Bijlage 9 Aanvullend onderzoek Steenuil en martera
Tekst van het document
AANVULLEND ECOLOGISCH ONDERZOEK LIESSENTSTRAAT (ONG.) TE VOLKEL (LANKES)
Rapportage aanvullend ecologisch onderzoek Liessentstraat (ong.) te Volkel (Lankes) Opdrachtgever
Kragten Postbus 2309 5231 DD ‘s-Hertogenbosch
Rapportnummer Versienummer
15527.006 D1
Status
Eindrapportage
Datum
19 mei 2022
Vestiging
Brabant Heinz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 088 – 5001600 boxmeer@econsultancy.nl
Opsteller Paraaf
Kwaliteitscontrole Paraaf
Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en behartigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde protocollen en richtlijnen voor onderzoek. Het onderzoek betreft echter een momentopname en geeft een inschatting van de aanwezigheid van beschermde soorten op de onderzoekslocatie. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is nooit met zekerheid uit te sluiten. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING .................................................................................................................................. 1
2
GEBIEDSBESCHRIJVING ......................................................................................................... 2 2.1 2.2
Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................... 2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie ................................................................ 3
3
RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK ............................................................................ 5
4
ONDERZOEKSMETHODIEK ..................................................................................................... 6 4.1 4.2 4.3
5
Bunzing, hermelijn en wezel ............................................................................................. 6 Steenuil ............................................................................................................................. 6 Overzicht veldbezoeken ................................................................................................... 7
ONDERZOEKSRESULTATEN ................................................................................................... 8 5.1 5.2
Bunzing, hermelijn en wezel ............................................................................................. 8 Steenuil ............................................................................................................................. 8
6
TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING ........................................................................... 10
7
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ..................................................................................... 11
15527.006
1
INLEIDING
Econsultancy heeft van Kragten opdracht gekregen voor het uitvoeren van een aanvullend ecologisch onderzoek naar marterachtigen en steenuil aan de Liessentstraat (ong.) te Volkel (Lankes). Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en nieuwbouw. Het aanvullend ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan Wet natuurbescherming die Econsultancy in september 2021 op de onderzoekslocatie heeft uitgevoerd (rapport 15527.003, d.d. 7 september 2021). Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 1 van 11
2 2.1
GEBIEDSBESCHRIJVING Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving
De onderzoekslocatie (± 2.735 m²) ligt aan de Liessentstraat (ong.), circa één kilometer ten noorden van de kern van Volkel (Lankes). Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X = 173.667, Y = 407.107. In figuur 1 is de topografische ligging van de onderzoekslocatie weergegeven.
Figuur 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie (rood vlak).
De onderzoekslocatie betreft een agrarisch perceel aan de Liessentstraat. Het perceel is begroeid met gras en op het midden van het perceel staat wat struweel met een paar bomen. Aan de noord- en westkant van het perceel is een bomenlaan te vinden. In de nabije omgeving liggen woonhuizen met tuinen, bedrijven, kleine bosschages, begraasde weides en agrarische percelen. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De figuren 3 en 4 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek.
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 2 van 11
Figuur 2. Luchtfoto onderzoekslocatie (witte stippellijn) en directe omgeving.
Figuur 3. Overzicht onderzoekslocatie, foto is in noordwestelijke richting genomen.
2.2
Figuur 4. Bosje op onderzoekslocatie.
Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie
De initiatiefnemer is voornemens de bestemming te wijzigen naar ‘wonen’ om vervolgens een aantal woningen te realiseren. Ook wordt een deel van het perceel verhard en zal het groen op de onderzoekslocatie worden verwijderd of aangepast (figuur 5).
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 3 van 11
Figuur 5: Schetsontwerp onderzoekslocatie (Bron: Kragten)
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 4 van 11
3
RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK
Uit de quickscan blijkt dat, om de effecten van de ingreep volledig te kunnen toetsen aan de Wet natuurbescherming er op sommige punten meer informatie is benodigd: Tabel I.
Overzicht geschiktheid onderzoekslocatie voor soortgroepen en te nemen vervolgstappen Soortgroep
Geschikt habitat
Ingreep verstorend
Nader onderzoek
Ontheffingsaanvraag
Bijzonderheden / opmerkingen*
algemeen
ja
ja
nee
nee
het verwijderen van nestgelegenheden buiten het broedseizoen uitvoeren of voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelinspectie door een ter zake kundige
jaarrond beschermd
ja
mogelijk
ja
mogelijk
nader onderzoek naar functie van onderzoekslocatie voor steenuil
verblijfplaatsen
omgeving
mogelijk
nee
nee
aandacht voor additionele (bouw)verlichting in de richting van nabijgelegen verblijfplaatsen
foerageergebied
matig
nee
nee
nee
voldoende uitwijkmogelijkheden naar alternatief foerageergebied
vliegroutes
omgeving
mogelijk
nee
nee
aandacht voor additionele (bouw)verlichting in de richting van nabijgelegen verblijfplaatsen
Grondgebonden zoogdieren
algemeen
ja
mogelijk
nee
nee
aandacht voor zorgplicht ten aanzien van konijnen, egels en diverse muizen
bunzing, wezel en hermelijn
ja
mogelijk
ja
mogelijk
nader onderzoek naar bunzing, wezel en hermelijn
Amfibieën
algemeen
matig
mogelijk
nee
nee
aandacht voor zorgplicht ten aanzien van bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander
Reptielen
nee
nee
nee
nee
-
Vissen
nee
nee
nee
nee
-
Libellen en vlinders
nee
nee
nee
nee
-
Overige ongewervelden
nee
nee
nee
nee
-
Vaatplanten
nee
nee
nee
nee
-
Gebiedsbescherming
Gebied aanwezig
Ingreep verstorend
Nader onderzoek
Vergunningplicht
Natura 2000
20.1 km
nee
nee
nee
-
Natuurnetwerk Nederland
892 m
nee
nee
nee
-
Houtopstanden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
contact met de gemeente Uden
Broedvogels
Vleermuizen
* Wijzigingen in het planvoornemen kunnen van invloed zijn op de uitkomst van het onderzoek.
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 5 van 11
4 4.1
ONDERZOEKSMETHODIEK Bunzing, hermelijn en wezel
Om te bepalen of de bunzing, hermelijn en/of wezel gebruik maken van de onderzoekslocatie is conform de handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming (Bouwens, 2017) in de periode maart tot en met april zes weken onderzoek uitgevoerd. Hiervoor zijn zes materboxen (Mostela) ingezet voor wezel en hermelijn en drie wildcamera’s in combinatie met jigglers met lokstof ingezet voor de bunzing (figuur 6). Tijdens het eerste veldbezoek op 1 maart 2022 zijn de vallen gemonteerd aan de aanwezige begroeiing. Bij het plaatsen van de vallen is gelet op de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor de mogelijk aanwezige marters. Om de twee weken zijn de cameravallen gecontroleerd. De eerste controleronde heeft plaatsgevonden op 15 maart 2022, de tweede controleronde op 29 maart 2022 en de derde controleronde op 12 april 2022. De marterboxen en camera’s zijn opgehaald tijdens de derde controleronde op 12 april 2022.
Figuur 6. Overzicht onderzoekslocatie met plaatsing marterboxen (gele driehoek) en wildcamera’s (groene ster).
4.2
Steenuil
Voor het onderzoek naar steenuil zijn in de periode van half februari tot half april een drietal avondbezoeken uitgevoerd. Hierbij is gebruik gemaakt van geluidnabootsing middels een luidspreker en de territorium- en sociale roep van de steenuil. De inventarisatiemethode is overeenkomstig met de methode die opgesteld is door Steenuilenoverleg Nederland (STONE). De onderzoekslocatie en directe omgeving bestaat grotendeels uit dierenweides, grote groene tuinen en agrarisch landschap. Vanwege het open karakter en de beperkte mate van begroeiing en bebouwing op- en rondom de onderzoekslocatie, kan er vanuit worden gegaan dat de geluidsnabootsing een bereik van minstens 200
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 6 van 11
meter heeft. Het onderzoek heeft plaatsgevonden binnen een range van 1 kilometer van de onderzoekslocatie. De inventarisaties hebben tijdens goede weersomstandigheden plaatsgevonden gedurende de avond- en nachturen. Tijdens de veldbezoeken waren de weersomstandigheden voor het waarnemen van steenuilen gunstig. Tijdens geen van de veldbezoeken was de temperatuur lager dan 0 ºC. De windsnelheid lag beneden de 5 Bft en er was geen sprake van neerslag. 4.3
Overzicht veldbezoeken
Tabel II bevat een overzicht van de uitgevoerde veldbezoeken. Tabel II.
Onderzoeksinspanning per soortgroep februari
steenuil
kleine marterachtigen
maart
tijdstip
3x avond
datum
23 februari, 17 maart en 7 april 2022
functie
nestplaats/territorium a.d.h.v. baltsonderzoek
april
tijdstip
4x overdag, gedurende 6 weken
datum
1 maart t/m 12 april 2022
functie
aanwezigheid a.d.h.v. camerabeelden
Rapport 15527.006 versie D1
mei
juni
Pagina 7 van 11
5
ONDERZOEKSRESULTATEN
5.1
Bunzing, hermelijn en wezel
In de periode van 1 maart tot 12 april 2022 hebben op de onderzoekslocatie drie wildcamera’s gestaan vastgemaakt aan de aanwezige bomen en gericht op de begroeiing en geplaatste jigglers. Tevens hebben er zes marterboxen (Mostela) met wildcamera gestaan tussen de begroeiing (figuur 6). Gedurende deze periode hebben de marterboxen (Mostela) opnames gemaakt van tjiftjaf (Phylloscopus collybita), winterkoning (Nannus troglodytes) en diversen muizensoorten. De losse wildcamera’s hebben opnames gemaakt van appelvink (Coccothraustes coccothraustes), huiskat, koolmees (Parus major), merel (Turdus merula), pimpelmees (Cyanistes caeruleus), roodborst (Erithacus rubecula), gaai (Garrulus glandarius) en diversen muizensoorten. Aangezien de bunzing, hermelijn en wezel niet zijn vastgelegd op de wildcamera’s tijdens de onderzoeksperiode van zes weken is het uitgesloten dat er een vaste rust- of voortplantingsplaats van deze soorten aanwezig zijn op de onderzoekslocatie. 5.2
Steenuil
Tijdens het eerste veldbezoek op 23 februari 2022 zijn de onderzoekslocatie en het gebied ten zuiden en westen van de onderzoekslocatie bezocht. Er zijn gedurende het veldbezoek geen zicht- en/of geluidswaarnemingen gedaan van steenuilen. Tijdens het veldbezoek op 17 maart 2022 zijn de onderzoekslocatie en het gebied ten noorden en oosten van de onderzoekslocatie bezocht. Gedurende de avond is in de tuin van de woonboerderij aan de Breestraat 1 één roepende steenuil waargenomen. Het individu reageerde enkel met de contactroep op de afgespeelde territoriumroep. Tijdens het laatste veldbezoek op 5 april 2022 werd het volledige gebied tot maximaal een straal van 1 km afstand rondom de onderzoekslocatie bezocht. Gedurende de avond zijn op twee locaties roepende steenuilen waargenomen. De eerste locatie betrof de steenuil in de tuin aan de Breestraat 1. De steenuil reageerde op de geluidsnabootsing met enkel de contactroep. De tweede locatie was het erf van de Venstraat 3. Ook deze steenuil reageerde enkel met de contactroep. Omdat de Breestraat 1 en Venstraat 3 dicht bij elkaar liggen, reageerde beide steenuilen op de geluidnabootsing van de territoriumroep die vanaf de Breestraat werd afgespeeld. Beide reageerde enkel met een contactroep.
Het territorium van een steenuil is gemiddeld 10-12 ha groot (BIJ12, 2017), waarbij een straal van 200 meter een territoriumgrootte van 12 ha geeft. De grootte van een territorium van steenuilen varieert gedurende het seizoen en is afhankelijk van onder andere voedselaanbod en nestgelegenheid. In het broedseizoen foerageren steenuilen in een straal van maximaal 300 meter rond hun nest, het meeste voedsel wordt dichterbij verzameld (Van den Bremer et al., 2009). Het foerageergebied binnen een 300 meter grens omvat een oppervlakte van 28 ha. In Kennisdocument Steenuilen (BIJ12, 2017) wordt een variatie in territoriumgroottes aangegeven van 5 tot 30 ha. Door Landschapsbeheer Nederland wordt een standaard vuistregel van een territorium van 10 ha gehanteerd. Conclusie steenuilonderzoek Op basis van de activiteit en waarneming van één individu van de steenuil en de aanwezigheid van een nestkast aan de Breestraat 1, kan worden vastgesteld dat zich hier een vaste rust- en verblijfplaats van de steenuil bevindt. Omdat het geen territoriaal roepende steenuil betrof, kan worden vastgesteld dat het niet om een in gebruik zijnde broedlocatie gaat. Door de aanwezigheid van hoogwaardig foerageergebied in de directe omgeving van de steenuilenkast, ligt de vaste rust- en verblijfplaats buiten de invloedsfeer van de voorgenomen werkzaamheden en maakt de onderzoekslocatie
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 8 van 11
daarnaast ook geen onderdeel uit van het essentieel foerageergebied van de aanwezige steenuil. Van de roepende steenuil op het perceel aan de Venstraat 3 is geen verblijfplaats vastgesteld, wel kan worden geconcludeerd dat het hier ook geen broedlocatie betrof. Het ging ook hierbij niet om een territoriaal roepende steenuil. Daarnaast ligt ook deze potentiële vaste rust- en verblijfplaats en het foerageergebied buiten de invloedsfeer van de voorgenomen werkzaamheden. Bij de steenuilenkast op 105 meter afstand van de onderzoekslocatie (Breestraat 3) is geen activiteit en zijn geen individuen van de steenuil waargenomen, waardoor de aanwezigheid van de steenuil in deze nestkast kan worden uitgesloten. In figuur 7 zijn de resultaten van het onderzoek samengevat weergegeven.
Figuur 7. Verspreiding steenuil in het seizoen 2022 met roepende steenuilen (rood vierkant) en aanwezige nestkasten (gele ster).
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 9 van 11
6
TOETSING AAN WET- EN REGELGEVING
6.1 Bunzing, hermelijn en wezel De bunzing, hermelijn en wezel zijn beschermde inheemse diersoorten en tevens opgenomen in onderdeel A, bijhorende bij artikel 3.10, eerste lid, onderdeel a, van de nationaal beschermde dier- en plantensoorten volgens de Wet natuurbescherming. Aangezien de onderzoekslocatie geen beschermde functie heeft voor bunzing, hermelijn en wezel is er geen sprake van overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van desbetreffende soorten als gevolg van de werkzaamheden. De werkzaamheden kunnen uitgevoerd worden zonder verdere maatregelen te treffen ten aanzien van de bunzing, hermelijn en wezel. 6.2 Steenuil De steenuil valt onder het beschermingsregime van artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming. Conform artikel 3.1 lid 2, is het verboden de voortplantings- en rustplaatsen te beschadigen of te vernielen en de nesten mogen niet worden weggenomen. Artikel 3.1 lid 4 en 5 betreft het verbod op opzettelijk storen van vogels, tenzij het storen niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding. Bovendien zijn nesten van steenuilen jaarrond beschermd (categorie 1). Aangezien de onderzoekslocatie geen beschermde functie heeft voor de steenuil is er geen sprake van overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de steenuil als gevolg van de werkzaamheden.
De werkzaamheden kunnen uitgevoerd worden zonder verdere maatregelen te treffen ten aanzien van de steenuil.
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 10 van 11
7
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
Econsultancy heeft in opdracht van Kragten een aanvullend ecologisch onderzoek uitgevoerd aan de Liessentstraat (ong.) te Volkel (Lankes). Voorgenomen ingreep De initiatiefnemer is voornemens de bestemming te wijzigen naar ‘wonen’ om vervolgens een aantal woningen te realiseren. Ook wordt een deel van het perceel verhard en zal het groen op de onderzoekslocatie worden verwijderd of aangepast. Voorgaand onderzoek Uit de quickscan Wet natuurbescherming (rapport 15527.003, d.d. 7 september 2021) is gebleken dat de aanwezigheid van een vaste rust- of voortplantingsplaats van de bunzing, hermelijn, steenuil en wezel op de onderzoekslocatie niet op voorhand kon worden uitgesloten. Functie onderzoekslocatie voor marterachtigen Binnen de optimale periode van de marterachtigen (bunzing, hermelijn en wezel) is in de periode van maart tot half april zes weken onderzoek uitgevoerd. Gedurende deze periode is de aanwezigheid van de genoemde soorten op de onderzoekslocatie (inclusief de directe omgeving) onderzocht. Op basis van de verrichte onderzoeksinspanning is redelijkerwijs uit te sluiten dat de onderzoekslocatie een functie heeft voor desbetreffende soorten. Een ontheffing van de Wet natuurbescherming is niet aan de orde en er zijn geen mitigerende maatregelen noodzakelijk.
Functie van de onderzoekslocatie voor steenuil Op basis van de activiteit en waarneming van één individu van de steenuil en de aanwezigheid van een nestkast aan de Breestraat 1, kan worden vastgesteld dat zich hier een vaste rust- en verblijfplaats van de steenuil bevindt. Omdat het geen territoriaal roepende steenuil betrof, kan worden vastgesteld dat het niet om een in gebruik zijnde broedlocatie gaat. Door de aanwezigheid van hoogwaardig foerageergebied in de directe omgeving van de steenuilenkast, ligt de vaste rust- en verblijfplaats buiten de invloedsfeer van de voorgenomen werkzaamheden en maakt de onderzoekslocatie daarnaast ook geen onderdeel uit van het essentieel foerageergebied van de aanwezige steenuil. Van de roepende steenuil op het perceel aan de Venstraat 3 is geen verblijfplaats vastgesteld, wel kan worden geconcludeerd dat ook hier geen in gebruik zijnde broedlocatie aanwezig is, het ging ook hierbij niet om een territoriaal roepende steenuil. Daarnaast ligt ook deze vaste rust- en verblijfplaats en het foerageergebied buiten de invloedsfeer van de voorgenomen werkzaamheden. Bij de steenuilenkast op 105 meter afstand van de onderzoekslocatie (Breestraat 3) is geen activiteit en zijn geen individuen van de steenuil waargenomen, waardoor de aanwezigheid van de steenuil in deze nestkast kan worden uitgesloten.
Conclusies en aanbevelingen Met betrekking tot de bunzing, hermelijn, steenuil en wezel hoeven vanwege de afwezigheid van bovengenoemde soorten op de onderzoekslocatie geen verdere maatregelen getroffen te worden. Een overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van desbetreffende soorten is niet aan de orde. Wel dient te allen tijden de algemene zorgplicht ten aanzien van broedvogels, grondgebonden zoogdieren en amfibieën nageleefd te worden. Dit houdt in dat al het redelijkerwijs mogelijke gedaan wordt om het verstoren, verwonden en/of doden van dieren te voorkomen. Met betrekking tot mogelijke verblijfplaatsen en vliegroute(s) van vleermuizen in de bebouwing en bomenrijen grenzend aan de onderzoekslocatie kunnen overtredingen van de Wet natuurbescherming worden voorkomen door additionele (bouw)verlichting richting de omliggende bebouwing en bomenrijen te voorkomen. Econsultancy Boxmeer, 19 mei 2022
Rapport 15527.006 versie D1
Pagina 11 van 11
Verklarende woordenlijst Activiteitenplan Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het activiteitenplan zijn maatregelen verwoord waarmee de functionaliteit van een rust- of voortplantingsplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan individuen wordt voorkomen. Broedseizoen Voor het broedseizoen staat in de wet geen vaste periode. De looptijd verschilt per soort en varieert per jaar. Veel vogelsoorten broeden ongeveer tussen 15 maart en 15 augustus. Expert Judgement Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring. Externe werking Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/NNN hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied, ook activiteiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt "externe werking" genoemd. Er bestaat geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van de soorten en habitattypen in het Natura 2000-gebied/NNN, ongeacht de afstand tot het beschermde gebied. Foerageerhabitat Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt. Foerageren Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied). Functioneel leefgebied Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of voortplantingsplaats te behouden.
Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wanneer er voldoende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eieren te leggen en jongen groot te brengen. Gunstige staat van instandhouding Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype. Habitat Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en levende natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven, groeien en zich voortplanten. Kraamverblijfplaats Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kan oplopen tot meerdere honderden exemplaren. Landhabitat Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water. Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik van landhabitat als onderdeel van het leefgebied.
Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of opgaande vegetatie zoals (loof)bos, houtwallen, struikgewas, heide, ruigtekruiden, vegetaties en moeras. Landschappelijk inpassingsplan Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening, dat voldoet aan het beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling past in het landschap. Mitigerende maatregelen Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren.
Omgevingscheck Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die door een ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen. Ontheffing De Wet natuurbescherming is bedoeld om planten- en diersoorten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een besluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt. Paarverblijfplaats Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de omgeving van de paarverblijfplaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken. Populatie Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïsoleerd is van andere zulke groepen.
Rode Lijst Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zeldzaam zijn. Er bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en voor allerlei andere soortgroepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van de Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen, kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben rekening houden met bedreigde soorten. Significant negatief effect Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000gebied dreigen te worden aangetast. Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel vaststelling van beheerplannen als de vergunningverlening. Het bepaalt of een uitvoerige toetsing, een zogenaamde passende beoordeling, moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of leefgebied, aantal van een soort of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhoudingsdoelstelling, dan kan sprake zijn van significante gevolgen.
Voor het goede begrip, de soorten hoeven er niet te zitten, het gebied moet geschikt zijn voor de soorten. Voortplantingsplaats of rustplaats Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levenscyclus van een individu. De Wet natuurbescherming omschrijft niet exact wat een vaste rust- of voortplantingsplaats is. Dit is soortafhankelijk. Vliegroute Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden. Winterverblijfplaats Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen. Zomerverblijfplaats Buiten de kraamperiode worden deze door groepjes vrouwtjes en jongen gebruikt, in de kraamperiode door individuele mannetjes.