Bijlage - Programmabegroting 2026 (pdf)
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..................................................................................................................................................... 4 Algemeen .............................................................................................................................................................. 6 Inleiding/aanbieding programmabegroting 2026 ........................................................................................... 6 Bestuurlijke hoofdlijn ........................................................................................................................................ 6 Financieel perspectief op hoofdlijn .................................................................................................................. 8 Samenvatting Programmabegroting ................................................................................................................ 8 Leeswijzer ........................................................................................................................................................... 15 Programma 1 Veiligheid ....................................................................................................................................
16 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding .................................................................................................... 16 1.2 Openbare orde en veiligheid .................................................................................................................... 17 Programma 2 Verkeer en vervoer ..................................................................................................................... 24 2.1 Verkeer en vervoer .................................................................................................................................... 24 2.2 Parkeren .................................................................................................................................................... 27 Programma 3 Economie en toerisme ................................................................................................................ 30 3.1 Economische ontwikkeling ....................................................................................................................... 30 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur ................................................................................................................... 35 3.3 Economische promotie .............................................................................................................................
37 Programma 4 Onderwijs .................................................................................................................................... 41 4.1 Onderwijs algemeen ................................................................................................................................. 41 4.2 Onderwijshuisvesting ................................................................................................................................ 44 Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur ............................................................................................. 47 5.1 Sportbeleid en- activering ....................................................................................................................... 47 5.2 Sportaccommodaties ................................................................................................................................ 49 5.3 Cultuur ....................................................................................................................................................... 50 5.4 Media ........................................................................................................................................................
53 5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie ................................................................................................ 53 Programma 6 Sociaal Domein ........................................................................................................................... 59 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie ......................................................................................................... 59 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen ....................................................................................................... 63 6.3 Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening) ..................................... 64 6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie ................................................................................................ 67 6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO ................................................................................................................. 69 6.6 Maatwerkdienstverlening WMO ............................................................................................................... 70 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp .......................................................................................................
72 Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid .............................................................................. 78 7.1 Volksgezondheid ....................................................................................................................................... 79 7.2 Riolering .................................................................................................................................................... 80 7.3 Afval .......................................................................................................................................................... 82 7.4 Milieubeheer ............................................................................................................................................. 83 7.5 Begraafplaatsen en crematoria ............................................................................................................... 88 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .......................................... 91 8.1 Ruimtelijke ordening ................................................................................................................................. 91 8.2 Grondexploitatie (woningbouw) ..............................................................................................................
93 8.3 Wonen en bouwen .................................................................................................................................... 93 Programma 9 Bestuur en dienstverlening ....................................................................................................... 101 9.1 Bestuur en dienstverlening ..................................................................................................................... 101 9.2 Telefonie, receptie en burgerzaken ........................................................................................................ 106 Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten................................................................................................. 110 10.1 Overhead ............................................................................................................................................... 110 10.2 Treasury ................................................................................................................................................ 113 10.3 Belastinginkomsten .............................................................................................................................. 115 10.4 Gemeentefonds ..................................................................................................................................... 116 4
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien ....................................... 120 Paragrafen ........................................................................................................................................................ 123 Paragraaf Wet Open Overheid ..................................................................................................................... 123 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 123 Paragraaf verbonden partijen ...................................................................................................................... 128 Paragraaf financiering .................................................................................................................................. 189 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 195 Paragraaf lokale heffingen ........................................................................................................................... 199 Paragraaf grondbeleid .................................................................................................................................
212 Paragraaf bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 216 Financiële begroting ......................................................................................................................................... 220 Gevolgen programmabegroting 2026 voor de financiële positie ............................................................... 220 Uiteenzetting van de financiële positie ....................................................................................................... 223 Het overzicht van baten en lasten ............................................................................................................... 226 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................................................................................. 229 Bijlagen ............................................................................................................................................................. 234 Financieel economische uitgangspunten ..................................................................................................... 234 Baten en lasten per taakveld ....................................................................................................................... 239 Reserves incl.
beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ............................... 247 Voorzieningen................................................................................................................................................ 254 Onderhanden werken (inclusief MIP) en nieuwe investeringen 2026 ......................................................... 258 Geldleningen ................................................................................................................................................. 274 BBV beleidsindicatoren ................................................................................................................................. 275
5
Algemeen Inleiding/aanbieding programmabegroting 2026 Hierbij presenteren wij de programmabegroting 2026-2029. Het is een bijzondere begroting, aangezien de uitvoering grotendeels valt in de nieuwe bestuursperiode. Dankzij ons solide financieel beleid van de afgelopen jaren, is Maashorst drie jaar na oprichting een gezonde gemeente. Dat is een fijne uitgangspositie in tijden waarin door een veelheid aan redenen de financiële situatie van gemeenten onzeker is. Met deze programmabegroting kunnen we het voorzieningenniveau in onze gemeente op peil houden én het ‘huishoudboekje‘ netjes overdragen. Onze opdracht voor de komende periode is afronding van de uitvoering van ons Bestuursakkoord 2022-2026 'Samen bouwen we Maashorst'. Na de verkiezingen in maart van 2026 kan op basis van een nieuw coalitieprogramma vastgesteld door de nieuwe raad het college uitvoering geven aan de ambities in dit coalitieprogramma. Een structureel sluitende begroting in 2029 maakt dat mogelijk.
Bestuurlijke hoofdlijn Voor u ligt de Programmabegroting 2026 van de gemeente Maashorst: de begroting voor het laatste jaar van de eerste bestuursperiode van onze gemeente. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 dragen we het stokje immers over aan een nieuw bestuur. In deze begroting hebben we de speerpunten uit de Kadernota 2026 uitgewerkt en geven we een actueel beeld van de financiën. Nog steeds op koers Terugkijkend op deze eerste bestuursperiode van onze relatief jonge gemeente, mogen we trots zijn op de stappen die zijn gezet. Stappen die bijdragen aan een hoog voorzieningenniveau in onze gemeente en die ervoor zorgen dat Maashorst die fijne en groene gemeente is waar je graag woont, werkt en verblijft. Dat is vooral gelukt dankzij de fijne samenwerking met de gemeenteraad, onze partners in het maatschappelijke veld, een actief en betrokken MKB, onze inwoners en dankzij een hardwerkende ambtelijke organisatie. Met deze Programmabegroting 2026 vervolgen we die koers. We gaan ruim 26 miljoen investeren en richten ons op afronding van bestaande afspraken en overdracht van een stabiele financiële situatie aan het volgende bestuur.
Financieel gezond in tijden van ravijnen Dankzij een solide financieel beleid in de afgelopen jaren en niet aflatende inspanningen van de VNG, is het voorspelde, spreekwoordelijke ravijn voor onze gemeente minder diep dan gevreesd, zeker in vergelijking met enkele van onze collega-gemeenten. We hebben dit eerder al toegelicht in de raadsinformatiebrief over de meicirculaire van 24 juni 2025. Op moment van schrijven van deze Programmabegroting 2026 is nog niet duidelijk hoe de samenstelling van een volgend Kabinet zal zijn, na de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025. We weten dus nog niet hoe een nieuw Kabinet aankijkt tegen de financiering voor gemeenten. Toch proberen we in deze begroting zo goed mogelijk te anticiperen op actualiteiten en ontwikkelingen. We willen ons spreekwoordelijke huishoudboekje tenslotte zo goed mogelijk overdragen aan het nieuwe bestuur. Keuzes In tijden van financiële krapte moet je als gemeente keuzes maken. Daarom zijn we op zoek gegaan naar mogelijkheden om nóg efficiënter te begroten. Zo hebben we via de zogenaamde watervalmethode in kaart gebracht wat nu al wél kan worden uitgevoerd of gepland, en wat nog moet wachten omdat er nu (op korte termijn) onvoldoende budget voor is.
Ook houden we ons nog steeds strikt aan het uitgangspunt ‘nieuw voor oud’: we investeren alleen in nieuwe projecten als die in de plaats komen voor al bestaande of geplande projecten. Er is eenvoudigweg geen financiële ruimte voor nieuwe plannen. Tenslotte spreken we onze algemene reserves aan om de ravijnjaren te overbruggen. Daarmee slagen we erin om een sluitende meerjarenbegroting voor te leggen, met een voorzichtige, positieve vooruitblik naar het jaar 2029: met een
6
saldo van € 2,1 miljoen. Dat is op zich een fijn vooruitzicht, vooral ook richting het nieuwe bestuur. Naast deze maatregelen op financieel vlak, hebben we te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Dat botst af en toe flink met onze ambities. We blijven ambitieus, maar hebben nu eenmaal te maken met beperkte capaciteit, waardoor we genoodzaakt zullen blijven om scherpe keuzes te maken. Toch al oppakken Door nieuwe inzichten en de extra financiële middelen zoals aangekondigd in de Meicirculaire, is er nu toch ruimte (500.000 euro) om zaken op te pakken die eerder, in de kadernota 2026, nog ‘on hold’ waren gezet. Daarom stelt het college voor om toch te investeren in voortzetting van het project Vitale vakantieparken, om onwenselijke en onveilige situaties op enkele vakantieparken goed aan te kunnen pakken. Daarnaast is het voorstel te investeren in een snellere en bredere uitrol van het beleidskader ‘Sterke sociale basis’, met name door uitbreiding en versterking van het preventieteam Maashorst en voor het faciliteren van inwonersinitiatieven gericht op samenredzaamheid. Verder willen we de vrijgekomen financiële ruimte besteden aan de aanpak van het Sport- en wandelpark in Uden, verhoging van het Maashorstfonds, uitbreiding van de aanpak van kwetsbare wijken en verbouwing van ontmoetingscentrum Phoenix in Schaijk.
Deze investeringen staan (nog) niet in dit begrotingsdocument, maar leggen we de raad voor in de vorm van een begrotingswijziging. Grootste investeringen Nieuw in deze Programmabegroting 2026 zijn de investeringen in renovaties van de wijk de Bogerd en de begraafplaats in Uden, het Brouwerspad en de Vlasroot in Zeeland en de Zeelandsedreef/Schaijkseweg tussen Zeeland en Schaijk. Ook zijn voor dit jaar nieuwe investeringen opgenomen voor vervanging van lantaarnpalen, recreatieve voorzieningen en bomen en beplanting. En naast de al in de Kadernota 2026 opgenomen extra middelen, bijvoorbeeld voor vergroening en jeugdhulp, bevat deze Programmabegroting ruim 37 miljoen aan lopende investeringen (die al eerder beschikbaar zijn gesteld en nog niet zijn afgerond), onder meer voor de omklap van de N605 in Volkel en herinrichtingen van de wijk Hoevenseveld in Uden (fase 3), de Violierstraat in Uden en de Schutsboomstraat in Schaijk Vooruit kijken Elke slimme organisatie kijkt ook vooruit. Daarom ontwikkelden we onlangs samen met inwoners en de gemeenteraad een toekomstvisie Maashorst 2050 (hoe ziet Maashorst eruit in 2050?), aansluitend op de ambities die we bij de start van onze gemeente hadden geformuleerd. Zo’n visie draagt bij aan een scherpe focus op de toekomst en kan ook helpen om een volgende bestuursperiode nog meer positie te pakken in de regio en onze potentie waar te maken.
We zien het document als een mooi kompas voor de toekomst: richtinggevend, en vooral ter inspiratie. Overdracht aan nieuw bestuur Naast die inhoudelijk input in de vorm van een toekomstvisie, willen we deze bestuursperiode ook netjes overdragen aan een nieuw bestuur, met voldoende ruimte om wederom met een ambitieus programma voor Maashorst aan de slag te gaan. Zoals in de Kadernota aangekondigd, reserveren we daarom bewust voldoende bestedingsruimte voor het nieuwe bestuur dat aantreedt na de komende gemeenteraadsverkiezingen in maart ‘26, zodat ook zij hun eigen keuzes kunnen maken. Tot die tijd blijven wij al onze energie steken in het afronden van de ambities uit het huidige bestuursakkoord en blijven we samen bouwen aan een gemeente waar we oog hebben voor elkaar, waar ruimte is om te ondernemen en te experimenten en waar we samen oplossingen zoeken voor uitdagingen van de toekomst. Kortom, met deze Programmabegroting voor 2026 zetten we weer mooie stappen op weg naar de gemeente die we willen zijn.
7
Financieel perspectief op hoofdlijn In navolging van de begrotingscyclus 2025 heeft de gemeenteraad ook dit jaar zijn beschouwingen gegeven bij de behandeling van de Kadernota. Bij die behandeling heeft de raad ook de raadsinformatiebrief betrokken naar aanleiding van de positieve uitkomst van de meicirculaire. Het uitgangspunt van een structureel sluitende begroting in het jaar 2029 is ongewijzigd gebleven. De raad onderschrijft het standpunt dat enige terughoudendheid over het positieve beeld van de meicirculaire verstandig is. Het Kabinet dat verantwoordelijk is voor de afspraken in die meicirculaire is inmiddels gevallen. Met gerichte stelposten en reserveringen blijven we financieel in control, ook bij economische of beleidsmatige tegenwind. Structurele compensatie voor het sociaal domein- zoals jeugdzorg en Wmoblijft vooralsnog uit, terwijl we wel verwachten dat kostenstijgingen zich de komende jaren zullen doorzetten. Maashorst heeft de afgelopen jaren een gedegen financieel beleid gevoerd. Dit in navolging van de voormalige gemeenten Uden en Landerd. Dit beleid heeft geleid tot een prima voorzieningenniveau, zowel op sociaal gebied als op het gebied van groen, wegen, sport, cultuur en zo verder. Daarnaast is er voldoende weerstandscapaciteit opgebouwd, die we in krapte kunnen aanspreken.
In de Kadernota 2026 is een verhoging van parkeer- en toeristenbelasting doorgevoerd. De tarieven zijn sinds 2012 niet meer geïndexeerd terwijl de uitgaven van voorzieningen wel ieder jaar oplopen. Deze verhoging zorgt ook voor een betere verhouding van belastingdruk van onze inwoners. De beleidsmatige uitwerking zal in samenspraak met betrokken sectoren plaatsvinden. Met deze begroting houden we vast aan het ingezette beleid; een realistische financieel kader dat ruimte biedt voor gerichte investeringen én tegelijkertijd robuust genoeg is om toekomstige schommelingen en mogelijke risico's op te vangen. Zo combineren we ambitie en verkleinen we het risico dat op termijn alsnog ingrijpende bezuinigingen nodig zijn.
Samenvatting Programmabegroting Zoals inmiddels gebruikelijk nemen we in ieder P&C-product een samenvatting op. De onderwerpen van de samenvatting zijn: 1.
Bestuurlijke hoofdlijn
2.
Financieel beeld
3.
(Financiële) hoofdpunten nieuw beleid
4.
Risico’s
5.
Ontwikkeling lastendruk inwoners/bedrijven
6.
Participatie inwoners/bedrijven
7.
Korte toelichting op de drie pijlers van ons financieel beleid: - Structureel beeld/sluitende begroting - Financiering - Risico's
Hieronder zijn deze onderwerpen per punt toegelicht. 1. Bestuurlijke hoofdpunten 2026 Kort samengevat (uit de bestuurlijke hoofdlijn) zijn dit op basis van programmavolgorde de meest belangrijke punten voor 2026: 1.
Financiële kaders: De ingezette lijn van afgelopen jaar zetten we ook in 2026 door. 'Nieuw voor oud' is een harde afspraak voor raad, college en organisatie. De begroting staat in het teken van 8
het afronden van het huidige coalitieakkoord. Met deze begroting dragen we een realistische en behoedzame begroting over aan het nieuwe bestuur. De begroting sluit met een structureel sluitend beeld met ingang van 2029. 2.
Bestuurlijke overdracht en bestedingsruimte voor het nieuwe bestuur: Ons huishoudboekje is prima 'op orde'. Er is voldoende ruimte voor het nieuwe bestuur om wederom met een ambitieus programma voor Maashorst aan de slag te gaan.
3.
Blik op de toekomst: Inmiddels is dit wensbeeld vertaald naar een toekomstvisie Maashorst 2050, die kan helpen om een volgende bestuursperiode nog meer positie te pakken in de regio en onze potentie waar te maken. We zien het document als een mooi Kompas voor de toekomst; richtinggevend, en vooral ter inspiratie.
2. Financieel beeld 2026 In de Kadernota 2026 is een bestedings- en dekkingsplan 2025-2029 opgenomen, inclusief autonome ontwikkelingen en alle overige zaken met financiële gevolgen die op dat moment bekend waren. De raad heeft in grote meerderheid ingestemd met de Kadernota 2026. Ter voorbereiding op deze programmabegroting is de financiële stand van de Kadernota 2026 dan ook ons startpunt geweest. In het financiële beeld 2026-2029 in deze Programmabegroting zijn de financiële gevolgen van de Meicirculaire 2025 verwerkt en verder zijn er nog enkele nieuwe ontwikkelingen toegevoegd die zich voordeden na publicatie van de Kadernota 2026. Dit alles resulteert in het uiteindelijke financiële beeld van Programmabegroting 2026-2029. Hieronder twee tabellen. Als eerste het structurele financiële beeld van de begroting 2026 en daaronder het incidentele beeld, wat overigens 0 is. Op het structurele financiële beeld worden wij beoordeeld door de toezichthouder, de Provincie Noord-Brabant. Programmabegroting 2026 sluit met een structureel overschot in 2029 van € 2.115.814. We laten hiermee zien dat ons meerjarenbeeld op termijn structureel sluitend is. Hiermee voldoen we aan de door de Provincie gestelde eisen. Die eisen zijn: een structureel sluitende begroting in het komend jaar (2026) of in ieder geval aannemelijk dat de begroting structureel sluitend is in het laatste jaar.
Hiermee is repressief toezicht gewaarborgd. Voor een volledig beeld van de totstandkoming van de begrotingssaldi verwijzen we naar de Financiële Begroting, onderdeel 'Uiteenzetting van de financiële positie' of naar punt 3 van deze samenvatting.
Structureel financieel beeld (+ = positief en - = negatief) Structurele begrotingssaldi 2026-2029
2026
2027
2028
2029
-2.068.460
717.852
-388.374
2.115.814
Incidenteel financieel beeld (+ = positief en - = negatief) Incidentele begrotingssaldi 2026-2029
2026
2027
2028
2029
0
0
0
0
3. (Financiële) Hoofdpunten nieuw beleid 2026 Onderstaand een verdere uitwerking van hoe we tot de nu voorliggende programmabegroting 2026 zijn gekomen. Ons vertrekpunt is het financieel beeld zoals opgenomen in de Kadernota 2026. Daarna een uiteenzetting van de gevolgen van de Meicirculaire 2025, die een behoorlijke impact heeft op ons financieel beeld. Tenslotte gaan we kort in op nieuwe ontwikkelingen en overige voorstellen die eveneens van invloed zijn op het saldo van de programma. Dit alles leidt samen tot het nu voorliggend meerjarenperspectief.
9
Structureel financieel beeld (+ = positief en - = negatief) 2026
2027
2028
2029
1. Meerjarenbeeld na Kadernota 2026-2029
-8.492.537
-5.045.168
-3.755.078
-2.010.186
2. Totale gevolgen Meicirculaire 2025
6.799.000
6.586.000
3.844.000
4.522.000
3. Nieuwe autonome ontwikkelingen en overige voorstellen
-374.923
-822.980
-477.296
-396.000
-2.068.460
717.852
-388.374
2.115.814
Structureel saldo Programmabegroting 2026
Incidenteel financieel beeld (+ = positief en - = negatief) 2026
2027
2028
2029
1. Meerjarenbeeld na Kadernota 2026-2029
0
0
0
0
2. Totale gevolgen Meicirculaire 2025
0
0
0
0
3. Nieuwe autonome ontwikkelingen en overige voorstellen
0
0
0
0
Incidenteel saldo Programmabegroting 2026
0
0
0
0
Begin juli 2025 heeft de raad de kadernota 2026 vastgesteld. De kadernota met zijn opgenomen financieel beeld kunnen we zien als het startdocument voor deze programmabegroting. We starten dan ook met de saldi zoals gepresenteerd in de kadernota.
Structureel financieel beeld (+ = positief en - = negatief) 1. Meerjarenbeeld na Kadernota 2026-2029
2026
2027
2028
2029
-8.492.537
-5.045.168
-3.755.078
-2.010.186
Op 13 juni 2025 heeft het Rijk de herziene meicirculaire gepubliceerd. Hierin staan de meest recente cijfers over de algemene uitkering aan gemeenten. Voor Maashorst, net als voor veel andere gemeenten, is er sprake van een aanzienlijke meevaller. Wij hebben de raad hierover geïnformeerd op 24 juni 2025. Op die manier kon de raad deze ontwikkeling betrekken bij het overleg over de kadernota 2026. Onderstaand een uiteenzetting van de financiële gevolgen van de Meicirculaire 2025.
10
Meicirculaire 2025 (bedragen x € 1.000: + = positief en - = negatief) Saldo 2026-2029
2026
2027
2028
2029
128.933
129.559
130.650
132.208
Uitkeringsfactor (acress/maatstaven)
8.119
9.158
9.505
10.398
Taakmutaties (demping terugval/tekorten enz.)
5.924
4.858
1.197
1.296
Stand Decembercirculaire 2024
Decentralisatie en integratieuitkeringen Overige mutaties/stelposten (woz, inflatie, jeugd en btw-compensatiefonds Mutaties Meicirculaire 2025 Bruto effect (eindstand Meicirculaire) Netto budgettair effect (mutaties Meicirculaire)
743
694
688
697
-5.261
-5.026
-5.056
-5.050
9.525
9.684
6.334
7.341
138.458
139.243
136.984
139.549
2026
2027
2028
2029
Bruto effect
9.525
9.684
6.334
7.341
Correctie loon- en prijsontwikkeling (LPO)
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
-949
-1.404
Correctie hoeveelheidsverschillen
-1.764
-2.086
Invoeren sturen op trajectduur jeugdzorg
763
764
Stelpost sturen op trajectduur jeugdzorg
199
200
Oormerken decentralisatie en integratieuitkeringen
-777
-694
-688
-697
Totaal correcties
-2.726
-3.098
-2.490
-2.819
2. Totale gevolgen Meicirculaire 2025
6.799
6.586
3.844
4.522
Na de behandeling van de kadernota 2026 hebben zich nog een aantal autonome ontwikkelingen voorgedaan en zijn er een aantal voorstellen die eveneens nu meegenomen worden in het bestedings- en dekkingsplan van programmabegroting 2026; Implementatie SIEM/SOC (digitale weerbaarheid). SIEM (Security Information and Event Management) is een technologie die continu gegevens verzamelt uit de ICT-omgeving van de gemeente om verdachte of afwijkende activiteiten op te sporen, zoals ongebruikelijke netwerkactiviteiten. SOC (Security Operations Center) is het team dat deze signalen bewaakt. Zij monitoren dag en nacht de digitale veiligheid van de organisatie en grijpen in bij dreigingen zoals malware, datadiefstal of hackpogingen. Samen zorgen SIEM en SOC ervoor dat digitale aanvallen snel worden ontdekt en aangepakt, zodat vertrouwelijke gegevens van inwoners en de gemeente beschermd blijven. In stand houden de Meent Als onderdeel van het project 'structureel sluitend maken meerjarenbegroting 2026-2029' is eerder ingebracht om het gebouw aan de Vaaldriessenstraat 3, nader te noemen 'de Meent' niet meer in stand te houden. Hiermee zouden de noodzakelijke onderhoudskosten kunnen vervallen. Bij nader inzien lijkt ons dit toch geen juiste beslissing. De afgelopen jaren heeft dit gebouw gefunctioneerd als roulatiegebouw voor Onderwijshuisvesting.
Door het gebouw op het huidige onderhoudsniveau te houden kan het deze belangrijke functie behouden. Ook in het licht van ons Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 waarin we als doel hebben toekomstbestendige huisvesting Gevolgen instemming met begroting 2026 Gemeenschappelijke Regelingen Maashorst participeert in diverse gemeenschappelijke regelingen. Ons standpunt is dat beleidsveranderingen zoals opgenomen in de begrotingen van de GR's geen autonome ontwikkelingen zijn maar betrokken dienen te worden bij de integrale afweging rond de programmabegroting. De diverse begrotingen zijn inmiddels besproken in de raad en de financiële gevolgen nemen we nu mee in deze programmabegroting. Doorbelasting kostenplaatsen Kadernota 2026
11
Na instemming met de Kadernota 2026 kunnen we de exacte financiële gevolgen ook doorbereken van de zogenoemde kostenplaatsen. Dit levert een positief resultaat op. Treasury Treasury zijn alle activiteiten die betrekking hebben op het sturen en beheersen van de geldstromen. We berekenen hier de financiële gevolgen van de investeringsbehoefte die voortvloeit uit deze programmabegroting 2026. Subsidiëring Halt voor preventie op jeugdcriminaliteit Bij de programmabegroting 2024 is de wens ingediend om structureel meerjarig een relatie met Halt aan te gaan. Destijds heeft het college besloten dit als een pilot voor 2 jaar aan te gaan waarna een evaluatie uitgevoerd zou moeten worden. Hiermee is de verwachting gewekt, dat na positieve evaluatie de pilot voortgezet zou worden. Er zijn meerdere positieve evaluaties geweest en de wens is dan ook om de pilot nu structureel vorm te geven. In het bestuursakkoord van de gemeente Maashorst is ‘jonge aanwas’ als prioriteit benoemd. De inzet van Halt sluit hier direct op aan door bij te dragen aan een stevige basisaanpak voor jongeren, waarin preventie, vroegsignalering en repressie samenkomen.
Nieuwe autonome ontwikkelingen en overige voorstellen (+ = positief en - = negatief) Implementatie SIEM/SOC (digitale weerbaarheid)
2026
2027
2028
2029
-80.000
-80.000
-80.000
-80.000
In stand houden de Meent
-55.000
-55.000
-55.000
-55.000
Gevolgen instemming met begroting 2026 Gemeenschappelijke Regelingen
-133.000
-133.000
-133.000
-133.000
Doorbelasting kostenplaatsen Kadernota 2026 Treasury
8.077
21.020
15.704
26.000
-76.000
-537.000
-186.000
-115.000
Subsidiering Halt voor preventie op jeugdcriminaliteit
-39.000
-39.000
-39.000
-39.000
3. Nieuwe autonome ontwikkelingen en overige voorstellen
-374.923
-822.980
-477.296
-396.000
4. Risico's 2026
Risicobedrag begroting 2026
Financieel effect begroting 2026
1. Grondexploitatie
€ 7.410.000
€ 4.786.000
2. Onderwijshuisvesting
€ 2.160.000
€ 2.160.000
3. Sociaal Domein Gespecialiseerde jeugdhulp
€ 20.271.805
€ 2.027.181
4. Sociaal Domein | Wmo Maatwerkvoorzieningen
€ 18.407.508
€ 1.841.000
5. Stikstofproblematiek
€ 6.000.000
€ 1.800.000
6. Niet gedekte claims, aansprakelijkheidsverzekering, risico van gevolgschade door het niet nakomen van contractuele afspraken
€ 13.889.550
€ 1.388.955
7. Sociaal Domein | Participatiewet Inkomen
€ 9.177.469
€ 917.747
8. Gemeenschappelijke regelingen
€ 7.000.000
€ 700.000
9. Bedrijfsvoeringsrisico
€ 6.154.000
€ 615.400
Risico
12
10. Sociaal Domein | Participatiewet Arbeid
€ 5.689.470
€ 568.947
Totaal
€ 96.159.802
€ 16.805.229
Totaal alle risico's
€ 121.492.038
€ 20.090.453
Voor meer toelichting en de overige risico's wordt verwezen maar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 5. Ontwikkeling Lastendruk inwoners/bedrijven 2026 In de paragraaf Lokale Heffingen zijn al onze belastingen en heffingen toegelicht. Hieronder een overzicht van de ontwikkeling van de lastendruk 2025--> 2026.
•
De OZB stijgt met 4,2% (2,2% indexering en 2% extra verhoging als maatregel uit de programmabegroting 2025.
•
De rioolheffing stijgt voorlopig met 3,8% (2,2% indexering en 1,6% extra jaarlijkse verhoging volgens het vastgestelde rioleringsplan). In december zal een nieuw rioleringsplan worden aangeboden aan de raad waardoor, conform het eerder vastgestelde uitgangspunt van kostendekkendheid, deze tarieven nog zullen wijzigen.
•
De afvalstoffenheffing stijgt met 2,2% indexering conform de Kadernota 2026. Ten tijde van het opstellen van deze programmabegroting vindt een herijking van de afvalexploitatie plaats vanwege vernieuwing van contracten, wijziging van marktprijzen en vergoedingen van gescheiden inzameling. Met het eerder door de raad vastgestelde uitgangspunt van kostendekkendheid is het aannemelijk dat de tarieven verder moeten stijgen dan hierboven gepresenteerd. Dit is een ontwikkeling die we bij veel gemeenten zien de laatste jaren.
•
In totaal een gemiddelde stijging van 3,4% voor inwoners en 4,1% voor bedrijven.
6. Participatie inwoners/instellingen en bedrijven 2026 Op verzoek van de gemeenteraad is er een participatietraject voor de begroting 2026 georganiseerd. Aan inwoners, instellingen en bedrijven is gevraagd om hun wensen of wijzigingen voor het gemeentelijk beleid kenbaar te maken tijdens een inspreekavond die ruim voor de behandeling van de kadernota 2026 plaatsvond (4 juni). Het is daarna aan de gemeenteraad om die onderwerpen al dan niet een plek te geven in de begroting 2026. Verder worden participatieprocessen opgestart bij de uitwerking van het beleid dat opgenomen is in de begroting.
13
7. Korte toelichting op de drie pijlers van ons financieel beleid 2026 De drie pijlers zijn opgenomen onder de financiële begroting, "Gevolgen programmabegroting 2026 voor de financiële positie" Hieronder is dat kort samengevat. Dekking/sluitende begroting Onze begroting 2026 is voor het jaar 2029 structureel sluitend. In 2026 en 2028 zijn er tekorten. Zie de tabel onder punt 2 van deze samenvatting, Financieel beeld. We voldoen hiermee aan de eisen van de Provincie voor goedkeuring. Het is positief om te constateren dat het financieel meerjarenperspectief vanaf 2029 een aanzienlijk voordeel laat zien (€ 2 miljoen). Ondanks het nodige voorbehoud voor toekomstige ontwikkelingen met financiële gevolgen laat dit college een gezonde financiële positie na aan het nieuwe college, de nieuwe raad die na de verkiezingen in maart 2026 van start gaan. Risicomanagement en risicobeheersing De risico's zijn in beeld en worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Daaruit volgt een weerstandsratio. Met de raad is afgesproken dat deze tussen 1 en 2 moet liggen. Op dit moment bedraagt deze 4,9. Dit betekent dat we onze risico's ruim hebben afgedekt en dat een deel van onze algemene reserve ingezet zou kunnen worden voor onze inwoners en bedrijven. Dat laatste gebeurt nu ook door onder andere het tekort van 2026 in de voorliggende begroting uit deze reserve te dekken.
Financiering Pijler 3 gaat over de financieringsbehoefte. Kijken we naar Programmabegroting 2026 en de daarin opgenomen investeringen dan is de verwachting dat er in 2026 een langlopende lening van 30 miljoen afgesloten moet worden. Dit heeft een nadelig effect op de financiële kengetallen. Deze drie pijlers zijn uitgebreider toegelicht in de Financiële begroting, onderdeel 'Gevolgen programmabegroting 2026 voor financiële positie' en in de paragrafen financiering en weerstandsvermogen.
14
Leeswijzer Deze Programmabegroting is opgesteld met behulp van een planning & control pakket en kan het best gelezen worden via deze begrotingsapp. Daarnaast is er een pdf-versie aangeboden bij de raadsagenda. Opbouw Programmabegroting 2026- 2029 De Programmabegroting 2026 - 2029 is als volgt opgebouwd. Algemeen Onder algemeen treft u de bestuurlijke hoofdlijn en het financieel perspectief op hoofdlijnen. In een notendop informeren wij u over de belangrijkste opgenomen ontwikkelingen in deze begroting en hoe we onze financiële toekomst zien. Ook bevat dit deel een samenvatting. In deze samenvatting is onder punt 3 een financieel overzicht opgenomen waarin het verloop vanaf beginstand Kadernota 2026 tot de eindstand Programmabegroting 2026 alle mutaties, ontwikkelingen, etc. zijn genoemd die vanaf de Kadernota een nieuw financieel effect hebben voor 2026 t/m 2029. Programma's Daarop volgen de tien programma’s, zoals vastgelegd in het Besluit Begroting en verantwoording (BBV). De programma's zijn onderverdeeld in 34 taakvelden. Per taakveld schetsen we de ontwikkelingen en zijn de ambities geformuleerd door middel van antwoord op de vraag: "Wat willen we bereiken?" Het bestuursakkoord, en het daarvan afgeleide uitvoeringsprogramma en de wettelijke taken geven ons hierbij richting.
Verder geven we antwoord op de vragen "Wat gaan we ervoor doen?" en "Wat mag het kosten?" voor het jaar 2026. Dat is onze opdracht voor het komend jaar. Na de programma's komen achtereenvolgend de volgende verplichte onderdelen aan de orde: •
Acht verplichte paragrafen: Wet Open Overheid, weerstandsvermogen en risicobeheersing, verbonden partijen, financiering, onderhoud kapitaalgoederen, lokale heffingen, grondbeleid en bedrijfsvoering.
•
Een financiële begroting met daarin de uiteenzetting van de financiële positie, de gevolgen voor onze financiële positie van deze begroting en de overzichten van (incidentele) baten en lasten.
•
Tenslotte een aantal bijlagen: totaaloverzicht risico's, financieel economische uitgangspunten, baten en lasten per taakveld, overzicht van de reserves, overzicht van de voorzieningen, onderhanden werken (inclusief MIP), geldleningen, BBV beleidsindicatoren.
15
Programma 1 Veiligheid Dit programma gaat over de verschillende aspecten van openbare orde en veiligheid: crisisbeheersing en rampenbestrijding, integrale veiligheid, ondermijning en zorg en veiligheid. Samen met onze partners zoals de politie, de Veiligheidsregio, het openbaar ministerie en anderen werken we aan een veilige omgeving voor iedereen die woont, werkt en verblijft in Maashorst.
1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding De gemeente zorgt voor haar inwoners, ook in tijde van nood. Bij een ramp of crisis helpt de gemeente om de situatie onder controle te krijgen en inwoners te ondersteunen. Alles wat de gemeente daarbij doet, noemen we Bevolkingszorg. Ontwikkelingen Crisisbeheersing en rampenbestrijding Toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen, klimaatverandering en het grotere risico op langdurige stroomuitval vragen om het integraal versterken van zowel de maatschappelijke weerbaarheid als de veerkracht van de samenleving. Deze dreigingen brengen nieuwe opgaven met zich mee voor de manier waarop we als samenleving omgaan met thema’s als maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht, openbare orde en crisisbeheersing. De gemeente Maashorst werkt samen met andere gemeenten in de Veiligheidsregio Brabant-Noord. De Veiligheidsregio helpt gemeenten om goed voorbereid te zijn op rampen en crises. In 2026 blijven we onze crisisorganisatie en de maatschappelijke weerbaarheid verder versterken. Daarbij kijken we naar allerlei risico’s, zoals: - veranderingen in de samenleving en in de wereld om ons heen - de gevolgen van klimaatverandering en extreem weer - het gevaar van grote branden en ongelukken - de kwetsbaarheid van belangrijke voorzieningen en digitale systemen.
Wat willen we bereiken? We willen ons zo goed als mogelijk voorbereiden op (natuur)rampen en crises, zodat we adequaat kunnen optreden Daarbij kijken we niet alleen naar wat er in onze eigen gemeente speelt, maar ook naar ontwikkelingen in Nederland en de rest van de wereld. Wat gaan we ervoor doen? Oefenen, opleiden en trainen van de gemeentelijke personen (ambtelijk en bestuurlijk) die een rol/taak hebben in de rampenbestrijding De bestuursleden met een rol in de crisisorganisatie nemen deel aan opleidingen en trainingen van de Veiligheidsregio. In 2026 wordt een bevolkingszorg brede oefening georganiseerd voor het bestuur in de vorm van een Gemeentelijk Beleidsteam (GBT)-oefening. De ambtelijke organisatie nemen we mee in hun taken per functie in de crisisorganisatie en zij hebben in 2025 een oefening kunnen doen. De functies hebben we meer gekoppeld aan de dagelijkse lijn functies om wat meer continuïteit en kennis te krijgen in de crisisorganisatie. Uitvoeringsprogramma Nee
16
Opstellen van een natuurbrandbeheersplan Handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau In 2026 gaan we aan de slag met de maatregelen die we lokaal moeten treffen om de gemeente en haar inwoners beter te prepareren op noodscenario’s. Dit doen we samen met de Veiligheidsregio BrabantNoord Uitvoeringsprogramma Nee Verder inrichten van een gemeentelijke crisisstructuur en werkprocessen Voor 2026 staat het verder optimaliseren van de gemeentelijke monodisciplinair opschalingstructuur en werkprocessen bij grip 0 situaties centraal. Deze structuur kunnen we ook inzetten bij bijvoorbeeld grote demonstraties en manifestaties. Uitvoeringsprogramma Nee
1.2 Openbare orde en veiligheid Onder dit taakveld vallen onder andere openbare orde, de aanpak van ondermijning, sociale veiligheid en leefbaarheid. Wij werken aan een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt. Dit draagt bij aan een prettige woon- en leefomgeving. We blijven actief om dit verder te verbeteren. Daarbij is het van belang dat we goed samen werken met onze partners in het veiligheidsveld en met onze inwoners. Ontwikkelingen Openbare orde en veiligheid Prioriteitstellingen vanuit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) De gemeenteraad heeft in december 2022 het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 vastgesteld. Dit wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan, dat voor de jaren 2025 en 2026 inmiddels is vastgesteld. In 2026 gaan we aan de slag met een nieuw IVP voor 2027-2030. Dit zal eind 2026 vastgesteld worden. Wat willen we bereiken? Adequate bescherming van medewerkers en bestuur tegen agressie en geweld Medewerkers en bestuurders moeten hun werk kunnen doen zonder dat ze te maken krijgen met fysiek of verbaal geweld of intimidatie. Hiervoor stellen we beleid Veilig Publieke Taak op. Bovendien geven we trainingen en presentaties om de weerbaarheid te vergroten. Wat gaan we ervoor doen? We hanteren de landelijke aanpak tegen agressie en geweld volgens het programma Veilige Publieke Taak.
In 2026 gaan we aan de slag met het vastleggen hiervan in het beleid Veilig Publieke Taak. Het bestaande agressieprotocol is hier onderdeel van. Uitvoeringsprogramma Nee We brengen agressie en bedreiging richting onze medewerkers en bestuurders op een minimaal niveau Wij signaleren tijdig mogelijke onveilige situaties en ondersteunen medewerkers en bestuurders in weerbaarheid, het herkennen van grensoverschrijdend gedrag en effectief handelen. In 2026 zullen we, na een analyse van meldingen, verbetermaatregelen nemen om onveilige situaties verder terug te dringen. 17
Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? Bestrijding cybercrime We zien steeds meer cybercrime in onze samenleving. We willen dat onze inwoners en ondernemers hier zo goed mogelijk tegen beschermd zijn. We willen dat ze bewust zijn van de risico's. Ook in onze eigen organisatie, en als gemeentelijke overheid, moet onze weerbaarheid op orde en sterk zijn. Wat gaan we ervoor doen? Bewustwordingscampagne opzetten om de dreigingen van cybercrime onder de aandacht brengen Om inwoners en bedrijven bewust te maken van de risico’s van cybercriminaliteit, organiseren we in 2026 voorlichtingsmomenten en -materialen. Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? Bestrijding ondermijning en georganiseerde criminaliteit We willen bereiken dat we met succes het winstgevende systeem van (drugs)criminelen verstoren en we willen dat bestuurders en medewerkers meer weerbaar zijn tegen bedreigingen en intimidaties. Daarnaast willen we voorkomen dat we ongewild criminele activiteiten faciliteren. Wat gaan we ervoor doen? Zorgen dat eigen medewerkers, inwoners en bedrijven bekend zijn met ondermijning en het herkennen. Zij zijn bereid om dit te melden en kunnen dit eenvoudig doen Het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) is één vaste plek waar onze medewerkers signalen van fraude, criminaliteit en ondermijning kunnen melden.
Verschillende teams krijgen in 2026 een training in het herkennen van ondermijning én de mogelijkheden om te melden zijn uitgebreid. Online signalen melden is eenvoudig en kan anoniem, om de meldingsbereidheid te verhogen. Uitvoeringsprogramma Nee Versterken informatiepositie Sinds 2024 werken we met het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK). Om te komen tot een weerbare gemeente met een goed en leefbaar woon- en ondernemersklimaat is het van belang te blijven investeren in een goede informatiepositie. Dat is essentieel om goed zicht te kunnen krijgen op wat er zich afspeelt in de gemeente en gerichte barrières op te werpen tegen personen/organisaties die kwade bedoelingen hebben. Daarnaast is het VIK van meerwaarde om te zorgen dat de gemeente niet –onbewust– faciliterend is aan diverse vormen fraude en criminaliteit.
18
Uitvoeringsprogramma Nee Zichtbare effectieve interventies Doel van het Interventieteam Maas & Leijgraaf (IML) is om complexe handhavingszaken samen met belangrijke ketenpartners duurzamer en veiliger op te pakken. We werken bijvoorbeeld samen met de politie en de belastingdienst. In 2026 zetten we ook in op regionale actieweken, interventiecontroles met integrale partners én preventieve bezoeken in het kader van weerbaarheid op bijvoorbeeld industrieterreinen en in het buitengebied. Onze boa's zijn zichtbaar aanwezig en vervullen een oog- en oorfunctie op straat. Uitvoeringsprogramma Nee Organisatie weerbaarder maken Als gemeente moeten wij weerbaar zijn tegen criminele invloeden. We moeten criminele activiteiten niet (onbewust) faciliteren. Daarom zetten we nadrukkelijk in op de bewustwording van signalen van ondermijning, onze informatiepositie door middel van het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK), informatiebeveiliging, integriteit en beleid en handhaving. Om ongewenste inmenging en onrechtmatige verstrekking te voorkomen zullen we in 2026 de uitvoering van de Wet BIBOB meer duurzaam in de organisatie inbedden. Uitvoeringsprogramma Nee Samenleving weerbaarder maken In 2026 gaan we kwetsbare doelgroepen weerbaarder maken door in te zetten op preventiecampagnes en verhoging van meldingsbereidheid. Daarbij werken we gebieds- en themagericht.
Hierin betrekken we ook de eerdergenoemde handreiking vanuit de VNG. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? Criminaliteit voorkomen waar het kan en bestrijden waar het moet In de dealeraanpak trekken we gezamenlijk op: de politie treedt strafrechtelijk op, terwijl wij aanvullend bestuurlijke maatregelen kunnen inzetten, zoals het opleggen van een last onder dwangsom. Zo maken we het minder aantrekkelijk om in onze gemeente te dealen. Bij woonoverlast zetten we de Wet aanpak woonoverlast steeds meer in. Samen met politie en woningcorporaties voeren we stopgesprekken en kunnen we, indien nodig, gedragsaanwijzingen met consequenties opleggen. Daarnaast zetten we in 2026 sterk in op preventie. Voorbeelden hiervan zijn borden en zadelhoesjes tegen fietsdiefstal, de ‘witte voetjes’-actie en buurtpreventie om woninginbraken te voorkomen. Ook nemen we in 2026 deel aan de Week van de Veiligheid en landelijke campagnes, waarbij we steeds kijken wat passend en actueel is voor onze gemeente.
19
Wat gaan we ervoor doen? Een actueel handhavingsplan voor de BOA's maken Om te zorgen dat de prioriteiten weer voldoen aan de ambities van de gemeente Maashorst maken we voor 2026 een nieuw handhavingsplan. Uitvoeringsprogramma Ja Inzetten op de aanpak van high impact crimes (zoals woninginbraken en fietsendiefstallen) High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof, (fietsen-)diefstal en geweldsmisdrijven. In 2026 monitoren we de ontwikkelingen van deze HIC's en maken, samen met de politie, een maatwerk plan van aanpak als de situatie daarom vraagt. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? Verminderen van overlast door jeugd De jeugdoverlast verminderen doen we door integraal te werken met partners als HALT, politie, jongerenwerk en de scholen. We zijn gestart met het project jonge aanwas om te voorkomen dat jongeren het criminele circuit ingaan. Daarnaast hebben we inmiddels twee opgeleide jeugdboa's die de groepen in beeld houden en (preventief) gesprekken voeren met (overlastgevende) jeugd. Wat gaan we ervoor doen? We intensiveren de nauwe samenwerking tussen gemeente, politie en het jongerenwerk In 2025 zijn we, basisteam breed samen met het RIEC, een onderzoek gestart naar jonge aanwas. Dit heeft als doel de jeugdige doelgroep in de gemeente beter in beeld te brengen.
Op basis van de onderzoeksresultaten bepalen we gezamenlijk de vervolgaanpak in 2026, zodat deze optimaal aansluit bij de doelgroep jeugd (jonge aanwas). Vroeg signalering is hierin een belangrijk onderwerp. Bovendien wordt de subsidierelatie met HALT structureel voortgezet. Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? We maken veilige en leefbare wijken tot een gedeelde verantwoordelijkheid We willen bereiken dat, naast de verschillende veiligheidspartners ook de inwoners en partners in de wijken en dorpen, zoals welzijnswerk zorgaanbieders, scholen en verenigingen actief helpen om problemen in hun buurt op te lossen.
20
Wat gaan we ervoor doen? Datagericht optreden is uitgangspunt De gemeente heeft data gedreven werken als belangrijke pijler omschreven in het bestuursakkoord. In 2026 wordt het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) gebruikt om ook op het thema veiligheid meer data gedreven te werken. Uitvoeringsprogramma Ja De juiste inzet van politieagenten en boa’s die goed toegerust en zichtbaar zijn De politie heeft ook de komende jaren te maken met capaciteitsproblemen. De inzet van de capaciteit is onderwerp van gesprek in de Bestuurlijke Driehoek Maas en Leijgraaf en in het reguliere Lokaal Politie Overleg van de burgemeester met de teamleiding van de politie. Daar worden keuzes en afspraken gemaakt, onder andere over de inzet van de capaciteit. De BOA's werken in een groot gebied (inclusief de gemeente Boekel). Des te belangrijker is het dat de BOA's goed toegerust en getraind zijn en zoveel mogelijk bereikbaar en zichtbaar in het publieke domein zijn. Om beter te kunnen voldoen aan de behoefte aan toezicht in de natuurgebieden is binnen de eigen formatie een tweede groene BOA opgeleid en beëdigd. Uitvoeringsprogramma Ja We maken een doorstart van de wijkgerichte aanpak In de wijk Bogerd-Vijfhuis heeft de afgelopen jaren een wijkaanpak gedraaid. Dit project was een samenwerking tussen zorg en veiligheid. Partners zoals de politie en Area hielpen ook mee. Het project is afgerond.
In 2026 wordt bekeken of we een doorstart kunnen maken als onderdeel van de Sterke Sociale Basis waarin naast de Bogerd ook de Flatwijk wordt meegenomen in een integrale wijkaanpak. Uitvoeringsprogramma Nee Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000
21
Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025 incl. wijzigingen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding
4.279
4.556
4.791
4.828
4.828
4.828
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.246
2.304
2.328
2.322
2.326
2.327
Totaal Lasten
6.524
6.860
7.119
7.149
7.154
7.155
1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding
2
2
2
2
2
2
1.2 Openbare orde en veiligheid
321
131
91
91
91
91
Totaal Baten
323
133
93
93
93
93
6.201
6.727
7.026
7.056
7.061
7.061
Stortingen in reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen uit de reserves
0
0
0
0
0
0
Totaal mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
6.201
6.727
7.026
7.056
7.061
7.061
Baten
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
Verbonden partijen Programma 1 Veiligheid Gemeenschappelijke regelingen • Veiligheidsregio Brabant-Noord Rechtspersonen • Niet van toepassing Overige verbonden partijen • Regionaal Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 1 Veiligheid Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: •
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026
•
Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid (UVP) 2024
•
Evenementenbeleidsregels Gemeente Maashorst
•
Algemene Plaatselijke Verordening Maashorst
22
Verplichte BBV - indicatoren Programma 1 Veiligheid Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: •
Verwijzing Halt
•
Geweldsmisdrijven
•
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
•
Diefstallen uit woning
•
Winkeldiefstallen
Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’ Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. •
Openbare orde en Veiligheid
•
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
23
Programma 2 Verkeer en vervoer Dit programma gaat over wat wij lokaal en regionaal doen aan verkeer en vervoer, om de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente Maashorst te vergroten. Daarvoor voeren wij beheer, onderhoud en/of reconstructies uit aan wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken. In dit programma is ook opgenomen wat wij doen aan beleid, beheer, inrichting en onderhoud van alle parkeervoorzieningen in de gemeente.
2.1 Verkeer en vervoer Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer (inclusief voetgangers), vervoer (personen en goederen) en de aanleg en het onderhoud van de bijbehorende infrastructuur en openbare verlichting in de openbare ruimte. Ontwikkelingen Verkeer en vervoer De komende jaren verwachten wij een toename van verkeer. Dat betekent dat het steeds belangrijker wordt om andere vormen van vervoer aantrekkelijk te maken. Denk hierbij aan lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelvervoer. We hebben verder te maken met een woningbouwopgave, de omgevingswet, stikstofproblematiek, hittestress en overig nieuw beleid uit andere beleidsvelden intern en extern. Deze zaken zullen invloed hebben op de planningen van de projecten. Projecten kunnen hierdoor vertraging oplopen. Hittestress en stikstofproblematiek zullen ook invloed hebben op de keuze van de toe te passen materialen en te gebruiken machines. Dit kan kostenverhogend zijn. Wat willen we bereiken? Goede bereikbaarheid van alle kernen We willen zorgen dat alle kernen goed bereikbaar blijven. Daar waar mogelijk willen we de bereikbaarheid zelfs verbeteren voor met name voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.
Wat gaan we ervoor doen? We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming) Er vindt onderzoek plaats naar het verbeteren van de doorstroming op knooppunt Paalgraven. Ook hebben we overleg met Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten langs de A50 over kleine infrastructurele maatrelen (KIM). In 2026 neemt Rijkswaterstaat maatregelen zodat de bus over de vluchtstrook kan bij file. Ook bekijken we oplossingen voor de doorstromingsproblematiek bij de op- en afritten bij Uden-noord en -zuid. We werken aan een BRT-verbinding (snelle busverbinding) tussen Oss en Eindhoven. De verbreding van de A50 tussen Paalgraven en Ewijk is door het Rijk on-hold gezet. Uitvoeringsprogramma Nee We gaan door met de ruimtelijke studie N605 We doorlopen de ruimtelijke procedure (omgevingsplan). Uitvoeringsprogramma Nee
24
We onderzoeken nut en noodzaak van de doortrekking van de N605 richting de noordelijke rondweg Als vervolg op de geplande omleg van de provinciale weg rondom Volkel via de Zeelandsedijk (N 605) onderzoeken we het doortrekken daarvan richting de noordelijke rondweg. De basis voor deze nieuwe oostelijke rondweg is de ontwikkeling van Maashorst, hierbij is de uitbreiding van de bedrijventerreinen inbegrepen. Uitvoeringsprogramma Nee We gaan ontwikkelingen (met name woningbouw) die een probleem met de parkeeropgave hebben, helpen met alternatieven We stellen nieuw parkeerbeleid vast waarin meer mogelijkheden gegeven worden om met de parkeeropgave om te gaan, bijvoorbeeld inzet van deelvervoer, afkoop van parkeereisen et cetera. Uitvoeringsprogramma Nee We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken Regionaal is er een onderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheid van kleine kernen. De uitkomsten van dit onderzoek zijn meegenomen in de aanbesteding van de nieuwe OV-concessie en bij het opstellen van de dorpenstrategie. In 2026 start BravoFlex als aanvulling op het huidige OV. BravoFlex biedt de mogelijkheid om vanuit een kern waar bijvoorbeeld 's avonds of in het weekend geen regulier OV rijdt, een rit te reserveren naar een opstaphalte van regulier OV (en andersom). We faciliteren de inzet van vrijwilligers als chauffeurs.
Openbaar vervoer moet - zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - beschikbaar en betaalbaar blijven. Ook steunen we initiatieven als de Muzemobiel. In het nieuwe beleidsprogramma Mobiliteit (vastgesteld in 2025) is een visie op fijnmazige mobiliteit opgenomen. Uitvoeringsprogramma Nee We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto's en deelfietsen We bespreken regionaal de mogelijkheden van innovatieve vervoerssystemen. Mogelijke plannen zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma Mobiliteit (vaststelling 2025). Ook de nieuwe OV-concessie speelt hierin een belangrijke rol. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? Verbetering van de verkeersveiligheid Ieder slachtoffer in het verkeer is er één te veel. Daarom streven we naar nul verkeersslachtoffers. Vooral de kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers, willen we beschermen. Daar waar mogelijk vermijden we de combinatie van zwaar landbouw- en vrachtverkeer met fietsers en
25
voetgangers. Ook gaan we voor meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen. Wat gaan we ervoor doen? Onveilige verkeerssituaties pakken we aan We verbeteren de fiets- en wandelpaden tussen - en in kernen en naar toeristische hotspots. Daarbij maken we gebruik van duurzame en innovatieve toepassingen in de aanleg en reconstructie van wegen en openbare verlichting. We werken aan verkeersveiligheid rond scholen in een continu-proces met de scholen, de verkeersouders van de scholen en de gemeente. Verkeerseducatie, veiligheidsacties en pogingen tot gedragsverandering zijn voorbeelden van het creëren van een veilige schoolzone. Met behulp van de risico-gestuurde aanpak uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) hebben we de risicovolle locaties en thema's binnen de gemeente in beeld. Daar waar nodig passen we de infrastructuur aan. Maar we zetten ook in op gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie. Verkeersonveiligheid wordt vaak veroorzaakt door het gedrag van verkeersdeelnemers. We controleren de verlichting bij fietspaden. Het plaatsen van (extra) verlichting is alleen van toepassing binnen de bebouwde kom. Daarbuiten doen we dat alleen op kruisingen en bij bochten. In natuurgebieden wordt geen verlichting geplaatst.
Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? We willen dat mensen minder in de auto stappen, en meer gebruik maken van andere middelen voor vervoer, zoals de fiets en het openbaar vervoer Minder autogebruik is beter voor het milieu. Fietsen en wandelen draagt daarnaast bij aan het verbeteren van gezondheid. Wat gaan we ervoor doen? We stellen nieuw parkeerbeleid op Verwacht wordt dat het nieuwe parkeerbeleid iets gaat betekenen voor de parkeernormen en het aantal parkeerplaatsen voor auto’s en fietsen in het centrum. Uitvoeringsprogramma Ja In het kader van de Mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen, gaan we samen met de regio en provincie de mogelijkheden onderzoeken voor de inzet van een BRT (Bus Rapid Transit) Hiermee willen we de openbaar vervoer verbindingen naar de grote steden om ons heen verbeteren. We gaan door met de regionale afstemming. Uitvoeringsprogramma Ja