Bijlage 5 - Toelichting bestemmingsplan Akkerwinde III
Tekst van het document
Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 toelichting
GEEF DE RUIMTE AAN GOED WONEN
Colofon Titel:
Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Auteur(s): Gemeente: Projectnaam: Projectnummer: Datum: Status:
Martijn Uijtendaal Maashorst BP Akkerwinde fase 3 20086 19 september 2024 Vastgesteld
Contactadres: Luchthavenweg 13E 5657 EA Eindhoven T 040 30 300 95 E contact@accentadviseurs.nl I www.accentadviseurs.nl
© Accent adviseurs, Eindhoven. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Accent adviseurs.
Inhoudsopgave 1. Inleiding
5
1.1 1.2 1.3
5 5 7
Aanleiding Ligging en begrenzing Leeswijzer
2. Planvoornemen 2.1 2.2 2.3
Achtergrond Bestaande situatie Toekomstige situatie
3. Beleidskader 3.1 3.2 3.3 3.4
Nationaal beleid Provinciaal beleid Noord-Brabant Regionaal beleid Gemeentelijk beleid
4. Omgevingstoets 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11
Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Geurhinder veehouderijen Volksgezondheid Bedrijven en milieuzonering Milieueffectrapportage Archeologie en cultuurhistorie Natuurwaarden Watertoets
5. Juridische opzet 5.1 5.2
Algemeen Bestemmingen
8 8 8 12
19 19 21 26 27
32 32 33 34 35 38 40 41 42 43 46 47
51 51 51
6. Haalbaarheid 6.1 6.2
Bijlagen
Financiële haalbaarheid Maatschappelijke haalbaarheid
53 53 53
57
1. Inleiding Voorliggend document betreft de toelichting van het bestemmingsplan “Akkerwinde fase 3” van de gemeente Maashorst.
1.1
Aanleiding Op de locatie Akkerwinde fase 3 (kern Schaijk) in de gemeente Maashorst, zijn Van Wanrooij Projectontwikkeling en Van Der Heijden Bouw en Ontwikkeling voornemens 96 woningen te realiseren. Deze ontwikkeling is niet mogelijk binnen de regels van het huidige bestemmingsplan ‘Buitengebied’ van de voormalige gemeente Landerd. Het vigerende bestemmingsplan geeft voor de locatie de enkelbestemming Agrarisch. Het planvoornemen kan niet worden gerealiseerd op basis van het geldende bestemmingsplan. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de gronden te voorzien van een passend planologisch kader.
1.2 Ligging en begrenzing De planlocatie is gelegen tussen de Akkerwinde, de Pastoor van Winkelstraat en het bedrijventerrein de Louwstraat in de kern Schaijk. Het plangebied ligt aan de oostgrens van de kern Schaijk. De kern Schaijk valt onder de gemeente Maashorst sinds 2022. Schaijk is centraal gelegen tussen 's-Hertogenbosch en Nijmegen, direct grenzend aan de gemeente is knooppunt Paalgraven. In dit knooppunt ontmoeten de A50, A59, N329 en N324 elkaar. In Figuur 1 is de globale ligging van het plangebied opgenomen en in Figuur 2 een ligging op kleine schaal. De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 5,6 hectare. De ontwikkeling is voorzien op de percelen kadastraal bekend als Schaijk, sectie C, nummers 1678, 1830 (ged.), 2077, 3450, 4519, 5252 (ged.), 5813 (ged.) en 6320 (ged.).
PAG 5 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 1: Globale ligging plangebied (Gele arcering)
Figuur 2: Afbakening plangebied
PAG 6 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
1.3 Leeswijzer De toelichting start na deze inleiding in hoofdstuk 2 met een verdere uitleg op de huidige situatie en de beoogde toekomstige situatie. In Hoofdstuk 3 wordt het relevante beleid op gemeentelijk, provinciaal en nationaal niveau behandeld. In hoofdstuk 4 worden de relevante omgevingsaspecten behandeld zoals flora/fauna, archeologie en akoestiek. De juridische opzet wordt besproken in hoofdstuk 5. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de planprocedure en haalbaarheid toegelicht.
PAG 7 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
2. Planvoornemen 2.1 Achtergrond De planlocatie ligt binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Dit is een plan dat sinds mei 2013 in werking is. De planlocatie maakt deel uit van een gefaseerde woningbouwontwikkeling binnen Schaijk. Voorafgaand aan deze ontwikkeling zijn Akkerwinde Fase 1 & 2 uitgevoerd. Akkerwinde fase 1 & 2 zijn gelegen direct ten zuiden van de planlocatie. Akkerwinde fase 3 is uitgesplitst in twee eigen fases; A en B. De gronden van fase 3A zijn op dit moment geheel buiten hindercirkels. De gronden in fase 3B zijn momenteel gelegen binnen hindercontouren van bestaande agrarische bedrijven, echter zal met een aangepaste vergunning ten tijden van het onherroepelijk worden van voorliggend bestemmingsplan deze hindercontour verdwijnen. Het voorliggende bestemmingsplan zal gelden voor Akkerwinde Fase 3A & 3B.
2.2 Bestaande situatie 2.2.1 Lagenbenadering De lagenbenadering legt de ruimte uiteen in drie lagen, waarbij van onder naar boven gewerkt wordt. De eerste laag bestaat uit de fysieke ondergrond, het watersysteem en het biotisch systeem. De volgende laag bevat verkeersnetwerken en energienetwerken. Tot slot de occupatielaag met de menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren en de fysieke neerslag daarvan. Het plangebied Akkerwinde III betreft gronden die in gebruik zijn als akkerbouwgebied en weiland. Binnen het plangebied liggen geen woningen of andere bouwwerken. 2.2.2 Ondergrondlaag De kern Schaijk is ontstaan aan de Verbindingsweg tussen de buurtschappen Gaal en Mun. Hieraan lagen strokenverkavelingen in zowel noordelijke als zuidelijke richting, gesitueerd op het Maasterras en de Peelhorst. Het plangebied ligt in een overgangsgebied van twee verschillende landschapstypen. Het zuidelijk deel van het plangebied behoort tot de Peelhorst, terwijl het noordelijk deel behoort tot het rivierengebied. Door tektonische activiteiten ligt de Peelhorst hoger in het landschap. Dit is terug te zien in het kaartbeeld van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), waarin de hoogte van het landschap afloopt in noordelijke richting.
PAG 8 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Ten westen van het plangebied ligt de Peelrandbreuk. Deze breuk vormt de grens van het tektonisch dalingsgebied van de Roerdalslenk. Vanuit de historie heeft het plangebied een reliëf van dekzandafzettingen. Het gebied wordt gekenmerkt door twee bodemtypen. In het noordelijk deel zijn dit de laarpodzolgronden en in het zuiden zijn dit hoge zwarte enkeerdgronden. Dit zijn beide gronden die over het algemeen voorkomen op de dekzanden. 2.2.3 Netwerklaag De belangrijkste ontsluitingsroute voor het plangebied is de Pastoor van Winkelstraat aan de noordzijde van het gebied. Deze route is de verbinding met het centrum van Schaijk in westelijke richting en met de kern Reek in oostelijke richting. De sfeer van de toekomstige straten sluiten aan op de bestaande structuur. In het zuiden van het plangebied heeft het langzaam verkeer een aansluiting met Akkerwinde I en II. De aansluiting met de bestaande (mobiliteit)structuur zorgt ervoor dat Akkerwinde III wordt geïntegreerd in de huidige omgeving. De Pastoor van Winkelstraat is ook de ontsluitingsroute richting de dichtstbijzijnde rijkswegen. De A50 en N277 zijn via deze route te bereiken. Daarnaast is het plangebied met het openbaar vervoer te bereiken. Op 100 tot 150 meter is een bushalte gevestigd die het plangebied met Schaijk, Heesch en Oss verbindt.
2.2.4 Occupatielaag De directe omgeving van het plangebied bestaat uit een diversiteit aan bebouwing typologieën. Aan de noordzijde van het plangebied ligt de Pastoor van Winkelstraat. Dit is een voorbeeld van een historisch bebouwingslint die in de huidige situatie nog steeds zichtbaar is. Net als veel kleinere dorpen en kernen kreeg Schaijk vanaf de jaren ‘50 van de vorige eeuw te maken met planmatige uitbreidingswijken. Rondom het
PAG 9 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
centrum werden eerst kleinere en later ook grotere plannen tot uitvoering gebracht, wat uiteindelijk heeft geleid tot het huidige Schaijk.
Figuur 4: Schaijk in 1950
Figuur 3: Schaijk in 1980
PAG 10 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 6: Schaijk in 1990
Figuur 5: Schaijk in 2015
PAG 11 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
In de beginjaren 80 is gestart met de ontwikkeling van het industrieterrein aan de oostzijde van het plangebied. De planmatige gebiedsontwikkelingen werd in de jaren 90 verder uitgebreid met de komst van de woonwijk ten westen van het plangebied. Tenslotte is Schaijk vanaf 2015 verder uitgebreid met de ontwikkeling van Akkerwinde I en II ten zuiden van het plangebied. De historische ontwikkelingen rondom het huidige plangebied en de daarbij behorende mix aan bebouwing typologieën bieden een dorps karakter, wat wordt doorvertaald in Akkerwinde III De huidige ruimtelijke kwaliteiten van het (plan)gebied worden gewaarborgd door de bestaande groene en blauwe structuren als basis te nemen voor de nieuwe stedenbouwkundige structuur. Aan de oostzijde van het plangebied is een parkzone ingetekend. Het park heeft een lineaire opzet, gebaseerd op de oorspronkelijke verkaveling van het landschap. Het park heeft meerdere doeleinden. Het dient als buffer richting het industrieterrein aan de oostzijde, die tevens ook uit het zicht wordt betrokken. Bovendien zorgt het voor verhoging van de biodiversiteit en biedt het een openbare recreatieve parkzone voor bewoners van Schaijk. De ligging van de parkzone biedt de mogelijkheid om toekomstig water en groen te verbinden met de bestaande waterstructuur in Akkerwinde II. Op deze manier wordt het groen geïntegreerd in het bestaande groen netwerk.
In de parkzone wordt beoogd om in te haken op het landschapstype waar het plangebied zich in bevindt en de vegetatiekeuze zal hierop aangepast worden. Hierover wordt later in de uitwerkingen verder op in gegaan. Het uitgangspunt voor Akkerwinde III is om aan te sluiten op voorgaande ontwikkelingen in Akkerwinde. De materialisering en kleurgebruik sluiten aan bij de sfeer die in Akkerwinde I en II zijn gebruikt. De bebouwing kenmerkt zich door afwisseling van rijwoningen afgewisseld met tweekappers en vrijstaande woningen. Deze mix van woningtypologieën bieden een dorps karakter, waarbij het gevoel van buiten centraal staat.
2.3 Toekomstige situatie 2.3.1 Bouwplan De beoogde ontwikkeling is het realiseren van een woningbouwproject. Het totaal aantal woningen is 96 verdeeld over twee fases. Fase 3A bevat 47 woningen, fase 3B bevat 49 woningen. Een ontwerp van de toekomstige situatie is opgenomen in Figuur 7.
PAG 12 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 7: Ontwerp Akkerwinde fase 3
De verkaveling is reeds bekend en zal toegelicht worden. De woningen zijn verdeeld in drie hoofdtypologieën waarin een verdere splitsing plaatsvindt naar vijf typologieën. De verdeling van typologieën is te vinden in Tabel 1. Binnen het plan worden 32 sociale woningen (30,7%) gerealiseerd en 64 betaalbare woningen (61,4%) conform de regionale woondeal.
PAG 13 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Woning
Totaal aantal
Fase A
Fase B
Vrijstaand Tweekapper (levensloopbestendig)
Rij/hoekwoning koop Rijwoning sociaal Rijwoning levensloopbestendig koop Totaal
Tabel 1: Verdeling woningen Fase 3A & 3B
Verder wordt er onderscheid gemaakt binnen de typologie vrijstaande woningen, vier vrijstaande woningen worden opgeleverd als volledige woningen en 2 vrijstaande woningen worden enkel als kavels opgeleverd waar particulieren zelf kunnen bouwen. De 2 zelf te bouwen kavels betreffen de apart gelegen zuidelijke kavel en de noordoostelijk gelegen kavel. Ten behoeve van de ontwikkeling is een Beeldkwaliteitsplan opgesteld waarin uitgebreid ingegaan wordt op de verschijningsvorm en invulling van het plangebied. Dit beeldkwaliteitsplan is bijgevoegd als bijlage. Het plan voorziet in 96 grondgebonden woningen passend in de woonvraag die geldt binnen Schaijk en de gemeente Maashorst. De 96 woningen worden gebouwd in verschillende typologieën en verschijningsvormen die gemixt worden gebouwd binnen de wijk om in te spelen op het dorpse karakter van Schaijk en hebben maximaal 2 bouwlagen met een kap met een maximum bouwhoogte van tien meter. In het oosten van het plangebied komt een robuuste groene parkzone te liggen die meerdere functies dient: ten eerste voorziet het in een openbare groenvoorziening waar de bewoners van de beoogde woningen, de kern Schaijk en de werknemers van het nabij gelegen Bedrijventerrein kunnen wandelen en recreëren.
Ten tweede fungeert het park als buffer tussen de beoogde woningen en het bedrijventerrein waarbij tevens de bedrijven uit het zicht worden uittrokken. Ten derde voorziet het park als waterberging voor de gehele wijk Akkerwinde fase 3 waarbij in het ontwerp rekening is gehouden met de afwatering richting de parkzone. Ten vierde gaat het park hittestress tegen. Ten vijfde verhoogt het park de biodiversiteit in de omgeving door het creëren van een groene omgeving met tevens een aansluiting op bestaande groenzones ten zuiden van het plangebied. Het gebied wordt ontsloten via één ontsluitingsweg richting de Pastoor van Winkelstraat waarbij rekening wordt gehouden met het realiseren van een overzichtelijke en veilige afwikkeling op de straat. Tussen Akkerwinde fase 3 en Akkerwinde fase 1 & 2 komt enkel een verbinding voor fietsers, voetgangers en calamiteitendiensten. Het
PAG 14 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
parkeren binnen Akkerwinde fase 3 wordt voornamelijk in het openbaar gebied gedaan, in twee parkeerkoffers binnen de centrale bouwblokken, langs de parkzone en langs de straten. Ten slotte is er een sloot gesitueerd aan de westkant van het plangebied, de functie van deze sloot is onderzocht (voor meer informatie wordt verwezen naar paragraaf 4.11 en bijlage 13). Hieruit blijkt dat de sloot een waterhuishoudkundige functie vervult binnen het plangebied. Daarom wordt geadviseerd om de sloot te behouden of ter plaatse een rioolvoorziening aan te leggen. Het perceel waar de sloot zich bevindt wordt aangeduid met de bestemming ‘Groen’ om juridisch te borgen dat de waterhuishoudkundige functie behouden blijft. 2.3.2 Verkeer en parkeren Verkeersgeneratie Voor het berekenen van de verkeersgeneratie zijn de kengetallen uit de CROW-publicatie “toekomstbestendig parkeren” gehanteerd. Specifiek gelden de gemiddelde kencijfers voor ‘matig stedelijk’ en ‘schil centrum’. Tabel 2 bevat de berekening van de verkeersgeneratie. Typologie
Aantal
Max. verkeersgeneratie (per
totale verkeersgeneratie
woning/etmaal)
(per etmaal)
Koop, huis, vrijstaand
,
,
koop, huis, twee-onder-een-
koop, huis, tussen/hoek
,
,
totaal
-
,
kap
Tabel 2: Verkeersgeneratie Fase 3A & 3B
Het planvoornemen leidt tot een toename van gemiddeld afgerond 726 verkeersbewegingen. Parkeren Het uitgangspunt voor parkeren in het plangebied is het gemeentelijke parkeerbeleid (Uitvoeringsregels parkeernormen Gemeente Maashorst 2023). De normen die de gemeente Maashorst hanteert zijn aangesloten bij de parkeerkencijfers van Nationaal kenniscentrum voor infrastructuur, verkeer en openbare ruimte (CROW: Toekomstbestendig parkeren, december 2018). Voor elk soort gebied wordt door voorgenoemde CROWpublicatie per functie een bandbreedte gegeven voor de te hanteren parkeernorm (minimaal – maximaal) Het beoogde plangebied zal hieraan getoetst worden. Vervolgens is gekeken naar de parkeerbehoefte per periode in de week om het maatgevend moment te bepalen. Tabel 3 bevat de berekening van de parkeerbehoefte.
PAG 15 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Norm
Parkeerplaatsen
Bezoekersparkeren
,
.
Parkeervraag totaal vrijstaand
,
,
,
twee-onder-een-kap
,
,
,
Tussen/hoek
,
,
,
Werkdagavond
,
Maatgevend moment Tabel 3: Parkeerbehoefte fase 3A & 3B
Het planvoornemen leidt tot een behoefte van afgerond 165 parkeerplaatsen op het maatgevend moment van de werkdagavond. De gestelde parkeernorm voor de reeds bekende Fase 3A en 3B is berekend op afgerond 165 parkeerplaatsen. Af te leiden uit het model voor Akkerwinde Fase 3 is plaats voor afgerond 193 parkeerplaatsen in fase 3A en 3B. Het beoogde plan biedt ruimte voor 43 opritten op eigen terrein. Binnen de opritten wordt onderscheid gemaakt tussen 23 lange opritten met een parkeernorm van 1,3 en 19 korte opritten met garage met een parkeernorm van 1. In het openbare gebied is plaats voor parkeren met 151 plaatsen. Deze gegevens resulteren in Tabel 4. Locatie
Aantal plaatsen
Openbaar gebied
Lange oprit (norm = ,)
,
Korte oprit met garage (norm = )
Totaal
,
Tabel 4: Verdeling parkeerplaatsen fase 3A & 3B
Verkeersaansluiting De beoogde ontwikkeling van Akkerwinde fase 3 wordt ontsluiten via één ontsluitingsweg die naar het noorden loopt en aansluit op de bestaande weg Pastoor van Winkelstraat. Om zorg te dragen voor een verkeersveilige aansluiting op de Pastoor van Winkelstraat is een verkeersonderzoek uitgevoerd, bijgevoegd als bijlage. In dit onderzoek wordt de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid van de beoogde aansluiting op de Pastoor van Winkelstraat behandeld. Hieruit volgen ontwerpuitgangspunten en maatregelen voor de te realiseren aansluiting. Tevens komt er een verbinding tussen Akkerwinde fase 3 en Akkerwinde fase 2 die enkel te gebruiken is voor langzaam verkeer en calamiteitendiensten. 2.3.3 Groen en water Binnen het plangebied wordt een grote groene zone aangelegd. Deze groene zone zal tevens een grote waterpartij bevatten. Bij de realisatie van deze groene zone wordt aansluiting gezocht met de reeds aanwezige
PAG 16 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
groen- en waterpartijen ten zuiden van het plangebied. De zones behorende bij Akkerwinde fase 2 zal door worden getrokken om één integraal groen park te creëren. De groene zone heeft tevens de functie om het naastgelegen bedrijventerrein aan het zicht en gehoor te onttrekken waarbij rekening gehouden wordt met de aanwezige milieuzonering van de bedrijven. De groene zone zal openbaar toegankelijk zijn en een verrijking vormen voor de hele kern Schaijk. 2.3.4 Duurzaamheidsparagraaf Een duurzame en gezonde leefomgeving is belangrijk voor het goed functioneren van mens en natuur. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang te werken aan instandhouding of verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en moet schade en overlast voorkomen worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met toekomstige veranderingen, verwachtingen en onzekerheden; denk daarbij aan klimaatveranderingen, technologische doorbraken en politieke onzekerheid. Goede stedenbouwkundige plannen en bouwplannen geven hieraan een passende invulling. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in energietransitie, klimaatbestendigheid en vergroting biodiversiteit. Energietransitie Nederland heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn en om de uitstoot van CO2 drastisch te verminderen. Om dit te kunnen realiseren zijn grote en kleine veranderingen nodig: de energietransitie.
De omschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar meer duurzame vormen van energie is de grootste omslag, maar we zullen er ook bewust van moeten zijn dat we anders moeten gaan kijken naar ons energieverbruik. De energietransitie heeft ook een ruimtelijke inslag: het bestaand stedelijk gebied en buitengebied moeten (steden)bouwkundig worden aangepast en nieuwe ontwikkelingen worden toekomstbestendig ontwikkeld. De voorliggende woningen worden ‘aardgasvrij’ gebouwd, overeenkomstig de geldende wetgeving. Dat betekent dat er geen aardgas wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw en het warme water, en ook niet voor het koken. Klimaatbestendigheid Klimaatverandering is merkbaar en heeft steeds meer een effect op ons dagelijks leven. De zomers worden langer, heter en droger, en áls er regen valt dan komt die vaak in grote hoeveelheden. De winters worden warmer en natter. Dit heeft effect op het woon- en leefklimaat door hittestress en vraagt aandacht voor goede voorzieningen voor waterberging. Door met het stedenbouwkundig plan en bouwplan rekening te houden met het veranderende klimaat, kan overlast worden voorkomen en is er sprake van een klimaatbestendige ontwikkeling.
In het planvoornemen wordt een grote groene parkzone gerealiseerd aan de oostelijke rand van het plangebied, deze zorgt voor het verminderen van hittestress en het bergen van water voor het gehele plangebied.
PAG 17 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Vergroting biodiversiteit Biodiversiteit staat voor de verscheidenheid aan gebiedseigen soorten van planten, dieren, micro-organismen en ecosystemen en zorgt voor een aantrekkelijke, inspirerende en ontspannende leefomgeving. Tot slot kan biodiversiteit bijdragen aan onze voedselproductie. Behoud en versterking van de biodiversiteit is van groot belang voor het leven op aarde - inclusief de mens. Ontwikkelingen op kleine schaal kunnen ook bijdragen aan de versterking van de biodiversiteit. In het planvoornemen wordt een grote groene parkzone gerealiseerd aan de oostelijke rand van het plangebied, deze zorgt voor een versterking van de huidige mogelijkheden binnen het plangebied op het gebied van biodiversiteit. Tevens wordt hiermee een groene zone die reeds aanwezig is ter plaatse van Akkerwinde fase 1 en 2 doorgetrokken richting het noorden.
PAG 18 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
3. Beleidskader 3.1 Nationaal beleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als opvolger van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. In dit strategisch beleidsdocument schetst de overheid een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Daarin is vermeld dat Nederland de komende jaren voor grote opgaven staat: de bouw van één miljoen nieuwe woningen, het opwekken van duurzame energie, het omgaan met klimaatverandering en de overgang naar een circulaire economie vragen meer ruimte dan er beschikbaar is. Daarom moeten er keuzes worden gemaakt om Nederland ook voor toekomstige generaties veilig, gezond en welvarend te houden. In de NOVI heeft de Rijksoverheid de nationale belangen opnieuw gedefinieerd. Analyse De meeste nationale belangen hebben direct of indirect invloed op de voorgestane planontwikkeling en daarmee op de inhoud van voorliggend bestemmingsplan. De vaak algemeen geformuleerde belangen zijn gespecificeerd in de verordeningen en beleidsregels van de verschillende (lagere) overheden. Door te voldoen aan die verordeningen en beleidsregels, geeft het plan invulling aan de nationale belangen. Een en ander komt in deze toelichting aan de orde. Conclusie Het plan voldoet aan de Nationale Omgevingsvisie.
3.1.2 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Hoewel de hiervoor beschreven NOVI de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervangt, blijven bepaalde onderdelen van de SVIR van toepassing tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In de Omgevingswet is namelijk een aantal ruimtelijke ordeningstaken van de Rijksoverheid overgedragen aan provincies en gemeenten en daarom niet meer verwoord in de Nationale Omgevingsvisie. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet liggen die taken nog bij de Rijksoverheid. Dat betekent dat tot dan ook onderdelen van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van toepassing blijven. In deze paragraaf is het plan echter integraal aan de SVIR getoetst.
PAG 19 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
De SVIR geeft het kader voor het ruimtelijk beleid en mobiliteitsbeleid op rijksniveau, en is de 'kapstok' voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR worden de ambities van het Rijk tot 2040 geschetst, alsmede doelen, belangen en opgaven tot 2028. In de SVIR kiest het Rijk voor minder nationale belangen en eenvoudiger regelgeving. De reeds ingezette trend om aan de provincies en gemeenten ruimte te laten inzake de ruimtelijke ontwikkelingen wordt versterkt in de SVIR. De SVIR bevat dertien nationale belangen die worden beschermd middels het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. Het gaat onder meer om militaire objecten en terreinen, en het Natuurnetwerk Nederland. Een bescherming van die belangen is opgenomen in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (zie paragraaf 4.1.3). Als aan dat besluit wordt voldaan, wordt tevens aan de SVIR voldaan. Conclusie Het plan voldoet aan de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De in de SVIR opgenomen nationale belangen krijgen een wettelijke grondslag in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). De werking van het Barro is naar plaats bepaald. Onderhavig plangebied ligt niet in een gebied waar de in het Barro beschermde belangen aan de orde zijn. Er is geen nadere toetsing nodig.
Conclusie Het project vormt geen belemmering voor de nationale belangen die middels het Barro beschermd zijn. 3.1.4 Besluit ruimtelijke ordening: Ladder voor Duurzame Verstedelijking Met het doel de ruimte zorgvuldig en duurzaam te gebruiken, is de Ladder voor Duurzame Verstedelijking opgesteld. Deze is verankerd in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen moet worden aangetoond dat deze voorzien in een behoefte, en moet - in geval de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied plaatsvindt - een motivering worden opgenomen waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Analyse Deze ontwikkeling betreft het toevoegen van nieuwe woningen in de vorm van een woningbouwproject. Hierdoor vindt er een toevoeging van 96 woningen plaats.
PAG 20 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
In de Interim Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant maakt de door het rijk vastgelegde ladder voor duurzame verstedelijking tevens deel uit van de afweging rondom zorgvuldig ruimtegebruik. Voor woningbouwlocaties geldt op basis van jurisprudentie dat pas vanaf twaalf woningen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling die ladderplichtig is. Met de voorgenomen planontwikkeling neemt het planologisch maximum aantal woningen toe met 96 woningen. Hierdoor is deze ontwikkeling wel ladderplichtig. Hierna wordt daarom een motivering ten aanzien van de ladder voor duurzame verstedelijking uiteengezet. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte. Voor een verantwoording van de kwalitatieve en kwantitatieve conform de Ladder voor Duurzame Verstedelijking wordt verwezen naar paragraaf 3.4.2. Conclusie Het initiatief voldoet aan het Besluit ruimtelijke ordening voor wat betreft het aspect Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
3.2 Provinciaal beleid Noord-Brabant Het provinciale ruimtelijk beleid is vastgelegd in de nota's: omgevingsvisie Noord-Brabant; structuurvisie Ruimtelijke Ordening; interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Het plan wordt aan deze nota's getoetst. Daarnaast heeft de provincie de Omgevingsverordening Noord-Brabant in voorbereiding. Deze paragraaf bevat een algemene beoordeling aan het nieuwe beleid. 3.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant In voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de provincie de Omgevingsvisie NoordBrabant (POVI) vastgesteld. De POVI bevat de visie van het provinciale bestuur op de Brabantse leefomgeving van de toekomst (2050) en zal onder meer de provinciale Structuurvisie Ruimtelijke Ordening gaan vervangen. De POVI bevat werkwijzen voor een vernieuwende samenwerking - gericht op het proces - en een aantal hoofdopgaven voor de toekomst: de inhoud.
PAG 21 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Vernieuwende samenwerking Het creëren van meerwaarde voor een gebied is een centrale gedachte in de POVI. Om de gewenste meerwaarde te kunnen verkrijgen, is een vernieuwende samenwerking nodig tussen de actoren in het gebied. Die samenwerking bestaat uit het kijken naar een ruimtelijke ontwikkeling vanuit meerdere richtingen: 'diep', 'rond' en 'breed'. In de 'diepe' manier van kijken worden verschillende lagen betrokken, zoals de eigenschappen van de ondergrond, de stedenbouwkundige kenmerken en het grondgebruik. Dat wordt gedaan op verschillende schaalniveaus en ook wordt de factor tijd daarbij betrokken. In de analyse van het plangebied en zijn omgeving is een beschrijving van het gebied opgenomen (zie paragraaf 2.1) Deze vormt de basis voor de inrichting van het plangebied. De 'ronde' manier van kijken betekent dat ontwikkelingen niet uitsluitend vanuit individuele aspecten bekeken worden, maar dat er kansen worden gecombineerd vanuit een gebiedsgerichte insteek. Daarbij moet een balans ontstaan tussen de duurzaamheidsbegrippen people, planet en profit. In de 'brede' manier van kijken wordt de omgeving van een ontwikkeling betrokken in het planproces. De initiatiefnemer heeft hiervoor een omgevingsdialoog gevoerd. De resultaten daarvan zijn opgenomen in paragraaf 6.2.1.
Samengevat kan worden gesteld dat de vernieuwende samenwerking is toegepast bij de voorbereiding van voorliggend bestemmingsplan. De hoofdopgaven De POVI kent één basisopgave: "werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit". Elke ruimtelijke ontwikkeling moet - ongeacht de omvang - hieraan bijdragen. In vier hoofdopgaven worden nadere accenten gelegd: 1 werken aan de Brabantse energietransitie; 2 werken aan een klimaatproof Brabant; 3 werken aan een slimme netwerkstad; 4 werken aan een concurrerende, duurzame economie.
PAG 22 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Analyse ad 1. De energietransitie houdt enerzijds in het verminderen van het energieverbruik en anderzijds de verduurzaming van de energie. De nieuwe woningen worden gebouwd conform de wettelijke duurzaamheidseisen, waaronder aardgasvrij. ad 2. Eén van de onderdelen van een klimaatproof Brabant is het zorgen voor een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting. Het planvoornemen is onderdeel van een gebied dat hoog en droog genoeg is. Door infiltratie van het hemelwater ter plaatse wordt voorkomen dat er een versnelde afvoer plaatsvindt. ad 3. Een duurzame verstedelijking draagt bij aan het komen tot een slimme netwerkstad. Uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. Het planvoornemen voorziet in het afronden van het stedelijk gebied binnen de kern Schaijk en betreft het enige woningbouwproject binnen de kern. ad 4. Onderdeel van een concurrerende en duurzame economie is het voorzien in een aantrekkelijk vestigingsklimaat. De beschikbaarheid van goede woningen in een prettige leefomgeving draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het planvoornemen voorziet in de bouw van 96 nieuwe woningen. Conclusie Het plan geeft invulling aan de opgaven van de Omgevingsvisie Noord-Brabant.
3.2.2 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim Omgevingsverordening (geconsolideerde versie 15 april 2022) bevat de provinciale regels en randvoorwaarden met een bindende werking over de fysieke leefomgeving. Deze vloeien voort uit de in de Omgevingsvisie genoemde doelen. De Interim omgevingsverordening (IOV) heeft een opbouw naar de verschillende doelgroepen. Voor onderhavig plan zijn in beginsel uitsluitend de in hoofdstuk 3 opgenomen "Instructieregels aan gemeenten" aan de orde. De afdelingen in dat hoofdstuk zijn als volgt te onderscheiden (waarbij de volgorde is omgekeerd ten behoeve van vergroting van de toepasbaarheid): afdelingen 3.4 tot en met 3.7: de toedeling van functies; afdelingen 3.2 en 3.3: de bescherming van gebiedskenmerken; afdeling 3.1: de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies. De toedeling van functies Het plan is onderdeel van het gebied ‘Verstedelijking afweegbaar’ zoals te zien in Figuur 8.
PAG 23 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 8: Uitsnede Interim omgevingsverordening Noord-Brabant
De bescherming van gebiedskenmerken Verstedelijking afweegbaar heeft als functie de mogelijkheid om ontwikkelingen toe te staan, mits deze goed gemotiveerd zijn. Specifiek voor dit geval zien we aan beide zijden van het plangebied gronden die reeds bestemd zijn als stedelijk gebied. Logischerwijs is de redenatie dat deze planlocatie ook toegevoegd kan worden aan het stedelijk gebied met de beoogde ontwikkeling. Verder is af te leiden uit de structuurvisie van de gemeente Landerd dat de planlocatie in aanmerking komt voor stedelijk gebied. In de verbeelding van de structuurvisie, Figuur 10, is de bestemming grotendeels opgenomen voor het plangebied als bebouwingsconcentraties met aan de noordelijke rand agrarisch. Vanuit hetzelfde beleidsdocument is af te leiden dat voor de bestemming bebouwingsconcentraties de gemeente in principe een positieve grondhouding heeft. De basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies De voor het plan relevante basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zijn: zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit; kwaliteitsverbetering van het landschap.
PAG 24 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Om te komen tot een goede omgevingskwaliteit moet rekening gehouden worden met zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in het gebied (toepassing lagenbenadering) en meerwaardecreatie. 1 Zorgvuldig ruimtegebruik Het planvoornemen betreft een vorm van uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied. Uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. Het planvoornemen voorziet in het afronden van het stedelijk gebied binnen de kern Schaijk en betreft het enige woningbouwproject binnen de kern waarmee sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. 2 Toepassing lagenbenadering Paragraaf 2.1 bevat een analyse van het plangebied en zijn omgeving, waarop het planvoornemen is gebaseerd. 3 Meerwaardecreatie Het planvoornemen omvat de beëindiging van het agrarisch bedrijf ter plaatse. De invulling met woningen passen ruimtelijk en functioneel beter op deze locatie, in aansluiting op een bestaande woonbuurt. Kwaliteitsverbetering landschap Conform artikel 3.9 IOV moeten ruimtelijke ontwikkelingen in landelijk gebied gepaard gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap. Deze kwaliteitsverbetering van het landschap mag ook bestaan uit een financiële bijdrage in een landschapsfonds.
Over toepassing van de kwaliteitsverbetering van het landschap heeft de voormalige gemeente Uden afspraken gemaakt met de provincie, vastgelegd in de beleidsnotitie “Uitwerking landschapsinvesteringsregeling”. De kwaliteitsverbetering bedraagt 1% van de uitgifteprijs. De uitgifteprijs is gebaseerd op de gemeentelijke grondprijzen, te weten € 291/m². De gezamenlijke oppervlakte van de uit te geven gronden bedraagt 18.518 m². Dat betekent dat de totale kwaliteitsverbetering van het landschap (1% x 291 x 18.518 =) € 53.888,- bedraagt. De kern van artikel 3.9 IOV richt zich op een goede landschappelijke inpassing van een stedelijke ontwikkeling aan de randen van het buitengebied. De Ontwikkeling Akkerwinde 3 is op grond van de IOV formeel gelegen in landelijk gebied, waarvoor vanuit de IOV de eis geldt van Kwaliteitsverbetering van het Landschap. Feitelijk is de ontwikkeling ingeklemd tussen reeds bestaand stedelijk gebied, bestaand woongebied aan de zuid- en westkant, het bedrijventerrein aan de Oostkant en een gesloten bebouwingslint aan de noordkant van het projectgebied. Door de reeds bestaande stedelijke omgeving zijn er zeer beperkte mogelijkheden voor een fysieke kwaliteitsverbetering van het Landschap (buitengebied). Desondanks wordt met de groenzone aan de oostkant van het project zoveel mogelijk de relatie gelegd met het omliggende landschap, het natuurgebied de
PAG 25 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Maashorst aan de zuidkant en het open landschap aan de noordkant. Echter, deze groenzone wordt volgens de IOV als stedelijk groen beschouwd. Ook de in het groen opgenomen waterpartijen worden niet ingezet als kwaliteitsverbetering van het landschap. Een fysieke kwaliteitsverbetering van het landschap is gelet op voorgaande volgens de regels van de IOV is beperkt uitvoerbaar, met name door de reeds aanwezige stedelijke functies in de omgeving. Daarom bieden de regels van voorliggend bestemmingsplan (artikel 5.2.1 onder a) de mogelijkheid voor een financiële investeringsbijdrage in het gemeentelijke investeringsfonds. De benodigde bijdrage wordt berekend aan de hand van vastgestelde normbedragen volgens de “Stimuleringsregeling landschap” (Stila). Het overige deel wordt gestort in het gemeentelijk landschapsinvesteringsfonds ten behoeve van een natuur- of landschapsproject binnen de gemeente Maashorst. Met een voorwaardelijke verplichting in de planregels van dit bestemmingsplan zijn de aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing en de bijdrage in het landschapsinvesteringsfonds geborgd. Duurzame stedelijke ontwikkeling Ter attentie van het realiseren van een duurzame stedelijke ontwikkeling wordt aandacht besteed aan duurzaamheid en hoe het plan rekening houdt met klimaatverandering, beide zijn te lezen in paragraaf 2.3.
Conclusie Het planvoornemen voldoet aan de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant.
3.3 Regionaal beleid 3.3.1 Woondeal Noordoost Brabant 2022-2023 In het eerste kwartaal van 2022 heeft het Rijk de Nationale Woon- en Bouwagenda uitgebracht, met als kerndoelen: beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. Hierin stelt het Rijk dat er regionale woondeals moeten komen. De provincie Noord-Brabant heeft met de minister een handtekening gezet onder een totaal van 130.600 woningen in de periode t/m 2030. Hiervan moeten ruim 33.425 (netto) woningen worden gerealiseerd in de regio Noordoost Brabant. In de woondeal worden onder andere regionale afspraken gemaakt over de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwopgave. Elke gemeente binnen de regio neemt een aandeel van de regionale opgave van de ruim 33.425 woningen. In de woondeal zijn afspraken gemaakt over de lokale minimale opgave per gemeente. Voor de gemeente Maashorst geldt dat ze in de periode 2022-2026 een netto opgave heeft van minimaal 850 woningen.
PAG 26 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Naast de kwantitatieve woningbouwopgave is het ook belangrijk om voldoende betaalbare woningen te realiseren. Daarom is binnen de regio afgesproken dat er een inspanningsverplichting geldt voor gemeenten om bestaande zachte planvoorraad waar mogelijk om te vormen, zodat 30% in de sociale huur wordt gerealiseerd. Het voorliggend plan voorziet in 30% sociale huur en daarop op 40% betaalbare woningen. Analyse Voorliggend bestemmingsplan maakt de ontwikkeling van 96 nieuwe woningen mogelijk binnen de gemeente Maashorst. Dit aantal past binnen de gemeentelijke netto woningbouwopgave van 850 woningen, zoals is vastgelegd in de Woondeal. De Woondeal is ingegaan op 9 maart 2023 waardoor de inspanningsverplichting om in het plan ten minste 30% sociale huur te realiseren. Het voorliggend planvoornemen voldoet aan deze eis en ziet tevens toe op de realisatie van 60% betaalbare woningen.
3.4 Gemeentelijk beleid Het plangebied ligt in de gemeente Maashorst, die op 1 januari 2022 is ontstaan door samenvoeging van de gemeenten Landerd en Uden. De nieuwe gemeente heeft ruimtelijk beleid vastgesteld in de vorm van een Omgevingsvisie, deze is vastgesteld op 23 mei 2024. 3.4.1 Omgevingsvisie Gemeente Maashorst De ‘Omgevingsvisie Gemeente Maashorst’ vormt vanaf 1 januari 2024 het nieuwe gemeentelijk toetsingskader. In de omgevingsvisie van de gemeente Maashorst wordt een beeld geschetst van de toekomst van de gemeente. De omgevingsvisie gaat over de fysieke leefomgeving: alles wat we buiten zien, horen, ruiken of op een andere manier ervaren. In de omgevingsvisie worden de ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vastgelegd. Bijvoorbeeld over hoe de gemeente wil omgaan met wonen en hoe ruimte geboden wordt aan bedrijvigheid. Maar ook welke rol de gemeente ziet voor de natuur, hoe de gezondheid in de gemeente verbeterd kan worden en hoe de gemeente om wil gaan met de transitie van het landelijk gebied. De Omgevingsvisie heeft drie hoofddoelstellingen als visie, deze betreffen: 1 Een leven lang gezond en prettig wonen; 2 Een natuurlijke gemeente zijn; 3 Een sterke en vitale netwerkeconomie doorontwikkelen.
PAG 27 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Ten aanzien van de hoofddoelstelling 1, waar het voorliggende bestemmingsplan met woningen het meeste bij aansluit, wordt het volgende geschreven. De gemeente Maashorst wil een gemeente zijn waar iedereen gezond en prettig kan wonen voor hun hele leven. Hierbij zijn woningen nodig die aansluiten op de toekomstige behoefte. Deze woningen zijn gesitueerd in groene woonomgevingen, die onder andere uitnodigen tot bewegen. De gezondheid van mensen dient beschermd te worden. Ten slotte is de toegang tot voorzieningen belangrijk. Deze visie is vervolgens uitgewerkt op vier thema’s: Bodem, water & natuur, Transitie landelijk gebied, Mobiliteitstransitie voorzieningen & verstedelijking en Vrijetijdsbesteding, recreatie en toerisme.
Figuur 9: Uitsnede kaart Omgevingsvisie (Plangebied globaal aangeduid in zwart
PAG 28 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Kern Schaijk Binnen het Omgevingsvisie is een uitwerking gemaakt per kern. Schaijk, waarbinnen het plangebied gesitueerd is, is een van die kernen. Hier worden de voor het voorliggend bestemmingsplan relevante onderwerpen besproken. De kern Schaijk wordt getypeerd als actief en bruisend met een hoge sociale betrokkenheid. De kern heeft een flinke groei meegemaakt de afgelopen vijf jaar. Ondanks deze groei blijft er behoefte aan woningen waarbij doorstroming een belangrijk aandachtspunt is. De behoefte aan starters- en levensloopbestendige woningen wordt op dit moment niet vervuld. Bovendien is de ambitie om meer ruimte te geven aan natuur in de woonkern en de hinder van agrarische activiteiten te verminderen rondom de kern. Analyse Uit de omgevingsvisie blijkt dat de gemeente Maashorst Schaijk ziet als een dorp dat nog kan uitbreiden, dat er behoefte is aan starters- en levensloopbestendige woningen, meer groen binnen de woonkern en hinder van agrarische bedrijven verminderd dient te worden. Met voorliggend bestemmingsplan wordt voorzien in een grote uitbreiding van het woningbouwaanbod binnen de kern Schaijk. Tevens is er een groot aanbod aan starters- en levensloopbestendige woningen beoogd binnen het plangebied om te voorzien in de lokale behoefte van Schaijk.
Met het plan wordt ook een grote openbare groene zone beoogd aan de oostkant van het plangebied om een grote toevoeging te doen aan het natuur in de woonkern. De groene zone heeft tevens de functie om het naastgelegen bedrijventerrein aan het zicht en gehoor te onttrekken waarbij rekening gehouden wordt met de aanwezige milieuzonering van de bedrijven waardoor beoogd wordt de gezondheid van de inwoners te beschermen. Ook wordt het beoogde plan mogelijk gemaakt door een stoppende agrariër zodat tevens de hinder van het agrarisch bedrijf binnen de woonkern verminderd wordt. Ten slotte wordt de planontwikkeling van Akkerwinde fase 3 reeds ingetekend in de visiekaarten en genoemd in de visiedocumenten. Conclusie Er is gekeken naar de Omgevingsvisie Maashorst. De voorgenomen ontwikkeling past binnen de kaders en wensen opgesteld in het beleidsstuk. Op deze wijze is er voldaan aan de verantwoording van het gemeentelijk beleid. 3.4.2 Geldend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ vastgesteld door de gemeenteraad op 1 oktober 2015. Figuur 11 geeft een uitsnede van de verbeelding. Het plangebied is aangeduid.
PAG 29 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 10: uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan
PAG 30 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Het volledige plangebied valt binnen de bestemming ‘Agrarisch - 2’. Gronden binnen deze bestemming zijn bestemd voor agrarisch gebruik en bijbehorende functies. Een gedeelte van het plangebied heeft de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Op deze gronden binnen de dubbelbestemming ligt een archeologische onderzoeksplicht bij graafwerkzaamheden met een groter oppervlakte dan 250 m² en dieper dan 50 cm. Verder liggen er 2 gebiedsaanduidingen binnen het plangebied: ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’ en ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’. De gebiedsaanduiding verwevingsgebied heeft echter geen uitwerking in de regels en is blanco. De gebiedsaanduiding extensiveringsgebied staat wel opgenomen in de bestemming ‘Agrarisch’. Deze aanduiding heeft betrekking op intensieve veehouderij, het beperkt uitbreidingsmogelijkheden van veehouderijen. Ten slotte valt er net binnen het plangebied een bouwvlak waarop de functie intensieve veehouderij ligt. Conclusie Op basis van de bestemmingen en functies binnen het geldend bestemmingsplan is de beoogde ontwikkeling niet mogelijk. Een nieuw planologisch kader zal moeten worden opgesteld.
PAG 31 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
4. Omgevingstoets Een planvoornemen moet goed kunnen functioneren in zijn omgeving en een gezonde leefomgeving kunnen vormen voor de toekomstige gebruikers. Dat betekent dat overlast door en op omliggende activiteiten moet worden voorkomen. Bovendien mogen er geen waarden worden aangetast. In dit hoofdstuk is daarom een omgevingstoets opgenomen, waarin het planvoornemen wordt getoetst aan de verschillende milieuaspecten en aanwezige waarden.
4.1
Bodem In verband met de voorgenomen ontwikkeling is een verkennend bodemonderzoek verricht. Dit is een verplichting die voortvloeit uit het Besluit ruimtelijke ordening. Het doel van het bodemonderzoek is het vaststellen van de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Ten behoeve hiervan is een historisch- en veldonderzoek uitgevoerd conform NEN 5725 en NEN 5740. Dit onderzoek is uitgevoerd door Aeres Milieu en is opgeleverd op 9 februari 2021, de rapportage is bijgevoegd als bijlage. Uit het bodemonderzoek is het volgende gebleken voor de planlocatie. Verkennend bodemonderzoek Tijdens de veldinspectie op de locatie zijn geen waarnemingen gedaan die wijzen op de aanwezigheid van bodemverontreiniging of bronnen van verontreiniging. In het opgeboorde bodemmateriaal zijn zintuigelijk geen bijzonderheden waargenomen. Uit de analyseresultaten blijkt dat de bovengrond plaatselijk licht verhoogd is met PAK. Verder zijn in de bovenen ondergrond geen gehalten verhoogd ten opzichte van de achtergrondwaarden gemeten. Het freatisch grondwater is grotendeels licht verhoogd met barium, koper of xylenen. Ter plaatse van peilbuis A23 is een sterke verhoging met cadmium en zink aangetroffen. Mogelijk betreft dit een lokale, tijdelijke verhoging aangezien er ter plaatse geen verontreinigingsbronnen aangetroffen zijn.
In het verleden zijn in de omgeving in het grondwater ook licht tot matig verhoogde gehaltes aan zware metalen aangetoond.
PAG 32 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
De milieuhygiënische conditie van de bodem vormt geen belemmering voor de voorgenomen planontwikkeling. Voor het grondwater wordt ter hoogte van peilbuis A23 een nader onderzoek geadviseerd om vast te stellen of het een (tijdelijk) verhoogde achtergrondwaarde betreft. Indien er werkzaamheden plaatsvinden, waarbij grond vrijkomt, kan de grond mogelijk niet zonder meer worden afgevoerd of elders worden toegepast. Ten aanzien van hergebruik van deze grond elders is het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. Het grondwater ter plaatse van de onderzoekslocatie is niet multifunctioneel toepasbaar. Het wordt daarom afgeraden het freatisch grondwater te gebruiken voor consumptie, besproeiing of proceswater. Aanvullend grondwateronderzoek Het doel van het aanvullend grondwateronderzoek is om te meten of het grondwater ter hoogte van peilbuis A23 een tijdelijke verhoogde achtergrondwaarde betreft. Het aanvullend onderzoek is opgeleverd op 1 december 2021 en is bijgevoegd als bijlage. Bij de herbemonstering en analyse van het grondwater in peilbuis A23 is de eerder gemeten sterke verhoging aan cadmium en zink niet meer aangetroffen. Het gehalte aan barium is nu wel sterk verhoogd aangetroffen. Gezien de wisselende gehaltes bij beide grondwatermonsternames kan geconcludeerd worden dat ter plaatse sprake is van fluctuerende concentraties aan zware metalen in het (regionale) grondwater.
Het uitvoeren van een nader grondwateronderzoek naar de fluctuerende gehalten in het grondwater is niet noodzakelijk geacht voor het toekomstig gebruik als wonen met tuin. Conclusie Een verkennend bodemonderzoek en aanvullend grondwateronderzoek zijn uitgevoerd op de planlocatie. De milieuhygiënische conditie van de onderzoekslocatie vormt geen bedreiging voor de voorgenomen ontwikkeling.
4.2 Geluid In de Wet geluidhinder worden verschillende objecten, waaronder woningen, beschermd tegen bijvoorbeeld weglawaai en industrielawaai. De mate waarin het geluid het woonmilieu mag belasten is geregeld in diezelfde wet. In een bestemmingsplan moet aangetoond worden dat gevoelige functies, zoals woningen, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben. Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai nodig. In het onderzoek wordt de geluidsbelasting op de gevels van het te realiseren woongebouw inzichtelijk gemaakt en getoetst aan het wettelijk kader. De berekeningen zijn gebaseerd op de Wet Geluidhinder, Reken- en Meetvoorschrift Geluid 2012 en het Besluit Geluidhinder.
PAG 33 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Het akoestisch onderzoek is uitgevoerd door K+ adviesgroep en opgeleverd op 19 januari 2021, de rapportage is bijgevoegd in de bijlage. Het akoestisch onderzoek is verricht om de te verwachten optredende geluidbelastingen vanwege wegverkeerslawaai ter plaatse van de nieuwe situatie in kaart te brengen. Het akoestisch onderzoek is noodzakelijk, omdat het plan is gelegen binnen de geluidzone van de Pastoor van Winkelstraat en Industriepark. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de Akkerwinde opgenomen in het akoestisch onderzoek. Pastoor van Winkelstraat De geluidsbelasting ten gevolge van deze weg is maximaal 40 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh. De waarde ligt onder de voorkeursgrenswaarde, waardoor geen hoge waarde ten aanzien van deze weg hoeft te worden aangevraagd. De Wet geluidhinder legt ten gevolge van deze weg geen restricties op aan het beoogde plan. Industriepark De geluidsbelasting ten gevolge van deze weg is maximaal 29 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh. De waarde ligt onder de voorkeursgrenswaarde, waardoor geen hoge waarde ten aanzien van deze weg hoeft te worden aangevraagd. De Wet geluidhinder legt ten gevolge van deze weg geen restricties op aan het beoogde plan. Akkerwinde Er is sprake van een 30 km/zone, zodat niet hoeft te worden getoetst aan de Wet geluidhinder.
In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt de weg wel beschouwd en wordt ook het toetsingskader van de Wet geluidhinder gehanteerd. De geluidbelasting ten gevolge van deze weg is maximaal 31 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh. De waarde ligt onder de voorkeursgrenswaarde, waardoor geen hogere waarde ten aanzien van deze weg hoeft te worden aangevraagd. De Wet geluidhinder legt ten gevolge van deze weg geen restricties op aan het beoogde plan. Conclusie Het aspect geluid legt geen belemmeringen op het beoogde plangebied. Op deze manier is het aspect geluid verantwoord.
4.3 Luchtkwaliteit Een gezonde lucht draagt bij een aan gezonde leefomgeving. De luchtkwaliteit is echter niet overal even goed, als gevolg van zware industrie, (concentraties van) intensieve veehouderijen en drukke (vaar)wegen. Beoordeeld moet worden of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Bovendien moet aangetoond worden dat een planvoornemen zelf niet bijdraagt aan verslechtering van de luchtkwaliteit.
PAG 34 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Analyse Goed woon- en leefklimaat Voor het planvoornemen zijn uitsluitend de effecten als gevolg van het wegverkeer aan de orde, omdat de afstand tot de overige bronnen groot is. De monitoringstool die in het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit is opgesteld, geeft inzicht in de luchtkwaliteit ter plaatse. De resultaten uit de monitoringstool voor de stoffen stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PMx) ter plaatse van het meest relevante meetpunt 16016574 (nabij Rijksweg) zijn in onderstaande tabel. Categorie
Grenswaarde
Jaargemiddelde concentratie NO
µg/m³
, µg/m³
, µg/m³
Jaargemiddelde concentratie PM
µg/m³
, µg/m³
, µg/m³
jaargemiddelde concentratie PM.
µg/m³
, µg/m³
, µg/m³
Overschrijdingsdagen per jaar- gemiddelde concentratie PM Tabel 5: Resultaten monitoringstool
Uit de resultaten van de monitoringstool blijkt dat aan alle grenswaarden wordt voldaan. Er is daarmee sprake van een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van het plangebied. Effecten op de omgeving Het planvoornemen omvat 96 woningen en betreft daarmee een project dat niet in betekenende mate bijdraagt aan de concentratie van fijnstof in de buitenlucht. Er is geen nader onderzoek nodig. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor het planvoornemen.
4.4 Externe veiligheid Opslag, verwerking en vervoer van brand- of explosiegevaarlijke of giftige stoffen kunnen effect hebben op de veiligheid van personen in de omgeving van die activiteit. Zeker wanneer er zich een ongeval met die stoffen voordoet. In het kader van het aspect externe veiligheid moet worden uitgesloten dat een planvoornemen leidt tot een onaanvaardbare risicotoename met dodelijke afloop voor personen die geen directe relatie hebben met de genoemde opslag, verwerking of vervoer.
PAG 35 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Beoordelingskader Het kader voor het beoordelen van externe veiligheid bestaat met name uit: Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb); Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt daarnaast getoetst aan de van toepassing zijnde veiligheidsafstanden uit onder meer het Activiteitenbesluit en het Besluiten algemene regels ruimtelijke ordening. Kernbegrippen In het beoordelingskader staan twee kernbegrippen centraal: Plaatsgebonden risico: Het plaatsgebonden risico geeft de kans, op een bepaalde plaats, van overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. Het plaatsgebonden risico kan op een kaart worden weergegeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten met eenzelfde plaatsgebonden risico verbinden. Voor ruimtelijke ontwikkelingen is de risicocontour van 10-6/jaar het meest relevant. Binnen deze contour mogen geen nieuwe kwetsbare objecten gerealiseerd worden. Voor beperkt kwetsbare objecten geldt deze contour niet als grenswaarde, maar als richtwaarde. Groepsrisico: Het groepsrisico is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang (tien personen of meer).
Het groepsrisico wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit en kent geen vaste norm, maar een oriëntatiewaarde (= '1'). Voor het groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht. Dit houdt in dat iedere wijziging met betrekking tot planologische keuzes moet worden onderbouwd én verantwoord door het bevoegd gezag. Verantwoordingsplicht groepsrisico Met het invullen van de verantwoordingsplicht wordt antwoord gegeven op de vraag in hoeverre eventuele externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen getroffen zijn om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag (veelal de gemeente), waardoor het externe veiligheidsaspect wordt meegewogen bij het maken van ruimtelijke keuzes. Deze verantwoording is kwalitatief en bevat verschillende onderdelen die aan bod kunnen of moeten komen. In onderstaand overzicht (volgend uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico) zijn de onderdelen van de verantwoording nader uitgewerkt en toegelicht.
PAG 36 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Bron
Wanneer en opzet verantwoording groepsrisico
Inrichtingen (Bevi)
Altijd wanneer er binnen een invloedsgebied een ruimtelijk besluit wordt genomen.
Buisleidingen (Bevb)
Altijd wanneer er binnen een invloedsgebied een ruimtelijk besluit wordt genomen. Er kan echter worden volstaan met een beperkte verantwoording wanneer: ) het groepsrisico lager is dan , keer de oriëntatiewaarde, of ) de toename minder is dan % en de oriënterende waarde niet wordt overschreden, of ) personen zich buiten de % letaliteitgrens bevinden. Bij een beperkte verantwoording hoeven alleen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid beschouwd te worden.
Transportroutes (Bevt)
Altijd wanneer er binnen een invloedsgebied een ruimtelijk besluit wordt genomen. Er kan echter worden volstaan met een beperkte verantwoording wanneer: ) het groepsrisico lager is dan , keer de oriëntatiewaarde, of ) de toename minder is dan % en de oriënterende waarde niet wordt overschreden, of ) personen zich buiten de meter-zone bevinden. Bij een beperkte verantwoording hoeven alleen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid beschouwd te worden.
Tabel 6: Onderdelen van de verantwoording
Door het uitwerken van de verantwoordingsplicht neemt het bevoegd gezag de verantwoordelijkheid voor het 'restrisico' dat overblijft, nadat de benodigde veiligheidsverhogende maatregelen genomen zijn. Analyse De nieuwe woningen van het planvoornemen betreffen nieuwe kwetsbare objecten. Beoordeling van het aspect externe veiligheid is noodzakelijk. De Signaleringskaart Externe veiligheid geeft een overzicht van de ligging van risicovolle activiteiten ten opzichte van het plangebied. Figuur 12 geeft een uitsnede van deze kaart.
PAG 37 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Figuur 11: uitsnede signaleringskaart externe veiligheid
Uit de kaart volgt dat er geen inrichtingen, buisleidingen of transportroutes in de omgeving van het plangebied liggen, die invloed hebben op het planvoornemen. Er zijn geen externe veiligheidsrisico’s. Een nadere toetsing is niet nodig. Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen planologische belemmering voor het planvoornemen.
4.5 Geurhinder veehouderijen In de omgeving van veehouderijen kan sprake zijn van geurhinder. In geval van een planvoornemen met geurgevoelige objecten moet worden aangetoond dat het planvoornemen niet leidt tot belemmering van veehouderijen en dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat.
PAG 38 | Bestemmingsplan Akkerwinde fase 3 Toelichting
Analyse De nieuwe woningen van het planvoornemen betreffen nieuwe geurgevoelige objecten. Beoordeling van het aspect geurhinder veehouderijen is noodzakelijk. In het kader van het aspect geurhinder is een geuronderzoek uitgevoerd, tevens bijgevoegd als bijlage. In de directe nabijheid van het plangebied Akkerwinde fase 3 zijn meerdere agrarische bedrijven gelegen. De meest bepalende betreft de veehouderij op de locatie pastoor van Winkelstraat 64, het betreft een rundveehouderij met 120 melkkoeien, 80 stuks jongvee, 100 vleesstieren en overig vleesvee. De vergunning is verleend op 20 juni 2017 en is onherroepelijk. Door deze vergunning ligt er een geur hindercontour op een gedeelte van het plangebied ter plaatse van Akkerwinde fase 3B. De veehouderij is voornemens deze vergunning in te trekken waardoor de hindercontour te vervallen komt en de volledige ontwikkeling van Akkerwinde fase 3 mogelijk is. Echter gaat het intrekken van de vergunning pas plaatsvinden als onderhevige bestemmingsplan onherroepelijk is verklaard om de huidige agrarische bedrijfsvoering tot die tijd te kunnen voortzetten.
Om juridisch te borgen dat de vergunning in kwestie in wordt getrokken is er in de planregels een voorwaardelijke verplichting opgenomen die het gebruik van de gronden binnen de huidige hindercontour niet toe staat mits de vergunning van 20 juni 2017 niet aangepast dan wel ingetrokken is. Deze voorwaardelijke verplichting is gekoppeld aan een gebiedsaanduiding op de verbeelding van onderhevig bestemmingsplan. Wanneer deze vergunning ingetrokken is kan reeds worden voldaan aan een geurnorm van 2 Ou/e zoals in het geuronderzoek is aangetoond. Hierbij zijn berekeningen gemaakt op basis van nabijgelegen agrarische bedrijven (43 stuks), een lijst met adressen is te vinden in de bijlage. Naast de hier genoemde afstanden en geurbelasting, geldt altijd een minimale afstand van 50 meter (in de bebouwde kom) tussen de gevel van een dierenverblijf en de gevel van een gevoelig object. De afstand tussen de dierenverblijven en de woningen van Akkerwinde fase 3 is minimaal 100 meter. De veehouderij aan de Pastoor van Winkelstraat 64 heeft behalve dieren, ook enkele opslaglocaties van agrarische bedrijfsstoffen (kuilvoer) en drijfmest. Daarvoor gelden ook afstandseisen. De mestsilo heeft een oppervlakte van circa 155 m² (inhoud 850 m³) waarmee een afstand van 50 meter aangehouden moet worden. Voor het kuilvoer geldt 25 meter afgedekt.