Bijlage 4 Stikstofonderzoek
Tekst van het document
Stikstofonderzoek
Zeelandsedreef 26-26a te Schaijk
Colofon
Projectlocatie:
Zeelandsedreef 26-26a, 5374 RR, Schaijk
Datum:
6 maart 2023
Opgesteld door:
Van Dun & Van Gerwen BV Heijtmorgen 10 5375 AN Reek T. 0486 450 160 E. info@vandun-vangerwen.nl I. www.vandun-vangerwen.nl
Projectnummer:
920059.011U/AVH
2 van 11
Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................... 4 2. Aanlegfase........................................................................................................ 4 2.1.
Verkeersbewegingen ........................................................................................ 4
2.2.
Mobiele bronnen .............................................................................................. 4
3. Gebruiksfase .................................................................................................... 6 3.1.
Beweiden/bemesten van gronden...................................................................... 6
3.1.1. 3.1.2.
Bemesten ................................................................................................. 6 Beweiden.................................................................................................. 7
3.2.
Stookinstallatie BSO ......................................................................................... 7
3.1.
Stookinstallatie woningen ................................................................................. 8
3.2.
Verkeer ........................................................................................................... 8
3.3.
Houden van hobbydieren .................................................................................. 9
3 van 11
1. Inleiding
In dit rapport wordt een nadere toelichting voor het de Zeelandsedreef 26-26a te Schaijk. Dit rapport maakt onderdeel uit van de herziening van het bestemmingsplan en de aanvraag omgevingsvergunning slopen van voormalige bedrijfsgebouwen en de bouw van een BSO en de aanleg van een parkeerterrein en speelweide. In dit rapport worden de invoergegevens van de AERIUS-berekening van de aanlegfase en de gebruiksfase nader toegelicht.
2. Aanlegfase De sloop en bouw genereert een tijdelijke toename in verkeersbewegingen, onder andere door het sloopbedrijf, afvoer van sloopmateriaal, bouwbedrijven en de aanvoer van bouwmaterialen. De sloopfase heeft betrekking op de ontmanteling van de bestaande gebouwen en de aanlegfase heeft betrekking op het bouwrijp maken van de grond ter plaatse en de nieuwbouw van de BSO, parkeerterrein en speelweide in combinatie met de verkeer aantrekkende werking van bouwverkeer. Er is in deze rapportage van dagelijkse verkeersbewegingen, verder is uitgegaan van worstcase, dus daar wanneer het meeste verkeer plaatsvindt is opgenomen in de berekening. Al het overig verkeer is passend in het worstcase scenario. De totale emissie van de sloop en de aanleg-/bouwfase is opgebouwd uit vier te onderscheiden onderdelen: 1. Verkeersbewegingen van al het personeel en sloop- en bouwbenodigdheden; 2. Inzet mobiele werktuigen/materieel sloop en bouw met een relevante bijdrage; 2.1. Verkeersbewegingen De verkeersbewegingen zijn in het rekenmodel gemodelleerd door middel van lijnbronnen op de verschillende wegvakken. Er vanuit gaande dat het verkeer met regelmaat stopt en optrekt is in het model het verkeer buiten de bebouwde kom opgenomen, de verkeersbewegingen zijn zowel naar en vanuit het noorden als ook het zuiden gegenereerd.
Aangezien de routing vooraf niet bekend is zijn de bewegingen over beide richtingen opgenomen. Dit is een overschatting van het daadwerkelijke verkeer aangezien het verkeer niet in beide richtingen op gaat, maar kan worden beschouwd als worst-case. De ontsluitingsroute is meegerekend tot het moment dat het verkeer kan worden geacht opgenomen te zijn in het heersende verkeersbeeld. Bij de verkeersbewegingen zijn de invoergegevens volgens navolgende tabel gehanteerd. Tabel 1: verkeersbewegingen Soort verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer
Type vervoer Klein materiaal en personeel Materiaal en materieel
Aantal 2 6
Soort bron Lijnbron Lijnbron
2.2. Mobiele bronnen Bij sloop van de bestaande gebouwen en de bouw van de BSO zal sprake zijn van het gebruik van mobiele werktuigen ter ondersteuning van de bouwwerkzaamheden. De mobiele werktuigen zijn ingevoerd als vlakbron op de sloop/bouwplaats: de locatie van de nieuw te realiseren woningen en omliggend terrein. Er is uitgegaan van mobiele werktuigen/materieel met het bouwjaar vanaf 2014/01. Tijdens werkzaamheden op het bouwterrein (slopen en bouwen) vinden de werkzaamheden voornamelijk plaats met elektrisch gereedschap. Te denken valt aan diverse handgereedschap en dergelijke. Enkele dagen tijdens het sloop en bouwproces komen er machines met een verbrandingsmotor om werkzaamheden te verrichten. Voorbeelden hiervan zijn een loader, betonmixer en hijskraan. In tabel 2 zijn de toegepaste werktuigen per werktuig weergegeven. Het brandstofverbruik is bij vollast en wellicht een overschatting van de feitelijke emissie. Tijdens de sloop en bouw van de BSO kan het voorkomen dat er materieel wordt ingezet welke een lagere emissie en daarmee dus ook een lagere depositie van stikstof omvatten.
4 van 11
Tabel 2: materieel sloop of bouwfase Werktuig
Vermogen
Wielgraafmachine
105 kW
Betonmixer truck
300 kW
Mobiele torenkraan 45 meter Kooiaap / kraanvrachtwagen Mobiele telescoopkraan 40 ton Vrachtwagen > 30 ton
300 KW 50 KW
Type werktuig Stage IV 75 – 560 KW bouwjaar 2014 -2018 Stage IV 75 – 560 KW bouwjaar 2014 -2018 Stage IV 130 - 300 KW bouwjaar 2015 Stage IV ≤ 56 KW bouwjaar 2014 -2018
Aantal uren gebruik 8 2 4 2
Brandstof verbruik* Diesel 10,52 liter per uur Diesel 29,04 liter per uur Diesel 29,04 liter per uur Diesel 5,29 liter per uur
Totaal brandstofverbruik 84 liter 58 liter 116 liter 11 liter
200 kW
Stage IV 75 – 560 KW bouwjaar 2014 -2018
8
Diesel 19,54 liter per uur
156 liter
450 KW
Stage IV 75 – 560 KW bouwjaar 2014 -2018
1
Diesel 43,29 liter per uur
43 liter
berekend volgens formule TNO-onderzoek TNO 2021R12305 AUB, liter/uur = 0,095 * Pmax [kW] + 0,54)
Conclusie
In de aanlegfase (sloop en bouw) is binnen het plangebied geen sprake van een significante bijdrage van stikstofdepositie. Er is geen vergunningsplicht in het kader van de Wet natuurbescherming.
5 van 11
3. Gebruiksfase
Om de gebruiksfase te berekenen is een verschilberekening gemaakt van de bestaande (referentie) situatie en de beoogde situatie. Hierbij is uit gegaan van een worstcasescenario. Het totale plangebied heeft een oppervlak van 13.061 m2. In de bestaande situatie heeft het plangebied de enkelbestemming Agrarisch met waarden -1. In de beoogde situatie krijgt het plangebied de volgende enkelbestemmingen: - Agrarisch met waarden -1 (2.430 m2); - Groen (4.526 m2); - Maatschappelijk (4.986 m2); - Wonen (1.119 m2); In de bestaande als ook in de beoogde situatie kunnen de gronden beweid en/of bemest worden. Dit wordt niet uitgesloten in de regels van dit bestemmingsplan. De vigerende situatie bestaat uit: - Beweiden/bemesten van gronden - Verwarmen woningen (2 stuks) - Verkeersbewegingen woningen In de beoogde situatie wordt er een BSO opgericht, met een boomgaard/ pluktuin. Ten behoeve van de BSO wordt er ook kleinvee gehouden. De voormalige plattelandswoning wordt omgezet naar een woonbestemming. Dit plan maakt het volgende mogelijk: - Beweiden/bemesten van gronden - Verwarmen van de BSO - Verwarmen woningen (2 stuks) - Verkeersbewegingen BSO en woningen - Hobbymatig houden van hobbydieren 3.1. Beweiden/bemesten van gronden
3.1.1. Bemesten
Voor het bemesten van landbouwgronden moet rekening gehouden worden met de stikstofgebruiksnormen. Afhankelijk van de grondsoort en gewas is er een gebruiksnorm opgenomen in ‘tabel 2 Stikstof landbouwgrond’ waarmee de gebruiksruimte berekend kan worden. Deze tabel is beschikbaar op de website van RVO1. Het plangebied is gelegen op de zuidelijke zandgronden en betreft tijdelijk grasland. Dit betekend dat de gronden gebruikt worden als gras- en/of akkerland. Als worstcasescenario is er uitgegaan van grasland met volledig maaien. Dit heeft een stikstofgebruiksnorm van 320 kg stikstof, uit dierlijke mest, per hectare, per jaar conform ‘tabel 2 Stikstof landbouwgrond’ van 2023.
Effectieve stikstof De hoeveelheid NH3 wordt gebaseerd op het totaal ammoniakaal stikstof (TAN) in de mest. Uitgegaan is van rundveemest met een samenstelling van Ntot 4,0 kg/m3 en Nmin 1,9 kg/m 3. Zie rapport ‘Bemestingsadvies’ (tabel 1-5 op pagina 1.3.2-2).2 Dit geeft een TAN-percentage van 48% (worstcasescenario). De stikstofgebruiksnorm en de effectieve stikstof uit de mest is weergegeven in stikstof (N). Om de hoeveelheid emissie van ammoniak (NH3) te bepalen moet de hoeveelheid stikstof (N) omgezet worden naar ammonaik (NH3). Dit kan door de hoeveelheid stikstof te vermenigvuldigen met 17/14 (molmassa NH3 gedeeld door de molmassa van N) kan de hoeveelheid NH 3 berekend worden.
1
Tabel 2 stikstof landbouwgrond 2023 - https://www.rvo.nl/sites/default/files/2023-02/Tabel-2Stikstof-landbouwgrond-2023.pdf 2 Bemestingsadvies - https://edepot.wur.nl/413891
6 van 11
Vervluchtingspercentage bemesten
In het rapport ‘Emissies naar lucht uit de landbouw berekend met NEMA voor 1990-2019’3 (bijlage 17.3 pagina 164) worden de emissiefactoren voor NH3 bij mesttoediening (% van TAN) weergegeven. Uitgegaan wordt dat de (drijfmest)mest in sleufjes in de grond geïnjecteerd wordt op grasland. Dit geeft een vervluchtingspercentage van 17%.
Emissie NH3 binnen plangebied door bemesten
Om de emissiefactor voor bemesten te bepalen moeten bovenstaande gegevens gecombineerd worden. Stikstofgebruiksnorm in kg N per jaar x vervluchtingspercentage = effectieve stikstof. De stikstof wordt omgezet naar ammoniak door het getal te vermenigvuldigen met 17/14. Vervolgens wordt de hoeveelheid effectieve ammoniak vervluchtingspercentage van ammoniak bij mesttoediening. Dit komt neer op de volgende berekening: 320 x 0,48 x (17/14) x 0,17 = 31,71 kg NH3 per hectare per jaar. Zo als reeds beschreven heeft het plangebied een omvang van 13.061 m 2. De hoeveelheid ammoniakemissie binnen het plangebied per jaar is (13.061 m 2/10.000) x 31,71 kg NH3/ha/jaar = 41,42 kg NH3 per jaar. In de AERIUS-berekening is voor het bemesten binnen het plangebied een emissie opgenomen. Binnen het plangebied bevinden zich woningen, gebouwen en erfverhardingen. Het volledige plangebied kan daarom niet bemest worden. Dit is een worstcasescenario.
3.1.2. Beweiden
Wanneer dieren weiden, mesten en urineren zij in de wei. De aanwending van de totale hoeveelheid dierlijke mest in het land blijft gelijk, omdat hiervoor de aanwendingsnorm voor gewassen (stikstofgebruiksnormen) het uitgangspunt is. Bij beweiden wordt het grasland direct bemest. Hierdoor wordt er minder stalmest aangebracht op het land. Omdat in de wei geproduceerde urine in de bodem infiltreert, is de emissie laag. In berekeningen voor de nationale emissie van ammoniak (NEMA), is het uitgangspunt dat bij aanwending van stalmest, in het geval van drijfmest, 17% van de in de (drijf)mest aanwezige ammoniakale stikstof (TAN) in het land emitteert als ammoniak (zoals reeds beschreven). Uit weidemest is dit 4% van de TAN. Zie rapport ‘Emissies naar lucht uit de landbouw berekend met NEMA voor 1990-2019’ (Pagina 30, tabel 2.5). Zonder weide. Hoe meer (emissiearme) weidemest, hoe minder (emissierijke) stalmest. Dus weidegang betekent altijd een netto lagere emissie, en daardoor ook een lagere lokale depositie. Bovendien geldt voor beweiding een ‘plafond’ van maximaal tien dieren per hectare huiskavel (Stichting Weidegang). Dit wordt ook beargumenteerd in de rechtsuitspraak van 22 september 2022 (ECLI:NL:RBMNE:2021:4522) 4 door Rechtbank Midden-Nederland onder punt 41. In de berekening is gekozen voor een worstcasescenario.
Er daarom gekozen voor het volledig bemesten van het plangebied in zowel de bestaande als in de beoogde situatie. Dit geeft een hogere ammoniakemissie dan beweiden. 3.2. Stookinstallatie BSO Het gasverbruik van de BSO is meegenomen in de AERIUS-berekening. Voor de berekening van het gasverbruik van de BSO is er gebruik gemaakt rapport StatLine - energiekengetallen utiliteitsbouw dienstensector. In navolgende afbeelding is een uitsnede weergegeven. De energiekentallen van ‘Gezondheidszorg: bijeenkomst’ komt het meest overeen met een BSO. Op basis van het gasverbruik van de BSO kan de emissie van de stookinstallatie worden berekend. De BSO heeft in de beoogde situatie een oppervlakte van ongeveer 375 m². Voor een vloeroppervlakte van 250 tot 500 wordt een gemiddeld aardgasverbruik van 15,8 m³ per m² vloeroppervlak aangehouden. Zie navolgende afbeelding. Het aardgasverbruik van de BSO is in totaal berekend op (375 x 15,8 =) 5.925 m³ per jaar.
3
Emissies naar lucht uit de landbouw berekend met NEMA voor 1990-2019 https://edepot.wur.nl/544296#:~:text=Tussen%201990%20en%202019%20daalde,met%20natte% 20naar%20vaste%20mest. 4 Rechtsuitspraak ECLI:NL:RBMNE:2021:4522 https://uitspraken.rechtspraak.nl/#!/details?id=ECLI:NL:RBMNE:2021:4522
7 van 11
Afbeelding 1: uitsnede tabel rapport ‘StatLine - energiekengetallen utiliteitsbouw dienstensector’.
Op basis van het gasverbruik kan de emissie van de verschillende stookinstallaties worden berekend, zie navolgende tabel. De CV-ketel worden als puntbron ingevoerd in de berekening Tabel 2: berekening NOx emissie BSO per jaar
3.1. Stookinstallatie woningen Binnen het plangebied zijn, zowel in de bestaande als in de beoogde situatie, twee woningen aanwezig. Het gasverbruik van de woningen zijn meegenomen in de AERIUS-berekening. Op grond van de emissiewaarden van AERIUS, d.d. 5 juli 2018, dient voor een oudere vrijstaande woning uit te worden gegaan van 3,59 NOx kg per jaar (https://www.aerius.nl/nl/factsheets/ruimtelijke-plannenemissiefactoren/05-07-2018). 3.2. Verkeer
Woningen
Conform de CROW-publicatie toekomstbestendig parkeren is de verkeersgeneratie van een woning in het buitengebied 8,6 voertuigen per dag. Binnen het plangebied zijn, in zowel de bestaande als in de beoogde situatie, twee woningen aanwezig. Dit zijn in totaal 17,2 verkeersbewegingen.
Brengen en halen kinderen
Om de verkeersbewegingen van de BSO te bepalen wordt aangesloten bij de het Parapluplan wonen en parkeren Landerd (vastgesteld 27-06-2019). Hierin zijn voor uiteenlopende functies parkeernormen opgenomen. Voor basisscholen en kinderdagverblijven is een nadere toelichting opgenomen voor de berekening van de totale parkeerbehoefte op basis van de te verwachten verkeersbewegingen. Voor de buitenschoolse opvang is geen specifieke norm opgenomen. Voor onderhavig plan wordt de norm voor basisscholen derhalve gehanteerd. De verkeersbewegingen bij basisscholen bestaat naast verkeersgeneratie door het personeel vooral uit verkeersgeneratie voor het halen en brengen van de kinderen. Voor het personeel is dit een vast getal
8 van 11
versus de omvang van de school. Voor het halen en brengen komt de parkeerbehoefte tot stand op basis van een berekening. Deze bestaat uit een aantal onderdelen en luidt: Totale parkeerbehoefte van een basisschool = Voor groep 1-3: <aantal> x <% leerlingen met auto> = … Voor groep 4-8: <aantal> x <% leerlingen met auto> = … Totaal aantal auto’s = … De volgende uitgangspunten worden hierbij aangehouden: - In totaal is het mogelijk om 36 kinderen op te vangen in de buitenschoolse opvang. Voor de berekening wordt 50% in groep 1-3 aangehouden, en 50% in groep 4-8. - Voor het % leerlingen met auto wordt conform het beleid voor groep 1-3 45% aangehouden, en voor groep 4-8 25%. Gegeven bovenstaande waarden volgt de volgende berekening: Voor groep 1-3: 18 x 0,50= 9x2 18 Voor groep 4-8: 18 x 0,25 = 4,5 x 2 9+ Totaal aantal auto’s: 27 In totaal zijn dit 27 auto’s. Omdat de kinderen gehaald en gebracht worden betekent dit dat de auto’s de locatie 2 keer bezoeken. Dit zijn in totaal 54 verkeersbewegingen per dag. De BSO is in het weekend gesloten. Dit betekend dat er ongeveer 261 dagen in het jaar verkeersbewegingen zijn ten behoeve van de BSO
Personeel
Voor het personeel worden 2 auto’s aangehouden, dit zijn 4 verkeersbewegingen per dag, 261 dagen per jaar. Tabel 3: overzicht lichte verkeersbewegingen beoogde situatie Aantal verkeersbewegingen Omschrijving Per dag Per jaar Voor groep 1-3 36 9.396*
Voor groep 4-8 18 4.698* Personeel 8 2.088* Woning 17,2 6.278 Totaal lichte 79,2 22.460 *BSO is ongeveer 261 dagen in het jaar geopend
Overige verkeer
Voor het brengen van voer, materiaal voor BSO en andere benodigdheden is 1 vrachtwagen per maand opgenomen (worstcasescenario). Dit zijn 12 vrachtwagens per jaar, 24 verkeersbewegingen per jaar. 3.3. Houden van hobbydieren In de beoogde situatie wordt plangebied kleinvee gehouden in de vorm van siervogels, konijnen, schapen en jongvee. Deze dieren worden niet gehouden voor de productie van melk, vlees, wol, veren, eieren of het bereiden van de dieren en hebben daarom ook geen productiedoel. Derhalve worden deze dieren niet gezien als landbouwhuisdier. Hierdoor hoeven deze dieren niet meegenomen te worden in de berekeningen omtrent ammoniak, geur en fijnstof. Als worstcasescenario zijn ze opgenomen in de AERIUS-berekening. Het soort en aantal dieren kunnen in de werkelijke situatie verschillen. De hoeveelheid kg ammoniak bedraagt maximaal 44,15 kg.
9 van 11
Tabel 4: overzicht opgenomen hobbydieren in AERIUS-berekening Ammoniak Dier categorie
RAV code
Huisvestings-systeem
Aantal dieren
Legkippen en (groot-) Ouderdieren legrassen
E 2.100
overige huisvestingssystemen niet-batterijhuisvesting
vrouwelijk jongvee tot 2 jaar
A 3.100
Voedster incl. 0,15 ram en bijbehorende jongen tot speenleeftijd schapen ouder dan 1 jaar, inclusief lammeren tot 45 kg
kg NH3 per dier
totaal kg NH3
10
0,315
3,15
alle huisvestingssystemen
5
4,4
22,00
I 1.100
overige huisvestingssystemen
10
1,2
12,00
B 1.100
alle huisvestingssystemen
10
0,7
7,00
Totaal
44,15
Conclusie In de gebruiksfase is binnen het plangebied geen sprake van een significante bijdrage van stikstofdepositie. Er is geen vergunningsplicht in het kader van de Wet natuurbescherming.
10 van 11
11 van 11