Bijlage 4 - onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving versie 5 22-01-2026
Tekst van het document
COA Boekelsedijk Uden Onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving
Centraal Orgaan opvang asielzoekers 22 januari 2026
Project Opdrachtgever
COA Boekelsedijk Uden Centraal Orgaan opvang asielzoekers
Referentie
Onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving Definitief 05 22 januari 2026 148926/26-000.935
Projectcode
148926
Document Status Datum
Adres
Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Schenkkade 50, De Haagsche Zwaan Postbus 85948 2508 CP Den Haag +31 (0)70 370 07 00 www.witteveenbos.com KvK 38020751
Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos, noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Tekst- en datamining van (delen van) dit document, evenals enige verwerking of reproductie ervan door middel van kunstmatige intelligentie technologieën is uitdrukkelijk niet toegestaan, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Dit document (of delen ervan) mag niet worden verveelvoudigd en/of anderszins worden gebruikt op enigerlei wijze voor het trainen van kunstmatige intelligentie technologieën, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.
INHOUDSOPGAVE
1
INLEIDING
6
1.1
Aanleiding
6
1.2
Projectlocatie
6
1.2.1 1.2.2
6 7
1.3
Ligging projectlocatie Begrenzing projectlocatie
Toetsing omgevingsplan
8
1.3.1 1.3.2 1.3.3
8 9 9
Bestemmingsplan Woongebieden Ontwerpbestemmingsplan Boekelsedijk Uden Red Sox Overige bestemmingen en besluiten
1.4
Juridisch kader BOPA
10
1.5
Leeswijzer
10
2
BESCHRIJVING PROJECTLOCATIE
11
2.1
Huidige situatie
11
2.2
Toekomstige situatie
11
3
BELEID EN REGELGEVING
14
3.1
Rijksbeleid en Rijksregels
14
3.1.1 3.1.2 3.1.3
14 15 15
3.2
Nationale Omgevingsvisie (Novi) Instructieregels Rijk (AMvB’s) Ladder voor duurzame verstedelijking
Provinciaal beleid
17
3.2.1 3.2.2
17 17
Omgevingsvisie Noord-Brabant Omgevingsverordening Noord-Brabant
3.3
Beleid waterschap
19
3.4
Gemeentelijk beleid
19
3.4.1
19
Omgevingsvisie gemeente Maashorst
4
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
21
4.1
Mer-beoordeling
21
4.1.1 4.1.2
21 21
Toetsingskader Resultaten
4.1.3 4.2
4.3
4.4
Conclusie
22
Verkeer en parkeren
22
4.2.1 4.2.2 4.2.3
22 22 25
Luchtkwaliteit
25
4.3.1 4.3.2 4.3.3
25 26 28
4.7
4.8
4.9
4.10
4.11
Toetsingskader Resultaten Conclusie
28 29 29 30
Toetsingskader Resultaten Conclusie
30 30 31
Trillingen
31
4.6.1 4.6.2 4.6.3
31 31 31
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Omgevingsveiligheid
31
4.7.1 4.7.2 4.7.3
31 32 34
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Activiteiten en milieuzonering
35
4.8.1 4.8.2 4.8.3
35 35 38
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Weging van het Waterbelang
38
4.9.1 4.9.2 4.9.3
38 38 41
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Flora en fauna
41
4.10.1 4.10.2 4.10.3
41 44 49
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Bodem 4.11.1 4.11.2 4.11.3
4.12
28
Geur 4.5.1 4.5.2 4.5.3
4.6
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Geluid 4.4.1 4.4.2 4.4.3
4.5
Toetsingskader Resultaten Conclusie
49 Toetsingskader Resultaten Conclusie
49 49 50
Archeologie en cultuurhistorie
50
4.12.1 4.12.2 4.12.3
50 51 51
Toetsingskader Resultaten Conclusie
4.13
4.14
Kabels en leidingen
51
4.13.1 4.13.2
51 52
Resultaten Conclusie
Sociale veiligheid
52
4.14.1 4.14.2
52 53
Resultaten Conclusie
5
UITVOERBAARHEID
54
5.1
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
54
5.2
Economische uitvoerbaarheid
55
5.2.1 5.2.2
55 55
6
6.1
Financiering Beheer en onderhoud
CONCLUSIE EVENWICHTIGE TOEDELING VAN FUNCTIES AAN LOCATIES
56
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties
56
Laatste pagina
56
Bijlage(n) I
Terreinschets (VO, 25 d.d. 25 november 2025)
II III
Ruimtelijke verkenning (Braaksma & Roos Architectenbureau, d.d. 30 oktober 2025) Mer-beoordeling (referentie 148926/25-017.311 d.d. 5 november 2025)
IV
Akoestisch onderzoek (referentie 148926/25-016.917 d.d. 31 oktober 2025)
V
Analyse Omgevingsveiligheid (148926/26-000.726 d.d. 19 januari 2026)
VI VII
Waterhuishoudkundig plan AZC Uden (Bureau Hoogstraat, d.d. 2 december 2025) Stikstofdepositie onderzoek (referentie 148926/25-016.661 d.d. 24 oktober 2025)
VIII
QuickScan natuur (referentie 148926/25-019.765 d.d. 15 december 2025)
IX
XI
Ontplofbare Oorlogsresten (BeoBom B.V., BB25-308-OC-01, d.d. 21 november 2025) Programma van Eisen Archeologie (Greenhouse Advies, C1, d.d. 15 december 2025) Veiligheids- en Omgevingsplan Opvanglocatie Boekelsedijk Uden
XII
Participatieverslag (d.d. 16 januari 2026)
X
Alle bijlagen zijn separaat ingediend in het Omgevingsloket.
Aantal pagina's
1 INLEIDING 1.1
Aanleiding
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is landelijk bezig om zo spoedig mogelijk tijdelijke opvangplaatsen te realiseren. Aan de Boekelsedijk, te Uden (gemeente Maashorst), ziet COA kansen voor de realisatie van een tijdelijke opvanglocatie. Het betreft een herontwikkeling van het terrein dat zich bij het sportpark aan de Boekelsedijk bevindt (zie afbeelding 1.1). COA is voornemens de locatie geschikt te maken voor de opvang van maximaal 300 personen, voor een periode van 10 jaar. Het is voor COA belangrijk om met spoed tijdelijke opvanglocaties te realiseren, omdat de instroom van asielzoekers fluctueert en het bestaande opvangnetwerk momenteel onvoldoende capaciteit heeft. Dit leidt tot overvolle situaties, met name in Ter Apel, waar regelmatig sprake is van een tekort aan opvangplekken. Door tijdig tijdelijke locaties te openen, kunnen humane opvang en veiligheid voor zowel bewoners als medewerkers beter worden gewaarborgd. Op de beoogde projectlocatie geldt het tijdelijke deel van het omgevingsplan (voormalig bestemmingsplan) ‘Woongebieden' (d.d. 8 juli 2010). De beoogde projectlocatie is aangeduid met de bestemming ‘agrarisch’. Een tijdelijke opvanglocatie is in strijd met het tijdelijke deel van het omgevingsplan.
Om de opvanglocatie planologisch mogelijk te maken wordt een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA) aangevraagd conform afdeling 16.3 van de Omgevingswet. Hiervoor dient een onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving overlegd te worden, waarin wordt aangetoond dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De toetsingsvereisten hiervan zijn dat het tijdelijke projectvoornemen voldoet aan de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), de provinciale en waterschapsverordening en voorziet in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Onderhavig rapport voorziet in deze onderbouwing.
1.2
Projectlocatie
1.2.1
Ligging projectlocatie
De projectlocatie is gelegen op een agrarisch perceel aan de zuidkant van Uden. De locatie wordt ten westen en noordoosten omgeven met sportvelden. Het bedrijventerrein Loopkant-Liessent is gelegen aan de oostkant van de projectlocatie. De beoogde locatie ligt nabij de N264. Aan de zuidoostzijde van het terrein bevindt zich een woonbestemming. Op afbeelding 1.1 is de globale projectlocatie weergegeven.
6 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Afbeelding 1.1 Globale ligging van de projectlocatie (bron: Witteveen+Bos, 2025)
1.2.2
Begrenzing projectlocatie
De projectlocatie is gelegen binnen twee percelen, te weten: UDN00-P-736 (1.803 m2) en UDN00-I-3803 (265.323 m2). Afbeelding 1.2 geeft de begrenzing van de projectlocatie weer.
7 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Afbeelding 1.2 Begrenzing projectlocatie Boekelsedijk, Uden (bron: Kadastrale Kaart, 2025)
1.3
Toetsing omgevingsplan
In onderstaande paragraaf worden de geldende ruimtelijke plannen van het tijdelijke deel van het omgevingsplan behandeld en in hoeverre het projectvoornemen past of in strijd is met de planregels. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle bestemmingsplannen, parapluplannen en beheersverordeningen van gemeenten van rechtswege onderdeel geworden van het tijdelijke deel van het omgevingsplan (artikel 4.6 lid 1 Invoeringswet Omgevingswet). Ten tijde van het opstellen van onderhavige onderbouwing heeft de gemeente Maashorst geen gemeentebreed omgevingsplan vastgesteld. Enkel het casco-omgevingsplan met de Rijksregels is van kracht.
1.3.1
Bestemmingsplan Woongebieden
Op de beoogde projectlocatie geldt het tijdelijke deel van het omgevingsplan (voormalig bestemmingsplan) ‘Woongebieden' (d.d. 8 juli 2010). De volgende bestemmingsvlakken gelden op de projectlocatie: - agrarisch (artikel 3.1 planregels); - specifieke vorm van agrarisch - champignonkwekerij. Een tijdelijke opvanglocatie is in strijd met de planregels. Het bestemmingsplan biedt geen binnenplanse mogelijkheden om de opvanglocatie mogelijk te maken. Het tijdelijke voornemen is planologisch mogelijk te maken middels een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
8 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Afbeelding 1.3 Uitsnede Omgevingsloket (bron: Omgevingsloket, 2025)
1.3.2
Ontwerpbestemmingsplan Boekelsedijk Uden Red Sox
Voor de verplaatsing van honk- en softbalvereniging Uden Red Sox van sportpark Moleneind naar het voormalige IBN-terrein aan de Boekelsedijk is sinds 15 december 2021 het ontwerpbestemmingsplan ‘Boekelsedijk Uden Red Sox’ in voorbereiding. De huidige bestemming ‘Woongebieden’ staat sportactiviteiten niet toe, waardoor een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk was. Momenteel onderzoekt de gemeente twee andere locaties1 die als tijdelijke of permanente locatie voor de vereniging kunnen dienen. Waarmee het voornemen aan de Boekelsedijk voor nu geen optie lijkt. Ontwerpbestemmingsplannen hebben geen juridische status, omdat deze nog niet door de gemeenteraad officieel zijn vastgesteld. Hierdoor vormt het ontwerpbestemmingsplan geen belemmering voor het gebruik van de tijdelijke opvanglocatie.
1.3.3
Overige bestemmingen en besluiten
Op de beoogde locatie gelden ook de volgende ruimtelijke plannen: - Bestemmingsplan Parapluherziening supermarkten; - Omgevingsplan gemeente Maashorst. Bovengenoemde ruimtelijke plannen vormen op voorhand geen belemmering voor de tijdelijke opvanglocatie. Het bestemmingsplan Parapluherzieningen Supermarkten gaat specifiek over detailhandel en supermarkten. Het Omgevingsplan gemeente Maashorst betreft enkel het Omgevingsplan-casco waar de regels uit de Bruisschat zijn opgenomen. 1
Opgehaald van https://www.gemeentemaashorst.nl/nieuws/2025/03/20/kans-op-permanente-oplossing-voor-uden-red-sox d.d. 20 maart 2025.
9 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
1.4
Juridisch kader BOPA
De voorgenomen tijdelijke opvanglocatie kan planologisch mogelijk worden gemaakt middels een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Hiermee wordt een afwijking van de geldende functie ‘agrarisch’ mogelijk gemaakt. Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan of in strijd is met het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan. Het bevoegd gezag mag de vergunning voor een BOPA alleen verlenen als de activiteit voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 8.0a, lid 1 Bkl). De initiatiefnemer moet aantoonbaar maken/onderbouwen dat wordt voldaan aan de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), de provinciale en waterschapsverordening en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Voor een BOPA aanvraag geldt de reguliere procedure met een beslistermijn van 8 weken met een eenmalige mogelijkheid van verlenging met 6 weken. Daarna is bezwaar en beroep mogelijk. De procedurebepalingen staan in de Omgevingswet, het Omgevingsbesluit en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De gemeente heeft de mogelijkheid om de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing te verklaren bij projecten die aanzienlijke gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben.
De procedurebepalingen staan in de Omgevingswet, het Omgevingsbesluit en de Algemene wet bestuursrecht.
1.5
Leeswijzer
Dit rapport vervolgt met een nadere beschrijving van de huidige en toekomstige situatie van de projectlocatie in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt het projectvoornemen getoetst aan relevante Rijks-, provinciale- en gemeentelijke wet- en regelgeving. In hoofdstuk 4 volgt een analyse van de relevante milieuen omgevingsaspecten. Tot slot volgt in hoofdstuk 5 de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van het projectvoornemen.
10 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
2 BESCHRIJVING PROJECTLOCATIE 2.1
Huidige situatie
Momenteel is het terrein aan de Boekelsedijk nog onbebouwd. De projectlocatie is een voormalig agrarisch perceel. Ten westen en noordoosten van de projectlocatie zijn sportvelden gelegen. Ten (zuid-)oosten van de projectlocatie ligt het bedrijventerrein Loopkant-Liessent. Ten zuiden van de projectlocatie loopt de N264.
2.2
Toekomstige situatie
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is voornemens om aan de Boekelsedijk, ter hoogte van de Hockeyweg, een tijdelijke opvanglocatie voor maximaal 300 personen in te richten voor een periode van 10 jaar. De maximale technische capaciteit van de opvanglocatie bedraagt 328 bedden. COA streeft ernaar om maximaal 300 personen op te vangen. Echter, in sommige situaties kan het voorkomen dat er tijdelijk iets meer dan 300 personen aanwezig zijn, bijvoorbeeld om te voorkomen dat gezinnen worden gesplitst. De toegang tot het terrein wordt gevormd door een entree met slagboom, die aan de zuidzijde leidt naar het gebied waar de belangrijkste voorzieningen zijn gesitueerd. Hier bevinden zich de opslagruimten, een kantoor, de beveiligingspost en speciale ruimtes voor VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en de GezondheidsZorg Asielzoekers (GZA). Naast het kantoorgebouw en eveneens aan de zuidzijde van het perceel worden 38 autoparkeerplaatsen aangelegd. Voor het personeel komt er, grenzend aan het kantoorgebouw, een overdekte fietsenstalling. Centraal op het terrein verrijzen 8 woongebouwen van elk 3 bouwlagen, waar de bewoners worden opgevangen. Tussen deze gebouwen ontstaat ruimte voor ontmoeting en ontspanning, die wordt ingericht met bankjes, picknicktafels en speeltoestellen.
Ook worden op 3 plaatsen nabij de woongebouwen overdekte fietsenstallingen gerealiseerd, zodat bewoners hun fietsen veilig kunnen stallen. Ten noorden van het terrein worden sport- en recreatievoorzieningen aangelegd, waarmee in de behoefte aan beweging en ontspanning wordt voorzien. Aan de noordzijde van het terrein is daarnaast een calamiteitenroute gepland, zodat in geval van nood snel en veilig kan worden gehandeld. Het terrein wordt grotendeels omheind met hekwerk. Een hekwerk om de locatie is noodzakelijk om het overzicht voor de beveiliging te houden. Zonder hekwerk kan de beveiliging geen toezicht houden op wie er over de locatie loopt. Het plaatsen van het hekwerk draagt bij aan de veiligheid van de bewoners van het AZC en het personeel. Tijdens de gebruiksfase wordt de energievoorziening van de bouwwerken tijdelijk verzorgd via een alternatieve energieoplossing. Oorspronkelijk was voorzien dat de elektriciteitsvoorziening geleverd zou worden door de netbeheerder Enexis. Als gevolg van netcongestie is echter gebleken dat aansluiting op het elektriciteitsnet op korte termijn niet haalbaar is. Om de energievoorziening gedurende deze tussenliggende periode te waarborgen, wordt een tijdelijke biogasinstallatie toegepast. Deze installatie voorziet in de benodigde elektriciteit totdat levering door de netbeheerder mogelijk is.
De oplossing is nadrukkelijk van tijdelijke aard en wordt uitsluitend ingezet zolang de netaansluiting ontbreekt.
11 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Hoewel de exacte locatie nog niet definitief vastligt, zal de biogasinstallatie in het huidige ontwerp aan de overzijde van de Boekelsedijk ten opzichte van de projectlocatie geplaatst worden. De energieopwekking vindt plaats door middel van een biogasgestuurde installatie, in combinatie met energieopslag in accu’s. De biogasinstallatie bestaat uit meerdere biogastanks die (naar verwachting) wekelijks per vrachtwagen worden aangeleverd en geplaatst. Het opgeslagen biogas wordt via een verbrandingsinstallatie omgezet in mechanische energie, die door middel van een generator wordt omgezet in elektriciteit. De opgewekte elektriciteit wordt via kabels ingezet ten behoeve van de energievoorziening voor de tijdelijke opvanglocatie. Tijdens perioden met een hogere energievraag, met name overdag en in de avond, wordt elektriciteit opgewekt via de biogasinstallatie. In de nachtelijke uren, wanneer de energievraag lager is, wordt gebruikgemaakt van beschikbaar restvermogen van een bestaande gemeentelijke aansluiting en worden de accu’s opgeladen. Op deze wijze wordt een efficiënte, stabiele en continue energievoorziening gerealiseerd. Alleen bij behoefte wordt de biogasinstallatie bijgeschakeld. Ten aanzien van de veiligheid geldt dat uitsluitend het opslaan van biogas in opslagtanks onderhevig is aan een richtafstand.
Conform artikel 4.905 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) geldt bij een opslaghoeveelheid van meer dan 10 m³ biogas een richtafstand van 3 m tot gevoelige en/of kwetsbare objecten. Bij de nadere uitwerking van de situering van de biogastanks zal aan deze richtafstand worden voldaan. In eerste instantie wordt een installatie met een vermogen van 55 kW onderzocht. Indien deze capaciteit ontoereikend blijkt, wordt gekozen voor een installatie met een vermogen van 120 kW. Deze variant heeft hetzelfde formaat als de 55 kW-installatie. De exacte dimensionering en capaciteit worden in een nadere technische uitwerking verder onderzocht en afgestemd op de daadwerkelijke energiebehoefte van de bouwwerken. De exacte technische uitwerking, opstelling en situering van de biogasinstallatie maken geen onderdeel uit van deze aanvraag. Voor de plaatsing en het gebruik van de biogasinstallatie worden de benodigde onderbouwing, vergunningen op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en meldingen op grond van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) separaat aangevraagd bij de bevoegde instanties. Al met al betreft dit een tijdelijke maakbare oplossing, waarmee op korte termijn op verantwoorde wijze kan worden voorzien in de noodzakelijke energievoorziening van de bouwwerken, totdat aansluiting op het elektriciteitsnet gerealiseerd kan worden.
De toekomstige situatie is weergegeven op de plankaart in afbeelding 2.1. Deze plankaart is tevens separaat als bijlage I ingediend bij het Omgevingsloket. Daarnaast is een ruimtelijk verkenningsboekje toegevoegd als bijlage II, waarin verder wordt ingegaan op de inrichting en het beoogde toekomstbeeld van de projectlocatie.
12 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Afbeelding 2.1 Plankaart AZC Uden Boekelsedijk (Braaksma & Roos Architectenbureau, 2025)
13 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
3 BELEID EN REGELGEVING 3.1
Rijksbeleid en Rijksregels
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (Novi)
Toetsingskader Met de Nationale omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het systeem de fysieke leefomgeving. Daarnaast kan een rijksverantwoordelijkheid aan de orde zijn indien: - een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettingsmacht van provincies en gemeenten overstijgt, bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor militaire activiteiten en het stellen van opgaven in de stedelijke regio’s rondom de mainports, brainports, greenports en valleys; - over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn aangegaan, bijvoorbeeld het stimuleren van biodiversiteit, duurzame energie, watersysteemherstel of het beschermen van werelderfgoed; - een onderwerp provincie- of landsgrensoverschrijdend is een ofwel een hoog afwentelrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is. Bij dit laatste gaat het bijvoorbeeld om de hoofdnetten van weg, spoor, water en energie, maar ook de bescherming van gezondheid van inwoners is op rijksniveau relevant.
Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1 ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2 duurzaam economisch groeipotentieel; 3 sterke en gezonde steden en regio’s; 4 toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is om combinaties te maken en win-win situaties te creëren, dit is echter niet altijd mogelijk. In die gevallen dienen belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1 combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2 kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied.
Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3 afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
14 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Relatie met de tijdelijke opvanglocatie Gezien het hoge abstractieniveau van de nationale belangen uit de NOVI, heeft het NOVI geen directe implicaties voor de ontwikkeling en kan de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie in algemene zin bijdragen aan de belangen uit het NOVI. Het NOVI heeft geen consequenties voor de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie.
3.1.2
Instructieregels Rijk (AMvB’s)
Toetsingskader Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als: - de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; - de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); - de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert. Het Bkl bevat instructieregels over het beschermen en waarborgen van, onder andere, de volgende aspecten: veiligheid, waterbelangen, gezondheid en milieu (waaronder buitenlucht, geluid, geur, bodemkwaliteit en trillingen), landschappelijke en stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed, behoud van ruimte voor toekomstige functies, staat en werking van infrastructuur en de toegankelijkheid van openbare buitenruimte voor personen. Per instructieregel is het toepassingsbereik bepaald.
Daardoor kan het zijn dat een thema waarvoor het Bkl instructieregels bevat, niet geldt voor een specifieke activiteit. Relatie met de tijdelijke opvanglocatie In hoofdstuk 4 wordt per aspect uiteengezet wat de invloed van de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie is op de fysieke leefomgeving. Op voorhand zijn er geen onoverkoombare beperkingen vanuit de instructieregels uit hoofdstuk 4 van het Bkl.
3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Toetsingskader De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel die tot doel heeft het waarborgen van zorgvuldig ruimtegebruik in Nederland. De instructieregel is verankerd in artikel 5.129g Bkl en is van toepassing op stedelijke ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. De Laddertoets hoeft alleen uitgevoerd te worden als de stedelijke ontwikkeling ‘nieuw’ is. Volgens de instructieregel moet in een omgevingsplan of buitenplanse omgevingsplanactiviteit dat voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling beoordeeld worden of er behoefte is aan die stedelijke ontwikkeling en of de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied kan. In artikel 5.129g van het Bkl is geen ondergrens opgenomen voor wat aangeduid kan worden als stedelijke ontwikkelingsproject. Dit is verder ingevuld in de jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State.
15 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Relatie met de tijdelijke opvanglocatie Een tijdelijke opvanglocatie is niet benoemd in artikel 5.129g van het Bkl of aangeduid als stedelijke ontwikkeling. Echter is uit jurisprudentie gebleken dat in sommige gevallen de laddertoets wel doorlopen dient te worden. Dit is mede afhankelijk van de omvang, locatie en duur van het voornemen. Veiligheidshalve wordt hieronder de laddertoets doorlopen en de aspecten die daar van belang zijn zoals de behoefte, locatiekeuze en effecten op het stedelijk gebied onderbouwd. Behoefte De behoefte aan tijdelijke opvanglocaties is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Onder andere door de toenemende druk op het Nederlandse asielsysteem. De situatie in Ter Apel, waar het aanmeldcentrum structureel overbezet is, illustreert de urgentie van het probleem. Dit centrum fungeert als aanmeldcentrum en eerste opvanglocatie, maar door het tekort aan landelijke opvangplekken ontstaan schrijnende situaties waarbij personen soms noodgedwongen buiten moeten verblijven. Met ingang van de Spreidingswet wordt beoogd om een eerlijkere en evenwichtigere verdeling van de verantwoordelijkheid voor opvang over alle gemeenten in Nederland. Voorheen was de opvang voornamelijk geconcentreerd in een beperkt aantal gemeenten. Dat leidde tot overbelasting van faciliteiten en voorzieningen in gemeenschappen.
De Spreidingswet stelt iedere gemeente in staat om bij te dragen aan een gedeelde oplossing voor deze nationale uitdaging, door het verplicht stellen van opvanglocaties in iedere regio. De gemeente Maashorst is voornemens om met de realisatie van de tijdelijke opvanglocatie te voorzien in deze behoefte. Locatiekeuze De locatie aan de Boekelsedijk is door de gemeenteraad aangewezen als geschikte locatie voor een tijdelijke opvanglocatie voor asielzoekers. De gemeente Maashorst geeft het volgende aan over het proces en de totstandkoming van deze locatiekeuze op de gemeente site1: de gemeenteraad heeft uitgangspunten opgesteld voor de opvang van vluchtelingen. Inwoners konden bijdragen in participatiesessies, een online enquête en een draagvlakonderzoek in 2024. En ook bij de verdere uitwerking zijn de raad en inwoners betrokken: zo organiseerden we woensdag 9 april en woensdag 16 april een eerste informatieavond voor inwoners en donderdag 10 april een raadsinformatieavond. Omwonenden ontvingen een brief met uitnodiging voor die informatiebijeenkomst, maar iedereen was welkom. En later volgen nog bijeenkomsten per locatie, als onderdeel van de omgevingsdialoog; een verplicht onderdeel van de vergunningsaanvraag. De uitgangspunten die de gemeenteraad opstelde voor de opvang van vluchtelingen (4 juli 2024).
De suggesties die inwoners met ons deelden tijdens de participatiesessies, de online enquête en het draagvlakonderzoek (Deze link gaat naar een andere website) in 2024. Zij willen liefst dat verschillende doelgroepen bij elkaar worden gehuisvest, en dat de opvang wordt verspreid over meerdere kernen, bij voorkeur in kleinere locaties midden in een woonomgeving met voorzieningen. Op basis van bovenstaand proces heeft de gemeenteraad de locatie aan de Boekelsedijk aangewezen als geschikte locatie voor een tijdelijke opvanglocatie. Effect op het stedelijk gebied Het plan voorziet in het tijdelijke herinrichten van een perceel voor de duur van maximaal 10 jaar. Er is geen sprake van een permanente functiewijziging. Het tijdelijke gebruik van de locatie door het COA leidt niet tot onomkeerbare gevolgen, waarmee er voor toekomstig gebruik conform de geldende bestemming in het tijdelijke deel van het omgevingsplan geen hindernissen zijn. Tevens is de locatie onderdeel van bestaand stedelijk gebied (bebouwde kom). Relatie met de tijdelijke opvanglocatie In bovenstaande onderbouwing is ingegaan op de urgente behoefte aan een tijdelijke opvanglocatie. Tevens is het proces tot aanwijzing van de locatie als tijdelijke opvanglocatie gemotiveerd.
Gezien het tijdelijke karakter en de beperkte ruimtelijke impact vormt de ladder voor duurzame verstedelijking geen belemmering voor de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie.
1
Opgehaald van https://www.gemeentemaashorst.nl/inwoners/opvang-asielzoekers/veelgestelde-vragen-woon-enopvanglocaties/veelgestelde-vragen-woon-en-opvanglocaties#vragen-over-het-proces
16 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Noord-Brabant
Toetsingskader De omgevingsvisie is hét beleidsinstrument voor de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie is het richtinggevende beleidsinstrument van de Omgevingswet: het benoemt ambities, centrale opgaven en strategie vanuit een samenhangend perspectief op ruimte, milieu, natuur en landschap, water, verkeer en vervoer en cultureel erfgoed. Vanuit deze samenhang zet een omgevingsvisie ook de koers uit voor ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, voorzieningen en recreatie in de provincie. Een belangrijke trend is de toenemende aandacht voor de nieuwe thema’s zoals veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. In december 2018 is de Omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De Omgevingsvisie Noord-Brabant is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. In de omgevingsvisie wordt 1 basisopgave benoemd: ‘werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit’.
Naast de basisopgave worden er 4 hoofdopgaven beschreven in de omgevingsvisie: 1 werken aan de Brabantse energietransitie; 2 werken aan een klimaatproof Brabant; 3 werken aan een slimme netwerkstad; 4 werken aan een concurrerende, duurzame economie. Relatie met de tijdelijke opvanglocatie De realisatie van een tijdelijke opvanglocatie en het opvangen van personen wordt niet specifiek benoemd in de Omgevingsvisie Noord-Brabant. De voorgenomen tijdelijke opvanglocatie vormt echter geen belemmering voor de basisopgave of de vier hoofdopgaven uit de Omgevingsvisie Noord-Brabant. Op voorhand is er dus geen sprake van strijdigheid met de omgevingsvisie van Noord-Brabant.
3.2.2
Omgevingsverordening Noord-Brabant
Toetsingskader Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als: - de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; - de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); - de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert. Provinciale Staten kunnen bij omgevingsverordening regels stellen over de uitoefening van taken of bevoegdheden aan de gemeente (instructieregels).
17 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Provinciale omgevingsverordeningen bevatten instructieregels over het beschermen en waarborgen van, onder andere, de volgende aspecten: veiligheid, waterbelangen, gezondheid en milieu (waaronder buitenlucht, geluid, geur, bodemkwaliteit en trillingen), landschappelijke en stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed, behoud van ruimte voor toekomstige functies, staat en werking van infrastructuur en de toegankelijkheid van openbare buitenruimte voor personen. Noord-Brabantse Omgevingsverordening De belangrijkste onderwerpen uit de Omgevingsvisie Noord-Brabant zijn verankerd in de omgevingsverordening Noord-Brabant. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 geldt er een nieuwe omgevingsverordening die past binnen de regels van de Omgevingswet. De verordening staat in voor onderwerpen waarvoor de provincie het belangrijk vindt dat de doorwerking van het beleid van de omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt niet meer geregeld dan nodig is voor het belang zoals dat in de omgevingsvisie is verwoord. De verordening voorziet ten opzichte van de omgevingsvisie dus niet in nieuw beleid. De projectlocatie is gelegen binnen de volgende provinciale gebiedsaanwijzingen: - attentiezone geluid provinciale weg; - beperking grootschalige logistiek; - diep grondwaterlichaam; - norm wateroverlast stedelijk gebied; - stalderingsgebied; - stedelijk gebied.
Relatie met de tijdelijke opvanglocatie Niet alle gebiedsaanwijzingen zijn van toepassing op het project. De volgende aanwijzingen zijn niet relevant voor de geplande werkzaamheden en realisatie van de tijdelijke opvanglocatie, omdat deze geen bijbehorende activiteiten omvatten: beperking grootschalige logistiek, diep grondwaterlichaam, norm wateroverlast stedelijk gebied, stalderingsgebied en stedelijk gebied. Het aspect ‘attentiezone geluid provinciale weg’ kan wél relevant zijn voor de projectlocatie. Attentiezone geluid provinciale weg Artikel 5.27 Attentiezone geluid provinciale weg: 1 een omgevingsplan ter plaatse de Attentiezone geluid provinciale weg laat alleen geluidgevoelige gebouwen toe met een geluidsbelasting tussen de 55 dB Lden en 60dB Lden als is geborgd dat ten minste bij één geluidgevoelige ruimte een geluidluwe zijde aanwezig is met ten minste één te openen deel; 2 een omgevingsplan ter plaatse van de Attentiezone geluid provinciale weg laat alleen geluidgevoelige gebouwen toe met een geluidsbelasting van 60dB Lden of hoger als: 1 alle gevels waar de geluidbelasting 60 dB Lden of hoger is worden uitgevoerd als een nietgeluidgevoelige gevel; en, 2 er ten minste bij één geluidgevoelige ruimte een geluidluwe zijde aanwezig is met ten minste één te openen deel; 3 als de realisatie van een geluidluwe zijde vanwege stedenbouwkundige reden niet inpasbaar is, wordt
in afwijking van het eerste en tweede lid, onder b, een geluidluwe plek gerealiseerd; 4 in het geval dat de geluidgevoelige bebouwing binnen de bebouwde kom ligt, kunnen de waarden, bedoeld in de aanhef van het eerste en tweede lid, worden verhoogd met 5 dB(A). Een tijdelijke opvanglocatie wordt niet aangemerkt als geluidsgevoelige bestemming. Hierdoor is de attentiezone geluid voor provinciale wegen niet van toepassing op het voornemen. In het kader van het waarborgen van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat dient echter wel te worden onderzocht of dit op de locatie haalbaar is. In hoofdstuk 4 wordt onder het aspect geluid nader ingegaan op de geluidssituatie en het woon- en leefklimaat.
18 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
3.3
Beleid waterschap
Toetsingskader Bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet zorg worden gedragen voor de waterbelangen. Door middel van een watertoets wordt bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen getoetst wat de gevolgen zijn op de waterhuishouding. Onder de Omgevingswet blijft dit proces bestaan, maar dan onder de noemer ‘weging van het waterbelang’. Per waterbeheerder kan het verschillen welke elementen van belang zijn om te toetsten. De beoogde ontwikkellocatie is gelegen in het beheersgebied van het Waterschap Aa en Maas. Waterschap Aa en Maas De waterschapsverordening van het Waterschap Aa en Maas bevat regels, voorschriften en plichten die gelden bij verschillende activiteiten die betrekking hebben op de waterhuishoudkundige situatie of op assets in beheer van het Waterschap. Voor de activiteiten die benoemd worden in de waterschapsverordening geldt vaak of een zorg-, meld- of vergunningplicht. Het Waterschap maakt onderscheid in hoofdactiviteiten met betrekking tot water: - aanwijzingen en begrenzingen van beperkingengebieden (Afdeling 1.3); - activiteiten bij oppervlaktewateren (Afdeling 2.1). Relatie met de tijdelijke opvanglocatie De tijdelijke ontwikkeling en werkzaamheden hebben effect op de waterhuishoudkundige situatie en er kan hieruit een vergunning- en/of meldplicht volgen.
In paragraaf 4.9 van deze onderbouwing wordt nader toegelicht welk effect de voorgenomen tijdelijke ontwikkeling heeft op de waterhuishoudkundige situatie en welke vervolgstappen wellicht nodig zijn.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie gemeente Maashorst
Toetsingskader Onder de Omgevingswet wordt de hoofdvisie van een gemeente opgenomen in een omgevingsvisie (vervanger van de structuurvisie). Omgevingsvisie gemeente Maashorst Op 23 mei 2024 heeft de gemeente Maashorst de Omgevingsvisie ‘ambities voor een toekomstbestendige gemeente’ vastgesteld. De doelstelling van de visie is om hoofdlijnen in beeld te brengen in welke richting de gemeente Maashorst zich wil gaan ontwikkelen. De gemeente Maashorst noemt drie belangrijke doelen als hun missie: 1 gezondheid bevorderen; 2 verbeteren van de omgevingskwaliteit; 3 werken aan een duurzame samenleving. Als ambities voor een toekomstbestendig Maashorst zijn de volgende vier thema’s leidend: 1 ambitie bodem, water en natuur: · dit betekent dat het bodem- en watersysteem sturend wordt in bijvoorbeeld de keuzes waar we woningen bouwen, landbouw plaatsvindt en we natuur de ruimte geven; 2 ambitie transitie landelijk gebied: · in deze transitie van het landelijk gebied streven we dan ook naar een buitengebied dat in de toekomst op meerdere vlakken gezonder is dan de huidige situatie;
19 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
3
4
ambitie mobiliteitstransitie, voorzieningen en verstedelijking: · als we inzetten op een gezonde en groene woonomgeving, sturen we actief op andere vormen van mobiliteit. Het STOMP-principe wordt hierbij de norm, waarbij de auto niet langer centraal staat in de ruimtelijke inrichting. Onze ambitie rond voorzieningen wordt breed opgevat: naast scholen, winkels, horeca en openbaar vervoer gaat het ook om bibliotheken, zorgclusters, gemeentelijke loketten, buurtgebouwen, ontmoetingspleinen en sportvoorzieningen. Een goed woon- en leefklimaat draait niet alleen om ruimtelijke aspecten, maar ook om zachte aspecten zoals inclusiviteit, ontmoeting, sociale cohesie en de positieve invloed van een groene leefomgeving. De gemeente Maashorst wil voorzien in de eigen woonbehoefte met voldoende, passend en betaalbaar aanbod per kern, waarbij geldt: inbreiding gaat voor uitbreiding, oftewel intensiever gebruik van bestaande ruimte boven nieuwe bebouwing; ambitie recreatie: · we willen dat Maashorst voor iedereen toegankelijk is door een goede bereikbaarheid van onze toeristische en recreatieve voorzieningen, die bovendien aansluiten bij de wensen en behoeften van al onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Dit draagt bij aan de versterking van de positieve gezondheid. We willen inwoners meer vrije tijd laten besteden in onze gemeente en we willen meer bezoekers trekken.
We koesteren ondernemerschap en bieden ruimte voor initiatieven in balans met de omgeving.
Relatie met de tijdelijke opvanglocatie Een tijdelijke opvanglocatie wordt niet belemmerd door de beleidsvoornemens uit de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie gemeente Maashorst wordt niet concreet ingegaan op de opvang van asielzoekers of statushouders. Andersom geldt ontwikkeling van een tijdelijke opvanglocatie niet als belemmering voor de bovengenoemde missie en ambities.
20 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
4 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN In het kader van gemeentelijke besluitvorming dient bij een BOPA door middel van een integrale ruimtelijke benadering rekening te worden gehouden met de consequenties van het plan voor de omgeving. Het bevoegd gezag is namelijk verantwoordelijk voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit gebeurt in het kader van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Dit beginsel van de Omgevingswet is van toepassing op alle ruimtelijke ontwikkelingen. De effecten op de leefomgeving worden in dit hoofdstuk door middel van de behandeling van de voor de ontwikkeling relevante milieu- en omgevingsaspecten in beeld gebracht en afgewogen, en hiermee wordt de uitvoerbaarheid van deze BOPA aangetoond. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de relevante milieu- en omgevingsaspecten. Daarbij wordt getoetst aan sectorale wet- en regelgeving met de volgende thematische onderverdeling: - mer-beoordeling; - verkeer en parkeren; - luchtkwaliteit; - geluid; - geur; - trillingen; - omgevingsveiligheid; - activiteiten en milieuzonering; - weging van het waterbelang; - flora en fauna; - bodem; - archeologie en cultuurhistorie; - kabels en leidingen; - sociale veiligheid.
4.1
Mer-beoordeling
4.1.1
Toetsingskader
Een onderdeel van de beoordeling of een aanvraag van een BOPA volledig is, is toetsen aan de regels omtrent de milieueffectrapportage. Deze staan opgenomen in de Omgevingswet paragraaf 16.4.2 en afdeling 11.2 van het Omgevingsbesluit. Activiteiten die mer-beoordelings- of mer-plichtig zijn, zijn opgenomen in Bijlage V van het omgevingsbesluit. Artikel 11.6 en 11.8 van het Omgevingsbesluit geeft een nadere onderbouwing hiervan.
4.1.2
Resultaten
Een tijdelijke opvanglocatie is niet benoemd in bijlage V van het Omgevingsbesluit. Echter, uit jurisprudentie is gebleken dat een opvanglocatie aangeduid kan worden als een ‘Stedelijk ontwikkelingsproject’ zoals benoemd onder J11 in bijlage V van het Omgevingsbesluit. Afhankelijk van de duur, locatie en omvang van de opvanglocatie dient de gemeente af te wegen of een ontwikkeling aangemerkt kan worden als stedelijk ontwikkelingsproject.
21 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Veiligheidshalve wordt, op verzoek van het bevoegd gezag, een mer-beoordeling opgesteld. De mer-beoordeling wordt separaat ingediend als bijlage III in het Omgevingsloket. Hieronder volgt de conclusie uit de mer-beoordeling. De beoogde opvanglocatie is een tijdelijke ontwikkeling van tien jaar. De gevolgen voor de projectlocatie zijn niet onomkeerbaar en er zijn geen significante effecten op de omgeving. Gezien de beperkte omvang, tijdelijkheid van het project en het feit dat er geen onomkeerbare significante effecten op de omgeving zijn wordt het uitvoeren van een volledig MER niet als noodzakelijk geacht.
4.1.3
Conclusie
De tijdelijke opvanglocatie is niet mer-beoordelingsplichtig, echter is op verzoek van de gemeente wel een aanmeldnotitie voor de mer-beoordeling opgesteld. De tijdelijke opvanglocatie leidt niet tot onomkeerbare significante effecten voor de omgeving, waardoor er geen noodzaak is voor het uitvoeren van een volledige MER. Het aspect mer-beoordeling vormt hiermee geen belemmering voor de voorgenomen tijdelijke ontwikkeling.
4.2
Verkeer en parkeren
In deze paragraaf worden de effecten van de voorgenomen ontwikkeling op de verkeersgeneratie, afwikkeling en het parkeren besproken. Eerst komt het effect van de ontwikkeling op de verkeersgeneratie aan bod en wordt de afwikkeling beschreven. Daarna worden de parkeerbehoefte en -capaciteit behandeld.
4.2.1
Toetsingskader
De beoordeling van de aspecten verkeer en parkeren is sterk afhankelijk van het gemeentelijk beleid. In dit onderdeel worden de effecten van de beoogde ontwikkeling op verkeer en parkeren geanalyseerd. Eerst wordt gekeken naar de impact op de verkeersgeneratie, gevolgd door een bespreking van de parkeerbehoefte en parkeercapaciteit. De gemeente Maashorst hanteert voor het bepalen van de parkeerbehoefte de ‘Uitvoeringsregels parkeernormen Gemeente Maashorst 2023’. De richtlijnen gaan uit van een bandbreedte van minimale en maximale parkeercijfers. Indien voor een functie geen parkeernorm is opgenomen is maatwerk nodig. De parkeernorm geeft aan hoeveel auto- en fietsparkeerplaatsen gerealiseerd dienen te worden bij een ruimtelijke ontwikkeling.
4.2.2
Resultaten
Verkeersgeneratie Sinds Witteveen+Bos betrokken is bij de realisatie van nieuwe opvanglocaties van COA (vanaf 2019) is gebleken dat er geen goede CROW-kentallen of gemeentelijke normen beschikbaar zijn voor een opvanglocatie. Daarom is gezocht naar een alternatieve manier om consistent inzichtelijk te krijgen wat het verwachte aantal vervoersbewegingen zal zijn voor opvanglocaties. Hiervoor is door Witteveen+Bos in opdracht van COA een rekentool ontwikkeld. De rekentool is een hulpmiddel voor het inschatten van de verkeersgeneratie van een nieuwe opvanglocatie of van uitbreidingen van bestaande opvanglocaties. In de rekentool wordt een vergelijking van de opvangcapaciteit gemaakt met zowel stedelijke- als landelijke ervaringscijfers van andere opvanglocaties van COA. De rekentool rekent verhoudingen op deze manier uit. De uitkomst van de tool geeft een indicatie voor het te verwachten aantal vervoersbewegingen, zoals medewerkers, leveranciers en ondersteunende diensten.
22 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Benadrukt wordt dat de tool gebruikt wordt als hulpmiddel om een indicatie te maken en deze wordt herijkt wanneer nieuwe feitelijke waarnemingen zijn gedaan (tellingen). Per jaar worden er meerdere tellingen gedaan. Uit de feitelijke waarnemingen die gedaan zijn in de afgelopen jaren komt naar voren dat de verkeersgeneratie die berekend wordt vanuit de rekentool conservatief realistisch is en in de praktijk gelijk of lager ligt dan op basis van de rekentool te verwachten is. De rekentool is met name geschikt voor reguliere opvanglocaties of noodopvanglocaties. De tool is niet geschikt voor heel kleine locaties, omdat er altijd wel een minimum aan verkeersbewegingen afkomstig is van personeel en leveranciers en dit bij een zeer klein aantal opvangplekken niet meer representatief met de tool te berekenen is. Daarnaast is de tool niet geschikt voor locaties met een bijzonder karakter dat afwijkt van een reguliere of noodopvanglocatie, zoals bijvoorbeeld een locatie waar ook een aanmeldstraat van de IND is, omdat dit een ander vervoersbeeld met zich mee kan brengen ten opzichte van een reguliere of noodopvanglocatie.
Specifiek voor de rekentool geldt de rechterlijke uitspraak van de Rechtbank Overijssel van 16 april 2025 1 waarin de rechtbank van oordeel is dat er in beginsel uitgegaan moet worden van de deskundigheid en deugdelijkheid van de ontwikkelde rekentool van Witteveen+Bos. De ontwikkelde rekentool doet volgens de rechterlijke uitspraak meer recht aan de specifieke situatie van dit soort opvanglocaties dan de CROW-normen. Voor de tijdelijke opvanglocatie aan de Boekelsedijk, te Uden is de verwachte verkeersgeneratie ingeschat. In tabel 4.1 wordt het maximaal te verwachten aantal voertuigen per jaar voor de tijdelijke opvanglocatie weergegeven.
Tabel 4.1 Verkeersgeneratie (bron: Witteveen+Bos, 2025) Type verkeer
Voertuigen
Verkeersbewegingen
licht
8.301
16.602
middel
3.945
7.890
zwaar
381
762
totaal per jaar
12.627
25.254
totaal per dag
35
70
Zoals in de bovenstaande tabel naar voren komt wordt er per etmaal een toename van 35 voertuigen verwacht. Dit zijn (afgerond) 23 voertuigen geclassificeerd als licht verkeer (oftewel: personenvervoer), 11 middelzware voertuigen (oftewel: bestelbussen of personenbusjes) en 1 zwaar voertuig (oftewel: vrachtverkeer) per etmaal. Het personenvervoer bestaat vooral uit medewerkers of beveiliging van de opvanglocatie. Het middelzware verkeer bestaat met name bestaan uit bezorgdiensten, facilitaire dienst of kleinschalig personenvervoer. Het zware verkeer bestaat uit leveringen van goederen voor de opvanglocatie. Bovenstaande cijfers zijn een inschatting en gedurende de opvangperiode kunnen de verhoudingen verschillen, maar deze blijven in elk geval binnen de marges van de inschatting. Verkeersontsluiting De ontsluiting in de huidige- en toekomstige situatie vindt plaats over de Boekelsedijk en de Hockeyweg. De N264 is de meest nabijgelegen N-weg. Op deze wegen is er nauwelijks sprake van verkeerscongestie. Tijdens de spitsuren is er weinig congestie, zie afbeelding 4.1. De toename van 35 voertuigen (70 verkeersbewegingen) per etmaal als gevolg van de ontwikkeling zal niet leiden tot een toename aan verkeerscongestie of een dermate verslechtering van de verkeerssituatie. De extra verkeersbewegingen zullen naar verwachting opgaan in het bestaande verkeersbeeld.
1
RBOVE 16 april 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:2340.
23 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
De verwachte toename van het aantal verkeersbewegingen zal met name invloed hebben op het piekmoment. Een piekmoment is het tijdsinterval waarin de verkeersintensiteit het grootst is, op veel plekken is dit tijdens de ochtend- of avondspits. Op basis van expert judgement wordt (binnen de verkeerskunde) een vuistregel aangehouden waarbij een piekmoment beoordeeld wordt als maximaal 20 % van de totale verkeersbewegingen per etmaal uitgaande van een absoluut worst-case scenario. Als 20 % van de totale verkeersbewegingen (70 verkeersbewegingen per etmaal) plaatsvinden tijdens het piekmoment rondom de projectlocatie, betreft dit 14 extra verkeersbewegingen. Zoals toegelicht, zijn zowel de inschatting van 70 extra verkeersbewegingen per etmaal als de vuistregel waarin een piekmoment beoordeeld wordt als maximaal 20 % van de totale verkeersbewegingen per etmaal gebaseerd op een worst-case scenario. Aangezien de rekentool gebaseerd is op ervaringscijfers van zowel stedelijke als landelijke opvanglocaties, geldt dat het aantal vervoersbewegingen uit tabel 4.1 een conservatieve inschatting is voor de tijdelijke opvanglocatie aan de Boekelsedijk.
De projectlocatie bevindt zich daarnaast in een stedelijke context met een ov-netwerk en is per fiets bereikbaar, waardoor het autogebruik van personeel, bezoekers en ondersteunende diensten in de praktijk lager zal uitvallen dan uit de tool komt.
Afbeelding 4.1 Typisch verkeer rondom de projectlocatie (bron: Witteveen+Bos via Google Maps, geraadpleegd 19 januari 2026)
Parkeren Over het algemeen hebben COA-opvanglocaties een lage parkeerbehoefte, aangezien doorgaans alleen medewerkers van COA en ondersteunende diensten een auto bezitten. De bewoners verplaatsen zich voornamelijk te voet en met de fiets of reizen met het openbaar vervoer. Parkeren vindt plaats op eigen terrein (zie bijlage I, separaat ingediend in het Omgevingsloket).
24 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Op basis van de verwachte personeelsbezetting en parkeerbehoefte van 35 voertuigen per etmaal op de locatie schat het COA in dat 38 parkeerplaatsen voor lichte personenvoertuigen voldoende zijn om in de parkeervraag te voorzien. Het personeel en de beveiliging op de locatie werkt in shifts, en zal dus niet gelijktijdig aanwezig zijn. Dit betekent dat de gebruiksmomenten van de parkeerplekken voor het personeel en de beveiliging niet op hetzelfde moment zijn. Het uitgangspunt van het COA voor het bepalen van het benodigde aantal parkeerplaatsen is 1 parkeerplaats per 10 bewoners, wat zou resulteren in een parkeerbehoefte van 30 plekken. Op verzoek van de locatiemanager is in dit specifieke geval gekozen om extra parkeerplaatsen te realiseren, zodat gegarandeerd kan worden dat er altijd voldoende parkeergelegenheid is en de parkeerdruk op de omliggende gebieden niet toeneemt. Om deze reden zijn er 8 extra parkeerplaatsen toegevoegd, waardoor er in totaal 38 parkeerplaatsen op de locatie worden gerealiseerd. Daarnaast zullen er laadpalen voor elektrische voertuigen worden geplaatst. Er dienen daarnaast genoeg parkeerplekken voor fietsen op het terrein gerealiseerd te worden. Er wordt een overdekte fietsenstalling voor bewoners en COA-personeel gebouwd (zie bijlage I, separaat ingediend in het Omgevingsloket).
De norm hiervoor is 1 op 2, waarmee er met 150 fietsparkeerplaatsen voldaan wordt aan de verwachte behoefte. COA gaat voorafgaand na hoeveel mensen een fiets hebben en in de werkelijkheid blijkt de norm een overschatting te zijn van het aantal fietsen.
4.2.3
Conclusie
De verkeerssituatie en ontsluiting wordt, door de beperkte verkeersaantrekkende werking, niet verslechterd door de realisatie van de tijdelijke opvanglocatie. Het COA voorziet in de parkeerbehoefte door op eigen terrein 38 parkeerplaatsen voor eigen gebruik te realiseren. Daarnaast wordt voorzien in ruim voldoende fietsparkeerplaatsen op eigen terrein. Het aspect verkeer en parkeren is geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling van de tijdelijke opvanglocatie.
4.3
Luchtkwaliteit
4.3.1
Toetsingskader
Om de gezondheid van de mensen te beschermen zijn luchtkwaliteitseisen opgenomen in de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving. De eisen aan de kwaliteit van de buitenlucht, oftewel luchtkwaliteit, staan opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 van het Bkl. Voor deze regels gelden zogenoemde rijksomgevingswaarden, waarbij stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5) maatgevend zijn. Voor de volgende activiteiten moet de luchtkwaliteit altijd beoordeeld worden: - in en nabij aandachtsgebieden moet er getoetst en gemonitord worden aan de rijksomgevingswaarden van NO2 en PM10, met uitzondering van activiteiten of projecten die niet in betekenende mate bijdragen aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. De aandachtsgebieden staan aangegeven in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl; - bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit; - bij het toelaten van een activiteit of project in een omgevingsplan; - bij specifieke projecten of activiteiten, te weten bij: · de aanleg van een wegtunnel langer dan 100 m; · een wijziging van een tunnel waarbij de lengte met minimaal 100 m toeneemt; · de aanleg van een auto(snel)weg.
Activiteiten zijn toelaatbaar indien ze voldoen aan minimaal één van de volgende voorwaarden: - er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijving van een omgevingswaarde; - het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit;
25 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
-
het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl volgt dat een project of activiteit niet in betekenende mate bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 µg/ m³.
Het Bkl geeft grenswaarden voor de concentraties van onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5). Bij ontwikkelingen dient getoetst te worden of de ontwikkeling ervoor zorgt dat de rijksomgevingswaarden worden overschreden. Deze omgevingswaarden liggen voor zowel NO 2 als PM10 op een jaargemiddelde van 40 microgram/ m³. De omgevingswaarde voor PM2,5 ligt op 25 microgram/ m³. Naast de rijksomgevingswaarden heeft de World Health Organization (WHO) ook streefwaarden gepubliceerd voor NO₂ en fijnstof. Deze waarden zijn aanzienlijk lager dan de rijksomgevingswaarden. De streefwaarden van de WHO gelden niet als formeel toetsingskader.
4.3.2
Resultaten
De achtergrondwaarden op de projectlocatie zijn als volgt: - PM2,5 een jaargemiddelde van 8 - 9 en 9 - 10 microgram/ m³; - PM10 een jaargemiddelde van 15 - 16 microgram/ m³; - NO₂ een jaargemiddelde van 14 -16 en 16 - 20 microgram/m³. De waarden voldoen aan de omgevingswaarden voor een nieuwe ontwikkeling. Onderstaande afbeeldingen geven de luchtkwaliteit jaargemiddelde op de projectlocatie weer.
Afbeelding 4.2 Achtergrondwaarde PM2,5 (bron: Atlasleefomgeving, 2025)
26 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
Afbeelding 4.3 Achtergrondwaarde PM10 (bron: Atlasleefomgeving, 2025)
Afbeelding 4.4 Achtergrondwaarde NO₂ (bron: Atlasleefomgeving, 2025)
27 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
NIBM-tool Aan de hand van de verkeersgeneratie (weekdaggemiddelde), gebaseerd op vergelijkbare opvanglocaties met een vergelijkbare capaciteit, is onderzocht of de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie in betekenende mate een bijdrage heeft aan de luchtkwaliteit. Door het invullen van de verkeersgeneratie in de NIBM-tool (geraadpleegd op 30 september 2025) is gebleken dat de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie niet in betekenende mate bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. De verkeersgeneratie wordt verder toegelicht in paragraaf 4.2. De resultaten van de NIBM-tool worden weergegeven in afbeelding 4.5.
Afbeelding 4.5 NIBM-tool (bron: Witteveen+Bos, 2025)
4.3.3
Conclusie
De omgevingswaarden luchtkwaliteit in en rondom het projectgebied liggen onder de wettelijke grenswaarde van de jaargemiddelden van 40 microgram NO₂ per m³, 40 microgram PM10 per m³ en 25 microgram PM2,5 per m³. Op basis van de NIBM-tool is vastgesteld dat de bijdrage van het extra verkeer vanwege de voorgenomen tijdelijke ontwikkeling aan de luchtkwaliteit niet in betekende mate is. Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de voorgenomen tijdelijke opvanglocatie.
4.4
Geluid
4.4.1
Toetsingskader
In het kader van een BOPA dient het aspect geluid beoordeeld te worden. Bij het aspect geluid gaat het om het ruimtelijk mogelijk maken van een geluidsbronsoort (zoals wijzigingen aan een weg, spoorweg of industrie) enerzijds en bestemmingen die een zekere mate van rust nodig hebben (zoals woningen, scholen en ziekenhuizen) anderzijds. Ruimtelijke plannen moeten voldoen aan de wet- en regelgeving die is opgenomen in de Omgevingswet, via het gemeentelijke Omgevingsplan, het Besluit kwaliteit leefomgeving en onderliggende besluiten en regelingen. Artikel 22.3.4 van de Bruidsschat bevat de regels over geluid door een activiteit op of in geluidsgevoelig gebouw dat op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit.
28 | 56
Witteveen+Bos | 148926/26-000.935 | Definitief 05
In afdeling 3.5 van het Bkl zijn de instructieregels opgenomen die van toepassing zijn op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De Omgevingswet maakt onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde en bronnen met basisgeluidemissie. Het is aan het bevoegd gezag om het geluidsniveau van wegen, spoorwegen en industrieterreinen te beoordelen conform artikel 3.20 van het Bkl. Het Rijk stelt voor een aantal aangewezen geluidsgevoelige gebouwen en stiltegebieden specifieke regels op. Voor geluidgevoelige functies zoals wonen, onderwijs of zorg is artikel 3.20 van het Bkl bepalend. Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming op basis van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.
4.4.2
Resultaten
Voor het afwijken van het omgevingsplan dient het aspect geluid te worden beoordeeld. In dit geval wordt de tijdelijke opvang gesitueerd nabij de akoestisch relevante provinciale weg en het ‘Bedrijventerrein Loopkant-Liessent’. Dit is alleen mogelijk wanneer er een goed woon- en leefklimaat gerealiseerd wordt. Omgevingsplannen moeten voldoen aan de wet- en regelgeving die is opgenomen in de Omgevingswet (Ow). Beschouwing binnenruimte Witteveen+Bos heeft een akoestisch onderzoek gedaan, zie bijlage IV (separaat ingediend in het Omgevingsloket). Uit de resultaten blijkt dat het geluid op de gevels ten gevolge van de provinciale wegen ten hoogste 65 dB Lden bedraagt. Het cumulatieve en gezamenlijke geluid bedraagt in deze situatie eveneens ten hoogste 65 dB Lcum/Lden. De Miedema classificatie voor het woon- en leefklimaat is op het hoogst belaste punt is beoordeeld als slecht. Op de andere punten varieert het de classificatie voor het woon- en leefklimaat van zeer goed tot tamelijk slecht. Ondanks dat het geluid op de gevels relatief hoog is, kan geoordeeld worden dat er sprake van een goed woon- en leefklimaat. Hiervoor dient de gevelisolatie voldoende te zijn. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, wordt beoordeeld op basis van de eerder genoemde 43 dB Lden.