzoekstermijnen van deze speciale soorten overlappen qua vliegroute en foerageergebied met de wat algemene soorten zoals gewone dwergvleermuis en laatvlieger.
Figuur 3.2 Potentiële essentiële vliegroute en foerageergebied voor vleermuizen.
13
Amfibieën Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende amfibieënsoorten: Alpenwatersalamander, bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en poelkikker (NDFF 2012-2022). Voor de volgende soorten geldt dat deze beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming en dat er geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: Alpenwatersalamander en poelkikker. Amfibieën leven in zowel een aquatisch (m.n. lente/zomer) als een terrestrisch (m.n. herfst/winter) habitat. Beide habitatonderdelen dienen op korte afstand van elkaar te liggen. Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën aangetroffen op de planlocatie. De Alpenwatersalamander komt vooral voor in heidegebieden, agrarisch gebied op zandgrond, maar wordt ook aangetroffen in steden en dorpen. Hoogveen en rivier- en zeeklei bodems worden gemeden. De soort is weinig kritisch en wordt ook aangetroffen in wateren zonder onderwatervegetatie en veel bladinval. Ook ten aanzien van de pH-waarde is de Alpenwatersalamander niet erg kritisch, maar in zuur en voedselarm water wordt de soort niet of nauwelijks aangetroffen (Creemers & Van Delft, 2009). Het grootste deel van de watergangen bestaat uit standaard agrarische sloten met steile oevers en geen watervegetatie zodoende zijn deze sloten niet geschikt voor de Alpenwatersalamander.
Toevoeging: in 2022 is 1 waarneming gedaan van de soort. In oktober is er een individu in landfase aangetroffen. Het is aannemelijk dat dit dier op zoek was naar een overwinteringslocatie. Alhoewel voortplantingswater van de Alpenwatersalamander binnen de planlocatie niet wordt verwacht, wordt geadviseerd volledigheidshalve onderzoek te doen. Het andere deel van de sloten zijn een stuk breder en hier groeit voornamelijk riet. De plannen van de beoogde ontwikkeling zijn nog niet duidelijk, hoogstwaarschijnlijk worden de aanwezige sloten heringericht. Tevens zijn er geen vorstvrije structuren, zoals steenhopen en dood hout stapels, aanwezig op de planlocatie. De aanwezigheid van Alpenwatersalamander is uitgesloten. De poelkikker is erg kritisch ten aanzien van zijn leefgebied. De soorten komen met name voor in vennen, poelen en watergangen in heidegebieden, hoogveengebieden en in de uiterwaarden. Het water dient ondiep, voedselarm en zonbeschenen te zijn. De planlocatie bestaat uit weilanden en akkers hierdoor kan het water zeer voedselrijk zijn. Tevens bevatten de watergangen geen tot weinig wateren oevervegetatie waardoor de watergangen ongeschikt zijn voor de poelkikker. De dichtstbijzijnde waarneming van de poelkikker is circa 1,7 km ten oosten van de planlocatie in een gebied met ruige vegetatie, overwinteringsmogelijkheden en meerdere poelen en een meanderende sloot.
Daarnaast is deze afstand te groot om te overbruggen voor poelkikkers. De aanwezigheid van poelkikker kan uitgesloten worden op de planlocatie. Ondanks dat waarnemingen van soorten als heikikker, kamsalamander en rugstreeppad niet bekend zijn binnen een straal van 2 km, is een beoordeling wel meegenomen. De heikikker is een cultuurvliedende soort die nauwelijks wordt aangetroffen in te intensief gebruikt agrarisch landschap, rond infrastructuur en bebouwing. De heikikker komt voor in schraal, ruig en vochtig gebied, voornamelijk in heide, hoogveen, laagveen en half natuurlijk grasland. Voortplantingswater bestaat uit ondiep, zonbeschenen, voedselarm en relatief zuur water. Overwintering vindt plaats op vorstvrije plaatsen buiten het bereik van grondwater. Veelal vindt overwintering plaats in afgetrapte slootkanten of in bosjes. Alle onderdelen van het leefgebied dienen op korte afstand van elkaar voor te komen (Creemers & Van Delft, 2009). Op een afstand van 1,9 km van de planlocatie (waarneming uit 2023) is het voorkomen bekend. In die gebieden zijn zichtbaar enkele kleinschalige ‘vennetjes’ aanwezig, welke ideaal zijn voor de soort. De heikikker is een kritische soort ten aanzien van de waterkwaliteit. Gezien vorengenoemde is uitgesloten dat er voortplantingswater én overwinteringshabitat van de soort voorkomt binnen de planlocatie.
De kamsalamander komt voor in bosrijk gebied met houtwallen en struweel. en wordt gekenmerkt door een kleinschaligheid in de directe omgeving van het voortplantingswater. Het voortplantingswater bestaat uit diverse visvrije, stilstaande wateren waarin een goed ontwikkelde onderwatervegetatie aanwezig is. Het voortplantingswater mag niet geheel beschaduwd zijn en moet 14
permanent water bevatten. In de landfase zijn kamsalamanders aanwezig onder stenen, hout, bladafval en in gaten onder wortels. Overwinteringsplaatsen bestaan uit vochtige plaatsen (Creemers & Van Delft, 2009). Gezien de afstand van bekend waarnemingen én de kritische eisen aan voortplantingswater, is aanwezigheid hiervan binnen de planlocatie voor de kamsalamander uitgesloten. De rugstreeppad is een pionierssoort die vooral voorkomt in gebieden met vergraafbare grond, meestal gaat hier de voorkeur naar zandgronden. De soort komt vaak voor op ruig, onbeschaduwd terrein met lage tot geen vegetatie zoals duingebieden, open heideterreinen, braakliggende bouwterreinen en zandafgravingen. Het voorplantingswater is ondiep en warmt snel op. Bij voorkeur is er geen of beperkt vegetatie aanwezig en is er geen concurrentie van andere amfibieën. De rugstreeppad overwintert door zich op vorstvrije plaatsen in te graven onder elementen (BIJ12 kennisdocument Rugstreeppad, 2017; Creemers & Van Delft, 2009). Middels Street view is zichtbaar dat oppervlaktewater ten zuidoosten van de planlocatie grondig wordt beheerd waarin merendeel van de vegetatie in het late najaar of vroege voorjaar wordt weggehaald. Dergelijke ondiepe watergangen zonder al te veel vegetatie is juist potentierijk voor een koloniseren soort als rugstreeppad. Deze soort bevolkt vaak als eerste een dergelijke poel.
Gezien de veranderende omstandigheden wordt geadviseerd aanvullend onderzoek naar de rugstreeppad mee te nemen.
Figuur 3.3 Het aanwezige oppervlaktewater ten zuidoosten van de planlocatie op april 2023 (Street view). Dergelijk water kan geschikt zijn voor een soort als rugstreeppad. Het is niet uit te sluiten dat algemene soorten, zoals de bruine kikker en gewone pad voorkomen op de planlocatie. Deze dieren vallen echter onder de vrijstelling voor ruimtelijke ontwikkelingen op basis van de vastgestelde provinciale verordeningen. Negatieve effecten op beschermde amfibieën zijn derhalve uitgesloten. Reptielen Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende inheemse reptielen: levendbarende hagedis (NDFF 2012-2022). Voor alle inheemse reptielen geldt dat deze beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming en geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Levendbarende hagedissen zijn over het algemeen verbonden aan structuurrijke en weinig verstoorde biotopen als heidevelden, bosgebied en natuurlijke oevers. Gezien de planlocatie volledig uit weilanden en akkers bestaat en er geen schuilmogelijkheden aanwezig kan het voorkomen van beschermde reptielen binnen het plangebied uitgesloten. Negatieve effecten op beschermde reptielen zijn derhalve uitgesloten. Vissen Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid van beschermde vissoorten niet bekend (NDFF 20122022).
De meeste watergangen binnen de planlocatie beschikten ten tijde van het veldbezoek over een zeer lage waterstand van ongeveer 15 cm (zie bijlage 1). Voor soorten als grote modderkruiper geldt dat er binnen enkele tientallen/honderden meters alle essentiële onderdelen aanwezig zijn, om te kunnen functioneren als leefgebied. Dat betekent dat er ondiepe voortplantingswateren aanwezig dienen te zijn, evenals diepere delen (c.q. leefgebied volwassenen) en sliplagen voor overwintering en droge periodes. Gezien de hevige regenval in de periode maart – juli 2024, is het te adviseren om volledigheidshalve aanvullend onderzoek naar grote modderkruiper uit te voeren. Mogelijk zijn de watergangen inmiddels wel degelijk geschikt (geworden) voor de soort. 15
Insecten en andere ongewervelden Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende beschermde insecten of ongewervelden: teunisbloempijlstaart en vliegend hert (NDFF 2012-2022). Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid van beschermde insecten of ongewervelden niet bekend (NDFF 2011-2021). De teunisbloempijlstaart komt voor op open plekken in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. Waardplanten voor de soort zijn wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart. Gezien binnen de planlocatie geen geschikte habitatonderdelen voor de soort aanwezig zijn kan de aanwezigheid van teunisbloempijlstaart worden uitgesloten. Het vliegend hert is in Nederland en België voornamelijk te vinden in beboste gebieden, langs bosranden of op open plekken in het bos. De kever kan echter ook worden aangetroffen in sterk door de mens aangepaste landschappen zoals houtwallen, parken, boomgaarden en tuinen. Op de planlocatie of in de directe omgeving is geen humeuze grond en geen geschikte bossen aanwezig voor het vliegend hert. De aanwezige bomen in de directe omgeving van de planlocatie zijn niet geschikte voor het vliegend hert. De aanwezigheid van het vliegend hert op de planlocatie is uitgesloten.
Voor soorten als bruine eikenpage, sleedoornpage en gevlekte witsnuitlibel geldt dat deze (ver) buiten de verspreidingsgegevens ligt, op een afstand tussen 2,6 en 8,5 km. De grote vos is in 2023 op een afstand van circa 1,2 km waargenomen, in een tuin. De grote vos is een zwervende dagvlinder die gebonden is aan (hoge) houtige vegetatie in een bosrijke omgeving. Waardplanten zijn met name iep en zoete kers (Vlinderstichting grote vos, 2022). Binnen de planlocatie waren ten tijde van de quickscan geen van vorengenoemde waardplanten aanwezig. In de directe omgeving van de planlocatie is een ruim aanbod aan boomrijk gebied aanwezig welke grote vos kan gebruiken als leefgebied. Negatieve effecten op de soortgroep zijn uitgesloten. Vogels Op de planlocatie en de directe omgeving hiervan zijn tijdens het veldbezoek de volgende soorten waargenomen: buizerd, ekster, houtduif, kauw, wilde eend, zwarte kraai. Gedurende het veldbezoek zijn geen nesten en/of sporen aangetroffen van vogelsoorten met een jaarrond beschermde nestlocatie en/of leefgebied. Binnen een straal van 100 meter van de planlocatie is vastgestelde aanwezigheid van nestlocaties van jaarrond beschermde vogels niet bekend (NDFF 2012-2022). Vogels - Jaarrond beschermde nestlocaties (cat.
1 t/m 4) De huismus broedt vrijwel altijd bij bebouwing en bouwt zijn nesten onder dakpannen, onder golfplaten, kieren/gaten in de muur en in spantconstructies. Vanuit de nestlocatie en/of vanaf een uitzichtpunt moet de huismus zijn omgeving kunnen zien. Hierbij moet er in de directe omgeving continu voedsel te vinden zijn in de vorm van zaden van grassen en onkruiden en larven van insecten. Daarnaast moet er beschutting nabij de foerageerlocaties, voldoende jaarrond groene struiken of heesters, plaatsen met stof en grind voor stofbaden en water voor waterbaden aanwezig zijn (BIJ12 kennisdocument Huismus, 2017). De gierzwaluw heeft als oorspronkelijk rotsbewoner de rotsen ingeruild voor bebouwing. De soort broedt daardoor hoofdzakelijk in stedelijk gebied in donkere holtes van ventilatieschachten, spleten in muren en onder (pannen)daken (BIJ12 kennisdocument Gierzwaluw, 2017). Door het gebrek aan bebouwing kan het voorkomen van nestlocaties van huismus en gierzwaluw op de planlocatie kan derhalve uitgesloten worden. Er zijn geen grote nesten of horsten aangetroffen in de bomen op en rondom de planlocatie. De aanwezigheid van nesten van in bomen broedende soorten als buizerd, sperwer en ransuil kan uitgesloten worden. Binnen de grenzen van de planlocatie zijn er minimale uitkijkplaatsen en weinig aanbod van voedsel.
Op de planlocatie is geen sprake van essentieel leefgebied van roofvogelsoorten. De planlocatie kan sporadisch gebruikt worden voor foerageeractiviteiten van buizerd, sperwer en ransuil. Echter is er voldoende alternatief in de directe omgeving aanwezig, waardoor de planlocatie geen essentiële functie vervult.
16
Grote gele kwikstaart broedt langs stromende watergangen in dichte vegetatie langs natuurlijke oevers of onder bruggen of stuwen. Voor deze soort zijn op de planlocatie geen geschikte nestlocaties of functioneel leefgebied aanwezig. Voor soorten als kerk-, steenuil, ransuil en buizerd geldt dat er geen essentieel foerageergebied verloren zal gaan. Op zuidelijk gelegen percelen werd ten tijde van de quickscan aardappel geteeld. Alhoewel dergelijke percelen knaagdieren kunnen aantrekken, is het veelal lastig foerageren voor dergelijke soorten door de aanwezige structuren. Enkel het noordelijk gelegen gedeelte kan onderdeel uitmaken van foerageergebied van dergelijke soorten. De steenuil maakt met name gebruik van kleinschalig landschap, waarin meer afwisseling van structuren aanwezig zijn. Voor de kerkuil geldt dat er in de directe omgeving een territorium bekend is, namelijk aan de westzijde (NDFF 2019-2024). De bebouwing aan de noordzijde van de planlocatie lijkt door het gebruik van materiaal en gebrek aan openingen, niet geschikt voor kerkuil. De buizerd is een dusdanige opportunistisch dat er voldoende uitwijkmogelijkheden in de omgeving aanwezig zijn. Voor de ransuil geldt dat er waarnemingen bekend zijn op een afstand van circa 1,4 km ten zuidwesten van de planlocatie. De soort foerageert met name in open velden op woelmuizen.
De noordelijk gelegen delen van de planlocatie kan als foerageergebied gebruikt worden. Door het gebrek aan aantal waarnemingen van de soort is het aannemelijk dat de foerageerdruk niet dermate hoog is, dat het noordelijk gelegen gedeelte deel uitmaakt van essentieel foerageergebied van de soort. Gezien vorengenoemde geldt derhalve dat voor soorten als kerk-, steenuil, ransuil en buizerd geldt dat er dusdanig alternatief voorhanden is, dat er geen sprake is van essentieel foerageergebied binnen de planlocatie. De bomenrij aan de Bergmaas en de Roskam zijn op een later tijdstip geïnspecteerd door medewerkers van Blom Ecologie B.V. Er zijn geen nesten van vogels waargenomen in de bomenrij aan de Bergmaas en Roskam. Van overtreding van verbodsbepalingen ten aanzien van vogels met jaarrond beschermde nestlocaties en functioneel leefgebied is geen sprake. Vogels - Algemene broedvogels en cat. 5 De planlocatie voorziet in beperkt voedselaanbod en structuurrijke schuilgelegenheden voor algemene soorten. De struiken en bomen vormen voor algemene broedvogels zoals merel, duiven en kleine zangvogels geschikte nestlocaties. Tijdens het veldbezoek zijn er geen nesten aangetroffen. Gedurende het broedseizoen zijn de nesten en de functionele leefomgeving van voornoemde soorten beschermd.
Het broedseizoen vangt aan onder bepaalde klimatologische omstandigheden en betreft indicatief de periode 15 maart t/m 15 juli. Ten aanzien van algemene broedvogels en categorie 5 soorten kunnen de kapwerkzaamheden worden opgestart buiten het broedseizoen en/of na het ongeschikt maken van de planlocatie. Indien de beoogde werkzaamheden in het broedseizoen worden opgestart dient de locatie voorafgaand aan de werkzaamheden geïnspecteerd te worden door een ter zake deskundige.
17
3.2 Gebiedsbescherming Natura 2000 De planlocatie maakt geen deel uit van een Natura 2000-gebied. Op een afstand van circa 17,5 km ligt het Natura 2000-gebied ‘Oeffelter Meent’ (figuur 3.1).
Figuur 3.4 De planlocatie ligt op een afstand van circa 17,5 km tot het Natura 2000-gebied ‘Oeffelter Meent’ (bron: nationaal Georegister PDOK). De beoogde ruimtelijke ingreep betreft een bestemmingsplanwijziging. Ondanks dat deze buiten een Natura 2000-gebied uitgevoerd wordt, kunnen er nog steeds effecten optreden. Voor een aantal effecten (trillingen, geluid, optische verstoring etc.) geldt dat de afstand tot de omliggende Natura 2000-gebieden per definitie te groot is om te resulteren in negatieve effecten. Een toename in stikstofdepositie kan een negatief effect sorteren op stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden. Ten opzichte van de huidige situatie leidt de beoogde ruimtelijke ingreep in de gebruiksfase tot een grote toename in het aantal verkeersbewegingen. De nieuwbouw zal zonder gasaansluiting in de gebruiksfase geen stikstofuitstoot hebben. Gedurende de bouwfase kan er een beperkte en tijdelijke stikstofemissie verwacht worden ten gevolge van het gebruik van mobiele werktuigen en bijbehorende verkeersbewegingen. De Wet natuurbescherming bevat ten gevolge van de Stikstofwet per d.d. 1 juli 2021 een partiële vrijstelling voor activiteiten gedurende de bouwfase. Hiermee kunnen de gevolgen van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden door aangewezen activiteiten van de bouwsector buiten beschouwing worden gelaten (Wnb art. 2.9a).
De juridische status van deze partiële vrijstelling kan in de toekomst wijzigen. Als activiteiten van de bouwsector worden aangewezen (algemene maatregelen van bestuur stikstofreductie en natuurverbetering): a. het verrichten van een bouwactiviteit of een sloopactiviteit die het feitelijk verrichten van bouw- of sloopwerkzaamheden aan een bouwwerk betreft, met inbegrip van de daarmee samenhangende vervoersbewegingen; b. het aanleggen, veranderen of verwijderen van een werk, met inbegrip van de daarmee samenhangende vervoersbewegingen. Er is sprake van een grote afstand (17,5 km) tussen het plangebied en het dichtstbijzijnde Natura 2000gebied. Echter is er sprake van een ontwikkeling van grote omvang, waardoor negatieve effecten op kwetsbare habitattype niet vooraf uitgesloten kan worden. 18
Op voorhand wordt geadviseerd om een berekening met de AERIUS Calculator uit te voeren. Hiermee kan inzichtelijk gemaakt worden of er sprake is van een verhoging van de stikstofdepositie binnen stikstofgevoelige habitattypen of leefgebieden van Natura 2000-gebieden Provinciaal aangewezen gebieden De planlocatie maakt geen deel uit van een beschermd gebied betreffende het Natuurnetwerk Brabant of de Groenblauwe mantel. Op een afstand van circa 700 m ligt het Natuurnetwerk Brabant (figuur 3.2). Op een afstand van circa 475 m ligt de Groenblauwe mantel (figuur 3.3). Ten aanzien van het Natuurnetwerk Brabant geldt dat externe werking (o.a. geluid, licht of betreding) een toetsingskader biedt.
Figuur 3.5 De planlocatie ligt op een afstand van circa 700 m tot het Natuurnetwerk Brabant (bron: noord-brabant.tercera-ro.nl).
Figuur 3.6 De planlocatie ligt op een afstand van circa 475 m tot de Groenblauw Mantel (bron: noordbrabant.tercera-ro.nl). Ten aanzien van de Groenblauwe mantel geldt dat externe werking geen toetsingskader is. Ten aanzien van het Natuurnetwerk Brabant geldt dat er sprake is van externe werking. In de huidige situatie valt het de gehele planlocatie buiten het NNB. 19
Het NNB is gelegen op een afstand van circa 700 meter van de planlocatie. Er is sprake van een externe werking als activiteiten of ontwikkelingen aantasting geven van de ecologische waarden binnen het NNB (c.q. negatief effect vanwege geluid, licht, betreding of verspreiding van stoffen in de lucht). Gezien de afstand tussen de planlocatie en het NNB is het op voorhand uitgesloten dat de beoogde ontwikkeling leidt tot significante aantasting van de ecologische waarden binnen het NNB. Conform de huidige Omgevingsverordening zijn negatieve effecten op het NNB uitgesloten
3.3 Houtopstanden Wet natuurbescherming In de beoogde ingreep zijn geen kapwerkzaamheden voorzien aan (i) zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, met een oppervlakte van 1000 m2 of meer of (ii) een rijbeplanting met meer dan 20 bomen. Een meldingsplicht in het kader van Wnb is niet noodzakelijk. Algemene Plaatselijke Verordening Naast het landelijk en provinciaal beleid waar deze beoordeling op wordt getoetst hebben gemeenten echter vaak een eigen beleid omtrent het kappen dan wel vellen van bomen en struiken. Dit is vaak opgenomen in een Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Gemeentelijke Verordeningen mogen niet strijdig zijn met landelijk/provinciaal beleid. Het is derhalve aanbevelingswaardig om in de voorbereidende fase de bepalingen in de APV af te stemmen met de gemeente om conflicterende situaties in een later stadium te voorkomen.
20
4 Samenvatting 4.1
Soortenbescherming Er dient aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden naar de volgende soorten of soortgroepen: marterachtigen, vleermuizen, Alpenwatersalamander, rugstreeppad en grote modderkruiper. De planlocatie is mogelijk geschikt leefgebied voor soorten welke niet beschermd zijn (behoudens de algemene zorgplicht) en/of waarvoor een vrijstelling geldt. Voor broedvogels geldt dat de nesten van alle soorten beschermd zijn tijdens het broedseizoen (indicatief 15 maart – 15 juli).
Tabel 4.1
Overzicht van de Soortenbescherming.
Soortgroep
Bescherming Wnb
Planten
Soortspecifiek onderzoek
Mogelijke functie planlocatie
Nee
Grondgebonden zoogdieren Bunzing Das Hermelijn
art. 3.10
Ja
Essentieel leefgebied/foerageergebied/ looproute
art. 3.5
Ja
Essentiële vliegroute foerageergebied
art 3.10
Ja
art 3.1
Ja
Steenmarter Wezel Vleermuizen Amfibieën Alpenwatersalamander Rugstreeppad
Grote modderkruiper
essentieel
Essentieel leefgebied
Nee
Reptielen Vissen
en
art. 3.10
Ja
Insecten en andere ongewervelden
Nee
Vogels (cat. 1 t/m 4)
Nee
Vogels (Algemeen en cat. 5)
Nee
Voortplantingswater/overwinteringshabitat
21
4.2 Gebiedsbescherming De planlocatie maakt geen onderdeel uit van een Natura 2000-gebied of provinciaal aangewezen beschermde gebieden. Gelet op de aard van de werkzaamheden, de afstand tot de gebieden en de beoogde situatie is van externe werking op omliggende Natura 2000-gebieden geen sprake. Een Voortoets en/of ‘nee, tenzij’-toets is niet noodzakelijk. Gelet op de grootte van de werkzaamheden dienen de effecten van stikstofemissie inzichtelijk gemaakt te worden. Dit kan middels de AERIUS Calculator.
Tabel 4.2 Overzicht van beschermde gebieden in het kader van gebiedsbescherming. Gebiedsbescherming
Afstand
Effecten
Nader onderzoek
Natura 2000
17, 5km
Stikstof
AERIUS
Natuurnetwerk Brabant
700 m
Geen
N.v.t.
Groenblauwe mantel
475 m
Geen
N.v.t.
4.3 Houtopstanden Op de planlocatie zijn geen houtopstanden aanwezig waarvoor bij kap een meldingsplicht geldt in het kader van de Wet natuurbescherming.
22
5 Conclusie 5.1
Conclusie Het indien nodig de kap van enkele bomen en aanpassing van de huidige watergangen ter realisatie van bestemmingsplanwijziging en de realisatie van een woonwijk tussen de Bergmaas en Kerkstraat is uitvoerbaar zoals bepaald in de Wro (art. 3.1.6 Bro).
5.2 Uitvoerbaarheid De beoogde ruimtelijke ingreep leidt niet tot overtreding van verbodsbepalingen omtrent houtopstanden in het kader van de Wet natuurbescherming. Er dienen enkele algemene maatregelen worden getroffen ten aanzien van de algemene zorgplicht, foeragerende vleermuizen en algemene broedvogels. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient met aanvullend onderzoek te worden vastgesteld of de planlocatie en de te kappen bomen een relevante functie hebben voor marterachtigen, Alpenwatersalamander, rugstreeppad, grote modderkruiper en vleermuizen (soortenbescherming). Indien er sprake is van overtreding van verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming kan bevoegd gezag onder voorwaarden een ontheffing verlenen. De voorwaarden betreffen: er is geen andere bevredigende oplossing, er is sprake van een wettelijk belang (vleermuizen en rugstreeppad: er is sprake van een reden van sociale of economische aard, overige soorten: realisatie van ruimtelijke ontwikkeling) en er wordt geen afbreuk gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort (een robuust en ruim maatregelenpakket van tijdelijke en permanente voorzieningen wordt hiertoe voorgesteld en uitgevoerd).
Wegens het voorgaande onderzoek is er geen reden om aan te nemen dat eventueel benodigde ontheffingen, mits de juiste maatregelen worden getroffen, er sprake is van een gedegen alternatievenafweging en een wettelijk belang kan worden aangevoerd, niet verkregen zouden kunnen worden. Om negatieve effecten omtrent gebiedsbescherming uit te sluiten, dient vooraf een berekening door middel van de AERIUS Calculator uitgevoerd te worden. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de (mogelijke) aanwezigheid van zoogdieren en algemene broedvogels (in het kader van Algemene Zorgplicht). Voor deze soorten dienen maatregelen te worden getroffen om effecten te voorkomen.
23
5.3 Vervolgstappen •
Voor de beoogde ruimtelijke ingreep dient aanvullend onderzoek naar essentiële vliegroute/foerageergebied van vleermuizen uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar essentiële vliegroute/foerageergebied van vleermuizen wordt uitgevoerd middels minimaal twee gerichte veldbezoeken in de periode 15 april t/m 30 september, conform het meest actuele Vleermuisprotocol (NGB).
•
Er dient aanvullend onderzoek naar marterachtigen uitgevoerd te worden om vast te stellen of het plangebied deel uitmaakt van het essentieel foerageergebied en/of looproute. Ten aanzien van de bunzing en steenmarter wordt het gebruik van cameravallen geadviseerd. Voor kleinere marterachtigen zoals de wezel wordt geadviseerd om een cameraval te plaatsen in een marterbox. Ten tijde van de actieve periode, respectievelijk maart – augustus, dienen de cameravallen minsten zes weken in het gebied te worden geplaatst. Buiten de actieve periode dienen de cameravallen minsten twaalf weken geplaatst te worden.
•
Voor de soorten Alpenwatersalamander, rugstreeppad en grote modderkruiper kan onderzoek uitgezet worden middels eDNA in de actieve periode van de soort. Indien een positief resultaat uit het eDNA blijkt, dient er vervolgens protocollair onderzoek uitgevoerd te worden, om de aantallen van de soorten vast te stellen. Dit is benodigd voor het uiteindelijk aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit.
•
Er dient aanvullend onderzoek naar dassen uitgevoerd te worden om vast te stellen of het plangebied deel uitmaakt van het essentieel foerageergebied. Ten aanzien van de das wordt het onderzoek uitgevoerd door middel van camera- en sporenonderzoek. Voor de exacte invulling van de onderzoeksmethode is maatwerk benodigd.
•
Voor de bouw van een woonwijk dient rekenkundig inzichtelijk te worden gemaakt of er sprake is van een verhoging van stikstofdepositie binnen stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden van Natura 2000-gebieden. Dit kan middels de AERIUS calculator.
24
5.4 Te treffen maatregelen • Tijdens de werkzaamheden moet voorzichtig worden gehandeld met alle voorkomende flora en fauna (Algemene zorgplicht). • Wanneer ondanks zorgvuldig handelen, onderzoek en advies schade lijkt te ontstaan voor beschermde flora en fauna, dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige. • Eventueel aanwezige vegetatie of bodemmateriaal (takken, stronken) voorafgaand aan de werkzaamheden gefaseerd verwijderen. Dit om grondgebonden dieren de kans te bieden zelfstandig de planlocatie te verlaten. • Er wordt gelegenheid gegeven aan dieren, die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, te vluchten of zich te verplaatsen naar een schuilplaats buiten het bereik van de werkzaamheden. • Groenstructuren en bebouwing op en rondom de planlocatie bij voorkeur niet verlichten tijdens de werkzaamheden en in de nieuwe situatie in de periode april-oktober (hier worden grote werklichten onder verstaan of lichten die direct op groenstructuren of bebouwing wordt beschenen). Daarnaast de werkzaamheden tussen zonsopgang en zonsondergang laten uitvoeren (buiten schemerperiodes). Mocht verlichting noodzakelijk zijn hierbij een vleermuisvriendelijke verlichtingswijze toepassen (amberkleurig licht, lichtbundel nederwaarts richten, toepassen geconvergeerde lichtbundel).
• De kapwerkzaamheden opstarten of uitvoeren buiten het broedseizoen van vogels (indicatief medio maart t/m medio juli). Als dit niet mogelijk is dienen de potentiële nestlocaties van algemene broedvogels ruim voorafgaand aan het broedseizoen ongeschikt of ontoegankelijk gemaakt te worden. E.e.a. op aanwijzing van deskundige. Als werkzaamheden in het broedseizoen worden uitgevoerd die mogelijk resulteren in het wegnemen of verstoren van broedgevallen dient voor aanvang door een ter zake deskundig gecontroleerd te worden of er broedvogels aanwezig zijn.
25
Bronvermelding Bouwens, S, 2017. Handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming. Zoogdiervereniging in opdracht van de provincie Noord-Brabant. Broekhuizen, S., K. Spoelstra, J.B.M. Thissen, K.J. Canters & J.C. Buys (redactie) 2016. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. – Natuur van Nederland 12. Naturalis Biodiversity Center & EIS Kenniscentrum Insecten en andere ongewervelden, Leiden. Creemers, R.C.M & J.J.C.W. van Delft (RAVON) (redactie), 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland. -Nederlandse fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, European Invertebrate Survey - Nederland, Leiden. Geraadpleegde documenten (BIJ12, 2017) Kennisdocument Bever (Castor fiber) Kennisdocument Das (Meles meles) Kennisdocument Levendbarende hagedis (Zootoca vivipara) Kennisdocument Poelkikker (Pelophylax lessonae) Geraadpleegde websites www.arcgis.com www.bij12.nl www.kaartbank.brabant.nl www.nationaalgeoregister.nl www.ndff.nl www.noord-brabant.maps.arcgis.com www.noord-brabant.tercera-ro.nl www.ravon.nl www.ruimtelijkeplannen.nl www.vleermuisprotocol.nl www.vlinderstichting.nl www.wilde-planten.nl www.zoogdiervereniging.nl
Bijlage 1
Fotografische impressie
26
Bijlage 1
Fotografische impressie
Figuur 1
De planlocatie is gelegen aan de Bergmaas en Kerkstraat te Zeeland en bestaat uit agrarische percelen met meerdere watergangen. De beoogde ruimtelijke ingreep betreft de realisatie van een nieuwbouw wijk.
Figuur 2
Een van de watergangen die heringericht wordt en een van de bomen die indien nodig gekapt zal worden.
27
Figuur 3
Een groenstructuur dat bestaat uit oud hout, wilgen bomen en ruige vegetatie.
Figuur 4
Aan de zuidzijde van de planlocatie is een wateroppervlakte gesitueerd.
28
Koeweistraat 2 4181 CD Waardenburg 0418 820 288
blomecologie.nl 29