CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 9 - Toelichting bijlage 4 Quick scan flora en fauna

Raadsvergadering 14 november 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststelling bestemmingsplan De Ruiter fase 29.161 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Quickscan flora en fauna De Ruiter te Uden (2206/029/ERO-01, versie 0)

documentkenmerk:

2206/029/ERO-01,

Quickscan flora

in

opdracht

Gemeente Tav

0

fauna

van

Maashorst

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Markt

145

5401

E]

UDEN

betreffende De

en

versie

locatie

Ruiter

Uden

documentkenmerk

2206/029/ERO-01 versie 0

vestiging Nuenen

datum 8

juli

2022

opgesteld

door:

gecontroleerd

(geanonimiseerd) Ns:

pr.

Projectleider ecologie

Senior

Op dit rapport

is

Tritium

Advies

Adviseurs

in

T.

088

Ei

een

disclaimer

van

toepassing;

zie

https:

www

door:

(geanonimiseerd) EN projectleider ecologie

.tritium.nl/disclaimer/29-04-2021

B.V.

bouwen, milieu

Tritium

Advies is gevestigd

info@tritium.nl

Arkel

»

Neer

I.

www.tritium.nl

Breda

>>

KvK-nr.

17108024

44

en

veiligheid

02 900 >>

Nuenen

Rijkevoort

>>

in:

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Inhoudsopgave 1

Inleiding

1

1. 1 1. 2

Quickscan flora en fauna Natuurbescherming

1 1

2

Plangebied

3

3

Gebiedsbescherming

7

3. 1 3. 2

Natura 2000 Natuurnetwerk Nederland

7 8

4

Houtopstanden

12

4. 1 4. 2 4. 3

Definitie en wetgeving Waarnemingen en analyse Deelconclusie houtopstanden

12 12 12

5

Soortbescherming

13

5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 5. 5 5. 6 5. 7 5. 8 5. 9

Soortverspreiding Veldbezoek Flora Vogels Grondgebonden zoogdieren Vleermuizen Amfibieën, reptielen en vissen Ongewervelden Invasieve exoten

13 13 14 14 18 23 26 29 30

6

Conclusies

32

6. 1 6. 2 6. 3 6. 4 6. 5

Beschermde gebieden en soorten Aanvullend onderzoek Zorgplicht Eindconclusie Advies

32 33 33 35 36

7

Literatuurlijst

37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

1

Inleiding

1. 1 Quickscan flora en fauna 1. 1. 1

Doel van het onderzoek

Een Quickscan flora en fauna is een verkennend onderzoek waarin de ecologische waarden van een plangebied worden nagegaan. Het doel ervan is te bepalen of de voorgenomen wijzigingen binnen het plangebied mogelijk leiden tot overtreding van de Wet natuurbescherming (BWBR0037552 – Nederland). Het is noodzakelijk om voorafgaand aan ruimtelijke inrichting en aan ruimtelijke ingrepen te toetsen of de geplande activiteiten geen negatief effect hebben op beschermde leefgebieden, op beschermde planten en of op beschermde diersoorten. Dit onderzoek voorziet in deze toetsing.

1. 1. 2

Te verwachten resultaten

Op basis van een Quickscan flora en fauna zal blijken of er een overtreding van de geldende natuurwetgeving te verwachten is. Hiermee kan worden voorkomen dat er in strijd met de Wet natuurbescherming wordt gehandeld. Het uitvoeren van een verkennend onderzoek kan voldoende zijn om aan te tonen of een planvoornemen uitgevoerd kan worden met of zonder enkele eenvoudige maatregelen of aanpassingen om een overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen. Soms zijn er echter meer soortgegevens nodig en is aanvullend ecologisch onderzoek noodzakelijk. Een Quickscan flora en fauna stelt dit vast.

1. 2 Natuurbescherming In Nederland geldt de Wet natuurbescherming. Deze wet geeft invulling aan de bescherming natuurgebieden, van dieren en van planten en vloeit voort uit de Europees vastgelegde natuurwetgeving. De Nederlandse provincies bepalen het natuurbeleid voor hun gebied. Het onderstaande schema geeft een overzicht natuurbescherming in Nederland.

van

van

het geldend wettelijk kader omtrent

pagina 1 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Het onderzoek dat in dit document gerapporteerd wordt, behandelt de bescherming van gebieden, soorten en houtopstanden en komt dusdanig in aanraking met Natura 2000-gebied, het Natuurnetwerk Nederland en de lijst van in Nederland beschermde soorten. In de provincie Noord-Brabant wordt het Natuurnetwerk Nederland ook aangeduid als Natuurnetwerk Brabant.

pagina 2 van 37

documentkenmerk:

2206/029/ERO-01,

0

Plangebied

2

Onderstaande

tabel

planvoornemen. van

versie

het

Tabel

Figuur

plangebied 2.1:

2.1

geeft 2.1

toont

opzichte

ten

Kerngegevens

van

Kadaster Kadaster

—

-

van

het

in

van

plangebied de

het

omgeving

plangebied

T.a.v.

Adres —

locatiegegevens

Gemeente

Opdrachtgever

Kadaster

de

het

zijn huidige

en

conditie

verduidelijkt

het

2.2

laat

en

figuur

de locatie

zien.

en

het

planvoornemen

Maashorst

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Markt

145

5401

E]

UDEN

perceelnummer(s) sectie(s)

773; 884; 946; 1945;

gemeente

Uden

Oppervlakte

plangebied

1946;

1947;

1948.

P

Circa

90.000

m?

Het

plangebied is/was in gebruik als akkerland. In het noordelijk deel van het plangebied zijn de werkzaamheden begonnen voor het realiseren van een woonwijk. In het zuidelijk deel zijn een grasland en een schuur aanwezig. In het zuidoostelijke deel van het plangebied is er een zone met bomen en struiken. Daarnaast bevinden er zich hoger gras, aan de buiten het plangebied. bomenrijen grenzen, Aan de zuidelijke grens, buiten het plangebied, bevindt zich een watergang die iets verderop verbreedt. Het voornemen bestaat om binnen het plangebied woonwijken te realiseren. Hierbij zullen de aanwezige groenstructuren binnen het plangebied worden verwijderd en zal de schuur worden gesloopt. De bomenrijen en de watergang buiten het plangebied blijven behouden. Het plangebied bevindt zich in een agrarische omgeving aan de

Huidig gebruik

Groenstructuren

Waterlichamen

Geplande

realisatie

Omgeving Informatie

rand

opgehaald

op

4

juli

2022

van

woongebied

Hoenderbos

(Uden

(Perceelloep).

pagina 3

van

37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Figuur 2. 1: Huidige situatie

van

het plangebied: detailkaart.

Figuur 2. 2: Huidige situatie

van

het plangebied: omgevingssituatie.

pagina 4 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Onderstaande foto’s, gemaakt plangebied.

op

14 juni 2022, geven een beeld van de huidige situatie van het

Foto A

Foto B

Foto C

Foto D

Foto E Figuur 2. 3: Foto’s

Foto F van

de huidige situatie

van

het plangebied.

pagina 5 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Foto G

Foto H

Foto I

Foto J

Foto K Figuur 2. 3 (vervolg): Foto’s

van

de huidige situatie

van

het plangebied. pagina 6 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

3

Gebiedsbescherming

3. 1 Natura 2000 3. 1. 1

Bronnenonderzoek Ja

Nee

Ligt het plangebied in een Natura 2000-gebied?

X

0 km

0 – 10 km

> 10 km

Wat is de afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied? Welk Natura 2000-gebied betreft het?

21 km Vlijmens Ven, Moerputten

en

Bossche Broek

Figuur 3. 1: Plangebied ten opzichte van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (HR = Habitatrichtlijn, VR = Vogelrichtlijn).

pagina 7 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Natura 2000- gebied

–

Vlijmens Ven, Moerputten

en

Bossche Broek

Gebiedskenmerken: Dit gebied bevindt zich in de smalle overgangszone tussen de hogere zandgronden van de Kempen en het rivier- en zeekleigebied van de Maas en het Zeeuws estuarium. Het Vlijmens Ven is een kwelgebied, de Moerputten herbergen een groot areaal aan blauwgraslanden en het Bossche Broek is een moerassig gebied in de benedenloop van de Dommel. Beschermde habitattypen: Er worden zeven habitattypen beschermd: kranswierwateren (H3140), meren met krabbenscheer en fonteinkruiden (H3150) heischrale graslanden (H6230), blauwgraslanden (H6410), ruigten en zomen (H6430A), glanshaver- en vossenstaarthooilanden (H6510A) en overgangs- en trilvenen (H7140A). Beschermde soorten: Er leven zeven soorten die beschermd zijn via de Habitatrichtlijn: het pimpernelblauwtje, het donker pimpernelblauwtje, de bittervoorn, de grote modderkruiper, de kleine modderkruiper, de kamsalamander en de drijvende waterweegbree. Deze en verdere informatie Nederland (Natura 2000)

3. 1. 2

over

dit gebied is te vinden

op

de website van Natura 2000 in

Deelconclusie Natura 2000-gebieden

Met het meest nabije Natura 2000-gebied op meer dan tien kilometer afstand van het plangebied valt een negatief effect van de geplande acties op Natura 2000-gebieden niet te verwachten. Verspreiding van schadelijke stoffen via de lucht of het water naar Natura 2000gebieden zijn door de afstand en de aard van de geplande nieuwe inrichting niet van toepassing en ook andere hinder die de wezenlijke waarden en kenmerken van Natura 2000-gebieden aantast is niet verwacht.

3. 2 Natuurnetwerk Nederland 3. 2. 1

Bronnenonderzoek Ja

Ligt het plangebied in een gebied dat behoort tot het Natuurnetwerk Nederland?

Nee X

pagina 8 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

0 km

0 – 600

Wat is de afstand tot het dichtstbijzijnde gebied dat behoort tot het Natuurnetwerk Nederland? Welk type natuurgebied is het?

300

L01. 02 Houtwal 0 km

Wat is de afstand tot het dichtstbijzijnde gebied dat behoort tot het Natuurnetwerk Nederland? Welk type natuurgebied is het?

en

m

> 600 m

m

houtsingel (BIJ12)

0 – 600

m

> 600 m

730

m

N10. 02 Vochtig hooiland en N12. 02 Kruidenfaunarijk grasland (BIJ12)

en

Figuur 3. 2: Plangebied ten opzichte van de dichtstbijzijnde natuurgebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland.

pagina 9 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Ja Hanteert de provincie een externe werking wat betreft gebieden uit het Natuurnetwerk Nederland?

Nee

X

Betekenis: Indirecte aantasting van natuurgebieden door werkzaamheden in de buurt van die gebieden moet in rekening gebracht worden, met uitzondering van de verspreiding van stoffen via de lucht of het water. Onderstaande tabel rapporteert de resultaten van een eerste, korte effectenanalyse waarin is nagegaan of het voorliggend planvoornemen mogelijk een negatief effect heeft op de wezenlijke waarden en kenmerken van nabijgelegen natuurgebied dat deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland. Het doel van de analyse is duidelijk te maken welke aspecten nader onderzoek behoeven zodoende een overtreding op de Wet natuurbescherming te voorkomen. Tabel 3. 1: Resultaten

van

verkorte effectenanalyse Toets

OMVANG Is er sprake van netto oppervlaktevermindering van nee het Natuurnetwerk Nederland? NETWERK er sprake van vermindering van de samenhang Is nee van het Natuurnetwerk Nederland? WEZENLIJKE WAARDEN EN KENMERKEN Zullen de bestaande waarden van het Natuurnetwerk nee Nederland verloren gaan? Zullen de potentiële waarden van het Natuurnetwerk nee Nederland verloren gaan? Is er sprake van aantasting van het Natuurnetwerk Nederland door verandering in omgevingsfactoren? GELUIDSHINDER nee (1) LICHTHINDER nee nee (1) TRILLINGSHINDER OPTISCHE VERSTORING nee MECHANISCHE VERSTORING nee VERANDERING IN WATERKWANTITEIT nee (2) Zullen de robuustheid en de aaneengeslotenheid van nee het Natuurnetwerk Nederland aangetast worden? Komt de aanwezigheid van bijzondere soorten in het nee Natuurnetwerk Nederland in het gedrang? Komt de verbindingsfunctie van het Natuurnetwerk nee Nederland in het gedrang?

Actie

n. v. t.

n. v. t.

n. v. t. n. v. t.

n. v. t n. v. t. n. v. t n. v. t. n. v. t. n. v. t. n. v. t. n. v. t. n. v. t.

(1) Er wordt voor de houtwal die deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Brabant geen geluids- of trillingshinder met negatieve gevolgen op de wezenlijke kenmerken en waarden verwacht als gevolg van het planvoornemen (aanleg- en gebruikersfase) omdat de structuur op enige afstand ligt en zich ten midden van bewerkt akkerland bevindt. De aanwezige fauna is dus gewend aan

pagina 10 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

enige verstoring door (landbouw)machines. (2) Er wordt voor de houtwal die deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Brabant geen verandering in waterkwantiteit met negatieve gevolgen op de wezenlijke kenmerken en waarden verwacht als gevolg van het planvoornemen (aanleg- en gebruikersfase) omdat de structuur op enige afstand ligt en de houtwal en daar aanwezige fauna niet bijzonder gevoelig is aan dit type verstoring.

3. 2. 2

Deelconclusie Natuurnetwerk Nederland

Het plangebied ligt buiten de begrenzing van het Natuurnetwerk Nederland. De provincie Brabant hanteert een externe werking als het gaat om het Natuurnetwerk Nederland. Mogelijke aantasting van de ecologische waarden en kenmerken van een natuurgebied door de geplande werkzaamheden moet in kaart gebracht worden, met uitzondering van verspreiding van stoffen via de lucht of het water. In dit geval is het plangebied op een dergelijke afstand van het dichtstbijzijnde natuurgebied gelegen en ten midden van bewerkt akkerland dat een negatief effect op dat natuurgebied (een houtwal) niet verwacht wordt (zie tabel 3. 1).

pagina 11 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

4

Houtopstanden

4. 1 Definitie en wetgeving Volgens artikel 4. 2 van de Wet natuurbescherming is het verboden een houtopstand (bos, houtwallen, heester- en struikhagen, struwelen en bosplantsoenen) geheel of gedeeltelijk te vellen, met uitzondering van het periodiek vellen van griend- of hakhout, zonder voorafgaande melding daarvan bij de gedeputeerde staten. Verder geldt er ook een herplantplicht voor gekapte houtopstanden.

4. 2 Waarnemingen

en

analyse Ja

Bevindt

er zich een

houtopstand binnen het plangebied?

Beslaat het oppervlakte 1000

m 2 of

meer?

Bestaat de houtopstand uit een rijbeplanting die meer dan twintig bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen?

Nee

X

nee

nee

4. 3 Deelconclusie houtopstanden De binnen dit planvoornemen te vellen houtopstand is kleiner dan 1000 m 2 in oppervlakte en bestaat niet uit een rijbeplanting die meer dan twintig bomen bevat. Hierdoor bestaan er geen verplichtingen vanuit de Wet natuurbescherming. De bomenrijen aan de randen buiten het plangebied blijven integraal behouden.

pagina 12 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

5

Soortbescherming

5. 1 Soortverspreiding Aan de hand van gepubliceerde datasets en literatuuronderzoek is bepaald welke soorten potentieel voorkomen in de directe omgeving van het plangebied. Van elk van deze soorten is dan de status van bescherming volgens de Wet natuurbescherming nagegaan. In de onderstaande paragrafen, die telkens één soortgroep behandelen, is eerst dit opzoekingswerk samenvat. In verspreidingsatlassen, zoals die van de Nederlandse Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF), wordt gewerkt met atlasblokken (5 x 5 km) en kilometerhokken (1 x 1 km) om aan te geven welke soorten in de afgelopen jaren zijn waargenomen in het gebied. Een atlasblok bevat 25 kilometerhokken. Aangezien het plangebied slechts een klein gedeelte van het kilometerhok en het atlasblok beslaat, is het niet zeker dat de geregistreerde soorten ook daadwerkelijk voorkomen binnen het plangebied.

Code

van

het atlasblok waarin het plangebied ligt.

45-47

X-coördinaat

van

het kilometerhok waarin het plangebied ligt.

170-171

Y-coördinaat

van

het kilometerhok waarin het plangebied ligt.

405-406

5. 2 Veldbezoek Tijdens een bezoek aan het plangebied is zoveel mogelijk informatie verzameld over de aan- of afwezigheid van beschermde soorten. Hierbij zijn waarnemingen, zowel visueel als auditief, en sporenonderzoek cruciaal. Er is gekeken naar de aanwezigheid van vraat-, loop- en veegsporen, nesten, holen, uitwerpselen, prooiresten en haren. Daarnaast is op basis van terreinkenmerken beoordeeld of het plangebied geschikt is voor de in de regio voorkomende beschermde soorten. Een Quickscan flora en fauna is een momentopname en geen veldinventarisatie omdat veldinventarisaties meerdere seizoensgebonden opnamerondes inhouden die volgens standaardmethoden worden uitgevoerd. Het kan dus voorkomen dat soorten niet worden waargenomen tijdens het veldbezoek. Hierdoor kan slechts in beperkte mate uitsluitsel worden gegeven over de aan- of afwezigheid van soorten. Aan de hand van expert judgement (beoordeling door experten) en bekende ecologische principes is daarom een inschatting gemaakt over het kunnen voorkomen van beschermde plant- en diersoorten in het plangebied. Datum Dagdeel

van van

het veldbezoek

14 juni 2022

het veldbezoek

middag

Temperatuur tijdens het veldbezoek

22 ˚C

pagina 13 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Weersomstandigheden tijdens het veldbezoek

zonnig

Windkracht tijdens het veldbezoek

2 Bft

5. 3 Flora 5. 3. 1

Soortverspreiding

In Nederland groeien ca. 80 plantensoorten die een beschermde status hebben op Europese en/of nationale schaal. Deze soorten komen veelal voor in gebieden die beschermd zijn via de Europese habitatrichtlijn maar enkele soorten, zoals bijvoorbeeld de schubvaren, komen ook voor in het stedelijk gebied. Tijdens het veldbezoek is nagegaan of het plangebied geschikt is voor beschermde planten. Ook is de eventuele aanwezigheid van invasieve exoten – planten van elders die een bedreiging vormen voor de inheemse soorten – vastgesteld.

5. 3. 2

Waarnemingen en analyse

Het veldbezoek vond plaats in de lente, wanneer slechts een deel van de aanwezige planten zichtbaar zijn. Tijdens het veldbezoek zijn er binnen het plangebied geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Ze zijn er ook niet te verwachten door de voedselrijke omstandigheden, het agrarisch verleden van het plangebied ende verstoring van de bouwwerkzaamheden die aanwezig is. Het zuidelijk deel van het plangebied is sterk vergrast, bloemen waren er nauwelijks aanwezig. Het noordelijk deel bestond tijdens het veldbezoek uit een zandvlakte door de aanleg- en bouwwerkzaamheden. Beschermde soorten komen vooral voor op voedselarme, kalkhoudende grond en in ecologisch omstandigheden die plantendiversiteit stimuleren.

5. 3. 3

Deelconclusie

Er zijn geen negatieve effecten te verwachten met betrekking tot de flora.

5. 4 Vogels 5. 4. 1

Soortverspreiding

Alle niet-exotische, in het wild levende vogels die in Nederland broeden, te gast zijn of doortrekken, in totaal zo’n 290 soorten, zijn beschermd via de Vogelrichtlijn (Brochure MEZ). In de onderstaande tabel zijn de vogelsoorten opgenoemd waarvan de nestplaatsen jaarrond beschermd zijn in de provincie van het plangebied. Het betreft vogels die gebonden zijn aan vaste

pagina 14 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

broedlocaties en daardoor niet kunnen uitwijken naar andere mogelijk geschikte locaties in de omgeving van het plangebied. Omdat het vernietigen of verstoren van hun broedplaatsen in strijd is met de Wet natuurbescherming, is tijdens het veldbezoek nagegaan of deze soorten in het plangebied voorkomen en broeden. Hierbij zijn de verspreidingskaarten opgesteld door het Sovon, geraadpleegd om na te gaan of de soort in de buurt van het plangebied voorkomt (SOVON). Tabel 5. 4. 1: Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten in de provincie NoordBrabant Categorie

Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten Jaarrond gebruikte nesten

1

Koloniebroeders

2

–

honkvast of

gebouwafhankelijk Niet koloniebroeders

3

–

honkvast

of gebouwafhankelijk

4

Jaarlijkse terugkeer naar nest

steenuil gierzwaluw, huismus, roek grote gele kwikstaart, kerkuil, oehoe, ooievaar, slechtvalk boomvalk, buizerd, havik, ransuil, sperwer, wespendief, zwarte wouw

Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten bij ecologisch zwaarwegende redenen blauwe reiger, boerenzwaluw, bonte vliegenvanger, boomklever, boomkruiper, bosuil, brilduiker, draaihals, eidereend, ekster, gekraagde roodstaart, glanskop, grauwe vliegenvanger, groene specht, grote bonte specht,

5

Honkvast maar flexibel

hop, huiszwaluw, ijsvogel, kleine bonte specht, kleine vliegenvanger, koolmees, kortsnavelboomkruiper, oeverzwaluw, pimpelmees, raaf, ruigpootuil, spreeuw, tapuit, torenvalk, zeearend, zwarte roodstaart, zwarte specht

5. 4. 2

Waarnemingen en analyse

Tijdens het veldbezoek zijn de onderstaande soorten waargenomen binnen of in de directe omgeving van het plangebied. Het plangebied is dus voor deze soorten geschikt als onderdeel het leefgebied.

van

Tabel 5. 4. 2: Lijst van de tijdens het veldbezoek waargenomen vogelsoorten Vogelsoort

Latijnse naam

Aantal

Type waarneming

Nest

ekster

Pica pica

3

visueel

ja (1)

kwartel

Coturnix coturnix

1

visueel

nee

merel

Turdus merula

2

visueel

nee

vink

Fringilla coelebs

1

visueel

nee

zwarte kraai

Corvus corone

1

visueel

nee

pagina 15 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0 Tabel 5. 4. 3: Details van de tijdens het veldbezoek aangetroffen vogelsporen Vogelsoort of soortgroep gans

Beschrijving van de sporen

Kapot ganzenei

Locatie van de sporen Onder de opening van de westelijke gevel van de schuur

Foerageer- en leefgebied Uit de bovenstaande waarnemingen en de observaties ter plekke blijkt dat het plangebied geschikt is als foerageergebied voor akkervogels, roofvogels, struweelvogels, watervogels en weidevogels. Voor bosvogels en moerasvogels zijn geen geschikte biotopen aanwezig. Het plangebied is echter geen essentieel foerageergebied voor de voorkomende soorten omdat er in de buurt van het plangebied alternatief foerageergebied aanwezig is. Voorbeelden zijn de omliggende akkers en weilanden. Natuurgebonden nesten De op het plangebied aanwezige bomen en struiken kunnen dienen als broedgelegenheid. Er zijn echter geen nesten of potentiële nestmogelijkheden waargenomen van of voor soorten met jaarrond beschermde nesten. Wel werd er een eksternest aangetroffen in de zuidelijke bomenrij nabij het aanwezige wandelpad en is er een kwartel gespot in het hogere gras dat zich in het zuidoostelijk deel van het plangebied bevindt (zie bovenstaande tabel). Ekster- en (eventuele) kwartelnesten zijn niet jaarrond beschermd . Broedende vogels zijn erg gevoelig voor verstoring door werkzaamheden. Door de algemene beschermingsstatus van vogels in Nederland kunnen sloop-, bouw- of inrichtingswerkzaamheden alleen plaatsvinden als er geen broedende vogels aanwezig zijn op of in de directe omgeving van het plangebied.

Wanneer de werkzaamheden in het geheel plaatsvinden in de minst kwetsbare periode, tussen begin oktober en half februari, worden geen nadelige effecten verwacht voor broedende vogels. Gebouwgebonden nesten Het plangebied is geschikt bevonden als vaste verblijfplaats voor de onderstaande soorten met jaarrond beschermd nest.

een

Steenuil Tijdens het veldbezoek zijn op de westelijke gevel van de schuur krijtsporen gevonden van vermoedelijk de steenuil (Athene noctua). Vanwege de openingen in de schuur en de krijtsporen op de gevel, kan niet worden uitgesloten dat er een nest in de schuur aanwezig is. Daarnaast zijn er op de westelijke gevel van de schuur en in een boom ten zuiden van het plangebied een steenuilennestkast aangetroffen. Nestenplaatsen van steenuilen zijn het gehele jaar beschermd, omdat zij deze ook buiten het broedseizoen gebruiken als vaste rust- en verblijfplaats. Om aan te kunnen tonen of uit te kunnen sluiten dat het plangebied als verblijfs- of rustplaats wordt gebruikt door de steenuil dient er aanvullend onderzoek naar de steenuil te worden uitgevoerd. Kerkuil Tijdens het veldbezoek zijn op de westelijke gevel van de schuur krijtsporen gevonden die mogelijk van de kerkuil (Tyto alba) zijn. Vanwege de openingen in de schuur en de krijtsporen op de gevel, kan niet worden uitgesloten dat er een nest in of in de nabijheid van de schuur aanwezig is. Nestenplaatsen van kerkuilen zijn het gehele jaar beschermd, omdat zij zeer honkvaste broeders zijn die voor hun nesten afhangen van gebouwen. Om aan te kunnen tonen of uit te kunnen sluiten dat het plangebied als verblijfs- of rustplaats wordt gebruikt door de kerkuil dient er

pagina 16 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

aanvullend onderzoek

naar

de kerkuil te worden uitgevoerd.

Buizerd De buizerd maakt gebruik van bestaande nesten, bijvoorbeeld kraaiennesten, waardoor alle grote nesten in aanmerking komen als potentiële buizerdnesten. Binnen en in de directe omgeving van het plangebied zijn er geen nesten waargenomen die mogelijk door de buizerd (Buteo buteo) gebruikt kunnen worden als nest- of rustplaats. Mogelijk doet het plangebied dienst als foerageergebied, echter zal dit geen essentieel foerageergebied zijn vanwege de omliggende weilanden en akkers. Als gevolg van het planvoornemen zullen er geen nesten of essentieel leefgebied van deze soort worden aangetast, derhalve is nader onderzoek naar deze soort niet aan de orde. Tabel 5. 4. 4: Lijst van aangetroffen nesten en potentiële nestlocaties van de steenuil en de kerkuil Locatie binnen het plangebied

Beschrijving van de nestlocaties

In-/uitvliegende vogel(s) waargenomen

Nabij de oostgevel van de schuur zijn een steenuilenkast en 1

Schuur in het zuiden van het

meerdere openingen naar de

plangebied

schuur aanwezig. Onder deze openingen zijn krijtsporen

Nee

aangetroffen. 2

Foto A

Bomenrij ten zuiden van het plangebied

Een steenuilennestkast in de bomen en mogelijke nestlocaties in de bomen

Nee

Foto B, steenuilenkast

pagina 17 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Foto C, steenuilenkast

Foto D

Figuur 5. 4. 1: Foto’s van mogelijk geschikte nestplaatsen binnen het plangebied.

5. 4. 3

voor

de steenuil

en

kerkuil

Deelconclusie vogels

Naar alle waarschijnlijkheid benut een aantal vogelsoorten met jaarrond beschermd nest het plangebied als broedgebied. Daarom is verder onderzoek naar het voorkomen en broeden van deze soorten binnen het plangebied noodzakelijk. Het betreft de steenuil en de kerkuil. Bovendien benut een aantal algemeen voorkomende vogelsoorten het plangebied als foerageeren broedgebied. Dit vormt echter geen belemmering voor het planvoornemen. Het plangebied zal geen essentieel foerageergebied zijn voor deze soorten. Soorten zonder jaarrond beschermd nest kunnen blijven broeden binnen en in de directe omgeving van het plangebied. Dit geldt ook voor soorten waarvan het nest jaarrond beschermd is bij ecologische zwaarwegende redenen. Er kunnen geen verstorende werkzaamheden zoals sloop- en bouwwerkzaamheden of verwijdering van beplanting plaatsvinden wanneer er broedende vogels aanwezig zijn in de nabije omgeving. Indien er op deze manier wordt gehandeld, treden er geen nadelige effecten op ten aanzien van de algemeen voorkomende vogels en de vogelsoorten zonder jaarrond beschermde nesten en de soorten waarvan het nest jaarrond beschermd is bij ecologische zwaarwegende redenen. Wanneer de werkzaamheden in het geheel plaatsvinden tussen begin oktober en half februari worden er eveneens geen nadelige effecten verwacht voor deze vogels.

5. 5 Grondgebonden 5. 5. 1

zoogdieren

Soortverspreiding

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de in het wild levende grondgebonden zoogdieren die zijn waargenomen in de omgeving van het plangebied sinds het jaar 2000 (NDFF). Zeezoogdieren, huisdieren, vee en exoten zijn niet opgenomen in de lijst en vleermuizen worden in het volgende pagina 18 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

deelhoofdstuk behandeld. Er is voor elke soort aangegeven of die op Europese (EU) of nationale (NL) schaal bescherming geniet, of er zorgplicht geldt voor de soort (ZORG) en of de soort vrijgesteld is van bescherming (VRIJ) in de provincie van het plangebied. De laatste kolom (plangebied) vat samen welke beschermde soorten relevant zijn voor het plangebied (***). Deze soorten worden behandeld in de volgende paragrafen. Tabel 5. 5. 1: Lijst van grondgebonden zoogdieren die voorkomen in de omgeving van het plangebied Nederlandse

Latijnse

soortnaam

soortnaam

bosmuis

Diergroep

Apodemus

knaagdieren-ware

sylvaticus

muizen

bruine rat

Rattus norvegicus

bunzing

Mustela putorius

das

Meles meles

dwergmuis

Micromys minutus

eekhoorn

Sciurus vulgaris

EU

NL

ZORG

VRIJ

X

X

X

knaagdieren-ware

X

muizen roofdierenmarterachtigen roofdierenmarterachtigen knaagdieren-ware muizen knaagdierenoverige

X

X

***

X

X

***

X

X

X

X

X

X

X

X ***

Erinaceus

insecteneters-

europaeus

overige

haas

Lepus europaeus

haasachtigen

X

X

X

huisspitsmuis

Crocidura russula

insectenetersspitsmuizen

X

X

X

Oryctolagus

haasachtigen

X

X

X

egel

konijn mol ree

cuniculus Talpa europaea Capreolus

insecteneters-

Myodes glareolus

steenmarter

Martes foina

vos

Vulpes vulpes

wezel

Mustela nivalis

wolf

Canis lupus

evenhoevigen knaagdierenwoelmuizen roofdierenmarterachtigen roofdierenhondachtigen roofdierenmarterachtigen roofdierenhondachtigen

***

X

overige

capreolus

rosse woelmuis

plangebied

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

***

X

X

***

*** X

Diergroepen zijn volgens het soortenoverzicht van de Zoogdiervereniging van Nederland ().

pagina 19 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

5. 5. 2

Waarnemingen en analyse

Tijdens het veldbezoek zijn exemplaren of voortplantings- en/of verblijfplaatsen van soorten aangetroffen die zijn beschermd volgens de Habitatrichtlijn of van soorten die niet zijn vrijgesteld door de provincie. Het betreft de bunzing, de wezel en de steenmarter. Hieronder wordt de functie van het plangebied voor elke soort die de laatste twintig jaar in de buurt van het plangebied is waargenomen verduidelijkt. Bever Bevers leven in het overgangsgebied tussen land en water zoals in moerassen, langs beken en bij rivieren en meren. De aanwezigheid van bossen op de oevers is een vereiste voor de bever, waarbij open of rotsige oevers worden gemeden. Het plangebied is ongeschikt als leefgebied voor de bever door de afwezigheid van geschikt oppervlaktewater en natuurlijke schuilplaatsen.

Leefgebied

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk? Kleine marterachtigen (bunzing

en

Nee

wezel)

Plangebied

De bunzing geeft de voorkeur aan gebieden met oppervlaktewater en voldoende schuilmogelijkheden, zoals heggen, houtwallen, bosranden en natuurlijke oevers. De wezel leeft in open en droge, natuur- en cultuurlandschappen die dekking bieden door middel van bosschages, houtstapels en heggen. Het zuiden van het gebied is geschikt voor de bunzing en de wezel vanwege de natuurlijke schuilmogelijkheden in het grasland en de aanwezige droge greppels. Nabij de schuur is een leeg ganzenei aangetroffen, mogelijk zijn dit vraatsporen van een marterachtige. De aanwezigheid van deze soorten binnen het plangebied kan niet worden uitgesloten. Sporen zoals uitwerpselen zijn niet aangetroffen.

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Ja

Leefgebied

Das Leefgebied

De das leeft in allerlei soorten biotopen, met een voorkeur voor kleinschalig akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, heggen en houtwallen. Maar ook open terreinen, zoals vochtige heiden en rivierdalen, zijn geschikte leefgebieden. Het leefgebied van de das moet voldoen aan voldoende dekking, weinig verstoring, een groot voedselaanbod en een bodem waarin ze goed een burcht kunnen graven.

pagina 20 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Het plangebied is deels geschikt als leefgebied door het aanwezige grasland in het zuiden. Het noordelijk deel van het gebied is ongeschikt door de verstoring als gevolg van de agrarische werkzaamheden en bouwwerkzaamheden. Het zuiden van het plangebied kan eventueel als foerageergebied dienen, echter zal dit geen essentieel foerageergebied zijn vanwege de beperkte grootte. Nee

Eekhoorn

Plangebied

Eekhoorns leven in loofbos, naaldbos of gemengd bos, maar ook in tuinen, parken en houtwallen in de buurt van bos mits er voldoende voedsel aanwezig is. Binnen en rondom het plangebied zijn enkele bomen aanwezig die als schuilmogelijkheid kunnen dienen, echter is het plangebied en omgeving ongeschikt als eekhoornleefgebied door de beperkte aanwezigheid van voedselbronnen.

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Nee

Leefgebied

Steenmarter Leefgebied

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Wolf Leefgebied

De steenmarter komt vooral voor in parklandschap en heeft een voorkeur voor gebieden met kleinschalige landbouw met oude schuren of gebouwen. Daarbij is de aanwezigheid van elementen zoals groenstroken, heggen, bosjes, greppels en bermen van belang. De steenmarter gebruikt verblijfplaatsen zoals boomholtes, takkenhopen, dichte struwelen, zolders, kruipruimtes, spouwmuren en onder dakbedekkingen. In de schuur zijn openingen aanwezig waar de steenmarter in kan kruipen. Daarnaast is het grasland in het zuiden geschikt als foerageergebied. Nabij de schuur is een leeg ganzenei aangetroffen, mogelijk zijn dit vraatsporen van een marterachtige. . Derhalve kan de aanwezigheid van deze soort binnen het plangebied niet worden uitgesloten. Sporen zoals uitwerpselen zijn niet aangetroffen Ja

De wolf leeft bij voorkeur in uitgestrekte open bossen en afgelegen moerasgebieden. Het verspreidingsgebied van de wolf in Nederland is heden beperkt tot enkele gebieden. De wolf wordt verder in Nederland slechts pagina 21 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

incidenteel zwervend waargenomen. Plangebied

Er zijn geen waarnemingen van de wolf bekend in de directe omgeving van het plangebied (Waarneming. nl). Door het beperkte verspreidingsgebied kan de aanwezigheid van de wolf binnen het plangebied redelijkerwijs worden uitgesloten.

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Nee

Tabel 5. 5. 2: Lijst van aangetroffen potentiële vaste verblijfplaatsen en leefgebieden van de bunzing, de wezel en de steenmarter Locatie binnen het plangebied 1 2

Foto A

Beschrijving van de locatie

In het westen binnen plangebied

Schuur

In het zuiden van het

Grasland met droge greppels en

plangebied

stromende beek

Dieren waargenomen nee nee

Foto B

Foto D Foto C Figuur 5. 5. 1: Foto’s van mogelijk geschikte verblijfplaatsen en geschikt leefgebied de bunzing, de wezel en de steenmarter binnen het plangebied.

voor

pagina 22 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

In de omgeving van het plangebied zijn voldoende alternatieven aanwezig in de vorm van akkers en weilanden om als foerageergebied te dienen voor algemeen voorkomende soorten.

5. 5. 3

Deelconclusie grondgebonden zoogdieren

Binnen het plangebied zijn (potentiële) vaste verblijf- of voortplantingsplaatsen vastgesteld van soorten die zijn beschermd via de Habitatrichtlijn of van soorten die niet zijn vrijgesteld door de provincie. Daarom is verder onderzoek naar deze soorten noodzakelijk. Het betreft de bunzing, de wezel en de steenmarter. Algemeen voorkomende soorten zijn door de provincie vrijgesteld van de verbodsbepalingen als het een ruimtelijke ingreep of inrichting betreft. Wel geldt de zorgplicht voor dergelijke soorten. Zolang de zorgplicht wordt nageleefd zijn er daarom geen negatieve effecten te verwachten voor deze zoogdiersoorten.

5. 6 Vleermuizen 5. 6. 1

Soortverspreiding

Alle in Nederland voorkomende vleermuizen hebben een beschermde status. Het is verboden hun verblijfplaatsen aan te tasten, hun essentieel foerageergebied te vernietigen of hun vliegroutes te verstoren. Vleermuizen huizen in grotten, in boomholten of in spouwen of zolders van huizen. Ze maken gebruik van vliegroutes om zich te verplaatsen van verblijfplaatsen naar foerageergebieden. Hiervoor worden lange, aaneengesloten bomenrijen en andere lijnvormige landschapsstructuren zoals heggen en houtwallen gebruikt. Tijdens het veldbezoek is nagegaan (i) of er op het plangebied locaties zijn die kunnen dienen als winter-, kraam-, paar-, zomer- en/of jaarrondverblijfplaats voor vleermuizen, (ii) of het plangebied geschikt is als foerageergebied voor vleermuizen en zo ja, (iii) of het essentieel foerageergebied is en (iv) of er essentiële vliegroutes door het plangebied lopen. Onderstaande tabel duidt voor elke in Nederland voorkomende vleermuissoort aan of de soort is waargenomen in de omgeving van het plangebied sinds het jaar 2000 (NDFF) (Tabel 5. 6. 1 – omgeving plangebied). Tabel 5. 6. 1: Lijst van in Nederland voorkomende vleermuizen met aanduiding van hun type verblijfplaatsen en hun voorkomen in de omgeving van het plangebied Nederlandse soortnaam

Latijnse soortnaam

Baardvleermuis

Myotis mystacinus

Bechsteins vleerrmuis

Myotis bechsteinii

Verblijfplaatsen zomer: gebouwen, bomen

winter: groeven, bunkers, kelders zomer: bomen

Omgeving plangebied nee nee

winter: grotten

pagina 23 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Nederlandse soortnaam

Verblijfplaatsen

Latijnse soortnaam

Omgeving plangebied

Bosvleermuis

Nyctalus leisleri

Brandt’s vleermuis

Myotis brandtii

Bruine grootoorvleermuis

Plecotus auritus

Franjestaart

Myotis nattereri

gebouwen, bomen

ja

Gewone dwergvleermuis

Pipistrellus pipistrellus

gebouwen

ja

Grijze grootoorvleermuis

Plecotus austriacus

gebouwen

nee

Grote rosse vleermuis

Nyctalus lasiopterus

bomen, rotsspleten

nee

Ingekorven vleermuis

Myotis emarginatus

zomer: gebouwen

nee

Grote hoefijzerneus

gebouwen, bomen

nee

zomer: gebouwen

nee

winter: groeven, grotten, bunkers zomer: gebouwen, bomen

winter: ondergrondse ruimten

ja

winter: gebouwen, groeven

Rhinolophus

zomer: zolders, grotten

nee

ferrumequinum

winter: grotten

Laatvlieger

Eptesicus serotinus

gebouwen

ja

Meervleermuis

Myotis dasycneme

zomer: gebouwen

nee

Mopsvleermuis

Barbastella barbastellus

Rosse vleermuis

Nyctalus noctula

Ruige dwergvleermuis

Pipistrellus nathusii

Tweekleurige vleermuis

Vespertillo murinus

Vale vleermuis

Myotis myotis

Watervleermuis

Myotis daubentoni

winter: bunkers, groeven zomer: gebouwen, bomen

nee

winter: grotten, bunkers, kelders bomen zomer: gebouwen

winter: gebouwen, bomen zomer: gebouwen

ja ja nee

winter: grotten, kelders, gebouwen zomer: gebouwen, bomen

nee

winter: grotten, groeven, kelders zomer: bomen, zolders, bunkers

winter: ondergrondse ruimten

ja

Informatie via Vleermuis. net (Vleermuiswerkgroep Nederland (VLEN)).

5. 6. 2

Waarnemingen en analyse

Verblijfplaatsen Gebouwbewonende vleermuissoorten Er is bebouwing aanwezig binnen het plangebied waardoor de aanwezigheid van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen niet op voorhand kan worden uitgesloten. In de schuur zijn openingen aanwezig waardoor de vleermuizen toegang hebben tot het binnenbouw, echter bestaat het dak uit enkelvoudige golfplaten waardoor er geen ruimtes zijn waar vleermuizen in kunnen kruipen. Golfplaten daken, zoals op het plangebied, bieden bovendien maar zelden geschikte vaste verblijfplaats voor vleermuizen omdat de temperatuur eronder sterk kan fluctueren terwijl vleermuizen baat hebben bij constante temperaturen. Er zijn ook geen open stootvoegen aangetroffen in de muren die kunnen leiden naar de achterliggende spouw en dus als vleermuisverblijfplaats kunnen dienen. Aanvullend onderzoek is door het ontbreken van geschikte verblijfplaatsen niet noodzakelijk voor deze soortgroep.

pagina 24 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Boombewonende vleermuissoorten In de bomen binnen het plangebied zijn geen holtes of scheuren gevonden die dienst kunnen doen als vaste verblijfplaats voor boombewonende vleermuizen. Er zijn geen sporen zoals ontlasting of vraatsporen in de vorm van vlindervleugels gevonden. De bomenrijen aan de randen buiten het plangebied blijven behouden binnen het planvoornemen. Om eventueel aanwezige boombewonende vleermuizen niet te verstoren, moeten de bomen vrijgehouden worden van lichtverstoring en dat zowel in de aanleg- als de gebruikersfase. Foerageergebied Mogelijk zal het plangebied gebruikt worden als foerageergebied. Het is echter geen essentieel foerageergebied voor vleermuizen omdat in de directe omgeving voldoende alternatieve foerageergebieden aanwezig zijn, zoals de omliggende weilanden en akkerlanden. Vliegroutes De bomenrijen op de oostelijke en de westelijke grens van het plangebied en de beek ten zuiden van het plangebied kunnen dienst doen als vliegroute voor vleermuizen. Deze landschapsstructuren zullen naar aanleiding van het planvoornemen echter niet worden aangetast en kunnen dus dienst blijven doen als vliegroute voor vleermuizen. Om een negatief effect op de potentiële vliegroutes te Voorkomen, mag er geen lichtverstoring op deze elementen ontstaan.

Bij het gebruik van extra bouwverlichting licht kan deze afgekapt en laag gericht worden zodat alleen het werkgebied verlicht wordt. Ook in de nieuwe situatie mag geen lichtverstrooiing op deze elementen plaatsvinden door het gebruik van nieuwe lichtbronnen. Gebruik van vleermuisvriendelijke verlichting (afgekapt, monospectraal, laag, met timer, …) is dan ook verplicht vanuit de Wet natuurbescherming. Wanneer er op deze manier gehandeld wordt worden er geen negatieve effecten op de vliegroutes van vleermuizen verwacht. Wanneer lichtverstrooiing op de potentiële vliegroutes niet voorkomen kan worden, dient aanvullend onderzoek naar de functie van de lijnvormige elementen voor vleermuizen uitgevoerd te worden.

5. 6. 3

Deelconclusie vleermuizen

Er zijn binnen het plangebied geen locaties aangetroffen die mogelijk geschikt zijn als vaste verblijfplaats voor gebouw- of boombewonende vleermuizen. Mogelijk wordt er door vleermuizen gefoerageerd binnen en in de directe omgeving van het plangebied. Foerageergebied is alleen beschermd wanneer dit gebied noodzakelijk is om de functionaliteit van een vaste verblijfplaats te behouden. Een negatief effect op vaste vliegroutes is eveneens niet te verwachten indien werkzaamheden overdag worden uitgevoerd en lichtverstrooiing op de bomenrij ten oosten en ten westen en de beek ten zuiden van het plangebied voorkomen wordt met vleermuisvriendelijke verlichting tijdens de aanleg- en gebruiksfase. Wanneer lichtverstrooiing op de potentiële vliegroutes niet voorkomen kan worden, dient aanvullend onderzoek naar de functie van de lijnvormige elementen voor vleermuizen uitgevoerd te worden.

pagina 25 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

5. 7 Amfibieën, reptielen en vissen 5. 7. 1

Soortverspreiding

Amfibieën en reptielen Onderstaande tabellen geven een overzicht van de in het wild levende amfibieën en reptielen die zijn waargenomen in de omgeving van het plangebied sinds het jaar 2000 (NDFF). Exoten zijn niet opgenomen in de lijst. In de laatste kolom (plangebied) worden de relevante, beschermde soorten die in de volgende paragrafen behandeld worden, aangeduid met ***. Tabel 5. 7. 1: Lijst van amfibieën die voorkomen in de omgeving van het plangebied Nederlandse soortnaam

Latijnse soortnaam

NL

ZORG

alpenwatersalamander

Ichthyosaura alpestris

X

X

Pelophylax kl. esculentus

X

X

X

Rana temporaria

X

X

X

bastaardkikker of middelste groene kikker bruine kikker

EU

VRIJ

***

gewone pad

Bufo bufo

X

X

X

kleine watersalamander

Lissotriton vulgaris

X

X

X

rugstreeppad

Epidalea calamita

X

X

X

plangebied

***

Tabel 5. 7. 2: Lijst van reptielen die voorkomen in de omgeving van het plangebied Nederlandse soortnaam

Latijnse soortnaam

hazelworm

Anguis fragilis

EU

= op

Europese schaal beschermd; NL

= op

EU

NL

ZORG

X

X

nationale schaal beschermd; ZORG

VRIJ

plangebied ***

=

zorgplicht van toepassing;

VRIJ = vrijgesteld van bescherming in de provincie van het plangebied

Vissen Van de in Nederland voorkomende vissoorten zijn er twee soorten Europees en acht soorten nationaal beschermd. Deze soorten zijn veelal afhankelijk van zuiver water en speciale omgevingscondities. Tijdens het veldwerk is nagegaan of er in het plangebied geschikt oppervlaktewater aanwezig is voor deze soorten.

5. 7. 2

Waarnemingen en analyse

Amfibieën Hieronder wordt de functie van het plangebied voor elke soort die de laatste twintig jaar in de buurt van het plangebied is waargenomen verduidelijkt. Alpenwatersalamander Leefgebied

De alpenwatersalamander leeft in niet snel stromend water dat niet te rijk is aan vis. Alpenwatersalamanders komen vaak voor in de buurt van bos en/of houtwallen en hebben een voorkeur voor zandige leemgronden, waar hij voorkomt in beboste gebieden (loofbos) of kleinschalige landschappen met heggen en struwelen.

pagina 26 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

De watergang en de struwelen in het zuiden van het plangebied zijn geschikt als leefgebied van de alpenwatersalamander. De watergang zal niet worden aangetast als gevolg van het planvoornemen. Echter zullen de struwelen, die mogelijk onderdeel zijn van het landhabitat van de alpenwatersalamander, verdwijnen. Derhalve is aanvullend onderzoek naar de aanwezigheid van de alpenwatersalamander aan de orde. Ja

Tabel 5. 7. 3: Lijst van aangetroffen potentiële vaste verblijfplaatsen van de alpenwatersalamander Locatie binnen het plangebied 1 2

Foto A

Beschrijving van de locatie

In het zuiden van het plangebied

Struwelen

Zuidelijke grens (buiten het

Watergang die in verbinding staat

plangebied)

met poel (oosten)

Dieren waargenomen nee nee

Foto B

Figuur 5. 7. 1: Foto’s van mogelijk geschikte verblijfplaatsen voor de alpenwatersalamander binnen het plangebied.

pagina 27 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Rugstreeppad Leefgebied

De rugstreeppad is een typische pionier-soort, die voorkomt in terreinen met een hoge natuurlijke of door mensen ingebrachte dynamiek. De soort kan snel geschikte locaties bezetten. Naast natuurlijke wateren in duinen en uiterwaarden zijn dit ook bouwterreinen, groeven en zand- en kleiafgravingen

Plangebied

Het onderzoeksterrein is ongeschikt voor deze soort vanwege het ontbreken van geschikt oppervlaktewater. Echter dienen er wel maatregelen te worden genomen om vestiging van deze soort binnen het plangebied te worden voorkomen (zie paragraaf 6. 3. 3. )

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Nee

Reptielen Hieronder wordt de functie van het plangebied voor elke soort die de laatste twintig jaar in de buurt van het plangebied is waargenomen verduidelijkt. Hazelworm Leefgebied

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

De hazelworm heeft een voorkeur voor enigszins vochtige, met dichte vegetatie bedekte gebieden en komt voornamelijk voor op bos- en heideterreinen. Het plangebied is voor de hazelworm, die wel in de omgeving van het plangebied voorkomt, ongeschikt door de afwezigheid van vochtige heide en ruigte. Daarnaast is het zuiden van het plangebied sterk vergrast waardoor er geen locaties zijn waar de hazelworm kan zonnen. Het noorden is ook voor deze soort ongeschikt wegens de agrarische en lopende bouwwerkzaamheden. Nee

Vissen Op de zuidelijke grens van het plangebied is een stromende beek aanwezig. Bij deze beek is een weidebeekjuffer aangetroffen, dit is een indicatie dat er sprake is van stromend, zuurstofrijk water van redelijke kwaliteit. Beschermde vissoorten leven voornamelijk in zuurstofrijk, koel, stromend, water. Het water is geschikt bevonden voor soorten zoals de kleine modderkruiper en de bittervoorn, echter geldt er voor deze soorten enkel de zorgplicht. Daarnaast zal het oppervlaktewater niet door het planvoornemen worden aangetast waardoor deze soorten zich tussen verschillende wateren kunnen blijven verplaatsen. Een negatief effect als gevolg van het planvoornemen op beschermde vissen wordt derhalve uitgesloten.

pagina 28 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

5. 7. 3

Deelconclusie amfibieën, reptielen en vissen

Binnen het plangebied zijn mogelijk vaste verblijf- of voortplantingsplaatsen van soorten die zijn beschermd via de Habitatrichtlijn of van soorten die niet zijn vrijgesteld door de provincie. Het betreft leefgebied van de alpenwatersalamander. Aanvullend onderzoek naar deze soort is daarom noodzakelijk. Algemeen voorkomende soorten, zoals bijvoorbeeld de gewone pad en de bruine kikker, zijn door de provincie vrijgesteld van de verbodsbepalingen als het een ruimtelijke ingreep of inrichting betreft. Wel geldt de zorgplicht voor deze soorten.

5. 8 Ongewervelden 5. 8. 1

Soortverspreiding

Meer dan vijftig soorten insecten, onder andere vlinders, libellen en kevers, zijn wettelijk beschermd in Nederland. Daarnaast genieten sommige weekdieren, zoals mossels, ook bescherming. Veelal stellen deze soorten bijzondere eisen aan hun habitat en komen ze dus voor op specifieke plaatsen, zoals bijvoorbeeld poelen met helder water of graslanden met bloemrijke vegetatie. Tijdens het veldbezoek is nagegaan of het plangebied geschikt is voor beschermde ongewervelden.

5. 8. 2

Waarnemingen en analyse

Voor veel beschermde soorten ongewervelden die specifieke eisen stellen aan hun leefgebied, is het plangebied ongeschikt. De aanwezige beplanting binnen het plangebied is slechts enkel voor de beschermde teunisbloempijlstaart geschikt. Bruine eikenpage Leefgebied

Plangebied

De bruine eikenpage komt voor op de zandgronden, zowel in het binnenland als in de duinen. In het binnenland vliegt hij bij bosranden, in jonge eikenaanplant en open loofbossen. In geschikte bosranden zijn doorgaans oudere eiken, voldoende eikenopslag, kreupelhout en braamstruwelen te vinden. Verder komt de soort voor bij open, lichte plekken of kapvlakten met lage en/of jonge eiken, vaak met een ondergroei van bramen. De combinatie van lage eikjes en veel nectarplanten is essentieel voor de vrij zeldzame bruine eikenpage. Het plangebied is ongeschikt bevonden voor deze soort door de afwezigheid van jonge eikenbomen langs de

pagina 29 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

bosranden. Daarnaast is de bruine eikenpage niet waargenomen in het atlasblok waarin het plangebied zich bevindt. Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Nee

Teunisbloempijlstaart Leefgebied

Plangebied

Aanvullend onderzoek noodzakelijk?

5. 8. 3

De teunisbloempijlstaart komt voor in open plekken in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. Waardplanten van de teunisbloempijlstaart zijn het wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart. Het plangebied is geschikt als leefgebied voor deze soort door de aanwezigheid van geschikt leefgebied (open landschapen en bomenrijen) en waardplanten. Nabij de bomenrij op de oostelijke grens is de waardplant, de teunisbloem, aanwezig. Ja

Deelconclusie ongewervelden

De teunisbloempijlstaart kan mogelijk verblijven binnen het plangebied. Omdat deze soort een beschermde status heeft, is aanvullend onderzoek noodzakelijk.

5. 9 Invasieve exoten 5. 9. 1

Soortverspreiding

Exoten zijn uitheemse dier- en plantensoorten die na het jaar 1500 door toedoen van de mens terecht gekomen zijn in Nederland terwijl ze er oorspronkelijk niet voorkwamen. Sommige van deze exotische soorten vormen een bedreiging voor de Nederlandse inheemse soorten. Deze exotische soorten worden invasieve exoten genoemd. Ze hebben weinig tot geen natuurlijke vijanden in Nederland en zijn veelal moeilijk te bestrijden. Er zijn in Nederland meer dan 2000 exotische soorten waarvan er een 150 als invasieve exoot negatieve effecten hebben op de biodiversiteit, de ecosystemen en zelfs de economie van Nederland. Op Europese schaal werd een lijst opgesteld van 68 soorten schadelijke exotische dieren en planten waarvoor de lidstaten verplicht zijn populaties op te sporen, te beheren en te verwijderen. Tijdens het veldbezoek is nagegaan of er binnen of in de directe omgeving van het plangebied invasieve exoten voorkomen.

pagina 30 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

5. 9. 2

Waarnemingen en analyse

Er werden geen soorten waargenomen binnen het plangebied waarvoor de Europees exotenverordening geldt. Verder zijn er ook geen soorten waargenomen die in Nederland actief bestreden moeten worden.

5. 9. 3

Deelconclusie invasieve exoten

Binnen het planvoornemen zijn er geen verplichtingen aangaande invasieve exoten.

pagina 31 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

6

Conclusies

6. 1 Beschermde gebieden

soorten

en

Onderstaande tabel bundelt de conclusies in verband met gebiedsbescherming en soortbescherming uit de hoofdstukken 3, 4 en 5.

0 0 0 2

ar tua

dn l ar e de N kr

e twe nr u tua

n er ie

dg o oz

n e dn

n e dn a ts

po tu

o

n

be gd

n e

n e i zu mr e le

n ëe i

lde n l ee i

rv e w e gn

lse go V X

G X

V X

ibf m A X

Aanvullende maatregelen / aanpassingen

X

X

X

X

X

Overtreding wet natuurbescherming

X

X

X

X

Aanvullend onderzoek

X

X

X

X

N X

Zorgplicht

N X

Advies

o

H X

ten lPa X

X

X

n or

X

t pe R X

n e s is

V X

O X

X

n e

to x e e v ies a v n

I X

X

Legenda: X X X X

Wettelijk verplicht Niet te verwachten Te verwachten Noodzakelijk Relevant Niet relevant

pagina 32 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

6. 2 Aanvullend onderzoek Onderstaande tabel geeft per soort een overzicht van de periode waarin de aanvullende onderzoeken gespreid gepland moeten worden en van het aantal veldbezoeken en waarnemers (per bezoek) dat noodzakelijk is. De procedures voor deze onderzoeken liggen vast in soortinventarisatieprotocollen (Netwerk Groene Bureaus) en kennisdocumenten (BIJ12). Periode Soort

J

F

M

A

M

J

J

A

S

O

N

D

steenuil kerkuil kleine marters steenmarter alpenwatersalamander teunisbloempijlstaart

# 4 x 4 x 5 x 5 x 2 x 4 x

2 2 2 2 1 1

Waar donker geel de optimale onderzoeksperiodes aanduidt, geeft lichtgeel de periodes aan waarin slechts een bepaald deel van het onderzoek kan gebeuren.

6. 3 Zorgplicht 6. 3. 1

Definitie zorgplicht

Voor alle in het wild levende plant- en diersoorten en voor hun directe leefomgeving geldt een zorgplicht (Wet Natuurbescherming – artikel 1. 11). Met deze zorgplicht worden naast de nationaal en Europees aangewezen beschermde soorten en gebieden ook algemenere overige inheemse soorten beschermd. De zorgplicht houdt in dat men handelingen waarvan redelijkerwijs kan worden vermoed dat deze nadelige gevolgen kunnen hebben voor in het wild levende dieren en planten; achterwege laat; indien achterwege laten niet passend is, maatregelen neemt om nadelige gevolgen te voorkomen; indien die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. Het is wettelijk verplicht invulling te geven aan deze zorgplicht

6. 3. 2

Negatieve effecten voorkomen

–

algemene maatregelen

Bij de uitvoering van sloop- en bouwprojecten kunnen werkzaamheden veelal niet achterwege gelaten worden. Het is daarbij verplicht om maatregelen te nemen en daarmee de nadelige gevolgen op inheemse plant- en diersoorten te beperken of te voorkomen. Nadelige gevolgen kunnen veelal voorkomen worden door te werken in de minst-kwetsbare periode, zoals buiten de winterslaap, voortplantingstijd en periode van afhankelijkheid van jongen. De kwetsbare perioden zijn niet voor alle soortgroepen gelijk. In het algemeen geldt de periode van half oktober tot eind november als ‘veilige’ periode voor alle diergroepen. Dit is de periode

pagina 33 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

waarin de voortplantingstijd achter de rug is en dieren als de egel en amfibieën nog niet in winterslaap zijn en de mogelijkheid hebben om zich te verplaatsen. Bovendien zijn de jongen uit het laatste legsel van late broeders zoals de houtduif dan ook uitgevlogen (Vogelbescherming Nederland). Daarnaast kunnen negatieve gevolgen op algemeen voorkomende soorten beperkt worden door tijdens de werkzaamheden zodanig te werken dat dieren het plangebied kunnen verlaten zodat verwonding of doding van individuen wordt voorkomen. Voorbeelden zijn: de werkzaamheden in de richting van een vluchtgebied uitvoeren, de werkzaamheden langzaam opstarten en/of langzaam werken zodat dieren de tijd hebben om het plangebied te ontvluchten, voorafgaand aan de start van werkzaamheden verstoring creëren zodat dieren uit het plangebied vluchten. Een voorbeeld om negatieve gevolgen op de aanwezige vegetatie te voorkomen is het beschermen van bomen om zo beschadiging van de stammen te voorkomen. Verder worden negatieve gevolgen op inheemse fauna beperkt door werkzaamheden zo veel mogelijk overdag uit te voeren. Bij gebruik van verlichting dient deze zo geplaatst te worden dat enkel de werkzaamheden gericht verlicht worden. Lichtverstrooiing kan vermeden worden door het gebruik van kappen.

6. 3. 3

Negatieve effecten voorkomen

–

soortgerichte maatregelen

Zorgplicht algemene broedvogels Indien vooraf bekend is dat werkzaamheden moeten worden uitgevoerd binnen het broedseizoen van algemeen voorkomende broedvogels (globaal van 15 maart tot 15 juli) dan is het noodzakelijk ervoor te zorgen dat het gebied vóórafgaand aan het broedseizoen, en zonder de verstoring van andere soorten, ongeschikt is gemaakt als broedlocatie. Door het plangebied ongeschikt te maken kan worden voorkomen dat vogels zich binnen het plangebied vestigen. Broedgevallen die tijdens of vlak voor de werkzaamheden ontstaan in en direct grenzend aan het plangebied, zijn immers ook onderhevig aan de zorgplicht. Het ongeschikt maken van het plangebied voor algemene broedvogels dient te gebeuren door de aanwezige struiken, bomen en grasland kort te snoeien/te maaien vóór aanvang van het broedseizoen en deze ook kort te houden gedurende het broedseizoen. Indien werken binnen het broedseizoen noodzakelijk is, dient men voorafgaand aan de start van de werkzaamheden een broedvogelcheck te laten uitvoeren door een bevoegd ecoloog. Bij aanwezigheid van broedgevallen binnen de verstoringszone van de geplande werkzaamheden dienen aanvullende maatregelen genomen te worden of kunnen werkzaamheden geen doorgang vinden.

Zorgplicht algemene amfibieën Indien vooraf bekend is dat werkzaamheden moeten worden uitgevoerd binnen het voortplantingsseizoen van algemeen voorkomende amfibieën (grofweg van 15 maart tot 15 augustus), kan het aanwezige voortplantingswater worden afgezet met een amfibieënscherm zodat deze zich niet kunnen vestigen binnen het plangebied. Wanneer gewerkt gaat worden in de overwinteringsperiode (grofweg van oktober – maart) van algemene amfibieën kan het plangebied vóór deze periode afgezet worden met een amfibieënscherm om te voorkomen dat amfibieën zich binnen het plangebied vestigen.

pagina 34 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

Vestiging pionierssoorten Het plangebied bevindt zich binnen het verspreidingsgebied van de oeverzwaluw. De oeverzwaluw is een echte pionierssoort die zich snel kan vestigen. De soort broedt in kolonieverband in zelf gegraven gangen in steile zandwanden (Vogelbescherming Nederland). Om vestiging van oeverzwaluwen binnen het plangebied te voorkomen, dient het bouwterrein zo te worden ingericht dat het gebied niet aantrekkelijk wordt voor deze soort. Wanneer gronddepots gecreëerd worden, is het noodzakelijk dat de wanden afgevlakt worden of bedekt worden om te voorkomen dat de oeverzwaluw zich in het zanddepot gaat vestigen. Het plangebied bevindt zich binnen het verspreidingsgebied van de rugstreeppad. De rugstreeppad is een beschermde amfibiesoort die zich voortplant in ondiepe (vaak tijdelijk) oppervlaktewater dat snel opwarmt (RAVON). Om vestiging van rugstreeppadden binnen het plangebied te voorkomen, dient het ontstaan van poeltjes of plassen binnen het plangebied in het voortplantingsseizoen (april-september) van de rugstreeppad te worden voorkomen. Een andere optie is (wanneer het plangebied in de huidige situatie nog niet geschikt was) het afzetten van het plangebied met een amfibieënscherm.

6. 3. 4

Acties bij aantreffen beschermde soorten er tijdens

Indien de werkzaamheden, ondanks voorgenomen maatregelen, toch beschermde soorten of broedgevallen binnen het plangebied zijn gevestigd dienen de werkzaamheden te worden stilgelegd en dient een ecologisch deskundige te worden ingeschakeld. Hiermee kan schade en verstoring van deze individuen zo veel mogelijk worden voorkomen en wordt er geen overtreding op de Wet natuurbescherming gemaakt.

6. 4 Eindconclusie • • • • • • • • •

•

•

Het zuidelijk deel van het plangebied is geschikt bevonden als leefgebied voor een aantal beschermde soorten. Nader onderzoek naar de steenuil is noodzakelijk. Nader onderzoek naar de kerkuil is noodzakelijk Nader onderzoek naar kleine marterachtigen is noodzakelijk. Nader onderzoek naar de steenmarter is noodzakelijk. Nader onderzoek naar de alpenwatersalamander is noodzakelijk. Nader onderzoek naar de teunisbloempijlstaart is noodzakelijk. Uit de aanvullende onderzoeken moet blijken of eventuele ontheffing en mitigerende maatregelen noodzakelijk zijn. De omschreven werkwijzen met betrekking tot zowel de zorgplicht als ten aanzien van vogels dienen in acht te worden genomen zodat een overtreding van de natuurwetgeving wordt voorkomen. Om een verstorend effect op foeragerende vleermuizen uit te sluiten, dienen de voorgenomen sloop- en bouwwerkzaamheden overdag te worden uitgevoerd. Daarnaast dienen de omliggende bomenrijen en watergang tijdens de aanleg- en gebruiksfase te worden ontzien van lichtverstrooiing door gebruik van vleermuisvriendelijke verlichting in de aanleg- en de gebruikersfase. Het plangebied dient voorafgaand aan het broedseizoen (globaal vanaf 15 maart) ongeschikt te

pagina 35 van 37

documentkenmerk: 2206/029/ERO-01, versie 0

• • •

•

•

worden gemaakt als broedlocatie voor algemene broedvogels. Wanneer gewerkt wordt in de overwinteringsperiode (grofweg van oktober – maart) van amfibieën dient het plangebied vóór deze periode afgezet worden met een amfibieënscherm. Bij werken in de voortplantingsperiode van amfibieën (grofweg van 15 maart tot 15 augustus), dient het aanwezige voortplantingswater te worden afgezet met een amfibieënscherm. Om vestiging van oeverzwaluwen binnen het plangebied te voorkomen, dient het ontstaan van steile zandwanden vóór en tijdens het broedseizoen van de oeverzwaluwen (maart - juni) te worden voorkomen. Om vestiging van rugstreeppadden binnen het plangebied te voorkomen, dient het ontstaan van poeltjes of plassen binnen het plangebied in het voortplantingsseizoen (april - september) van de rugstreeppad te worden voorkomen. Voor algemeen voorkomende soorten geldt een algemene vrijstelling als het ruimtelijke ingrepen betreft.

6. 5 Advies 6. 5. 1

Erfbeplanting

Indien er een erfbeplanting is gepland of wordt vernieuwd, adviseren wij deze met inheemse streekeigen soorten bomen en struiken te realiseren. Informeer hiervoor bij uw provincie of gemeente.

6. 5. 2

en

Checklist natuurvriendelijke maatregelen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=20782fd4-8b88-40d0-8867-e46f7c067d4f