Bijlage 9 - Bijlage 7 Ecologische quickscan
Tekst van het document
Ecologische Quickscan aan de Boekelsedijk 2 te Uden Qubus Vastgoed Ontwikkeling B.V.
Opdrachtgever:
Opsteller: Datum: Kenmerk:
Qubus Vastgoed Ontwikkeling B.V. Pannebakkerstraat 4B 5405 BP Uden
Ecologisch adviesbureau Eceau Ing. T.J.P. den Otter 15 mei 2023 STU-1QS230216-a
Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van de Wet natuurbescherming. Desondanks accepteert Ecologisch adviesbureau Eceau op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke ondernemingen die de opdrachtgever naar aanleiding van onderhavige ecologische quickscan uitvoert. Onderhavige rapportage of delen daarvan mogen niet zonder toestemming van zowel de opdrachtgever en Ecologisch adviesbureau Eceau gebruikt worden door derden of verspreid worden naar derden. Openbaarmaking, kopiëring en elke andere toepassing inbegrepen, het mag enkel gebruikt worden door de opdrachtgever voor wie het is ontwikkeld.
Inhoudsopgave 1.
Inleiding en planlocatie ........................................................................................................... 2
2.
Doel en vraagstelling ............................................................................................................... 3
3.
Methode .................................................................................................................................. 4
4.
3.1.
Oriëntatie en locatiebezoek ............................................................................................ 4
3.2.
Bureau-onderzoek en rapportage ................................................................................... 4
Bevindingen ............................................................................................................................. 5 4.1.
Grondgebonden zoogdieren ........................................................................................... 5
4.2.
Vleermuizen..................................................................................................................... 7
4.3.
Vogels .............................................................................................................................. 9
4.4.
Overige diersoorten....................................................................................................... 11
4.5.
Vaatplanten ................................................................................................................... 13
4.6.
Houtopstanden .............................................................................................................. 13
4.7.
Gebiedsbescherming ..................................................................................................... 14
5.
Samenvatting......................................................................................................................... 15
6.
Vervolgstappen...................................................................................................................... 16 6.1.
Nader onderzoek ........................................................................................................... 16
6.2.
Maatregelen bij de uitvoering ....................................................................................... 16
Bronnen .......................................................................................................................................... 17 Bijlage 1
ocatie ..................................................................................................... 18
1
1. Inleiding en planlocatie De initiatiefnemer is voornemens de huidige bebouwing aan de Boekelsedijk 2 te Uden, alsmede het omliggende terrein, te saneren ten behoeve van een kleinschalig woon-zorgcomplex. De werkzaamheden omvatten onder andere het slopen van de bebouwing, het verwijderen van groenelementen en het bouwrijp maken van het terrein. De onderzoeklocatie is gelegen binnen bebouwd gebied van Uden. Het hoofdgebouw is opgetrokken uit gemetselde gevels met spouwruimte en een dak met een houten overstek voorzien van een nauw aangesloten daklijst. Het dak bestaat deels uit plat dak en deels uit een pannendak uitlopend in een punt met een schoorsteen. Er is ook een bijgebouw aanwezig dat is opgetrokken uit gemetselde gevels en beschikt over een plat dak met houten overstek. Het overige terrein binnen het plangebied is deels verhard in de vorm van een terras en stenen paden, en bestaat voor een deel uit groenelementen, waaronder sierbeplanting en diverse gecultiveerde bomen en struiken. De directe omgeving bestaat met name uit bebouwd gebied in noordelijke, noordoostelijke en westelijke richting, waaronder woongelegenheid, detailhandel en infrastructuur. In zuidoostelijke richting is de omgeving overwegend parkachtig, met sportvelden en groenstructuren. Direct ten zuiden van het plangebied bevind zich een sportterrein. In figuur 1 is de ligging schematisch weergegeven
Figuur 1
.
Schematische weergave van het plangebied, de rode arcering weergeeft de ligging van het plangebied aan de Boekelsedijk 2 te Uden (kaart: openbasiskaart.nl; uitsnede: PDOK)
2
2. Doel en vraagstelling Bij (grote) ruimtelijke ontwikkelingen waarbij het redelijkerwijs aan te nemen is dat beschermde soorten potentieel voorkomen is de initiatiefnemer verplicht aan te tonen dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met de Wet natuurbescherming. Tevens biedt de ecologische quickscan inzicht in de (eventueel) te nemen vervolgstappen om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen. Onderhavige ecologische quickscan kan voor de initiatiefnemer als bewijsstuk dienen dat onderzoek is verricht ten behoeve van de Wet natuurbescherming. De initiatiefnemer is voornemens de bebouwing alsmede het bijbehorende terrein te saneren ten behoeve van een woon-zorgcomplex.
Er kan worden gesteld dat de volgende werkzaamheden uitgevoerd zullen worden ten behoeve van de ontwikkeling: sloopwerkzaamheden kapwerkzaamheden en verwijderen (lagere) vegetatie verwijderen bestrating en delen van de terreininrichting bouwrijp maken van het terrein aanleg/verplaatsen nutsfaciliteiten realisatie woongelegenheid herinrichting, bestrating en overige revitalisatiewerkzaamheden aan het terrein In het kader van de te verrichten werkzaamheden komen overige zaken en effecten tevens aan de orde, waaronder: transport puin, groenafval en bestrating transport nieuwe materialen plaatsen bouwverlichting (eventueel) plaatsen bouwkeet akoestische, trillingsverstoring en optische verstoring van de directe omgeving Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling worden eventueel aanwezige ecologische functies mogelijk vernietigd of verstoord, tevens zal er sprake zijn van (tijdelijke) verstoring van de directe omgeving. Flora en fauna die gebruik maken van het leefgebied op of nabij de planlocatie zullen negatieve effecten ervaren.
In het kader van de beoogde ontwikkeling zullen middels de ecologische quickscan onderstaande vragen beantwoord worden: Welke beschermde flora en fauna van de Wet natuurbescherming zijn (potentieel) aanwezig binnen de grenzen van het ontwikkelgebied? Is de voorgenomen ontwikkeling op basis van de gevonden resultaten in strijd met de Wet natuurbescherming en welke effecten worden verwacht? Dienen eventuele vervolgstappen genomen te worden alvorens de aanvang van de uitvoering om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen?
3
3. Methode Middels voorliggende ecologische quickscan is de potentie voor beschermde flora en fauna en de betekenis van het plangebied voor deze soorten in kaart gebracht. Daarnaast is onderzocht of de beoogde ontwikkeling potentieel een negatief effect heeft op houtopstanden en nabijgelegen beschermde gebieden. De ecologische quickscan is op te delen in enkele stappen: oriëntatie locatiebezoek bureau-onderzoek rapportage
3.1.
Oriëntatie en locatiebezoek
Bij de oriëntatie van het onderzoek wordt een eerste indruk verkregen van de locatie middels spreidingsdata van soorten Gedurende het locatiebezoek wordt het ontwikkelgebied op potentiële verblijfslocaties en functionele onderdelen van leefgebieden van beschermde flora en fauna gecontroleerd. Tevens wordt een momentopname gedaan van de thans aanwezige beschermde soorten, functies en locatiekenmerken. Buiten de individuen om wordt voornamelijk gelet op sporen of restanten van de flora en fauna. Voorbeelden hiervan zijn veren, braakballen, prooiresten, geursporen, holen en uitwerpselen. Het veldbezoek is uitgevoerd op 12 april 2023.
3.2.
Bureau-onderzoek en rapportage
Nadat de locatie bezocht is wordt door middel van het raadplegen van naslagwerken, informatiebronnen, kaartdatabases en andere (externe) hulpmiddelen een beoordeling gemaakt van de potentie van het plangebied voor beschermde soorten, nabijgelegen beschermde gebieden en overige beschermde onderdelen vanuit de Wet natuurbescherming. Bij het uitwerken van de rapportage worden de vergaarde data bij de oriëntatie, de aangetroffen zaken tijdens het veldbezoek en de informatie uit het bureau-onderzoek vervolgens samen getoetst. Daaruit volgend wordt duidelijk of bij de uitvoering van de werkzaamheden sprake is van overtreding van de Wet natuurbescherming, indien er geen vervolgstappen worden genomen. Op basis van deze toetsing worden aanbevelingen gedaan voor een eventueel vervolgtraject, maatregelen ter voorkoming van overtreding of een combinatie van beide.
4
4. Bevindingen In onderhavige paragrafen wordt besproken van welke bijzonderheden sprake is (o.a.: vrijstellingen en bepalingen), welke soorten in het aangetroffen habitat voorkomen en van welke soorten het voorkomen in de nabijheid van de onderzoeklocatie bekend is. Van de beschermde soorten die in de omgeving van de onderzoeklocatie voorkomen wordt dieper ingegaan op het leefgebied en belangrijke en functionele onderdelen daarvan; waaronder vaste verblijfplaatsen, foerageergebieden en verbindingsroutes. De daadwerkelijk aangetroffen habitatonderdelen worden vergeleken met bovenstaande om te bepalen of er sprake is van (negatieve) effecten. Aan de hand van de te verwachten effecten wordt bekeken of er vervolgstappen benodigd zijn ten behoeve van de betreffende soorten.
4.1. 4.1.1.
Grondgebonden zoogdieren Bescherming en soorten
Grondgebonden zoogdieren komen vrijwel overal voor in Nederland. Gezien het opportunistische karakter van diverse van deze algemene soorten zijn een aantal soorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. De binnen Noord-Brabant vrijgestelde zoogdieren zijn opgenomen in tabel 1. Tabel 1 Vrijgestelde grondgebonden zoogdieren van de provincie Noord-Brabant Aardmuis Haas Tweekleurige bosspitsmuis Bosmuis Huisspitsmuis Veldmuis Dwergmuis Konijn Vos Dwergspitsmuis Ondergrondse woelmuis Wild Zwijn Egel Ree Woelrat Gewone bosspitsmuis Rosse woelmuis
4.1.2.
Habitatonderdelen
Afhankelijk van de locatie van een projectgebied is op voorhand al een selectie te maken op potentieel voorkomende soorten. De projectlocatie betreft een grotendeels verhard en bebouwd perceel binnen stedelijk gebied, waar de bestaande begroeiing met name bestaat uit siertuinen en parken. Er is geen sprake van oppervlaktewateren of waterrijk gebied. De aanwezigheid van onder andere zeezoogdieren (bruinvis, grijze zeehond), soorten van kruidenrijke gebieden (noordse woelmuis, europese hamster) en van gevarieerde waterrijke/verstoringsarme gebieden (waterspitsmuis, bever, otter) kan worden uitgesloten. Er zijn geen grotere houtopstanden of bossen aanwezig, waardoor verblijven en leefgebieden van soorten van bosrijke gebieden (boommarter, rode eekhoorn) uitgesloten kunnen worden, bovendien zijn geen holten of (bolvormige) nesten aangetroffen. Door de afwezigheid van agrarisch (cultuur)landschap kan de aanwezigheid van das uitgesloten worden. De steenmarter echter is een gebouwbewonende soort die veelal in stedelijke gebieden voorkomt. Deze soort is derhalve dus niet zonder verdere onderbouwing uit te sluiten. Tevens biedt het plangebied verschillende groenstructuren, waaronder dichte struiken met veel dekking, waardoor ook het al dan niet voorkomen van kleine marterachtigen verder onderbouwd dient te worden.
De steenmarter is een soort die verblijfplaatsen heeft in stenige objecten en bebouwing, maar ook in hopen snoeiafval, kruipruimten, ongebruikte schuurtjes, holle bomen of verlaten holen van andere grotere grondgebonden zoogdieren. De bebouwing binnen het plangebied betreft woongelegenheid en een bijgebouw. Voor steenmarters is het van belang dat er relatief grote openingen aanwezig zijn. Voor steenmarters dienen de openingen een afmeting te hebben van ca. 5cm breed of een lange spleet van minimaal 3cm breed (natuurpunt.be, 2023). Bij controle van de gevels en de daken van zowel het hoofdgebouw als van het bijgebouw zijn geen openingen aangetroffen die voor steenmarters toegang bieden tot een holle ruimte in de bebouwing. Bovendien ontbreken holen van andere grondgebonden zoogdieren of materiaalhopen in de groenstructuur. Aanvullend ontbreken
5
alle vormen van sporen van de soort. Als de soort aanwezig is, dan zijn er sporen te vinden. Dit betreffen onder andere prooiresten, loopsporen, uitwerpselen, latrines en penetrante geursporen. Door het ontbreken van geschikte wegkruipmogelijkheden en het ontbreken van enige aanwijzing op activiteit kan de aanwezigheid van steenmarter uitgesloten worden. Kleine marterachtigen (bunzing, hermelijn en wezel) zijn soorten van structuurrijk kleinschalig landschap, waarbij de bunzing ook in bossen aangetroffen kan worden, zoals vermeld in de ´Handreiking Kleine Marters´ van de provincie Noord-Brabant. Ook hebben deze soorten voldoende dekking nodig. In de nabije omgeving in zuidoostelijke richting zijn structuurrijke parkachtige landschappen aanwezig, waar aannemelijk kleine marterachtigen voorkomen. Echter zijn er in het plangebied geen verblijfplaatsen voor deze soorten aangetroffen; holen van andere grondgebonden zoogdieren, waaronder woelmuizen en konijn, ontbreken, materiaalopslag, houtopslag of andere ophopingen zijn niet aanwezig en andere belangrijke habitatelementen, waaronder begroeide greppels, houtrillen, houtwallen met dichte ondergroei of dergelijken ontbreken. Aanvullend vormt de locatie geen potentiële belangrijke verbinding met belenend leefgebied.
Door het ontbreken van potentiële verblijfplaatsen, alsmede essentieel en functioneel leefgebied, kunnen effecten op kleine marterachtigen uitgesloten worden
4.1.3.
Effecten
Binnen het plangebied zijn geen potentiële verblijfplaatsen of functionele leefgebieden van beschermde grondgebonden zoogdieren aangetroffen. Algemene en opportunistische grondgebonden zoogdieren zoals huismuis, huisspitsmuis, egel en bruine rat maken echter mogelijk algemeen gebruik van het perceel of de percelen rondom het plangebied. Voor dergelijke soorten zijn er voldoende alternatieven in de directe omgeving om tijdelijk naar uit te wijken. Bovendien zijn alle mogelijk aanwezige beschermde soorten opgenomen in het vrijstellingsbesluit van de provincie Noord-Brabant. Behoudens de Algemene Zorgplicht zijn geen bijzondere maatregelen benodigd in het kader van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming voor grondgebonden zoogdieren.
6
4.2. 4.2.1.
Vleermuizen Bescherming en soorten
Ondanks dat vleermuizen vrijwel overal in Nederland aangetroffen worden, zijn er geen vleermuissoorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Door de continue verduurzaming van bestaande en nieuwe bebouwing waarbij gevels en daken worden geïsoleerd is er een sterke afname in potentieel geschikte verblijfslocaties voor vleermuizen. Alle in Nederland voorkomende vleermuissoorten zijn beschermd middels de Habitatrichtlijn van de Wet natuurbescherming. Naast de individuen zijn tevens de vaste rust- en/of verblijfslocaties, essentiële vliegroutes en functionele foerageergebieden beschermd. De gewone dwergvleermuis en in enige mate de laatvlieger zijn beide soorten die vrij algemeen voorkomen in Nederland en gebruik maken van bebouwing om in te verblijven. Overige relatief algemene vleermuissoorten verblijven met name in bomen, waaronder de ruige dwergvleermuis, watervleermuis en rosse vleermuis.
4.2.2.
Habitatonderdelen
Bijvoorbeeld de gewone dwergvleermuis en laatvlieger maken als verblijfplaats met name gebruik van bebouwing. Dit geldt voor zowel de zomer-, paar-, winter- en kolonieverblijven. Open stootvoegen, kierende daklijsten, openstaande/overhangende dakpannen, scheuren in gevels of enige andere opening die toegang verleend tot een holle achterliggende ruimte bieden potentie om als verblijfplaats te dienen. Goede voorbeelden van achterliggende ruimten zijn de spouw, de ruimte onder dakpannen en toegankelijke verstoringsvrije zolderruimten met een stabiel microklimaat. Vanuit de verblijfslocaties verplaatsen vleermuizen zich vaak via vaste routes naar geschikte foerageergebieden, waarbij gebruik gemaakt wordt van lijnvormige structuren als de luwte van bebouwing, bomenlanen en oppervlaktewateren. Dergelijke structuren kunnen beschermd zijn indien er onvoldoende alternatieven aanwezig zijn. De ontwikkeling wordt uitgevoerd aan de rand van dichtbebouwd gebied, met in de directe omgeving meerdere grote groenstructuren en op grotere afstand oppervlaktewater. Gezien op de grote mate van oriëntatiepunten ten behoeve van vliegroutes en alternatieve geschiktere foerageergebieden is een effect op essentiële vliegroutes en essentieel foerageergebied uitgesloten. In de groenstructuur op het perceel zijn uitsluitend bomen aanwezig met een beperkte stamomtrek en van relatief jonge leeftijd.
In dergelijke bomen kunnen geen holten aanwezig zijn met een voldoende bufferende werking om als verblijfplaats te dienen voor boombewonende vleermuissoorten. Bovendien zijn bij de controle van deze bomen en bij controle van de overige bomen op en rondom het perceel geen holten aangetroffen die potentieel als verblijfplaats kunnen dienen. Verblijfplaatsen van vleermuizen in bomen zijn uitgesloten. Aan de noordzijde van het gebouw zijn diverse open stootvoegen aangetroffen, waarvan enkele zich op een hoogte van ongeveer drie meter bevinden, wat voldoende hoogte geeft om de opwaartse vlucht mogelijk te maken die vleermuizen nodig hebben om in te kunnen vliegen, zie figuur 2. Tevens bieden de oneffenheden in de gemetselde gevel houvast die de vleermuizen nodig hebben om de holten te betreden. Het is derhalve niet uit te sluiten dat de bebouwing in het plangebied verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen herbergt.
7
Figuur 2
Detail van de open stootvoegen met een overzichtsfoto
Ondanks dat essentiële foerageergebieden en migratieroutes niet aangetast worden is het niet uitgesloten dat vleermuizen opportunistisch de locatie betreden, passeren of er foerageren.
4.2.3.
Effecten
Gelet op de inrichting van het plangebied, alsmede de directe omgeving ervan zijn foerageer- en migreerstructuren binnen de grenzen van het projectgebied niet als functioneel of essentieel aan te merken. Effecten op essentiële vlieg- en foerageerroutes zijn uitgesloten. Gezien de afwezigheid van geschikte boomholtes en in het verlengde daarvan verblijfslocaties zijn effecten op vaste rust- en/of verblijflocaties van vleermuizen in bomen uitgesloten. Door de aanwezigheid van diverse openingen in de noordzijde van de woning zijn vaste rust- en/of verblijflocaties van gebouwbewonende vleermuizen potentieel aanwezig. Het is middels de Wet natuurbescherming verboden vaste rusten/of verblijfslocaties van Habitatrichtlijnsoorten te vernielen, ongeschikt te maken of te verwijderen. Het voornemen betreft onder andere de sloop van het betreffende gebouw. Derhalve is het noodzakelijk om, alvorens de aanvang van de sloopwerkzaamheden ter plaatse, onderzoek uit te voeren naar de aan- dan wel afwezigheid van vaste rust en/of verblijfplaatsen van vleermuizen. Tevens zal de locatie opportunistisch worden gepasseerd. Indien de werkzaamheden uitgevoerd worden gedurende de donkere en schemerende dagdelen dan kunnen aanwezige en passerende vleermuizen verstoord worden door bouwverlichting. Dit is alleen van toepassing in de periode april t/m oktober, buiten de winterrustperiode.
Om dergelijke onnodige verstoring te voorkomen dient het de voorkeur in deze periode overdag te werken of vleermuisvriendelijke bouwverlichting toe te passen (naar beneden gericht, convergerend en/of rood-/amberkleurig).
8
4.3. 4.3.1.
Vogels Bescherming en soorten
Alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op Europees grondgebied zijn beschermd middels de Vogelrichtlijn. Hierin is opgenomen dat het verboden is opzettelijk individuen te doden of te vangen, hun nesten of eieren vernielen, beschadigen of weg te nemen en om de vogels dermate (opzettelijk) te verstoren dat een broedsel mislukt, dit laatste geldt voornamelijk binnen de broedperiode (medio maart t/m medio juli). Daarnaast is er een categorisering in beschermingsniveau. Er wordt een jaarronde bescherming van nesten (ook buiten broedseizoen, zonder eieren) gehanteerd voor soorten die erg honkvast zijn, ieder jaar terugkeren naar dezelfde locatie of het nest jaarrond gebruiken (cat. 1 t/m 4). Daarnaast geldt aanvullend voor een aantal soorten jaarronde bescherming van nesten indien zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen (cat. 5). Gedurende het broedseizoen zijn aanvullend in gebruik zijnde nesten van alle algemene vogels beschermd, waaronder soorten als spreeuw, turkse tortel en houtduif.
4.3.2.
Habitatonderdelen
Van de categorie 1 t/m 4 vogelsoorten zijn enkele soorten op voorhand uit te sluiten door het ontbreken van functioneel leefgebied en/of nestlocaties. Door het ontbreken van water is de aanwezigheid van grote gele kwikstaart uitgesloten. Ook voor uilen is er geen potentiële nestgelegenheid, zoals richels in toegankelijke bebouwing of holtes in bomen, aanwezig. Van in bomen broedende categorie 1 t/m 4 soorten, zoals buizerd, roek of sperwer, zijn geen nesten aangetroffen. Binnen het plangebied zijn geen nesten van categorie 1 t/m 4 soorten aangetroffen. Enkel is in de directe omgeving een nest van ekster aanwezig. Door het ontbreken van hoogbouw is ook slechtvalk uitgesloten. Aanvullend ontbreken eventuele soorten zoals braakballen, plukplaatsen of uitwerpselen, van dergelijke soorten die duiden op een eventuele nest- en/of roestplaats. Soorten van de categorie 1 t/m 4 die niet zonder meer uitgesloten kunnen worden in dergelijke gebieden zijn de huismus en gierzwaluw. Beide soorten komen frequent voor in stedelijk gebied en broeden respectievelijk vaak tot vrijwel uitsluitend in gebouwen. De huismus stelt hoge eisen aan het habitat, daar verblijft de soort dan ook het gehele jaar. Indien een aantal van de habitateigenschappen niet voorkomt zal de huismus wegblijven. Als nestlocatie wordt gebruik gemaakt van openingen in bebouwing, met name pannendaken worden bewoond.
In de directe omgeving van een potentiële nestlocatie dienen diverse habitatonderdelen aanwezig te zijn, waaronder schoon drinkwater, voldoende schuilgelegenheid in de vorm van jaarrond bladhoudende struiken, hagen of heesters, grind en/of kleine steentjes, voldoende foerageermogelijkheden, droog zand voor zandbaden en niet te veel grote bomen (Kennisdocument Huismus, 2023). Gezien de ligging van het plangebied binnen bebouwd gebied met diverse groenstructuren, parkachtige inrichtingen, achtertuinen en bebouwing, is het vereiste habitat aannemelijk voldoende aanwezig voor de soort. Echter wordt het gebouw aan meerdere zijden (noordwest, noordoost, oost) begrensd door hoge bomen die deels overhangen en is een dichte groenstructuur direct belendend aan de zuid- en oostzijde aanwezig. Het kennisdocument Huismus schrijft dat de huismus potentiële nestlocaties vermijdt waarbij meerdere grote bomen aanwezig zijn. Dit maakt de locatie marginaal geschikt tot ongeschikt voor de soort. In aanvulling hierop zijn er geen holtes in het dak aangetroffen die kunnen dienen als nestlocatie voor huismussen. Ook op andere plaatsen is het gebouw ontoegankelijk voor huismus, mede vanwege de nauw aansluitende overstekken, het platte dak en het ontbreken van richels of andere potentiële nestlocaties.
De combinatie van ongeschikt leefgebied en de afwezigheid van voldoende potentiële nestlocaties, maken het dat de aanwezigheid van huismusnesten redelijkerwijs uitgesloten kan worden. De gierzwaluw is een soort die vrijwel zijn gehele leven in de lucht doorbrengt. Enkel om te broeden verlaat de soort het luchtruim. Als nestlocatie worden openingen in daken, overstekken, gevels en andere nissen van bebouwing in gebruik genomen. Hierbij is een vereiste dat de opening op een hoogte van minimaal drie meter aanwezig dient te zijn, zodat het nest met een vrije val verlaten kan worden om weg te kunnen vliegen. Door de aanwezigheid van dichte overstekken rondom en de afwezigheid van kieren en gaten kan de aanwezigheid van gierzwaluwnesten uitgesloten worden.
9
4.3.3.
Effecten
Door het ontbreken van potentiële nestgelegenheid, alsmede functioneel leefgebied van vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten of leefgebieden (categorie 1 t/m 4) worden geen effecten verwacht. Enkel zijn mogelijk nesten van algemene soorten, zoals de merel, zwartkop, vink of houtduif binnen het broedseizoen aanwezig in de bomen belendend aan het perceel of in de bomen en groenstructuur binnen het perceel. In het kader van de Algemene Zorgplicht en de verbodsbepalingen van de Vogelrichtlijn wordt geadviseerd de werkzaamheden buiten het broedseizoen (buiten half maart half juli) aan te vangen of alvorens de broedperiode de planlocatie ongeschikt te maken (o.a. snoeien van het groen) als nestlocatie. Indien de werkzaamheden aanvangen binnen het broedseizoen en de locatie niet vooraf ongeschikt is gemaakt dient de locatie door een deskundige onderzocht te worden op de aanwezigheid van nestlocaties. Bij het eventueel aantreffen van nesten bij een dergelijke inspectie dienen de werkzaamheden opgeschort te worden.
10
4.4. 4.4.1.
Overige diersoorten Bescherming en soorten
Overige diersoorten betreffen de vlinders, libellen, overige ongewervelde, amfibieën, reptielen en vissen. Door de afwezigheid van oppervlaktewateren, kleinschalige poelen, plassen en sloten kan de aanwezigheid van geschikte leefgebieden voor amfibieën, vissen, libellen en watergebonden ongewervelde uitgesloten worden binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden. Van de amfibieën zijn door de hoge trefkans enkele soorten vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen, dit betreft de bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander, meerkikker en bastaardkikker (vrijstellingen provincie Noord-Brabant). Van de Habitatrichtlijnsoorten wordt louter de rugstreeppad sporadisch aangetroffen op bouwlocaties en binnen bebouwd gebied. Een diverse (kruiden- en bloemrijke) vegetatie is voor veel algemene insecten essentieel. Bovendien zijn er voor een groot aantal vlinders, libellen en andere ongewervelde specifieke waardplanten waarvan de soort afhankelijk is. Daarnaast stellen veel beschermde ongewervelde soorten specifieke eisen aan hun habitat. Het plangebied bestaat met name uit bebouwing, verharding en sierbeplanting. Gelet op het ontbreken van waardplanten en bijzondere habitateigenschappen, alsmede de bekende verspreiding van beschermde libellen, vlinders en overige ongewervelden kan het voorkomen ervan uitgesloten worden.
Uitzondering hierop zijn een tweetal beschermde dagvlindersoorten die niet zonder meer uitgesloten kunnen worden. Dit betreft de bruine eikenpage en de grote vos, daar beide soorten aanwezig zijn in het nabijgelegen natuurgebied MaashorstHerperduin, en van de bruine eikenpage is ook de waardplant aanwezig. Reptielen komen voor in natuurlijke, dynamische en relatief verstoringsarme biotopen. Door de huidige inrichting van het terrein zonder begroeide greppels, vergraafbaar zand of een dichte strooisellaag, alsmede de ligging ervan binnen bebouwd gebied, worden reptielen niet verwacht.
4.4.2.
Habitatonderdelen
Gezien het ontbreken van verstoringsvrije biotopen alsmede bijzondere habitateigenschappen en waardplanten voor beschermde libellen, ongewervelden, reptielen, amfibieën, vissen en de meeste vlinders wordt de aanwezigheid van habitatrichtlijnsoorten of bijzondere overige soorten van voornoemde soortgroepen niet verwacht, met uitzondering van rugstreeppad, bruine eikenpage en grote vos. De rugstreeppad komt voor binnen dynamische pionierssituaties. De voortplantingslocaties betreffen droogvallende, snel opwarmende, vaak kort en tijdelijke plassen. Als overwinteringslocaties wordt gebruik gemaakt van goed vergraafbare grond, waar ze soms tot een meter diepte overwinteren buiten de invloed van vorst. De soort staat erom bekend dat ongeschikt terreinen doorkruist worden om potentieel geschikte voortplantingslocaties te bereiken, tot op een afstand van ca. 5km. Ook tijdelijke locaties zoals recent gesaneerde locaties waar kaal zand aanwezig is. Op dit soort locaties kan kolonisatie plaatsvinden op het moment dat rijsporen aanwezig zijn, het geregend heeft en regenplassen blijven staan. Het plangebied is voorzien van verharding, bebouwing en een groenstructuur. Er zijn geen omstandigheden waarin tijdelijke poelen of (regen)plassen ontstaan en er is geen sprake van vergraafbaar zand. De aanwezigheid van rugstreeppad kan in de huidige situatie uitgesloten worden.
Bij de uitvoering van de ontwikkeling wordt het terrein echter bouwrijp gemaakt, waardoor potentieel geschikt leefgebied kan ontstaan voor kolonisatie. De rugstreeppad komt echter in de omgeving van Uden uitsluitend in noordelijke en westelijke richting voort. Er zijn derhalve dermate grote barrières (o.a. enkele kilometers dichtbebouwd gebied en industrie) aanwezig dat de soort de planlocatie niet kan bereiken. Effecten zijn dan ook uitgesloten voor de rugstreeppad. De bruine eikenpage is een vlindersoort van bosachtige terreinen waarvan de primaire waardplant (eik) in de directe omgeving van het plangebied aanwezig is. Echter heeft de bruine eikenpage specifiek jonge eiken nodig, en daarnaast is de soort sterk afhankelijk van de aanwezigheid van veel nectarplanten, waarbij met name braam wordt geprefereerd. Beide habitatkenmerken zijn binnen en
11
belendend aan het plangebied echter niet aanwezig, waardoor de aanwezigheid van de bruine eikenpage uitgesloten kan worden. De grote vos is tevens een beschermde soort die in de omgeving voorkomt en als zwerflustig bekend staat, waardoor de vlinder potentieel het plangebied bereikt. Echter ontbreken in het plangebied de noodzakelijke waardplanten, met name hoge vrijstaande iepen. Derhalve kan ook het voorkomen van de grote vos redelijkerwijs uitgesloten worden.
4.4.3.
Effecten
Gelet op het ontbreken van geschikte leefgebieden, voortplantingslocaties en verblijfslocaties voor beschermde soorten binnen de soortgroepen vlinders, libellen, overige ongewervelden, reptielen, amfibieën en vissen, en de afstand tot bekende populaties van beschermde soorten is een effect uitgesloten. Voor algemene soorten zijn er voldoende alternatieven in de directe omgeving om tijdelijk naar uit te wijken en zijn de te verwachten soorten allen opgenomen in de vrijstellingsverordening van de provincie. Bovendien heeft het plangebied geen specifieke functie voor dergelijke soorten. Er dient enkel in het kader van de Algemene Zorgplicht rekening gehouden te worden met eventueel aanwezige vlinders, libellen, overige ongewervelden, reptielen, algemene amfibieën en vissen.
12
4.5. 4.5.1.
Vaatplanten Bijzonderheden
Ondanks dat een groot deel van de beschermde vaatplanten enkel te determineren is gedurende de periode van bloei, is goed te bepalen of dergelijke soorten potentieel voorkomen op een bepaalde locatie. Veel soorten komen voor in specifieke habitattypen of plantengemeenschappen: een verscheidenheid aan soorten die elkanders potentiële voorkomen aantonen doordat dergelijke soorten in vergelijkbare (abiotische) omstandigheden en biotopen groeien.
4.5.2.
Habitatonderdelen
De geschiktheid van een locatie is direct afhankelijk van de aanwezige (abiotische) omstandigheden, zoals oppervlaktewater, zuurgraad, voedingsrijkdom van de bodem, lichtinval en standplaatsen. Gezien de kunstmatige inrichting van de planlocatie met bebouwing, verharding en een siertuin, alsmede de ligging binnen dichtbebouwd gebied, is te verwachten dat er sprake is van zeer verstoorde en voedselrijke omstandigheden. Bovendien is er nauwelijks sprake van natuurlijke begroeiing. Gedurende het veldbezoek zijn desondanks de gevels gecontroleerd op eventuele bijzondere muurvegetatie of andere standplaatsen van beschermde vaatplanten. Er zijn geen beschermde vaatplanten aangetroffen en er is geen muurvegetatie waargenomen, en de aangetroffen vegetatie bestaat uit sierbeplanting en algemene soorten van voedselrijk en verstoord habitat, zoals paardenbloem en brede weegbree. Aanvullend ontbreken potentiële standplaatsen voor beschermde vaatplanten, waaronder natuurlijke poelen, plassen of beken, natte overstromende kleigronden en bijzondere wegbermen, akkers, waterkanten en historische kalkstenen muren. De aanwezigheid van beschermde, zeldzame en bijzondere vaatplanten kan derhalve redelijkerwijs worden uitgesloten.
4.5.3.
Effecten
Er is geen sprake van potentiële standplaatsen voor bijzondere natuurlijke vegetatie binnen het perceel. Ten tijde van het veldbezoek zijn geen beschermde vaatplanten of restanten ervan waargenomen. Er worden geen effecten verwacht en er zijn geen vervolgstappen of bijzondere bepaling van toepassing in het kader van beschermde vaatplanten.
4.6.
Houtopstanden
Artikelen 4.1 t/m 4.9 beschermen houtopstanden krachtens de Wet natuurbescherming, indien van toepassing zal er of sprake zijn van een meldplicht of van een vergunningplicht. Deze artikelen zijn echter niet van toepassing binnen de grenzen van de planlocatie. Wegens het onderstaande: Artikel 4.1: Het bepaalde bij en krachtens deze paragraaf heeft geen betrekking op: houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom houtopstanden op erven of in tuinen
13
4.7. 4.7.1.
Gebiedsbescherming Natuurnetwerk Brabant (NNB)
De projectlocatie is gelegen op een afstand van ca. 1,0km tot de aangemerkte NNB-gebieden. Gelet op de zeer beperkte aanwezigheid van externe invloed van de ontwikkeling in relatie tot de afstand tot het NNB, zijn effecten en derhalve ook vervolgstappen ten behoeve van het NNB niet van toepassing. Tevens is de ontwikkellocatie geen onderdeel van andere beschermde gebieden zoals ecologische verbindingszones, natuurcompensatiegebieden of belangrijke weidevogelbeschermingsgebieden.
4.7.2.
Natura 2000-gebieden
De planlocatie is gelegen op een afstand van ca. 21,8km tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, dit betreft het Natura 2000Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek . Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een verreikend extern effect. Gelet op de afstand tot de nabijgelegen Natura 2000-gebieden in relatie tot de tussengelegen inrichting en de aard van de ontwikkeling, kunnen effecten anders dan stikstofdepositie per definitie uitgesloten worden. Tevens zal een potentieel effect als gevolg van een verandering in permanente stikstofdepositie niet verwacht worden. Het voornemen bestaat uit het vervangen van de huidige woonvoorziening van woning naar enkele woon-zorg appartementen. De nieuwe woongelegenheid zal voldoen aan diverse verduurzamingseisen (waaronder BENG), waardoor er sprake zal zijn van een lagere uitstoot van dagelijks gebruik ten opzichte van de huidige situatie, waardoor een eventuele stikstofdepositie op een afstand van 21,8km niet hoger zal zijn dan 0,00 mol/ha/jaar. Een effect op Natura 2000-gebieden is in de gebruiksfase uitgesloten. Aanvullend is de ontwikkeling van beperkt formaat, waardoor een eventuele stikstofdepositie op een afstand van 21,8km niet hoger zal zijn dan 0,00 mol/ha/jaar als gevolge van de uitvoering. Een effect op Natura 2000-gebieden is zowel in de gebruiksfase als gedurende de realisatiefase uitgesloten.
14
5. Samenvatting Ten aanzien van de beoogde ontwikkeling aan de Boekelsedijk 2 te Uden is een ecologische quickscan uitgevoerd. Het saneren van een woning ten behoeve van een nieuw wooncomplex en alle bijbehorende werkzaamheden leiden, behoudens vleermuizen, algemene broedvogels en vrijgestelde soorten, niet tot aantasting van functionele leefomgevingen, vaste rust- en/of verblijflocaties, natuurgebieden of andere krachtens de Wet natuurbescherming beschermde zaken. Voor vleermuizen is het vooralsnog niet duidelijk of vaste rust- en/of verblijflocaties aanwezig zijn in het te saneren gebouw. Dit heeft betrekking op een deel van de noordelijke en westelijke gevel. Derhalve is het noodzakelijk om aanvullend onderzoek uit te voeren om de aan- dan wel afwezigheid van vleermuisverblijven aan te tonen in de huidige woongelegenheid. Ten aanzien van algemene grondgebonden zoogdieren is enkel de Algemene Zorgplicht van toepassing Ten aanzien van vleermuizen is vooralsnog onduidelijk of verblijven aanwezig zijn in de huidige bebouwing. Aanvullend onderzoek dient de aan- dan wel afwezigheid aan te tonen.
Tevens passeren en foerageren vleermuizen aannemelijk op of rondom de locatie en worden door (foutief toegepaste) bouwverlichting mogelijk verstoord Ten aanzien van vogels met jaarrond beschermde nestlocaties en/of leefgebieden zijn geen verdere maatregelen of vervolgstappen benodigd Ten aanzien van algemene vogels kunnen broedsels en nesten verstoord worden gedurende het broedseizoen in het groen rondom en binnen het plangebied Ten aanzien van amfibieën wordt de aanwezigheid van vrijgestelde soorten verwacht, voor deze soorten dient de Algemene Zorgplicht in acht genomen te worden Voor vlinders, libellen, ongewervelde, reptielen en vissen met een beschermde status krachtens de Wet natuurbescherming is geen geschikt leefgebied aanwezig Standplaatsen en geschikte omstandigheden ten aanzien van beschermde vaatplanten zijn niet aangetroffen Er is geen sprake van effecten op houtopstanden onder bescherming van de Wet natuurbescherming Gelet op de afstand tot beschermde gebieden, de aard van de werkzaamheden en de tussengelegen inrichting van het gebied worden geen (negatieve) effecten verwacht
15
6. Vervolgstappen Voor een aantal soorten is het voldoende als er tijdens de uitvoering rekening wordt gehouden met de eventuele aanwezigheid. Voor vleermuizen is niet met zekerheid te zeggen of vaste rust- en/of verblijfslocaties aan- dan wel afwezig zijn in de huidige bebouwing. Aanvullend onderzoek is benodigd voor het vaststellen van de aan- of afwezigheid van vleermuisverblijven.
6.1.
Nader onderzoek
Alvorens de aanvang van de beoogde ontwikkeling dient voor vleermuizen aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden om uitsluitsel te geven over de aan- dan wel afwezigheid van vaste rust- en/of verblijflocaties in de huidige bebouwing. Het onderzoek betreft vijf gerichte veldbezoeken in de periode mei t/m oktober. Afhankelijk van de bevindingen van het onderzoek zullen vervolgmaatregelen, een ontheffingsaanvraag of geen vervolgstappen benodigd zijn
6.2.
Maatregelen bij de uitvoering
Voor vleermuizen dient rekening gehouden te worden met mogelijk foeragerende of passerende individuen middels het juist toepassen van bouwverlichting óf door te werken buiten de schemerende en donkere dagdelen in de periode april t/m oktober. Voorbeelden van juiste verlichting: amber-/roodkleurige verlichting, beperkte hoogte van lichtmasten en verlichting naar beneden gericht en convergeren In verband met de potentie voor algemene vogelsoorten zoals merel, zwartkop, roodborst, en houtduif werkzaamheden buiten het broedseizoen uitvoeren, medio maart t/m medio juli. Indien de werkzaamheden opgestart en uitgevoerd worden binnen het broedseizoen dient de locatie ongeschikt gemaakt te worden alvorens de aanvang van het broedseizoen. Indien nodig kan ook binnen het broedseizoen gewerkt worden door de planlocatie vlak voorafgaand aan de werkzaamheden te laten controleren op de aanwezigheid van in gebruik zijnde nesten Alle aanwezige vegetatie of bodemmateriaal (puin, takken, stronken) gefaseerd verwijderen. Dit om dieren die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, zich te laten verplaatsen naar een schuilplaats buiten de invloedssfeer van de werkzaamheden In het kader van de Algemene Zorgplicht dient voorzichtig gehandeld te worden met alle aanwezige flora en fauna
16
Bronnen BIJ12, 2017. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus, versie 1.0. Juli 2017, Utrecht. BIJ12, 2017. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus, versie 1.0. Juli 2017, Utrecht. BIJ12, 2022. Kennisdocument Huismus Passer domesticus, versie 2.1. Februari 2023, Utrecht. BIJ12, 2017. Kennisdocument Rugstreeppad Bufo calamita, versie 1.0. Juli 2017, Utrecht. Websites, geraadpleegd 2023: atlasleefomgeving.nl bomen.meetnetportaal.nl decentrale.regelgeving.overheid.nl geocontent.rvo.nl natura2000.eea.europa.eu pas.natura2000.nl rug.maps.arcgis.com wetten.overheid.nl www.floravannederland.nl www.ndff.nl www.ravon.nl www.rvo.nl www.sovon.nl www.telmee.nl www.vleermuis.net www.vogelbescherming.nl www.waarneming.nl www.zoogdiervereniging.nl
17
Bijlage 1
Foto s planlocatie
Het projectgebied betreft een woning aan de Boekelsedijk 2 te Uden
Het te saneren gebouw heeft deels een leiplaten dak en is aan meerdere kanten omgeven door hoge bomen
18
De overstek en daklijst sluiten nauw aan, waardoor er geen openingen zijn met toegang tot eventuele holle ruimtes onder de dakbedekking of in de gevels
Aan onder andere de westzijde wordt het perceel begrensd door sierbeplanting
19