CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5 - Toelichting bestemmingsplan Niemeskant Volkel

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststellen bestemmingsplan Niemeskant Volkel15.341 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan Niemeskant Volkel ,

Toelichting

GEEF DE RUIMTE AAN GOED WONEN IN VOLKEL

Colofon Titel:

Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Auteur(s):

Accent adviseurs Maashorst Niemeskant, Volkel 23029 21 mei 2024 Ten behoeve van vaststelling

Gemeente: Projectnaam: Projectnummer: Datum: Status:

Contactadres: Luchthavenweg 13E 5657 EA Eindhoven T 040 30 300 95 E contact @accentadviseurs.nl I www. accentadviseurs. nl

© Accent adviseurs, Eindhoven. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Accent adviseurs.

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

5.

Inleiding

5

1. 1 1. 2

5 6

Aanleiding Ligging en begrenzing

Planvoornemen

8

2. 1 2. 2

8 16

Bestaande situatie Toekomstige situatie

Beleidskader

21

3. 1 3. 2 3. 3 3. 4

21 24 30 31

Nationaal beleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

Omgevingstoets

37

4. 1 4. 2 4. 3 4. 4 4. 5 4. 6 4. 7 4. 8 4. 9 4. 10 4. 11 4. 12 4. 13

37 38 40 42 46 48 50 53 53 55 57 59 64

Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Geurhinder veehouderijen Volksgezondheid Bedrijven en milieuzonering Milieueffectrapportage Aardkundige waarden Archeologie en cultuurhistorie Natuurwaarden Watertoets Beperkingen in verband met militair vliegveld Volkel

Juridische opzet

69

5. 1 5. 2

69 69

Algemeen Bestemmingen

6.

Haalbaarheid

71

6. 1 6. 2

71 71

Bijlagen

Financiële haalbaarheid Maatschappelijke haalbaarheid

73

1. Inleiding Voorliggend document betreft de toelichting van het bestemmingsplan “Niemeskant Volkel” van de gemeente Maashorst.

1. 1

Aanleiding De gemeente Maashorst en Van Wanrooij Projectontwikkeling werken samen om ten westen van de kern Volkel een nieuwe woonbuurt te realiseren. Ter plaatse zijn de gronden nu in gebruik voor agrarische- en bedrijfsdoeleinden. In totaal zal de nieuwe woonbuurt plaats bieden aan maximaal 186 nieuwbouwwoningen verdeeld over verschillende woningtypologieën. Rondom de woningen worden parkeerplaatsen, infrastructuur en openbaar groen gerealiseerd. Voor de nieuwe woonbuurt wordt het bedrijfsterrein van Wassenberg verkleind en is er sprake van een aanpassing van de bedrijfsvoering. Daarom is het verkleinde bedrijfsterrein ook binnen voorliggend bestemmingsplan opgenomen. Het planvoornemen kan niet worden gerealiseerd op basis van de geldende bestemmingsplan. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de gronden te voorzien van een passend planologisch kader.

PAG 5 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

1. 2

Ligging en begrenzing Figuur 1 geeft de topografische ligging van het plangebied weer.

Figuur 1: topografische situatie

PAG 6 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Het plangebied staat kadastraal bekend gemeente Uden, sectie P, nummers 171, 180 (gedeeltelijk), 491, 492, 915, 916, 917, 2117, 2118, 2242, 3519, 3520, 3521, 3655, 3656 en 3657. De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 9,7 hectare. Onderstaande afbeelding toont de kadastrale begrenzing van het plangebied.

Figuur 2: kadastrale situatie

PAG 7 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

2. Planvoornemen 2. 1

Bestaande situatie In dit hoofdstuk worden de kenmerken van het plangebied geanalyseerd. Deze analyse is gebaseerd op de methode lagenbenadering. De lagenbenadering legt de ruimte uiteen in drie lagen, waarbij van onder naar boven gewerkt wordt. De eerste laag bestaat uit de fysieke ondergrond, het watersysteem en het biotisch systeem. De volgende laag bevat verkeersnetwerken en energienetwerken. Tot slot de occupatielaag met de menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren en de fysieke neerslag daarvan.

2. 1. 1

Ondergrond Abiotisch systeem De geomorfologische kaart geeft inzicht in de ontstaanswijze van het aardoppervlak in Nederland, zichtbaar en verklaarbaar in vorm en reliëf, en is daardoor bruikbaar bij ruimtelijke ontwikkelingsvraagstukken. Figuur 3 geeft een uitsnede van de geomorfologische kaart voor het plangebied en in zijn wijdere omgeving. Figuur 4 geeft inzicht in de breuklijnen van de Peelrandbreuk ter plaatse van het plangebied.

PAG 8 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Figuur 3: uitsnede geomorfologische kaart

Figuur 4: breuklijnen Peelrandbreuk

Door de gemeente Maashorst loopt de Peelrandbreuk, een stelsel van geologische breuklijnen dat de relatief omhoog bewegende Peelhorst scheidt van de relatief omlaag bewegende Roerdalslenk. De meest onderscheidende breuklijn ligt enkele kilometers naar het zuidwesten, al ligt er door het plangebied ook een zijbreuk. Het plangebied ligt op de hoger gelegen Peelhorst. Ondanks de tektonische bewegingen in de aardkost is ter plaatse van de Peelhorst een vrij vlakke landvorm ontstaan. Deze vlakke landvorm is bedekt met dekzand en plaatselijk zijn door langdurige invloed van wind en neerslag heuvelruggen en dalvormige

PAG 9 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

laagten ontstaan. Niveauverschillen zijn mede door agrarische ingrepen genivelleerd tot een nagenoeg vlak plangebied. In paragraaf 4. 9 wordt nader ingegaan op de aardkundige waarden van de Peelrandbreuk. Biotisch systeem Het biotisch systeem van de wijdere omgeving wordt voornamelijk gevormd door de gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Brabant en de ecologische verbindingszones. Deze liggen op relatief grote afstand van het plangebied. Hoogteligging Figuur 5 geeft de hoogteligging van het maaiveld weer. Het plangebied heeft aan de westzijde een hoogte van ongeveer 16 meter boven NAP, oplopend naar ruim 17 meter boven NAP aan de oostzijde.

Figuur 5: hoogteligging

Watersysteem Binnen het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Figuur 6 geeft de gemiddeld hoogste grondwaterstanden (GHG) in het gebied weer. De GHG in het plangebied ligt op ongeveer 60 cm -mv in het westelijk deel, oplopend naar ongeveer 130 cm -mv aan het oosten.

PAG 10 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Figuur 6: gemiddeld hoogste grondwaterstand

2. 1. 2

Netwerklaag Figuur 7 geeft de ligging van het plangebied ten opzichte van de verkeers- en energienetwerken.

Figuur 7: verkeers- en energienetwerken

Verkeersnetwerk Het plangebied ligt op korte afstand van de provinciale weg N264 (Lippstadtsingel/Rondweg Volkel). Deze weg verzorgt de verbinding met de kern Uden en de autosnelweg A50. Het plangebied is daarmee goed ontsloten.

PAG 11 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Energienetwerk Het plangebied wordt doorsneden door een hoogspanningsverbinding. Deze legt beperkingen op aan het gebruik van de gronden onder en op korte afstand van de hoogspanningsverbinding. In paragraaf 4. 6. 3 wordt hier verder op ingegaan. 2. 1. 3

Occupatielaag Historische ontwikkeling De ontwikkeling van Volkel is begonnen met de stichting van enkele boerderijen op kruisingen van belangrijke wegen. Deze bebouwingslinten verdichtten zich en er ontstond een plein met kerk. Figuur 8 toont Volkel omstreeks 1900. Ten westen van Volkel is buurtschap Niemeskant te zien. Het plangebied van de nieuwe woonbuurt ‘Niemeskant’ is aangeduid en was in die tijd onbebouwd en in gebruik als agrarische grond.

Figuur 8: Volkel en Niemeskant omstreeks 1900 (bron: topotijdreis. nl)

In de jaren ’50 groeide de kern Volkel sterk. De bebouwingslinten langs de hoofdwegen worden geleidelijk verdicht en verlengd en ten noorden vonden de eerste planmatige woonuitbreidingen plaats.

PAG 12 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Na 1960 werd de kern met name aan de zuidwestelijke zijde uitgebreid. Figuur 9 toont Volkel en Niemeskant omstreeks 1970. De kern Volkel is gegroeid en onder meer uitgebreid richting Niemeskant. De gronden van het plangebied voor de nieuwe buurt ‘Niemeskant’ zijn nog steeds onbebouwd en in gebruik als agrarische grond.

Figuur 9: Volkel en Niemeskant omstreeks 1970 (bron: topotijdreis. nl)

In de jaren daarna is de kern Volkel verder gegroeid. Daarnaast is de noordelijk gelegen kern Uden flink uitgebreid. Zo ligt direct ten noorden van Volkel, aan de andere kant van de N264 het bedrijventerrein Loopkant-Liessent. Figuur 10 toont de omgeving van Volkel en Niemeskant in 2000, waarbij goed te zien is dat Volkel en Uden dicht naar elkaar toe zijn gegroeid.

PAG 13 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Figuur 10: Volkel en Niemeskant omstreeks 2000 (bron: topotijdreis. nl)

Plangebied Het plangebied ‘Niemeskant’ ligt ten westen van de kern Volkel, in het gelijknamige buurtschap Niemeskant. Het plangebied wordt begrensd door de Vloetstraat, Leeuwstraat en Boekelsedijk. Rondom het plangebied zijn verschillende functies te vinden. Langs de Vloetstraat, ten noorden van het plangebied zijn verschillende autobedrijven te vinden. Daarnaast staan langs de zuidkant van de Vloetstraat, direct grenzend aan het plangebied vrijstaande huizen. Langs de oostkant van het plangebied loopt de Leeuwstraat. Dit is een gebiedsontsluitingsweg waar een 50 km/h-regime geldt. Ten oosten van de Leeuwstraat ligt het centrum van de kern Volkel. Ten westen van het plangebied liggen agrarische gronden. Het plangebied ‘Niemeskant’ ligt deels op agrarische gronden en deels op gronden van Wassenberg, een handel in bestratingsmaterialen. De gronden kennen in de huidige situatie geen bebouwing en weinig opgaande vegetatie. Over het westelijke gedeelte van het plangebied loopt de hoogspanningsleiding van Uden naar Aarle-Rixtel.

PAG 14 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Figuur 11: omgeving plangebied

PAG 15 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

2. 2

Toekomstige situatie

2. 2. 1

Stedenbouwkundig plan Het stedenbouwkundig plan omvat een nieuwe woonbuurt met maximaal 186 woningen in diverse typologieën. Aan de westkant van het plangebied, op de hoek van de Vloetstraat en Boekelsedijk, zijn zes vrije kavels voorzien. De overige 180 woningen worden aan de oostzijde van een landschappelijke zone gerealiseerd. Onderstaande afbeelding toont het stedenbouwkundige plan voor de nieuwe woonbuurt.

Figuur 12: stedenbouwkundig plan Niemeskant

2. 2. 2

Beeldkwaliteit Voor de ontwikkeling van de nieuwe woonbuurt is een beeldkwaliteitplan opgesteld. Dit beeldkwaliteitplan geeft richting aan de stedenbouwkundige, architectonische en landschappelijke uitwerking van het ruimtelijk ontwerp. Het is een inspiratiebron voor architect, ontwikkelaar en inrichter van de openbare ruimte. Het beeldkwaliteitplan vormt daarmee de brug tussen de uitgangspunten en gedachten achter het stedenbouwkundig plan en de daadwerkelijke bouwfase. Het zorgt ervoor dat de beoogde ruimtelijke kwaliteit van de bebouwing en openbare ruimte tot uitdrukking komt. Het ontwerpbeeldkwaliteitplan ligt tegelijkertijd ter inzage met het ontwerpbestemmingsplan.

2. 2. 3

Groen en water Het plangebied wordt groen ingericht. Zo worden op verschillende plaatsen in de woonbuurt groenstroken voorzien. Ter plaatse van de hoogspanningsleiding met bijbehorende vrijwaringszone is

PAG 16 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

een grotere groenvoorziening voorzien. Deze groenvoorziening geeft de ruimte voor de toekomstige

bewoners voor sport en spel. Door de relatief grote en goed verdeelde hoeveelheid groen is er voldoende ruimte in het plan voor de berging en infiltratie van hemelwater. De insteek is het creëren van zo robuust en natuurlijk mogelijke voorzieningen voor de berging van hemelwater. Men moet dan denken aan een combinatie van de (lineaire) groenstructuren en wateropvang. Daarnaast zullen in de centrale groenvoorziening wadi’s worden aangelegd. Op deze manier kan ter plaatse het hemelwater op een natuurlijke manier opgevangen worden. Hoofdstuk 4. 12 gaat nader in op het wateraspect. 2. 2. 4

Verkeer en parkeren Verkeersgeneratie Voor het berekenen van de verkeersgeneratie zijn de kengetallen uit de CROW-publicatie 381 “Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie” (2018) gehanteerd. Specifiek gelden de gemiddelde kencijfers voor ‘matig stedelijk’ en ‘rest bebouwde kom’. Onderstaande tabel bevat de berekening van de verkeersgeneratie. Type woning

Aantal

Maximaal kencijfer

Verkeersgeneratie

(mvt/woning/etmaal)

(mvt/etmaal)

Koop, huis, vrijstaand

,

Koop, huis, twee-onder-een-kap

,

Koop, huis, tussen/hoek

,

Huur, huis, vrije sector

,

Huur, huis, sociale huur

,

,

Totaal

-

. ,

Tabel 1: verkeersgeneratie planvoornemen

Het planvoornemen leidt tot een toename van maximaal 1. 361 verkeersbewegingen per etmaal.

PAG 17 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Ontsluiting De oostzijde van het plangebied wordt op twee plekken ontsloten voor autoverkeer. Aan de noordzijde op de Vloetstraat, en aan de oostzijde op de Leeuwstraat. De zes vrije kavels worden per kavel direct ontsloten op de aangrenzende straten. Vanwege het relatief grote aantal verkeersbewegingen is onderzoek uitgevoerd naar de effecten o de verkeersafwikkeling: memo “Verkeersonderzoek Niemeskant Volkel” (17 juli 2023). Het memo is als bijlage 1 bijgevoegd. Geconcludeerd wordt dat het extra verkeer van de woonbuurt goed verwerkt kan worden. Parkeren Voor een goed functioneren van het planvoornemen en het voorkomen van overlast voor de omgeving moet het planvoornemen voorzien in voldoende parkeerplaatsen. De voormalige gemeente Uden heeft in de Nota parkeernormen, parkeernormen per woningtype gedefinieerd. Onderstaande tabel bevat de berekening van de parkeerbehoefte. Hierbij wordt uitgegaan van een ontwikkeling in de bebouwde kom. Type woning

Aantal

Norm (p. p. /woning, incl. bezoekersparkeren)

Behoefte (parkeerplaatsen)

Vrijstaande woning

,

,

Eengezinswoning dure sector

,

,

,

Eengezinswoning sociale sector

,

Totaal

-

,

(m. u. v. vrijstaand) Eengezinswoning middeldure sector

Tabel 2: parkeerbehoefte

Het planvoornemen leidt tot een behoefte van 395 parkeerplaatsen. Het benodigde aantal parkeerplaatsen wordt conform het gemeentelijk beleid geheel binnen het plangebied opgelost. Er worden zowel openbare parkeerplaatsen (parkeerkoffers, langsparkeren) en parkeerplaatsen op eigen terrein (opritten) gerealiseerd.

PAG 18 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

2. 2. 5

Duurzaamheidsparagraaf Een duurzame en gezonde leefomgeving is belangrijk voor het goed functioneren van mens en natuur. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang te werken aan instandhouding of verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en moet schade en overlast voorkomen worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met toekomstige veranderingen, verwachtingen en onzekerheden; denk daarbij aan klimaatveranderingen, technologische doorbraken en politieke onzekerheid. Goede stedenbouwkundige plannen en bouwplannen geven hieraan een passende invulling. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in circulair bouwen, energietransitie, klimaatbestendigheid en vergroting biodiversiteit. Circulair bouwen Voor het bouwen van gebouwen en het aanleggen van wegen en andere infrastructuur zijn grondstoffen nodig. Van alle grondstoffen is slechts een beperkte voorraad aanwezig op aarde. Bovendien brengt het winnen van grondstoffen veel vervuiling met zicht mee. Door circulair te bouwen wordt ingezet op zo min mogelijk gebruiken van nieuwe grondstoffen en het voorkomen van vervuiling door winning, transport en verwerking van de grondstoffen. Nederland wil in 2050 volledig circulair zijn. Energietransitie Nederland heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn en om de uitstoot van CO 2 drastisch te verminderen.

Om dit te kunnen realiseren zijn grote en kleine veranderingen nodig: de energietransitie. De omschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar meer duurzame vormen van energie is de grootste omslag, maar we zullen er ook bewust van moeten zijn dat we anders moeten gaan kijken naar ons energieverbruik. De energietransitie heeft ook een ruimtelijke inslag: het bestaand stedelijk gebied en buitengebied moeten (steden)bouwkundig worden aangepast en nieuwe ontwikkelingen worden toekomstbestendig ontwikkeld. De woningen worden ‘aardgasvrij’ gebouwd, overeenkomstig de geldende wetgeving. Dat betekent dat er geen aardgas wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw en het warme water, en ook niet voor het koken. Alle woningen worden voorzien van een warmtepomp. Daarnaast beschikken de woningen over ventilatie met warmteterugwinning om op deze manier de warmte in de woning te behouden. Klimaatbestendigheid Klimaatverandering is merkbaar en heeft steeds meer een effect op ons dagelijks leven. De zomers worden langer, heter en droger, en áls er regen valt dan komt die vaak in grote hoeveelheden. De

PAG 19 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

winters worden warmer en natter. Dit heeft effect op het woon- en leefklimaat door hittestress en vraagt aandacht voor goede voorzieningen voor waterberging. Door met het stedenbouwkundig plan en bouwplan rekening te houden met het veranderende klimaat, kan overlast worden voorkomen en is er sprake van een klimaatbestendige ontwikkeling. Onderhavig plan voorziet hier op de volgende wijze in: In het stedenbouwkundig plan wordt rekening gehouden met voldoende groenvoorzieningen verspreid over het plangebied. Groen heeft een verkoelend effect en draagt bij aan de vermindering van hittestress in de zomerperiode. Daarnaast wordt al het hemelwater binnen het plangebied in de bodem geïnfiltreerd. In de groene zone centraal in het plangebied worden wadi’s gerealiseerd als waterberging. Vergroting biodiversiteit Biodiversiteit staat voor de verscheidenheid aan gebiedseigen soorten van planten, dieren, microorganismen en ecosystemen en zorgt voor een aantrekkelijke, inspirerende en ontspannende leefomgeving. Tot slot kan biodiversiteit bijdragen aan onze voedselproductie. Behoud en versterking van de biodiversiteit is van groot belang voor het leven op aarde - inclusief de mens. Ontwikkelingen op kleine schaal kunnen ook bijdragen aan de versterking van de biodiversiteit.

Onderhavig plan voorziet hier op de volgende wijze in: De groene zone in het plangebied wordt gebruikt voor waterberging (wadi’s) maar ook als compensatiegebied voor diverse flora en fauna. In het bijzonder wordt het gebied ingericht zodat het optimaal kan fungeren als foerageergebied voor de steenuil. Zo wordt er onder andere een steenuilennestkast geplaatst. De erfafscheidingen van de woningen worden deels voorzien van haagbeplanting, bestaande uit verschillende inheemse soorten om de biodiversiteit te vergroten. Daarnaast wordt in de openbare ruimte een combinatie van verschillende soorten bomen en planten geplant. Op deze manier wordt rekening gehouden met het vergroten van de biodiversiteit.

PAG 20 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het planvoornemen getoetst aan het relevante ruimtelijke beleid van de verschillende overheden.

3. 1

Nationaal beleid

3. 1. 1

Nationale Omgevingsvisie Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als opvolger van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. In dit strategisch beleidsdocument schetst de overheid een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Daarin is vermeld dat Nederland de komende jaren voor grote opgaven staat: de bouw van één miljoen nieuwe woningen, het opwekken van duurzame energie, het omgaan met klimaatverandering en de overgang naar een circulaire economie vragen meer ruimte dan er beschikbaar is. Daarom moeten er keuzes worden gemaakt om Nederland ook voor toekomstige generaties veilig, gezond en welvarend te houden. In de NOVI heeft de Rijksoverheid de nationale belangen opnieuw gedefinieerd: A Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. B Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit. C Waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties. D Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. E Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften. F Waarborgen en realiseren van een veilig robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. G In stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit.

H Waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving. I Zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten. J Beperken van klimaatverandering. K Realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening die in 2050 CO-arm is en 2 de daarbij benodigde infrastructuur.

PAG 21 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

L Waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen. M Realiseren van een toekomstbestendige circulaire economie. N Waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor O P Q R S T U

water en mobiliteit). Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater. Waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat. Realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit. Ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie. Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Ontwikkelen van een duurzame visserij.

Analyse De meeste nationale belangen hebben direct of indirect invloed op de voorgestane planontwikkeling en daarmee op de inhoud van voorliggend bestemmingsplan. De vaak algemeen geformuleerde belangen, zijn gespecificeerd in de verordeningen en beleidsregels van de verschillende (lagere) overheden. Door te voldoen te voldoen aan die verordeningen en beleidsregels, geeft het plan invulling aan de nationale belangen. Een en ander komt in deze toelichting aan de orde. Conclusie Het plan voldoet aan de Nationale Omgevingsvisie. 3. 1. 2

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Hoewel de hiervoor beschreven NOVI de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervangt, blijven bepaalde onderdelen van de SVIR van toepassing tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In de Omgevingswet is namelijk een aantal ruimtelijke ordeningstaken van de Rijksoverheid overgedragen aan provincies en gemeenten en daarom niet meer verwoord in de Nationale Omgevingsvisie. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet liggen die taken nog bij de Rijksoverheid. Dat betekent dat tot dan ook onderdelen van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van toepassing blijven. In deze paragraaf is het plan echter integraal aan de SVIR getoetst.

PAG 22 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

De SVIR geeft het kader voor het ruimtelijk beleid en mobiliteitsbeleid op rijksniveau, en is de 'kapstok' voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR worden de ambities van het Rijk tot 2040 geschetst, alsmede doelen, belangen en opgaven tot 2028. In de SVIR kiest het Rijk voor minder nationale belangen en eenvoudiger regelgeving. De reeds ingezette trend om aan de provincies en gemeenten ruimte te laten inzake de ruimtelijke ontwikkelingen wordt versterkt in de SVIR. De SVIR bevat dertien nationale belangen die worden beschermd middels het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. Het gaat onder meer om militaire objecten en terreinen, en het Natuurnetwerk Nederland. Een bescherming van die belangen is opgenomen in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (zie paragraaf 3. 1. 3). Als aan dat besluit wordt voldaan, wordt tevens aan de SVIR voldaan. Conclusie Het plan voldoet aan de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3. 1. 3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De in de SVIR opgenomen nationale belangen krijgen een wettelijke grondslag in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). De werking van het Barro is naar plaats bepaald. Onderhavig plangebied ligt niet in een gebied waar de in het Barro beschermde belangen aan de orde zijn. Er is geen nadere toetsing nodig. Conclusie Het project vormt geen belemmering voor de nationale belangen die middels het Barro beschermd zijn.

3. 1. 4

Besluit ruimtelijke ordening: Ladder voor Duurzame Verstedelijking Met het doel de ruimte zorgvuldig en duurzaam te gebruiken, is de Ladder voor Duurzame Verstedelijking opgesteld. Deze is verankerd in artikel 3. 1. 6 van het Besluit ruimtelijke ordening. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen moet worden aangetoond dat deze voorzien in een behoefte, en moet - in geval de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied plaatsvindt - een motivering worden opgenomen waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.

PAG 23 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Analyse Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Ontwikkelingen met meer dan elf woningen worden gezien als stedelijke ontwikkeling. Het planvoornemen omvat de bouw van maximaal 186 woningen en is daarmee een stedelijke ontwikkeling. Een toetsing aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking is daarom nodig. Is er behoefte aan de woningen van het planvoornemen? Paragraaf 3. 4. 3 bevat een analyse van het gemeentelijke woningbouwbeleid, waaruit volgt dat er zowel in kwantitatieve zin (aantal woningen) als in kwalitatieve zin (woningtypen) behoefte is aan de woningen van het planvoornemen. Daarnaast is de woningbouwontwikkeling Niemeskant als prioritaire locatie aangewezen in de Regionale Woondeal Noordoost-Brabant (zie ook paragraaf 3. 3. 1) en draagt daarmee bij aan de versnelling van de regionale woningbouwopgave. In het kader van de ‘laddertoets’ is de behoefte daarmee in voldoende mate aangetoond. Is er ruimte binnen het bestaand stedelijk gebied beschikbaar? De woningbehoefte van de gemeente Maashorst kan niet binnen het bestaande stedelijke gebied worden opgelost. Langs de randen van de kernen zijn gebieden aangewezen als ‘Verstedelijking afweegbaar’. Binnen deze zoekgebieden is het, mits goed onderbouwd, voorstelbaar om het stedelijk gebied uit te breiden. De locatie Niemeskant is aangewezen als ‘verstedelijking afweegbaar’.

Voorliggende toelichting onderbouwd waarom Niemeskant kan worden gezien als een geschikte woningbouwlocatie. Conclusie Het initiatief voldoet aan het Besluit ruimtelijke ordening voor wat betreft het aspect Ladder voor Duurzame Verstedelijking.

3. 2

Provinciaal beleid Het provinciale ruimtelijk beleid is vastgelegd in de nota's: Omgevingsvisie Noord-Brabant Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant Het plan wordt aan deze nota's getoetst.

PAG 24 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Daarnaast heeft de provincie de Omgevingsverordening Noord-Brabant in voorbereiding. Deze paragraaf bevat een algemene beoordeling aan het nieuwe beleid. 3. 2. 1

Omgevingsvisie Noord-Brabant In voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de provincie de Omgevingsvisie Noord-Brabant (POVI) vastgesteld. De POVI bevat de visie van het provinciale bestuur op de Brabantse leefomgeving van de toekomst (2050) en zal onder meer de provinciale Structuurvisie Ruimtelijke Ordening gaan vervangen. De POVI bevat werkwijzen voor een vernieuwende samenwerking - gericht op het proces - en een aantal hoofdopgaven voor de toekomst: de inhoud. Vernieuwende samenwerking Het creëren van meerwaarde voor een gebied is een centrale gedachte in de POVI. Om de gewenste meerwaarde te kunnen verkrijgen, is een vernieuwende samenwerking nodig tussen de actoren in het gebied. Die samenwerking bestaat uit het kijken naar een ruimtelijke ontwikkeling vanuit meerdere richtingen: 'diep', 'rond' en 'breed'. In de 'diepe' manier van kijken worden verschillende lagen betrokken, zoals de eigenschappen van de ondergrond, de stedenbouwkundige kenmerken en het grondgebruik. Dat wordt gedaan op verschillende schaalniveaus en ook wordt de factor tijd daarbij betrokken. In de analyse van het plangebied (paragraaf 2. 1) en zijn omgeving is een beschrijving van het gebied opgenomen. Deze vormt de basis voor de inrichting van het plangebied.

De 'ronde' manier van kijken betekent dat ontwikkelingen niet uitsluitend vanuit individuele aspecten bekeken worden, maar dat er kansen worden gecombineerd vanuit een gebiedsgerichte insteek. Daarbij moet een balans ontstaan tussen de duurzaamheidsbegrippen people, planet en profit. De nieuwe woonbuurt wordt ruim opgezet waarbij een zo groot mogelijk aantal woningen op het groen wordt georiënteerd. Dit bevordert het welbehagen van de mens. Het ruime groen biedt daarnaast de ruimte voor een bovengrondse opvang van het hemelwater. Tot slot worden de woningen uitgevoerd conform de geldende energieprestatie-eisen.

PAG 25 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

In de 'brede' manier van kijken wordt de omgeving van een ontwikkeling betrokken in het planproces. De initiatiefnemer heeft hiervoor een omgevingsdialoog gevoerd. De resultaten daarvan zijn opgenomen in paragraaf 6. 2. 1. Samengevat kan worden gesteld dat de vernieuwende samenwerking is toegepast bij de voorbereiding van voorliggend bestemmingsplan. De hoofdopgaven De POVI kent één basisopgave: " werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit." Elke ruimtelijke ontwikkeling moet - ongeacht de omvang - hieraan bijdragen. In vier hoofdopgaven worden nadere accenten gelegd: 1 werken aan de Brabantse energietransitie 2 werken aan een klimaatproof Brabant 3 werken aan een slimme netwerkstad 4 werken aan een concurrerende, duurzame economie Analyse ad 1 De energietransitie houdt enerzijds in het verminderen van het energieverbruik en anderzijds de verduurzaming van de energie. De nieuwe woningen worden gebouwd conform de wettelijke duurzaamheidseisen, waaronder aardgasvrij. ad 2 Eén van de onderdelen van een klimaatproof Brabant is het zorgen voor een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting. Het planvoornemen is onderdeel van een gebied dat hoog en droog genoeg is. Door infiltratie van het hemelwater ter plaatse wordt voorkomen dat er een versnelde afvoer plaatsvindt. ad 3 Een duurzame verstedelijking draagt bij aan het komen tot een slimme netwerkstad.

Uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. Het planvoornemen leidt tot uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied van de kern Volkel. De gronden zijn eerder al aangemerkt als ‘verstedelijking afweegbaar’. Daarnaast bevat paragraaf 0 een motivering van kwalitatieve en kwantitatieve behoefte aan de nieuwe woningen.

PAG 26 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

ad 4 Onderdeel van een concurrerende en duurzame economie is het voorzien in een aantrekkelijk vestigingsklimaat. De beschikbaarheid van goede woningen in een prettige leefomgeving draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het planvoornemen voorziet in de bouw van maximaal 186 nieuwe woningen. Conclusie Het plan geeft invulling aan de opgaven van de Omgevingsvisie Noord-Brabant. 3. 2. 2

Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim Omgevingsverordening (geconsolideerde versie augustus 2023) bevat de provinciale regels en randvoorwaarden met een bindende werking over de fysieke leefomgeving. Deze vloeien voort uit de in de Omgevingsvisie genoemde doelen. De Interim omgevingsverordening (IOV) heeft een opbouw naar de verschillende doelgroepen. Voor onderhavig plan zijn in beginsel uitsluitend de in hoofdstuk 3 opgenomen " Instructieregels aan gemeenten " aan de orde. De afdelingen in dat hoofdstuk zijn als volgt te onderscheiden (waarbij de volgorde is omgekeerd ten behoeve van vergroting van de toepasbaarheid): afdelingen 3. 4 tot en met 3. 7: de toedeling van functies afdelingen 3. 2 en 3. 3: de bescherming van gebiedskenmerken afdeling 3. 1: de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies De toedeling van functies Het gehele plangebied is onderdeel van het ‘verstedelijking afweegbaar', zie onderstaande afbeelding.

PAG 27 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Figuur 13: uitsnede kaart 'stedelijke ontwikkeling en erfgoed' Interim Omgevingsverordening

Conform artikel 3. 43 IOV kunnen gronden aangeduid met ‘verstedelijking afweegbaar’ voorzien in de nieuwvestiging van een duurzame stedelijke ontwikkeling als: A binnen Stedelijk gebied feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar is; B transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; C de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken; D de stedenbouwkundige en landschappelijke inrichting rekening houdt met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het stedelijk gebied. Analyse In de kern Volkel is binnenstedelijk onvoldoende ruimte om de behoefte aan nieuwe woningen in Volkel in zijn geheel op te lossen met inbreiding, herstructurering en transformatie. Uitbreiding is nodig om te voorzien in de woningbehoefte van Volkel. Met de aanduiding ‘verstedelijking afweegbaar’ is de locatie eerder door de provincie en gemeente al aangemerkt als mogelijke uitbreidingslocatie van Volkel. Daarnaast bevat paragraaf 0 een motivering van kwalitatieve en kwantitatieve behoefte aan de nieuwe woningen, en de onderbouwing waarom het plan past binnen de regionale afspraken. Ten slotte is bij het opstellen van het stedenbouwkundige plan rekening gehouden met de bestaande

PAG 28 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

omgevingskwaliteit en structuren. Het stedenbouwkundig plan zorgt daarmee voor een passende afronding van de kern Volkel. Dit is nader toegelicht in hoofdstuk 2. 2. De bescherming van gebiedskenmerken De oostkant van het plangebied is in de Interim Omgevingsverordening aangeduid als ‘aardkundig waardevol gebied’. Conform artikel 3. 28 IOV zijn gronden met de aanduiding ‘aardkundig waardevol gebied’ mede gericht op het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de aardkundige waarden zoals beschreven in de Aardkundig Waardevolle Gebiedenkaart Noord-Brabant. Deze kaart geeft aan op welke gebieden de bestaande beleidsregels betrekking hebben. Het plangebied ligt op deze kaart binnen het ‘Peelrandbreukstelsel’. Hoofdstuk 4. 9 gaat nader in op dit aspect. De basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies De voor het plan relevante basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zijn: zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit kwaliteitsverbetering van het landschap Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Om te komen tot een goede omgevingskwaliteit moet rekening gehouden worden met zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in het gebied (toepassing lagenbenadering) en meerwaardecreatie. 1

Zorgvuldig ruimtegebruik Hoewel er sprake is van uitbreiding van de kern Volkel, is het principe van zorgvuldig ruimtegebruik toegepast. De woonbuurt is compact, met 186 woningen op 7,5 ha grond (circa 25 woningen per

hectare). 2

Toepassing lagenbenadering Paragraaf 2. 1 bevat een analyse van het plangebied en zijn omgeving, waarop het planvoornemen is gebaseerd.

PAG 29 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

3

Meerwaardecreatie Het planvoornemen voorziet in de lokale woningbouwbehoefte waarbij er veel sociale huur en goedkope koopwoningen worden gerealiseerd. Daarnaast wordt de woonbuurt groen opgezet met openbare ruimten voor ontmoeting en spel.

Kwaliteitsverbetering landschap Conform artikel 3. 9 IOV moeten ruimtelijke ontwikkelingen in landelijk gebied gepaard gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap. Deze kwaliteitsverbetering van het landschap mag ook bestaan uit een financiële bijdrage in een landschapsfonds. Over toepassing van de kwaliteitsverbetering van het landschap heeft de voormalige gemeente Uden afspraken gemaakt met de provincie, vastgelegd in de beleidsnotitie “Uitwerking landschapsinvesteringsregeling”. De kwaliteitsverbetering bedraagt 1% van de uitgifteprijs. De uitgifteprijs is gebaseerd op de gemeentelijke grondprijzen, te weten € 315/m². De gezamenlijke oppervlakte van de uit te geven gronden bedraagt 37. 265 m². Dat betekent dat de totale kwaliteitsverbetering van het landschap (1% x 315 x 37. 265 =) € 117. 385,- bedraagt. Een deel van de kwaliteitsverbetering vindt in de groene zone binnen het plangebied plaats. De precieze invulling van dit gebied wordt nader uitgewerkt in een inrichtings- en beplantingsplan. De benodigde bijdrage wordt berekend aan de hand van vastgestelde normbedragen volgens de “Stimuleringsregeling landschap” (Stila). Het overige deel wordt gestort in het gemeentelijk landschapsinvesteringsfonds ten behoeve van een natuur- of landschapsproject binnen de gemeente Maashorst.

Met een voorwaardelijke verplichting in de planregels van dit bestemmingsplan zijn de aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing en de bijdrage in het landschapsinvesteringsfonds geborgd. Conclusie Het planvoornemen voldoet aan de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant.

3. 3

Regionaal beleid

3. 3. 1

Regionale Woondeal Noordoost-Brabant Om het woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht, wordt met het programma Woningbouw tot en met 2030 nationaal ingezet op de realisatie van 900. 000 woningen. Het Rijk en de provincie Noord-Brabant hebben in oktober 2022 afspraken gemaakt over het provinciale aandeel in de

PAG 30 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

nationale opgaven. Het provinciaal aandeel is 130. 600 woningen. Uit de regionale doorvertaling, ‘Regionale Woondeal Noordoost-Brabant’ (ondertekend op 9 maart 2023), wordt duidelijk dat de regio de behoefte heeft om circa 34. 000 woningen bij te bouwen in de komende jaren. In de regio Noordoost-Brabant is er op dit moment (peildatum december 2022) voor de periode tot en met 2030 plancapaciteit voor ruim 41. 000 woningen. Deze plancapaciteit ligt ruim boven het geambieerde aantal van 34. 000. Voor de gemeente Maashorst is er tot en met 2030 een plancapaciteit van 3. 240 woningen. Daarnaast worden in de Woondeal ‘prioritaire locaties’ aangewezen. Dit betreffen woningbouwplannen die een belangrijke bijdrage leveren aan de versnelling van de regionale- en gemeentelijke woningbouwopgave. In de Regionale Woondeal wordt Niemeskant genoemd als prioritaire locatie. Voor de locatie Niemeskant is een woningbouwaantal van 186 aangehouden. Het woningbouwplan is regionaal afgestemd in de regio Noordoost Brabant West door inbreng en behandeling in het ambtelijk overleg van 17 oktober 2023 en het bestuurlijk overleg Regionale Kopgroep Wonen van 25 oktober 2023 waarbij akkoord is gegeven. De inbreng voor dit regionaal overleg is opgenomen als bijlage 22.

Conclusie De woningbouwontwikkeling Niemeskant is als zodanig opgenomen in de Regionale Woondeal Noordoost-Brabant, en is regionaal afgestemd en akkoord bevonden.

3. 4

Gemeentelijk beleid Het plangebied ligt in de gemeente Maashorst, die op 1 januari 2022 is ontstaan door samenvoeging van de gemeenten Landerd en Uden. De nieuwe gemeente heeft op dit moment nog geen eigen ruimtelijk beleid. Daarom wordt in deze paragraaf getoetst aan het ruimtelijke beleid van de voormalige gemeente Uden.

PAG 31 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

3. 4. 1

Omgevingsvisie Uden 2015 De Omgevingsvisie Uden is een beleidsdocument dat richting geeft aan toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Uden. Deze visie bestaat uit uitgangspunten waaraan nieuwe ontwikkelingen moeten voldoen, maar het biedt ook veel ruimte voor eigen initiatief. Het hoofddoel dat de gemeente Uden nastreeft is een toekomstbestendig Uden: een goed woon- en leefklimaat voor nu en in de toekomst. De Omgevingsvisie geeft ruimtelijke sturing door onderscheid te maken tussen deelgebieden binnen de gemeente. Elk van die deelgebieden bezitten eigen kwaliteiten, knelpunten en doelen, die leiden tot verschillende ontwikkelingsmogelijkheden. De voorgenomen ontwikkeling Niemeskant valt binnen het deelgebied ‘gemengd buitengebied’. Daarnaast is het plangebied aangewezen als ‘potentieel woongebied’. Algemene uitgangspunten De gemeente Uden hanteert de volgende drie uitgangspunten die op alle deelgebieden van toepassing zijn: Ontwikkelingen moeten passen binnen de uitgangspunten van de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’, die is opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. Daarnaast moeten de ontwikkelingen ook duurzaam zijn op onder andere sociaal-maatschappelijk vlak en op het gebied van energieverbruik. In paragraaf 3. 1. 4 is getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking en geconcludeerd dat het planvoornemen hieraan voldoet.

Verder worden de nieuwe woningen gebouwd conform de wettelijke duurzaamheidseisen, waaronder aardgasvrij. Ten slotte is de ontwikkeling op sociaalmaatschappelijk vlak een duurzame ontwikkeling aangezien de woningen worden gebouwd in verschillende typologieën. Op deze manier wordt een gemengde woonbuurt ontwikkeld, in overeenstemming met de kwalitatieve woningbehoefte. Ruimtelijke ontwikkelingen mogen niet ten kosten gaan van de kwaliteit van het landschap. Initiatieven worden gestimuleerd in combinatie met kwaliteitsverbetering, om zo de gemeente aantrekkelijk voor inwoners en recreanten te houden. Conform artikel 3. 9 IOV dient de ontwikkeling gepaard te gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit is nader toegelicht in paragraaf 3. 2. 2.

PAG 32 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Initiatieven moeten in hun onderlinge samenhang worden bekeken en beoordeeld. Op die manier kunnen deelgebieden met elkaar in verband worden gebracht. Ook mogen de ontwikkelingen niet afwijken van de gemaakte afspraken op regionaal niveau. Paragrafen 3. 3. 1 en 3. 4. 3 bevatten een motivering van kwalitatieve en kwantitatieve behoefte aan de nieuwe woningen, en de onderbouwing waarom het plan past binnen de regionale afspraken. Deelgebied Volkel en Odiliapeel Hoewel het plangebied op dit moment nog onderdeel is van het gemengd buitengebied, zal het met de nieuwe woonbuurt onderdeel worden van de kern Volkel. Behoud van het dorpse karakter en het voorzien in voldoende duurzame en op relevante doelgroepen gerichte woningen is de ambitie van de Omgevingsvisie 2015. Het planvoornemen draagt hieraan bij. 3. 4. 2

Ontwerp omgevingsvisie Gemeente Maashorst Het ontwerp van de ‘Omgevingsvisie Gemeente Maashorst’ heeft als ontwerp ter inzage gelegen en vormt vanaf 1 januari 2024 het nieuwe gemeentelijk toetsingskader. In aanloop wordt het planvoornemen alvast getoetst. Wonen in Volkel Voor het thema ‘wonen’ in Volkel is het volgende opgenomen: Volkel is een zelfstandig dorp; een dorp met een hoge maatschappelijke betrokkenheid, waar mensen graag blijven wonen wanneer ze er vandaan komen. Dit karakter willen we behouden en stimuleren. Binnen de kern Volkel is een grote woningvraag vanuit starters en senioren. Deze woonbehoefte is goed inpasbaar op inbreidingslocatie; binnen Volkel zijn er al verschillende locaties op deze wijze getransformeerd. Wij blijven inzetten op het slim gebruiken van de beschikbare ruimte binnen de kern, bijvoorbeeld door vrijkomende maatschappelijke panden in te zetten voor de woningbouwopgave. Omdat open plekken schaars zijn in Volkel zoeken we slimme, integrale en duurzame oplossingen. In sommige gevallen is uitbreiding te verantwoorden. Gelet op behoud van het dorpse karakter van Volkel is intensief verdichten niet altijd gepast. We wegen echter eerst de beschikbare locaties binnen de kern af voordat we (na realisatie van lopende plannen op Niemeskant en aan Brabantstraat /Kloosterstraat) nieuwe uitleglocaties onderzoeken.

Bij woningbouw binnen de invloedssfeer van Vliegbasis Volkel, betrekken we nadrukkelijk het aspect volksgezondheid in onze afweging.

PAG 33 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Analyse Uit de omgevingsvisie blijkt dat de gemeente Maashorst in principe voorkeur geeft aan inbreiden voor uitbreiden. In sommige gevallen is het echter te verantwoorden om het bestaande stedelijke gebied uit te breiden. Specifiek wordt hierbij ook de uitbreidingslocatie Niemeskant genoemd. Hiermee kan worden gesteld dat het planvoornemen voldoet aan de ontwerp omgevingsvisie. 3. 4. 3

Woonvisie Uden 2020-2025 De Woonvisie Uden 2020-2025 is een document waarin de gemeenteraad van Uden de ambities op het gebied van wonen en het bijpassend instrumentarium hebben vastgelegd. Deze woonvisie verbindt de groeiopgave met de transitieopgave vanuit vergrijzing en duurzaamheid. De volgende vier ambities staan centraal in dit document: gemeente Uden als circulaire parel van de regio: vormgeven van duurzame leefkwaliteit een gezonde woningmarkt: accommoderen van stevige groei een gezonde woningmarkt: meer diversiteit de juiste woning op de juiste plek: aandacht voor een inclusieve samenleving en wijken in balans De beoogde ontwikkeling valt binnen de woonvisie van de gemeente Uden. De toevoeging van 186 nieuwe woningen in verschillende typologieën en prijsklassen zorgt voor een groter en meer divers aanbod aan huizen binnen de gemeente. Daarnaast wordt in de woonvisie de kwantitatieve behoefte beschreven. De verwachting is dat in de periode tot 2030 het aantal woningen moet groeien met ten minste 1. 600. Op basis van de provinciale behoefteprognose, actualisatie september 2020 ligt de verwachte kwantitatieve groei voor de nieuwe gemeente Maashorst in de periode 2020-2030 op ca. 2. 475 woningen. Hoewel de kwantitatieve behoefte aan woningen fluctueert, kan worden veronderstelt dat de ontwikkeling van 186 nieuwe woningen past binnen deze aantallen.

3. 4. 4

Geldende bestemmingsplannen Ter plaatse van het plangebied gelden de volgende bestemmingsplannen: “Volkel 2012”, vastgesteld door de gemeenteraad op 13 november 2013; “Parapluherziening supermarkten”, vastgesteld door de gemeenteraad op 15 maart 2018.

PAG 34 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Volkel 2012 Figuur 14 geeft een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan “Volkel 2012”. Het plangebied is aangeduid.

Figuur 14: uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan

Ter plaatse van het plangebied gelden de bestemmingen ‘Agrarisch’, ‘Bedrijf – 2’, Tuin en Wonen. De gronden voorzien van de agrarische bestemming zijn onder andere bestemd voor agrarische bedrijven met grondgebonden bedrijfsvoering. Ter plaatse mogen geen gebouwen worden gebouwd. De gronden met de bedrijfsbestemming zijn onder andere bestemd voor onder andere hoveniersbedrijven, een tuincentrum en aannemersbedrijf. Binnen de bouwvlakken zijn gebouwen toegestaan. Ter behoud en bescherming van de aanwezige archeologische verwachtingswaarde ligt over het gehele plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’. Daarnaast liggen over een gedeelte van het plangebied de dubbelbestemmingen ‘Leiding – Hoogspanningsverbinding’ en ‘Leiding – Water’. Ter bescherming van deze leidingen mag binnen deze zone niet gebouwd worden. Op het gehele plangebied zijn de gebiedsaanduidingen ‘luchtvaartverkeerszone – ihcs’, ‘luchtvaartverkeerzone – ils 3’ en ‘vrijwaringszone – radarverstoringsgebied’ gelegen. Daarnaast valt het noordelijke gedeelte van het plangebied binnen de ‘geluidzone – luchtvaart 35-40 ke’ en het zuidelijke gedeelte binnen de ‘geluidzone – luchtvaart 40-45 ke’. Deze zones worden in paragraaf 4. 13 nader toegelicht.

PAG 35 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Parapluherziening supermarkten De parapluherziening supermarkten biedt de planologisch-juridische basis om het supermarktaanbod te reguleren. Nieuwvestiging wordt daarbij beperkt, terwijl de bestaande supermarkten gevestigd kunnen blijven. Voorliggend bestemmingsplan maakt de vestiging van een supermarkt niet mogelijk. Dit bestemmingsplan heeft daarmee geen invloed op het planvoornemen.

PAG 36 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

4. Omgevingstoets Een planvoornemen moet goed kunnen functioneren in zijn omgeving en een gezonde leefomgeving kunnen vormen voor de toekomstige gebruikers. Dat betekent dat overlast door en op omliggende activiteiten moet worden voorkomen. Bovendien mogen er geen waarden worden aangetast. In dit hoofdstuk is daarom een omgevingstoets opgenomen, waarin het planvoornemen wordt getoetst aan de verschillende milieuaspecten en aanwezige waarden.

4. 1

Bodem De bodemkwaliteit mag geen onaanvaardbaar risico opleveren voor de (toekomstige) gebruikers van de bodem. Bovendien mag toekomstig gebruik van de bodem niet tot nieuwe bodemvervuiling leiden. Analyse Aeres Milieu uit Roermond heeft de bestaande bodemkwaliteit inzichtelijk gemaakt met drie verkennende bodemonderzoeken. De rapporten van deze onderzoeken zijn als bijlage aan deze toelichting gevoegd. Rapport

Rapportnummer

Datum

Verkennend bodemonderzoek Niemeskant te

AM

januari

AM

november

AM

november

Bijlage

Volkel Verkennend bodemonderzoek Leeuwstraat ong. te Volkel

Verkennend bodemonderzoek Vloetstraat (ong. ) te Volkel Tabel 3: verkennende bodemonderzoeken

Uit de drie onderzoeken blijkt dat ter plaatse van geen waarnemingen zijn gedaan die wijzen op de aanwezigheid van bodemverontreiniging of andere bronnen van verontreiniging. Daarnaast zijn op het maaiveld en in de vrijkomende grond geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Over het algemeen vormt de milieuhygiënische conditie van de bodem geen belemmering voor de voorgenomen

PAG 37 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

woningbouwontwikkeling. De resultaten geven dan ook geen aanleiding tot het uitvoeren van een nader bodemonderzoek. Aanvullend wordt opgemerkt dat het grondwater niet gebruikt mag worden voor beregening, om in het grondwater lokaal verhoogde achtergrondgehalten van zware metalen voorkomen. Conclusie Het aspect bodem vormt geen planologische belemmering voor het planvoornemen.

4. 2

Geluid De Wet geluidhinder bevat regels inzake verkeerslawaai en industrielawaai. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten aan die regels worden getoetst.

4. 2. 1

Wegverkeerslawaai Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai op nieuwe woningen K+ Adviesgroep uit Roermond heeft een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de te verwachten optredende geluidsbelasting vanwege wegverkeerslawaai op de nieuw te bouwen woningen. Het onderzoeksrapport “Nieuwbouwontwikkeling Niemeskant te Volkel, optredende geluidsbelasting wegverkeerslawaai” (11 oktober 2023, Rm210831abA2. teey_01) is als bijlage 5 aan de toelichting gevoegd. Het akoestisch onderzoek is uitgevoerd aangezien het plangebied binnen de geluidzone ligt van de N264, Nieuwe Udenseweg, Leeuwstraat en Boekelsedijk. In het kader van een goede ruimtelijke ordening zijn de Vloetweg en Beekvloet opgenomen in het onderzoek. Als gevolg van wegverkeer op de N264 en de Leeuwstraat wordt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden. De maximale ontheffingswaarde wordt echter niet overschreden. Als gevolg van de overige wegen wordt geen overschrijding van de voorkeursgrenswaarde verwacht. De Wet geluidhinder legt ten gevolge van deze wegen dan ook geen restricties op het plan.

PAG 38 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Hogere waarde Als gevolg van wegverkeer op de N264 en de Leeuwstraat wordt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden. De maximale ontheffingswaarde wordt echter niet overschreden, waardoor bij de gemeente Maashorst een verzoek wordt ingediend voor het verlenen van een hogere grenswaarde. Op 28 mei 2024 hebben burgemeester en wethouders het Besluit hogere waarde Wet geluidhinder genomen. Het besluit is als bijlage 24 bijgevoegd. Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai op bestaande woningen Daarnaast heeft K+ Adviesgroep uit Roermond een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de te verwachten optredende geluidsbelasting op de bestaande woningen, als gevolg van de verkeersaantrekkende werking van de nieuwe woonbuurt. Het onderzoeksrapport “Niemeskant te Volkel, optredende geluidsbelasting omgeving” (11 oktober 2023, Rm210831abA2. teey_01) is als bijlage 6 aan de toelichting gevoegd. In dit onderzoek is onderzocht wat de verhoging van de etmaalintensiteit vanwege het extra verkeer op de Leeuwstraat, Vloetstraat en Beekvloet komend vanaf de nieuwbouwwijk voor invloed heeft qua geluidsbelasting op omliggende bestaande woonbebouwing. Uit het akoestisch onderzoek blijkt dat voor onderzochte wegen Leeuwstraat, Vloetstraat en Beekvloet de toename volgens de Wet geluidhinder maximaal 0,34 dB bedraagt bij de Leeuwstraat en 0,10 dB bij de Vloetstraat.

Deze toename is minder dan 1 dB waardoor er dus geen sprake is van en reconstructie in het kader van de Wet geluidhinder. Op basis van deze uitkomsten zijn aan deze wegen dan ook geen maatregelen nodig. De aansluiting van de nieuwe woonbuurt op de Vloetstraat komt op relatief korte afstand van de bestaande woning Vloetstraat 3. Hoewel de nieuwe straat geen onderzoekszone heeft in het kader van de Wet geluidhinder, is er in het kader van een goede ruimtelijke ordening wel een onderzoek uitgevoerd naar de geluidbelasting als gevolg van het wegverkeer op deze woning: rapport “Niemeskant te Volkel, Optredende geluidbelasting ontsluitingsweg aan de Vloetstraat” (K+ Adviesgroep, 26 maart 2024, nr. Rm210831abA5). Het onderzoeksrapport is bijgevoegd als bijlage 25. Uit het onderzoeksrapport volgt dat de optredende gevelbelasting op de woning van indiener als gevolg van het wegverkeer op de nieuwe ontsluitingsweg maximaal 47 dB bedraagt en daarmee voldoet aan de voorkeursgrenswaarde uit de Wet geluidhinder. Er is geen aanpassing van het plan nodig.

PAG 39 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Akoestisch onderzoek geluid parkeerterrein op bestaande woningen In het stedenbouwkundig plan is een nieuw openbaar parkeerterrein opgenomen, op korte afstand van enkele bestaande woningen aan de Vloetstraat. Hoewel de Wet geluidhinder geen onderzoek verplicht, is er in het kader van een goede ruimtelijke ordening onderzoek gedaan naar de geluidbelasting op deze woningen als gevolg van het gebruik van het nieuwe parkeerterrein: rapport “Niemeskant te Volkel, Akoestisch onderzoek parkeerplaatsen” (K+ Adviesgroep, 25 april 2024, nr. Rm210831abA4). Het onderzoeksrapport is als bijlage 26 bijgevoegd. Uit het onderzoek blijkt dat met toepassing van een erfafscheiding op de perceelgrenzen ten noorden en ten oosten van het parkeerterrein met hoogten van 2 meter en 2,5 meter voldaan wordt aan de maximale geluidwaarden. Het realiseren en in stand houden van de erfafscheiding is in de planregels geborgd. 4. 2. 2

Industrielawaai Het plangebied ligt niet op of in de nabijheid van een geluidgezoneerd bedrijventerrein. Er is geen nadere toetsing aan het aspect industrielawaai als bedoeld in de Wet geluidhinder nodig. Een beoordeling van individuele bedrijvigheid in de directe omgeving is opgenomen in paragraaf 4. 7 Bedrijven en milieuzonering.

4. 2. 3

Vliegverkeerslawaai Het plangebied ligt op relatief korte afstand van het militaire vliegveld Volkel. Hoofdstuk 4. 13 gaat nader in op mogelijke geluidshinder als gevolg van vliegverkeer.

4. 2. 4

Conclusie Het aspect geluid vormt geen planologische belemmering voor het planvoornemen.

4. 3

Luchtkwaliteit Een gezonde lucht draagt bij een aan gezonde leefomgeving. De luchtkwaliteit is echter niet overal even goed, als gevolg van zware industrie, (concentraties van) intensieve veehouderijen en drukke (vaar)wegen. Beoordeeld moet worden of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Bovendien moet aangetoond worden dat een planvoornemen zelf niet bijdraagt aan verslechtering van de luchtkwaliteit.

PAG 40 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

Analyse Goed woon- en leefklimaat Voor het planvoornemen zijn uitsluitend de effecten als gevolg van het wegverkeer aan de orde, omdat de afstand tot de overige bronnen groot is. Het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit geeft inzicht in de luchtkwaliteit ter plaatse. De resultaten uit de monitoringstool voor de stoffen stikstofdioxide (NO 2 ) en fijnstof (PM)x ter plaatse van het meest relevante meetpunt 85031186_44377 (nabij Leeuwstraat) zijn in Tabel 4 opgenomen. Categorie

Grenswaarde

Jaargemiddelde concentratie NO

µg/m³

, µg/m³

, µg/m³

Jaargemiddelde concentratie PM

µg/m³

, µg/m³

, µg/m³

Jaargemiddelde concentratie PM ,

µg/m³

, µg/m³

, µg/m³

,

,

Overschrijdingsdagen per jaargemiddelde concentratie PM Tabel 4: resultaten monitoringstool

Uit de resultaten van de monitoringstool blijkt dat aan alle grenswaarden wordt voldaan. Er is daarmee sprake van een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van het plangebied. Effecten op de omgeving De " Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen) " bevat enkele categorieën van gevallen die niet in betekenende mate bijdragen aan de concentratie van fijnstof in de buitenlucht. Een project met maximaal 1. 500 woningen bij minimaal één ontsluitingsweg is zo’n geval. Het planvoornemen omvat maximaal 186 woningen en betreft daarmee een project dat niet in betekenende mate bijdraagt aan de concentratie van fijnstof in de buitenlucht. Er is geen nader onderzoek nodig. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor het planvoornemen.

PAG 41 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

4. 4

Externe veiligheid Opslag, verwerking en vervoer van brand- of explosiegevaarlijke of giftige stoffen kunnen effect hebben op de veiligheid van personen in de omgeving van die activiteit. Zeker wanneer er zich een ongeval met die stoffen voordoet. In het kader van het aspect externe veiligheid moet worden uitgesloten dat een planvoornemen leidt tot een onaanvaardbare risicotoename met dodelijke afloop voor personen die geen directe relatie hebben met de genoemde opslag, verwerking of vervoer.

4. 4. 1

Beoordelingskader Het kader voor het beoordelen van externe veiligheid bestaat met name uit: Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt daarnaast getoetst aan de van toepassing zijnde veiligheidsafstanden uit onder meer het Activiteitenbesluit en het Besluiten algemene regels ruimtelijke ordening. Kernbegrippen In het beoordelingskader staan twee kernbegrippen centraal: Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico geeft de kans, op een bepaalde plaats, van overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. Het plaatsgebonden risico kan op een kaart worden weergegeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten met eenzelfde plaatsgebonden risico verbinden. Voor -6 ruimtelijke ontwikkelingen is de risicocontour van 10/jaar het meest relevant. Binnen deze contour mogen geen nieuwe kwetsbare objecten gerealiseerd worden. Voor beperkt kwetsbare objecten geldt deze contour niet als grenswaarde, maar als richtwaarde. Groepsrisico Het groepsrisico is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang (tien personen of meer).

Het groepsrisico wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit en kent geen vaste norm, maar een oriëntatiewaarde (= '1'). Voor het

PAG 42 | Bestemmingsplan Niemeskant, Volkel Toelichting

groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht. Dit houdt in dat iedere wijziging met betrekking tot planologische keuzes moet worden onderbouwd én verantwoord door het bevoegd gezag. Verantwoordingsplicht groepsrisico Met het invullen van de verantwoordingsplicht wordt antwoord gegeven op de vraag in hoeverre eventuele externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen getroffen zijn om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag (veelal de gemeente), waardoor het externe veiligheidsaspect wordt meegewogen bij het maken van ruimtelijke keuzes. Deze verantwoording is kwalitatief en bevat verschillende onderdelen die aan bod kunnen of moeten komen. Tabel 5 bevat een nadere uitwerking en toelichting van de onderdelen van de verantwoording, volgend uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico. Bron

Wanneer en opzet verantwoording groepsrisico

Inrichtingen (Bevi)

Altijd wanneer er binnen een invloedsgebied een ruimtelijk besluit wordt genomen.

Buisleidingen (Bevb)

Altijd wanneer er binnen een invloedsgebied een ruimtelijk besluit wordt genomen. Er kan echter worden volstaan met een beperkte verantwoording wanneer: ) het groepsrisico lager is dan , keer de oriëntatiewaarde, of ) de toename minder is dan % en de oriënterende waarde niet wordt overschreden, of ) personen zich buiten de % letaliteitgrens bevinden. Bij een beperkte verantwoording hoeven alleen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid beschouwd te worden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=e63a23be-61c7-4236-8bad-142caa393367