Bijlage 3 - Bestemmingsplan toelichting
Tekst van het document
Op grond van een integrale afweging, waarbij aspecten als oppervlak verharding, bodemgesteldheid, grondgebruik, huidig functioneren (aanliggend) watersysteem worden meegenomen, komen aanvrager en waterschap tot een optimale inpassing van de ontwikkeling in het bestaande watersysteem Wateroverlast door versneld afvoeren (3) van verhard oppervlak moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Dit kan op twee manieren waarbij de voorkeur van het waterschap uitgaat naar zoveel mogelijk vasthouden (1) aan de bron. Vasthouden kan door hergebruik of het infiltreren van water in de bodem en past het meest bij het principe hydrologisch neutraal ontwikkelen, zowel voor het ontvangend oppervlaktewater- als grondwatersysteem. Als niet of onvoldoende kan worden geïnfiltreerd is een aanvullende voorziening noodzakelijk die het water tijdelijk bergt (2). Het gaat hier dan om een voorziening die ervoor zorgt dat water in ieder geval niet versneld wordt afgevoerd. Met de verplaatsing van het tuinbouwbedrijf wordt het maaiveld van het gehele plangebied met 50 cm verhoogd. Het is de bedoeling om wat betreft waterhuishouding in het plangebied een duidelijke grens te maken tussen de logiesgebouwen en bedrijfswoningen aan de ene zijde en de bedrijfsbebouwing aan de andere zijde. Dit houdt in dat de logiesgebouwen afwateren naar een wadi ten westen van de logiesgebouwen.
De bedrijfsbebouwing watert af richting het oosten van het plangebied waar infiltratievijvers worden aangelegd. Binnen het plangebied is het niet mogelijk om te compenseren voor het infiltreren van hemelwater. De GHG staat hiervoor te hoog aan maaiveld. Het tuinbouwbedrijf is voornemens om water te hergebruiken, alleen een concrete uitwerking hiervoor is nog niet gedaan. Om deze reden zijn hieronder alleen de voorwaarden genoemd die gelden voor het hergebruik van water. De voorwaarden zijn afkomstig van de Keur en gaan over Pot en Containerteelt (PCT). De voorwaarden zijn: ▪ De eerste 50 m3/ha is vuil en moet op grond van het ActiviteitenBesluit (AB) worden opgevangen (vanaf 50 m3/ha wordt schoon verondersteld) en altijd beschikbaar zijn. ▪ Daarnaast moet op grond van het AB 500 m3/ha worden opgevangen voor gietwatergebruik. Hiervan mag 450 m3/ha (500 – 50) naar keuze óf gecombineerd worden met de HNO-buffer (Hydrologisch Neutraal Ontwikkelen) óf gecombineerd worden met de vuilwaterbuffer (50 m3/ha) ▪ Op de HNO-buffer mag 50 m3/ha in mindering worden gebracht. Voor iedere hectare toegenomen verhard oppervlakte moet er 600 m3 aan water worden vastgehouden en vertraagd worden afgevoerd. Dit vertraagd afvoeren mag met maximaal 2 l/s/ha. De benodigde capaciteit ligt tussen de kruinhoogte van de nood-overloopconstructie en de bodem van de voorziening.
Indien de bodem van de voorziening lager ligt dan de
Vastgesteld
77
gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG), dan geldt de GHG als ondergrens. Een vloeistofdichte berging mag wel (deels) onder de GHG liggen. Daarnaast moet een nood-overloopconstructie aanwezig zijn. De totale toename verhard oppervlakte is 57.458 m2 (5,7 ha). Hiervan is 17.507 m2 gelegen in het westelijk deel en 39.951 m2 in het oostelijk deel. Compensatieplicht is 600 m3 per toegenomen hectare verhard oppervlak. De totale compensatieplicht is 3.447 m3. Hiervan is 1.050 m3 gelegen in het westelijk deel en 2.397 m3 in het oostelijk deel. 6.2.4 Realisatie wateropgave Hergebruik en infiltratie niet van toepassing Infiltratie is niet mogelijk vanwege het hoge grondwater (+- 0,6 m-mv). Hierdoor is geen ruimte om te infiltreren. Dit geldt ook na ophoging van het maaiveld met 0,5 meter. De GHG ligt dan op 1,10 meter beneden maaiveld. Het hergebruik van water is (nog) niet aan de orde en is daarom niet meegenomen in deze wateropgave. Water bergen en vertraagd afvoeren is mogelijk. De GHG is hoog, na ophoging van het maaiveld ligt deze op 1,10 m beneden maaiveld. Dit houdt in dat er geen diepe berging gemaakt kan worden. Om een drainerende werking te voorkomen van de wadi en de infiltratievijvers is het wenselijk dat de bodemhoogte boven de GHG komt te liggen. De bodemhoogte komt op 1 meter beneden maaiveld te liggen.
Een noodoverloop naar het omliggende oppervlaktewater komt op 20 cm onder het (opgehoogde) maaiveld te liggen. Er kan zodoende een diepte van 90 cm als effectieve berging worden ingezet. Het westelijk deel moet 1.050 m3 bergen. Als de wadi een diepte krijgt van 0,9 meter beneden maaiveld moet de wadi minimaal 1.167 m2 in beslag nemen. Hierbij is geen rekening gehouden met taluds. Ten westen van de logiesgebouwen is plaats genoeg voor een wadi (circa 5.000 m2). Het oostelijk deel moet 2.397 m3 bergen. Als de vijvers een diepte krijgen van 0,9 meter beneden maaiveld moeten de vijvers minimaal 2.663 m2 in beslag nemen. Hierbij is geen rekening gehouden met taluds. De wadi en vijvers zorgen voor de berging van het hemelwater en zorgen voor een vertraagde afvoer richting het oppervlaktewater. De wadi en vijvers moeten onderhouden worden, zodat de benodigde berging gewaarborgd blijft en de afvoer niet verstopt raakt.
6.3 Kabels, leidingen en straalpaden Grotere kabels en leidingen krijgen in een bestemmingsplan veelal een planologische beschermingszone door middel van een dubbelbestemming. Hiermee wordt de bedrijfszekerheid en de veiligheid van de betreffende leiding gewaarborgd. Op basis van het vigerende bestemmingsplan is er geen sprake van een dergelijke dubbelbestemming in of in de nabijheid van het plangebied. Blijkens kaarten van Gasunie, TenneT en Brabant Water bevinden er zich in of in de nabijheid van het plangebied geen belangrijke (ondergrondse) leidingen. Eveneens zijn er geen straalpaden of laagvliegroutes die beperkingen stellen aan de bouwhoogten.
Vastgesteld
78
6.4 Natuur Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming het geldend wettelijk kader wanneer het gaat om natuurbescherming. Deze wet heeft drie wetten vervangen, namelijk de Natuurbeschermingswet 1998, Boswet en de Flora- en faunawet. De beleidsmatige natuurbescherming die voorheen was vastgelegd in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) is opnieuw vastgelegd, maar heeft een andere naam gekregen; Natuur Netwerk Nederland (NNN). Daarnaast is de specifieke soortenbescherming geëvalueerd en gemonitord. Op basis daarvan is de soortbescherming voor sommige soorten gewijzigd. Sommige soorten worden daardoor beter beschermd, andere soorten komen in een lager beschermingsregime of worden nieuw toegevoegd. De algemene zorgplicht blijft bestaan voor alle inheemse flora- en fauna. Bij ruimtelijke planvorming is een toetsing aan deze natuurwetgeving verplicht. Natura 2000 Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied betreft Rijntakken op een afstand van circa 14,5 km van de nieuwe locatie. In de Wnb is voorgeschreven dat voor alle activiteiten die mogelijk een negatief effect hebben op Natura 2000-gebieden een Wnb-vergunning vereist is. Over een afstand van meer dan 14,5 km zijn negatieve effecten vanuit het plangebied op de Natura2000-gebieden redelijkerwijs uit te sluiten, behoudens wat betreft verzuring en/of vermesting.
Verzuring en vermesting zijn een van de mogelijk negatieve effecten van een initiatief op een Natura2000-gebied en kan een groot bereik hebben daar stikstof (in de vorm van NOx of NH3), welke verzuring en vermesting veroorzaakt, door de atmosfeer kan neerslaan in een Natura2000-gebied. Door middel van het rekeninstrument AERIUS Calculator wordt de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden als gevolg een initiatief berekend. Het effect van het vestigen van het tuinbouwbedrijf binnen het plangebied voor wat stikstofdepositie is daarom bepaald aan de hand van een onderzoek stikstofdepositie9. In het onderzoek stikstofdepositie is voor de aanlegfase en gebruiksfase van de nieuwe locatie, alsook de sloopfase van de huidige locatie, de te verwachten stikstofdepositie ter plaatse van de relevante Natura2000-gebieden berekend. Uit de berekeningen blijkt dat in zowel de aanleg, sloop- en gebruiksfase de stikstofdepositie op de stikstofgevoelige Natura2000gebieden niet hoger is dan 0,00 mol/ha/jaar. Daarnaast blijkt uit de berekeningen dat de stikstofdepositie ter plekke van de eigen rekenpunten (de Duitse Natura2000gebieden binnen een straal van 25 km van het plangebied) ook niet hoger is dan 0,00 mol/ha/jaar. Door de diverse worst-case aannames zijn de reële maximale planologische mogelijkheden in beeld gebracht.
De (algemene) bestemmingsplanregels laten ook het realiseren van mestopslagen en paardenbakken toe. Gezien de beoogde bedijfsvoering zijn dit geen reële bronnen. Bovendien zouden bij bedrijven waar wel sprake is van deze bronnen weer minder sprake zijn van het gebruik van aardgas voor stoken, waarvoor in dit rapport wel erg ruime aannames zijn gedaan. Ten slotte volgt uit de verschilberekening een wel erg grote afname (zelfs uitgaande van slechts 213 vleeskalveren), zodat met zekerheid gesteld kan worden dat sprake is van een positieve ontwikkeling als het gaat om stikstof. Het initiatief leidt derhalve niet tot verzuring of vermesting van Natura2000-gebieden. Er is dus geen sprake van vergunningplicht op grond van de Wnb. Het aspect stikstofdepositie vormt dus geen belemmering voor het initiatief.
9
De Roever Omgevingsadvies, Onderzoek stikstofdepositie Tuinbouwbedrijf Jonkergouw Broksteeg 1-3 Schaijk, 6 maart 2024, referentie: 20230508.v04
Vastgesteld
79
550 m
Afbeelding 28. Uitsnede kaart Natuurbeheerplan met daarop weergegeven het NNB
Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) (voorheen: Ecologische Hoofdstructuur (EHS)) is een samenhangend netwerk van natuurgebieden en landbouwgebieden met natuurwaarden van (inter)nationaal belang. Het doel van het NNN-beleid is het veiligstellen van ecosystemen en het realiseren van leefgebieden met goede condities voor de biodiversiteit. Voor het Natuurnetwerk Nederland geldt op basis van het Rijksbeleid (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening) de verplichting tot instandhouding van de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied. Dit betekent dat (nieuwe) plannen, projecten of handelingen niet zijn toegestaan indien zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied significant aantasten. Het Natuurnetwerk Nederland is veelal weer opgedeeld in provinciale natuurgebieden, zo ook Natuurnetwerk Brabant. Op circa 550 meter ten noorden van de nieuwe locatie ligt het dichtstbijzijnde onderdeel van het Natuurnetwerk Brabant (NNB). Het plangebied maakt zelf geen onderdeel uit van het Natuurnetwerk Brabant, dus ook niet van het Natuurnetwerk Nederland. Flora en fauna Om het voorkomen van flora en fauna op de nieuwe locatie aan te tonen en het effect van de sloop van de bestaande bebouwing hierop te onderzoeken is een quickscan flora en fauna10 uitgevoerd.
Binnen het plangebied of binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden zijn de volgende potentiële en actuele natuurwaarden aangetroffen waar rekening mee gehouden dient te worden: ▪ Kans op de aanwezigheid van verblijfsplaatsen van vleermuizen in de te slopen bebouwing;
10
Buro Maerlant, Ecologische quickscan Schaijk Broksteeg 1-3, 18 september 2020
Vastgesteld
80
▪ ▪
Vooralsnog onduidelijke functie van de te slopen werktuigenloods waarin enkele sporen van de kerkuil zijn aangetroffen; Algemene broedvogels, inclusief eventueel aanwezige weidevogels (niet jaarrond beschermd).
Doordat de werkzaamheden op het land plaatsvinden, beperkt van aard zijn en preventief afdoende maatregelen kunnen worden getroffen, zijn over het algemeen geen negatieve effecten op strikter beschermde soorten te verwachten. Echter is het noodzakelijk nader onderzoek naar vleermuizen uit te voeren om actueel gebruik van de bebouwing vast te kunnen stallen voorafgaand aan de sloop. Tevens is het noodzakelijk vast te stellen wat de precieze functie van de werktuigenloods voor de kerkuil is. Na uitvoer van het nader onderzoek kunnen, indien noodzakelijk, gepaste maatregelen worden getroffen. Doordat de kans bestaat dat broedende vogels in het plangebied aanwezig kunnen zijn, dient rekening te worden gehouden met de broedperiode van vogels algemeen, inclusief weidevogels. Werkzaamheden als sloop, het verwijderen van beplantingen en grondverzet algemeen wordt bij voorkeur uitgevoerd vóór half februari en ná half augustus. Indien een ter zake deskundige heeft vastgesteld dat geen nesten aanwezig zijn, is het ook mogelijk op een ander moment te werken. Het verstoren van broedende vogels (dat leidt tot het permanent verlaten van een nest) is conform de Wnb niet toegestaan. Nader onderzoek11 is uitgevoerd naar het voorkomen van o.a. vleermuizen en een kerkuil binnen het plangebied.
Vleermuizen Middels het seizoensbrede onderzoek is een goed beeld ontstaan over de aan- of afwezigheid van verblijfplaatsen van vleermuizen in de te slopen bebouwing. In het plangebied zelf zijn geen verblijfplaatsen of andere belangrijke functies aangetroffen. De aaneengesloten en verspreid staande laanbeplantingen in de omgeving hebben een functie als jachtgebied en vliegroute voor een relatief klein aantal gewone dwergvleermuizen. Omdat deze structuren aanwezig zijn in een verder open omgeving is echter sprake van een belangrijke functie. De ingrepen zijn beperkt tot het plangebied zelf met behoud van deze elementen. Daarnaast voorziet het plan in versterking van groenelementen aan de randen. Effecten op de functie als vliegroute en foerageergebied zijn dan ook niet aan de orde. Kleine marters In het plangebied zijn geen kleinere marters aangetroffen. De lage verwachting uit de eerder uitgevoerde quickscan is dan ook terecht gesteld. Door het vrij intensieve onderzoek is de afwezigheid met zekerheid aangetoond. Kerkuil Een te slopen loods heeft een functie als roestplaats voor de kerkuil. Er is blijkens het onderzoek geen sprake van jaarrond permanent gebruik. Ook tijdelijke verblijfplaatsen zijn beschermd krachtens de Wnb.
Doordat in het plangebied een schuur blijft behouden en in deze schuur een kerkuilen nestkast is geplaatst is er reeds een goed alternatief geboden en worden effecten voorkomen. Ten behoeve van de ingrepen dient een mitigatieplan te worden opgesteld met een gerichte aanpak tijdens de uitvoer om effecten te voorkomen. In de nieuwe situatie dient een nieuwe permanente voorziening te worden getroffen óf een vergelijkbaar alternatief in de nabije omgeving. In het mitigatieplan dient dit te worden uitgewerkt. Met een juiste aanpak worden effecten voorkomen en is geen sprake van overtreding van de Wnb doordat sprake is van behoud van functionaliteit. Geadviseerd wordt voorafgaand aan de ingrepen een mitigatieplan op te stellen met in detail de te nemen beschermende maatregelen voorafgaand en tijdens de sloop. Indien gehandeld wordt conform dit mitigatieplan worden effecten 11
Buro Maerlant, Nader onderzoek natuur Schaijk Broksteeg 1-3, 22 december 2021
Vastgesteld
81
voorkomen. De provincie Noord-Brabant stelt, dat als effecten kunnen worden voorkomen, voor het tijdelijk wegnemen van verblijfplaatsen geen ontheffing benodigd is (mitigatieplan). De volgende maatregelen en voorzieningen dienen te worden uitgewerkt, waarbij het kennisdocument kerkuil van BIJ12 richting kan geven en deels maatwerk benodigd is: ▪ Het tijdig (uiterlijk april) aanbieden van een alternatief voorafgaand aan de sloop (reeds uitgevoerd). ▪ Zoveel mogelijk behoud van groenelementen en ruimte op het erf, tot aan de realsatie. ▪ Afscherming van de werkzaamheden (sloop en grondwerk) nabij het erf en de te behouden schuur middels bouwhekken met donkere folie. ▪ In de nieuwbouw een permanente voorziening te treffen en deze minimaal één seizoen aanwezig te laten zijn met de vooralsnog te behouden roestplaats.
Afbeelding 29. Uitsnede archeologische beleidskaart
6.5 Archeologie en cultuurhistorie Archeologie Samen met de gemeenten Sint Anthonis, Mill, Sint Hubert en Grave heeft de voormalige gemeente Landerd haar archeologiebeleid verankerd in het rapport “Archeologisch erfgoed van Peelhorst en Maasdal: een archeologische waarden- en verwachtingskaart en beleidskaart voor de gemeenten Sint Anthonis, Mill en Sint Hubert, Grave en Landerd”. Op basis van de archeologische beleidskaart is het plangebied gelegen in een gebied met een hoge archeologische verwachting. Het gemeentelijk archeologiebeleid en de archeologische beleidskaart is uiteindelijk verankerd in het vigerende bestemmingsplan. Op basis van de hoge archeologische verwachting is het volledige plangebied bestemd als ‘Waarde – Archeologie 4’ en geldt een onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 50 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 250 m2.
Vastgesteld
82
Een archeologisch onderzoek12 heeft voor de nieuwe locatie plaatsgevonden. De bodem in het plangebied bestaat zwak tot sterk lemig zand. Daarbij is er een onderscheid tussen de donkere bovengrond (A-horizont: bouwvoor), die uit zwak lemig matig fijn en humeus dekzand bestaat, en de ondergrond (Chorizont: het substraat zonder of met nauwelijks bodemvorming), die overwegend uit zwak lemig matig grof rivierzand met klein grind bestaat. Vanaf circa 50 cm is de bodem vochtig en vanaf circa 100 cm nat. In het plangebied bevinden zich geen archeologische vindplaatsen. Eromheen (straal circa 1 km) zijn er ook geen vindplaatsen. Sinds oudsher (vanaf het kadastrale minuutplan uit de periode 1811-1832) maakt het plangebied deel uit van een nat en extensief gebruikt landbouwgebied (vooral grasland), zonder bebouwing). In 1989 verschijnt de huidige bebouwing in de zuidwesthoek van het plangebied. Deze bebouwing en de omliggende akkers zullen voor enige bodemverstoring hebben gezorgd. Met betrekking tot jager-verzamelaars, zijn er (zoals in het zuidwesten werd verwacht) geen resten van een dekzandkop gevonden, waardoor er geen sprake is van een voor deze samenlevingen typische gradiëntzone. De archeologische middelhoge verwachting voor resten van jager-verzamelaars kan derhalve bijgesteld worden naar laag.
Met betrekking tot landbouwers, kan de middelhoge verwachting bijgesteld worden naar laag. Er is immers geen bewijs gevonden voor de aanwezigheid van een (vruchtbaar) kleidek, en de leemarme vochtige tot natte bodem is nogal ongeschikt voor (pre)historische landbouw. Omdat er in het plangebied geen archeologische resten worden verwacht, wordt verder archeologisch onderzoek niet zinvol geacht. De gemeente volgt de uitkomsten van het archeologisch onderzoek en concludeert dat het gehele plangebied kan worden vrijgegeven. Het aspect archeologie speelt dus geen rol meer binnen deelgebied 1. In onderhavig bestemmingsplan is daarom geen archeologische dubbelbestemming meer opgenomen voor deelgebied 1. Cultuurhistorie Op de Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW) van de provincie Noord-Brabant zijn de cultuurhistorische (landschaps)waarden van bovenlokaal belang aangegeven. Het plangebied is op basis van deze kaart gelegen in de regio Maaskant. De regio Maaskant maakt onderdeel uit van het jonge rivierkleilandschap van de Maas met zandige oeverwallen en donken en lager gelegen open komgronden. Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door een brede dekzandrug die de overgang met het Brabant van het zand markeert. De oude dorpen en steden in de regio liggen op de oeverwallen en donken en op de flanken van de dekzandrug in het zuiden.
De laaggelegen komgebieden werden extensief gebruikt. In de middeleeuwen zijn de rivierkleigronden bedijkt. Om de wateroverlast in de komgebieden tegen te gaan zijn grote weteringen aangelegd, zoals de Hertogswetering. Door de aanleg van dijken resteerde minder ruimte voor het water van de Maas en is een complex stelsel van overlaten ontwikkeld. Een deel van het Maaswater stroomde binnendijks door de lage komgebieden naar het westen (de Beerse Maas). De nederzettingen en de oude cultuurgronden werden door dijken tegen overstromingen van de Beerse Maas beschermd. Door verbeteringen in het stroombed van de Maas kon de Beerse Overlaat in 1942 worden gesloten. De komgronden waren vanouds als grasland in gebruik. Vanwege de regelmatige overstromingen was het gebied onbebouwd. Er liggen meerdere eendenkooien. Na de Tweede Wereldoorlog zijn de komgebieden goed ontwaterd en zijn nieuwe boerderijen gebouwd. Kenmerkend voor de ontwatering van de oostelijke Maaskant is het stelsel van weteringen, sluizen en gemalen bij Gewande. In het westelijke deel van de Maaskant zijn de monding van de Dieze en het Drongelens Kanaal opvallende elementen. Zij vormen met de vele kunstwerken een illustratie van de strijd tegen het water. De open rivierkleipolders worden geflankeerd door oeverwallen en donken. Het grondgebruik op deze hogere delen is gevarieerder dan in de polders.
Het landschap vormt door de bebouwing en opgaande begroeiing een groot contrast met de open kleipolders. In de oostelijke Maaskant wordt de overgang met de dekzandrug gemarkeerd door de lintbebouwing van Kruisstraat, Heeseind en Geffen. De westelijke Maaskant wordt 12
RAAP, Een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek plangebied Broksteeg 1-3 te Schaijk, 15 juni 2020, projectcode: SCHBR
Vastgesteld
83
scherp begrensd door het Drongelens Kanaal. Binnen de overstromingsvlakte van de westelijke Maaskant -Gement, Baardwijkse Overlaat, polder Bokhoven en Vlijmen- ligt het omdijkte Eiland van Heusden. Deze zandopduiking te midden van de overstromingsvlakte is een landbouwkundig intensief gebruikt gebied (tuinbouw). In het gebied liggen verdedigingswerken uit verschillende perioden. Vestingsteden als Heusden, 's-Hertogenbosch, Ravenstein en Grave worden er aangetroffen. Ten noorden van 's-Hertogenbosch liggen diverse forten, inundatiegebieden en sluizen. De verdedigingswerken maakten deel uit van de Zuiderwaterlinie. Bij Grave staan diverse kazematten van de PeelRaamstelling en de Maaslinie. De buitendijkse gebieden zijn grotendeels als landbouwgrond in gebruik, maar de uiterwaarden worden steeds belangrijker voor natuurontwikkeling en recreatie. De afwisseling van open en meer besloten gebieden is ook nu nog kenmerkend voor het landschap van de oeverwallen. In de kommen zijn na de landinrichting moderne, grootschalige veehouderij bedrijven ontstaan. Het eiland van Heusden is uitgegroeid tot een relatief sterk verstedelijkt gebied: de ruimten tussen de lintbebouwing zijn grotendeels gevuld met bedrijventerreinen, woonwijken en glastuinbouw. Het contrast met de omliggende open gebieden is daardoor toegenomen, de scherpe begrenzing met dijken is markant.
De A59 doorsnijdt dit landschap. Stedelijke ontwikkelingen van ‘s-Hertogenbosch in de rivierkleipolders tot aan de Maas hebben het gebied van de Maaskant in tweeën verdeeld. Meest recente stedelijke uitbreidingen zijn de Groote Wielen aan de oostkant, in het laagst gelegen deel van de Polder Maaskant, en de woonkastelen van Haverleij aan de westkant van ‘s-Hertogenbosch. De strijd tegen het water en de voortdurend terugkerende overstromingen van de Beerse Maas hebben de inrichting en het gebruik van het gebied bepaald. De regio heeft een grote cultuurhistorische betekenis doordat de strijd tegen het water zich nog zo goed in het huidige landschap laat herkennen. Daarnaast verlenen de vele verdedigingswerken het gebied een grote cultuurhistorische waarde. Aan het plangebied zijn geen specifieke cultuurhistorische waarden toegekend ten aanzien van bebouwing of de groenstructuren op de CHW. Omliggende gronden zijn in het vigerende bestemmingsplan wel voorzien van de gebiedsaanduiding ‘wro-zone – omgevingsvergunning cultuurhistorische openheid’ ter bescherming van de karakteristieke openheid van de Rietbroek. Met de landschappelijke inpassing van het plangebied is aansluiting gezocht met de cultuurhistorische karakteristiek van het landschap (zie hoofdstuk 4).
6.6 Verkeer en parkeren Voor de verplaatsing van het tuinbouwbedrijf is onderzocht worden wat de verkeerskundige gevolgen van de verplaatsing zijn. Het verkeerskundig advies13 richt zich op de volgende aspecten: ▪ Parkeren: Welke gevolgen heeft de verplaatsing van het tuinbouwbedrijf voor de parkeersituatie op het terrein zelf en in de directe omgeving van het tuinbouwbedrijf? ▪ Verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid: Welke gevolgen heeft de verplaatsing van het tuinbouwbedrijf voor de verkeersveiligheid en verkeersafwikkeling in de directe omgeving? 6.6.1 Uitgangspunten De bedrijfsbebouwing van het tuinbouwbedrijf heeft op de nieuwe locatie een bruto vloeroppervlakte van 30.000 m2. Daarvan betreft 22.700 m2 aan kantoren, opslag- en verwerkingsruimten (incl. koelcellen) en werktuigenberging. De resterende 7.700 m2 betreft de huisvesting voor de arbeidsmigranten die werkzaam zijn bij het bedrijf. Het gaat om maximaal 200 arbeidsmigranten. De twee reeds bestaande bedrijfswoningen op het terrein krijgen de functie van beheerderswoning. De overige gebouwen op het terrein worden gesloopt.
13
IV Infra, Verkeersadvies Broksteeg 1-3 te Schaijk, 7 juni 2024, referentie: INFR220167
Vastgesteld
84
6.6.2 Beleid Parkeren Het beleid op het gebied van parkeren van de voormalige gemeente Landerd is vastgelegd in de notitie ‘Beleidsregels voor parkeerbeleid in de gemeente Landerd’ d.d. 3 juli 2012. Op 27 juni 2019 is het bestemmingsplan “Parapluplan wonen en parkeren Landerd” vastgesteld. Met het parapluplan wordt een eenduidige parkeernorm systematisch vastgelegd in de regels van het bestemmingsplan. In het “Parapluplan wonen en parkeren Landerd” is opgenomen dat voor de te hanteren parkeernormen aangesloten wordt bij de parkeerkencijfers van het CROW. De meest recente kencijfers liggen vast in de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’. Per functie is door het CROW een minimum en een maximum kencijfer gegeven. De voormalige gemeente Landerd hanteert het gemiddelde van deze kencijfers als parkeernorm. Voor Landerd geldt verder dat het een gemeente is die weinig stedelijk is. In het “Parapluplan wonen en parkeren Landerd” is een afwijkingsmogelijkheid opgenomen om maatwerk te kunnen leveren. Hiermee kan afgeweken worden van de eis om (al dan niet alle) parkeerplaatsen op het eigen terrein te realiseren en / of om de norm te verlagen. Verkeer en vervoer Het plan is ontwikkeld op basis van het beleid op het gebied van verkeer en vervoer van de voormalige gemeente Landerd. Dit beleid is vastgelegd in de ‘Verkeersnotitie Landerd 2012’.
Dit beleidsplan is op 24 mei 2012 vastgesteld door de gemeenteraad van Landerd. Het beleidsplan bevat de gewenste wegcategorisering. De wegcategorisering betreft de indeling van het gemeentelijk wegennet in wegen met een verkeersfunctie (stroomwegen en gebiedsontsluitingswegen) en wegen met een verblijfsfunctie (erftoegangswegen). Alle gemeentelijke wegen in Landerd met uitzondering van de Bergmaas zijn aangewezen als erftoegangsweg. De Dorpenweg (N277) is een provinciale weg en is aangewezen als gebiedsontsluitingsweg. Voor wegen buiten de bebouwde kom gelden de landelijke richtlijnen van het CROW zoals vastgelegd in het Handboek Wegontwerp. 6.6.3 Parkeren Parkeernorm Op basis van de gemeentelijke parkeernormen wordt het aantal parkeerplaatsen berekend dat beschikbaar moet zijn in het plangebied na realisatie van een bouwplan. Dit is de parkeereis. Tuinbouwbedrijf Voor een tuinbouwbedrijf zijn geen kencijfers opgenomen in de CROW-publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’. Een tuinbouwbedrijf komt wat betreft functie het meest overeen met de functie ‘Bedrijf arbeidsextensief / bezoekersextensief’ uit deze publicatie. Voor een dergelijk bedrijf in het buitengebied bedraagt het parkeerkencijfer minimaal 0,8 en maximaal 1,3 parkeerplaats per 100 m2 bvo.
Aangezien de voormalige gemeente Landerd het gemiddelde van de kencijfers hanteert, is de parkeernorm voor een arbeidsextensief / bezoekersextensief bedrijf in het buitengebied 1,05 parkeerplaats per 100 m2 bvo. Uitgaande van 22.300 m2 bvo bedraagt de parkeereis 234,2 parkeerplaatsen. In de publicatie van het CROW is opgenomen dat de parkeerkencijfers voor een arbeidsextensief / bezoekersextensief bedrijf exclusief vrachtwagenparkeren zijn. Er zijn geen kencijfers voor het aantal parkeerplaatsen voor vrachtwagens. De parkeernormen van de voormalige gemeente Landerd hebben derhalve ook geen betrekking op het aantal parkeerplaatsen voor vrachtwagens. De gemeente kent bij een arbeidsextensief / bezoekersextensief bedrijf dan ook geen parkeereis voor vrachtwagens.
Vastgesteld
85
Huisvesting arbeidsmigranten Op het terrein worden woonunits voor arbeidsmigranten gerealiseerd. Deze woonunits komen wat betreft gebruik het meest overeen met een ‘kleine eenpersoonswoning (tiny house)’ uit de CROW-publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’. De kencijfers bij deze functie bedragen minimaal 0,6 en maximaal 0,8 parkeerplaats per kamer. De parkeernorm voor een woonunit bedraagt derhalve 0,7 parkeerplaats per eenheid. Het aantal te realiseren woonunits is nog niet bekend. De nieuwe huisvesting moet ruimte bieden aan maximaal 200 personen. Voor de berekening van de parkeervraag wordt uitgegaan van één persoon per woonunit. Uitgaande van 200 woonunits bedraagt de parkeereis 140 parkeerplaatsen. Totaal De parkeernormen gaan uit van de parkeervraag op het drukste moment voor de betreffende functie. De parkeervraag is echter niet 24 uur per dag hetzelfde. Met een parkeerbalans kan onderzocht worden of een gecombineerd gebruik van parkeerplaatsen mogelijk is. Vaak blijkt dat het niet noodzakelijk is om in gebied de som van de vraag naar parkeerplaatsen van de afzonderlijke functies aan te leggen, maar slechts een deel ervan. In de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ zijn aanwezigheidspercentages opgenomen om de parkeervraag per moment van de dag te bepalen.
De dynamische parkeerbalans laat zien dat op het drukste moment de parkeereis afgerond 304 parkeerplaatsen bedraagt. Parkeerbehoefte De werkelijke parkeerbehoefte bij het tuinbouwbedrijf zal hoogstwaarschijnlijk lager zijn dan volgens de parkeernormen berekend is. Het aanleggen van (afgerond) 304 parkeerplaatsen zal daardoor leiden tot een overschot aan parkeerplaatsen en zal betekenen dat een deel van het terrein onnodig verhard moet worden. De inschatting dat de parkeereis te hoog is voor het tuinbouwbedrijf komt voort uit het huidige gebruik op de huidige locatie van het bedrijf. De werkzaamheden die plaatsvinden op de locatie aan de Molenaarstraat in Schaijk zijn vergelijkbaar c.q. identiek met de werkzaamheden die plaats gaan vinden op de beoogde locatie aan de Broksteeg. De behoefte aan parkeerplaatsen bij de locatie aan de Molenaarstraat bedraagt op dit moment gemiddeld circa 20 parkeerplaatsen. Het bedrijf aan de Molenaarstraat registreert hoeveel voertuigen dagelijks naar en van het bedrijf rijden. Ook het aantal personenauto’s en kleine busjes is geregistreerd. In onderstaande tabel is voor 2018 per maand aangegeven om hoeveel voertuigen het wekelijks gaat. De locatie is zes dagen per week in bedrijf. De aantallen per week zijn daarom gedeeld door zes.
Het gemiddeld aantal auto’s per dag geeft een indicatie van het totaal aantal parkeerplaatsen dat op één dag nodig is. De geregistreerde auto’s zijn nooit allemaal gelijktijdig aanwezig. Op het terrein kan daarom met minder parkeerplaatsen volstaan worden. Maand
Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December
Vastgesteld
Geregistreerd aantal voertuigen huidige locatie Per week Per dag 242 40 247 41 250 42 255 43 258 43 264 44 267 45 256 43 247 41 242 40 237 40 236 39
Aantal voertuigen nieuwe locatie bij gelijke groei Per week Per dag 653 109 667 111 675 113 689 115 697 116 713 119 721 120 691 115 667 111 653 109 640 107 637 106
86
De locatie aan de Molenaarstraat staat bedrijfsbebouwing met een bruto vloeroppervlak (bvo) van circa 8.400 m2. De vestiging aan de Broksteeg krijgt een groter oppervlakte (22.300 m2). Het aantal voertuigen is opgehoogd met een factor 2,7 om een indicatie te geven van het aantal voertuigen bij de nieuwe vestiging als de groei gelijk is aan de toename in oppervlakte. In dat geval zijn er op de drukste dag circa 120 personenauto’s en busjes. Een groter vloeroppervlak betekent in de praktijk overigens niet automatisch dat er meer voertuigen naar en van de vestiging rijden. Deze ophoging geeft een overschatting van de toekomstige situatie en is te zien als een worstcasescenario. Op de nieuwe locatie zal men op het efficiënt vormgegeven bedrijf veel efficiënter kunnen werken, ook zullen er grotere opslagruimtes en koelingen zijn. Het product kan daardoor langer en efficiënter worden opgeslagen waardoor alleen volledig geladen vrachtwagens en tractoren af en aan hoeven te rijden. Dit scheelt enorm in de verkeersaantallen. Ook zal het aantal medewerkers niet ineens toenemen, het te verwerken product blijft immers gelijk ten opzichte van de huidige situatie. Door automatisering en robotisering zal er in de toekomst minder personeel nodig zijn.
In het geval dat alle personenauto’s en busjes van de drukste dag (120 voertuigen) gelijktijdig parkeren en alle parkeerplaatsen die volgens de parkeernorm maximaal beschikbaar moeten zijn voor de units, in gebruik zijn (140), dan bedraagt de totale parkeervraag 260 plaatsen. Hoewel de voormalige gemeente Landerd geen parkeereis heeft voor vrachtwagens, is het wel gewenst dat alle vrachtwagens veilig op eigen terrein stil kunnen staan en kunnen parkeren. Voorkomen moet worden dat vrachtwagens op de Broksteeg moeten parkeren voordat ze het terrein op kunnen rijden. De inschatting van het benodigd aantal parkeerplaatsen voor vrachtwagens kan gemaakt worden aan de hand van ervaringscijfers van de locatie aan de Molenaarstraat in Schaijk. Onderstaande tabel geeft het gemiddeld aantal vrachtwagens per week en per dag. In de drukste periode van het jaar brengen dagelijks gemiddeld 16 vrachtwagens een bezoek aan de locatie aan de Molenaarstraat. Als het aantal vrachtwagens evenredig toeneemt met de groei in oppervlakte (van 8.400 naar 22.300 m2 bvo) dan gaat het bij de locatie aan de Broksteeg om circa 42 vrachtwagens per dag. Zoals aangegeven geeft dit een overschatting van het aantal vrachtwagens. Maand
Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December
Geregistreerd aantal vrachtwagens huidige locatie Per week Per dag 34 6 46 8 60 10 41 7 41 7 94 16 94 16 85 14 79 13 74 12 69 12 47 8
Aantal vrachtwagens nieuwe locatie bij gelijke groei Per week Per dag 92 15 124 21 162 27 111 18 111 18 254 42 254 42 230 38 213 36 200 33 186 31 127 21
De vrachtwagens komen verspreid over de dag naar het tuinbouwbedrijf. De laad- en lostijden voor vrachtwagens zijn tussen 's morgens 6.30 uur en 's avonds 20.30 uur. De meeste vrachtwagens komen en gaan tussen 10.00 uur en 15.00 uur. De inrichting van het nieuwe terrein is zodanig dat meerdere vrachtwagens gelijktijdig op eigen terrein kunnen staan.
Vastgesteld
87
De cijfers van de locatie aan de Molenaarstaat zijn gebaseerd op de registratie in 2018. Om te toetsen of de cijfers nog steeds representatief zijn, zijn de cijfers over 2022 eveneens verzameld. Uit deze cijfers blijkt dat de aantallen vrachtwagens vergelijkbaar zijn. In de drukste moment is het aantal lager dan in 2018. Afwijken van parkeereis In het “Parapluplan wonen en parkeren Landerd” is een afwijkingsmogelijkheid opgenomen om maatwerk te kunnen leveren. Hiermee kan afgeweken worden van de eis om (al dan niet alle) parkeerplaatsen op het eigen terrein te realiseren en / of om de norm te verlagen. De drukste dag in de nieuwe situatie is bepaald door het huidige drukste moment te vermenigvuldigen met 2,7. Dit levert een overschatting van de parkeervraag op, omdat het aantal voertuigen niet evenredig zal stijgen met de groei in oppervlakte. In het geval dat alle personenauto’s en busjes van de drukste dag gelijktijdig parkeren (wat in de praktijk niet het geval gaat zijn) en alle parkeerplaatsen die volgens de parkeernorm maximaal beschikbaar moeten zijn voor de studio’s, in gebruik zijn dan bedraagt de totale parkeervraag 260 parkeerplaatsen. Op de nieuwe locatie zijn vooralsnog 176 parkeerplaatsen voor personenauto’s voorzien. Dit aantal zal toereikend zijn, aangezien de parkeervraag van 260 parkeerplaatsen een overschatting van de werkelijke parkeervraag zal zijn.
Het is mogelijk om meer parkeerplaatsen te realiseren op eigen terrein om aan de parkeereis is voldoen. Het is niet wenselijk om dit daadwerkelijk te doen. Deze extra parkeerplaatsen zullen niet gebruikt worden, waardoor een deel van het terrein onnodig verhard moet worden. Mocht de werkelijke parkeervraag toch groter zijn dan 176 plaatsen dan bestaat de mogelijkheid om aan de achterzijde van de nieuwe bedrijfsbebouwing te parkeren. Conclusie parkeren Volgens de gemeentelijke parkeernormen moeten op eigen terrein 304 parkeerplaatsen gerealiseerd worden om aan de parkeereis te voldoen. Ervaringscijfers van de huidige locatie aan de Molenaarstraat tonen aan dat de werkelijke parkeerbehoefte aanzienlijk lager zal zijn. In het geval dat alle personenauto’s en busjes van de drukste dag (120 voertuigen) gelijktijdig parkeren en alle parkeerplaatsen die volgens de parkeernorm maximaal beschikbaar moeten zijn voor de studio’s, in gebruik zijn (140), dan bedraagt de totale parkeervraag 260 plaatsen. Dit aantal betreft een overschatting van de werkelijke parkeervraag, omdat het aantal voertuigen niet evenredig toe zal nemen met de groei in oppervlakte en omdat niet alle voertuigen altijd gelijktijdig aanwezig zullen zijn. Op de nieuwe locatie zijn 176 parkeerplaatsen voor personenauto’s en busjes voorzien. Dit aantal is ruim toereikend om de reguliere parkeervraag op te vangen.
Het is mogelijk om meer parkeerplaatsen te realiseren op eigen terrein om aan de parkeereis is voldoen. Om het gebruik van de fiets te stimuleren is het van belang dat het bedrijf veilige en comfortabele stallingsplaatsen voor fietsen heeft. Voor de veiligheid betreft het bij voorkeur een afsluitbare stalling. Indien een afsluitbare stalling niet haalbaar is dan moet de stalling de mogelijkheid bieden om het gesloten deel van het frame aan de fietsparkeervoorziening vast te kunnen zetten. Verder is het gewenst dat voldoende laadmogelijkheden aanwezig zijn voor het opladen van elektrische fietsen. 6.6.4 Verkeersbewegingen Verkeersgeneratie op basis van kencijfers De verplaatsing van het tuinbouwbedrijf zorgt voor extra verkeer op de omliggende wegen. Het CROW heeft kencijfers ontwikkeld voor het maken van een inschatting van de hoeveelheid verkeer dat wordt gegenereerd bij nieuwe ontwikkelingen, zo ook voor bedrijven. De meest actuele kencijfers liggen vast in de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ (publicatie 381). In de kencijfers van het CROW gaat het om een orde van grootte van de hoeveelheid verkeer dat door een functie gegenereerd wordt. De kencijfers hebben daarom een bepaalde bandbreedte. Zo wordt per functie en de ligging een minimum en een maximum gegeven. Vastgesteld
88
Voor de functie ‘bedrijf arbeidsextensief / bezoekersextensief’ in een buitengebied geldt een minimum van 3,9 en een maximum van 5,7 verplaatsingen per 100 m2 bvo. Deze kencijfers zijn inclusief vrachtverkeer. Uitgaande van 22.300 m2 bvo bedraagt het aantal verplaatsingen volgens de kencijfers van het CROW minimaal 869,7 en maximaal 1.271,1 verplaatsingen per etmaal. Het gemiddeld aantal verplaatsingen per etmaal bedraagt volgens de kencijfers 1.070,4. Voor de functie ‘kleine eenpersoonswoning’ in een buitengebied geldt een minimum van 1,8 en een maximum van 2,4 verplaatsingen per kamer. Uitgaande van 200 kamers bedraagt de verkeersgeneratie 360 tot 480 verplaatsingen per etmaal met een gemiddelde van 420 verplaatsingen. Een deel van de verplaatsingen bij woningen bestaat normaal gesproken uit woon-werkverkeer. Een deel van de bewoners van de woonunits werkt op het naastgelegen bedrijf. Deze bewoners verplaatsen zich dus niet met de auto naar hun werk. De verkeersgeneratie van de woonunits zal derhalve lager zijn dan het aantal verplaatsingen dat op basis van de kencijfers ingeschat is. Verkeersgeneratie op basis van ervaringscijfers De werkelijke verkeergeneratie van het tuinbouwbedrijf zal aanzienlijk lager zijn dan volgens de kencijfers berekend is.
Zoals reeds in paragraaf 6.6.3 aangegeven komt de inschatting dat de kencijfers van het CROW (en daarmee de normen van de gemeente) te hoog zijn voor het tuinbouwbedrijf voort uit het huidige gebruik. Naast personenauto’s en vrachtauto’s komen er ook tractoren naar de locatie. Deze aantallen zijn in de volgende tabel opgenomen. Deze ophoging geeft net als bij het aantal parkeerplaatsen een overschatting van de toekomstige situatie en is te zien als een worstcasescenario. Maand
Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December
Vastgesteld
Geregistreerd aantal tractoren huidige locatie Per week Per dag 96 16 113 19 132 22 102 17 112 19 131 22 144 24 137 23 87 15 85 14 84 14 83 14
Aantal tractoren nieuwe locatie bij gelijke groei Per week Per dag 259 43 305 51 356 59 275 46 302 50 354 59 389 65 370 62 235 39 230 38 227 38 224 37
89
Maand Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December
Verkeersgeneratie huidige locatie Auto’s Vrachtwagens Tractoren Totaal 80 12 32 124 82 16 38 136 84 20 44 148 86 14 34 134 86 14 38 138 88 32 44 164 90 32 48 170 86 28 46 160 82 26 30 138 80 24 28 132 80 24 28 132 78 16 28 132
Inschatting verkeersgeneratie nieuwe locatie Auto’s Vrachtwagens Tractoren Totaal 216 32 86 335 221 43 103 367 227 54 119 400 232 38 92 362 232 38 103 373 238 86 119 443 243 86 130 459 232 76 124 432 221 70 81 373 216 65 76 356 216 65 76 356 211 43 76 329
Ervan uitgaande dat alle geregistreerde voertuigen naar en van de locatie rijden, was in de drukste week van het jaar het gemiddeld aantal verplaatsingen bij de locatie aan de Molenaarstraat 170 verplaatsingen per dag. Bij de locatie aan de Broksteeg zou dit aantal theoretisch gezien 459 verplaatsingen per dag betekenen. Dit aantal is aanzienlijk lager dan de kencijfers van het CROW aangeven. De verwachting is dat in de toekomst het aantal verkeersbewegingen aanzienlijk minder zal worden. De beladingsgraad van de vrachtwagens zal hoger worden. De producten gaan in de toekomst steeds meer via de Coöperatieve Inkoopvereniging Superunie naar de afzonderlijke supermarktketens. Daarnaast neemt de ruimte die benodigd is voor retourvracht steeds verder af door een efficiëntere verdeling. Het aantal verplaatsingen door personeel zal eveneens afnemen. Door automatisering en robotisering zal er in de toekomst minder personeel nodig zijn. Gevolgen extra verkeer Op de beoogde nieuwe locatie bevindt zich reeds een agrarisch bedrijf dat verkeer genereert. Dit verkeer bestaat uit personenauto’s, landbouwvoertuigen en vrachtauto’s. De vestiging van het tuinbouwbedrijf op deze locatie zorgt ervoor dat in de toekomst meer verkeer gebruik gaat maken van de Broksteeg en de omliggende wegen.
Daar staat tegenover dat het vracht- en landbouwverkeer van het bedrijf geen gebruik meer maakt van de Molenaarstraat en omliggende woonstraten. In de huidige situatie levert dit verkeer veel overlast op voor de omgeving. De omwonenden ervaren verkeersonveiligheid en geluids- en trillingshinder. In februari en maart 2024 zijn gedurende twee weken mechanische verkeerstellingen verricht op de wegen rondom de beoogde locatie aan de Broksteeg. De volgende tabel bevat de etmaalintensiteit op een gemiddelde werkdag en de verdeling naar type verkeer in lengteklassen op een gemiddelde werkdag. De lengteklassen komen overeen met de volgende categorieën: ▪ <2,0m: motoren (brommers) ▪ 2,0m-3,7m: personenauto’s en bestelauto’s ▪ 3,7m-7,0m: (kleine) vrachtwagens, autobussen en personenauto’s met aanhangwagen ▪ >7,0m: vrachtwagens met resp. oplegger of aanhanger en verlengde autobussen Locatie Broksteeg Elsstraat Waterstraat Haagstraat
Vastgesteld
Etmaalintensiteit 306 734 639 4.055
<2,0 2,6 % 1,6 % 0,9 % 1,0 %
2,0-3,7 87,0 % 88,4 % 81,2 % 88,2 %
3,7-7,0 5,2 % 5,2 % 7,8 % 6,6 %
>7,0 5,2 % 4,8% 10,0 % 4,2 %
90
Pastoor van Winkelstraat
4.124
0,8 %
90,5 %
5,5 %
3,2 %
Op het drukste moment van het jaar kan het tuinbouwbedrijf volgens de ervaringscijfers voor een verkeerstoename van 243 personenauto’s, 86 vrachtwagens en 130 tractoren zorgen. De voertuigen rijden verspreid over de dag van en naar het tuinbouwbedrijf. Uitgaande van een piek van 10% voor het drukste uur dan bedraagt de verkeerstoename op dat drukste uur circa 46 voertuigen. Dit komt ongeveer overeen met één voertuig per minuut en 18 seconden. Routes Veruit het grootste deel van het personenverkeer zal gebruik maken van het zuidelijke deel van de Broksteeg. Via de Pastoor van Winkelstraat kan dit verkeer in westelijke richting naar de kom van Schaijk rijden (en verder via de Schutsboomstraat naar de N324) en in oostelijke richting naar de N277. Ook zullen de meeste fietsers naar en van het bedrijf gebruik maken van het zuidelijke deel van de Broksteeg. De kortste route voor vrachtverkeer naar het hoofdwegennet loopt via het zuidelijke deel van de Broksteeg via de Pastoor van Winkelstraat naar de N277. Dit is voor het vrachtverkeer ook de meest geschikte en gewenste route. Een alternatieve route loopt in noordelijke richting via Broksteeg, Elsstraat en Waterstraat naar de Pastoor van Winkelstraat. In 2021 is door Megaborn een variantenstudie uitgevoerd naar de mogelijke ontsluitingsmogelijkheden van het bedrijf.
De resultaten van deze studie zijn vastgelegd in de notitie ‘Variantenstudie ontsluiting Jonkergouw’, versie D4.0 d.d. 12 mei 2021. Uit deze studie blijkt dat een ontsluiting via een nieuwe rotonde op de N277 het meest wenselijk is vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid en leefbaarheid. De provincie Noord-Brabant is wegbeheerder van de N277. De provincie verleent geen medewerking aan de realisatie van een rotonde. Dit betekent dat een ontsluiting direct via de N277 niet haalbaar is. Gezien de intensiteiten zal het niet veelvuldig voorkomen dat verkeer elkaar op de Broksteeg tegenkomt. Op het drukste moment rijdt er ongeveer iedere minuut één voertuig van of naar het bedrijf. Door het instellen van eenrichtingsverkeer voor grote voertuigen op de Broksteeg kan voorkomen worden dat grote voertuigen elkaar moeten passeren op de Broksteeg. Het eenrichtingsverkeer kan in de praktijk bereikt worden door verkeer vanaf het bedrijf alleen in noordelijke richting weg te laten rijden.
Afbeelding 30. Rijcurves vrachtwagen Pastoor van Winkelstraat - Broksteeg
Vastgesteld
91
Het kruispunt Pastoor van Winkelstraat – Broksteeg is te gebruiken door vrachtauto’s als de vrachtauto gebruik maakt van de gehele wegbreedte van de Pastoor van Winkelstraat en Broksteeg. In voorgaande afbeelding is de rijcurve ingetekend van een vrachtwagen (trekker met oplegger). Huidige inrichting De wegen rondom de locatie aan de Broksteeg hebben in de huidige situatie de volgende inrichting: ▪ Broksteeg: De Broksteeg heeft een wegbreedte van circa 3,1 meter en is deels aan één zijde voorzien van een strook met grasbetonstenen met een breedte van 0,40 meter. De totale verhardingsbreedte bedraagt daarmee circa 3,5 meter. Buiten de verharding is aan weerszijden een verstevigde berm met puinverharding aanwezig. De totale verkeersruimte bedraagt hierdoor circa 5,1 meter. ▪ Elsstraat: De Elsstraat heeft tussen de Broksteeg en de Waterstraat een wegbreedte van circa 3,7 meter en is aan weerszijden voorzien van een strook met grasbetonstenen met een breedte van 0,40 meter. De totale verhardingsbreedte bedraagt daarmee circa 4,5 meter. ▪ Waterstraat: De Waterstraat heeft een wegbreedte van circa 5,1 meter en is aan weerszijden voorzien van fietssuggestiestroken. ▪ Pastoor van Winkelstraat: De Pastoor van Winkelstraat heeft een wegbreedte van circa 6,0 meter. De weg is aan weerszijden voorzien van vrijliggende fietspaden.
Richtlijnen voor weginrichting De betreffende wegen in het gebied zijn aangewezen en ingericht als erftoegangsweg. De Broksteeg en Elsstraat hebben momenteel de inrichting van een erftoegangsweg type 2. Volgens de richtlijnen van het CROW in het ‘Handboek wegontwerp – erftoegangswegen’ bestaat het dwarsprofiel van een erftoegangsweg type 2 uitsluitend uit een verharding met een maximale breedte van 4,50 m, zonder markeringen. Op erftoegangswegen type 2 is de verhardingsbreedte gelijk aan de breedte van de rijloper. In die situaties kunnen motor- en landbouwvoertuigen elkaar op de verharding niet passeren (ook niet bij zeer lage snelheden). Bromfietsers, fietsers en motor- of landbouwvoertuigen kunnen elkaar alleen op een veilige wijze passeren bij een lage snelheid en een goed aansluitende buitenberm. In de richtlijnen is niet opgenomen wat de verkeersintensiteit op een erftoegangsweg type 1 of 2 maximaal zou mogen zijn. De route van en naar het tuinbouwbedrijf moet voldoende ruimte bieden voor tegemoetkomend verkeer om elkaar te passeren. Voor dit passeren kan uitgegaan worden van een aangepaste snelheid (maximaal 30 km/h). Het is niet nodig (en wenselijk) dat het passeren met de maximumsnelheid van 60 km/h gebeurt. In het Handboek wegontwerp 2013 van het CROW is opgenomen hoeveel verkeersruimte verschillende voertuigen nodig hebben.
Het profiel van vrije ruimte per ontwerpvoertuig bedraagt: ▪ Personenauto: 2,05 meter ▪ Vrachtauto: 3,00 meter ▪ Landbouwvoertuig: 3,30 meter ▪ Fietser: 1,00 meter De Pastoor van Winkelstraat en de Waterstaat hebben de inrichting van een erftoegangsweg type 1. Op erftoegangswegen type 1 zijn naast een rijloper (van minimaal 3,5 meter) aan weerszijden uitwijkstroken of suggestiestroken aanwezig. Voor erftoegangswegen met een gemengde afwikkeling van autoverkeer en fietsverkeer is het van belang kritische profielen te vermijden. Op een ruim profiel kan een personenauto een fietser passeren, ook bij nadering van een tegemoetkomende fietser. Bij een krap profiel moet de auto achter de fietser blijven bij nadering van een tegemoetkomend fietser. Er is sprake van een kritisch profiel als de passage wel mogelijk is, maar de personenauto (te) kort langs de fietsers rijdt. Hierdoor ontstaat een gevaarlijke en ongewenste situatie voor met name de fietsers. Voor de combinatie van een personenauto en een fiets op een erftoegangsweg met vmax = 60 km/h is een rijbaanbreedte van 4,50 meter nodig, eventueel uitgevoerd als een rijbaan van 3,50 meter met aan weerszijden een ‘verharde berm’ van 0,50 meter. Bij een combinatie van een vrachtauto en een fiets is een rijbaanbreedte van 5,50 meter nodig.
Vastgesteld
92
In de richtlijnen is opgenomen dat op erftoegangswegen fietsers en het overig (gemotoriseerd) verkeer in beginsel gebruik maken van de rijbaan. Bij een lage intensiteit van het autoverkeer is een gemengde afwikkeling van fietsers en auto’s geen probleem. Bij verkeersintensiteiten hoger dan 2.000 à 2.500 motorvoertuigen per etmaal worden fietsvoorzieningen noodzakelijk geacht. Dit kan in de vorm van fietsstroken of vrijliggende fietsvoorzieningen. Gezien de huidige en toekomstige intensiteiten kunnen fietsers volgens de richtlijnen gebruik maken van de rijbaan. Conclusie verkeersbewegingen Uit ervaringscijfers van het huidige bedrijf aan de Molenaarstraat blijkt dat de verkeersgeneratie van het tuinbouwbedrijf aan de Broksteeg aanzienlijk lager zal zijn dan de kencijfers van het CROW aangeven voor een arbeidsextensief / bezoekersextensief bedrijf in een buitengebied. Volgens de kencijfers van het CROW zou het gaan om gemiddeld 1.490 verplaatsingen per etmaal. Volgens de ervaringscijfers zal in de drukste periode van het jaar de verkeersgeneratie naar verwachting maximaal 459 verplaatsingen per dag bedragen. Dit verkeer bestaat hoofdzakelijk uit personenauto’s en in mindere mate uit tractoren en vrachtwagens. Op het drukste uur van de dag zou dit een verkeerstoename betekenen van ongeveer één voertuig per minuut en 18 seconden.
De beschikbare fysieke ruimte in de Broksteeg is voldoende voor tegemoetkomend verkeer om elkaar te passeren als dit verkeer gebruik maakt van de bermen. 6.6.5 Gewenste aanpassingen Om de kans op beschadigingen aan de bermen te verkleinen is het gewenst om eenrichtingsverkeer voor grote voertuigen in te stellen op de Broksteeg. Bij eenrichtingsverkeer zal het verkeer op de Broksteeg met gemiddeld 230 voertuigen toenemen (helft van de verkeersgeneratie). Op de Elsstraat zal de toekomstige etmaalintensiteit op basis van de ervaringscijfers toenemen tot circa 1.000 voertuigen. In alle gevallen kunnen fietsers volgens de richtlijnen zonder aanvullende maatregelen gebruik maken van de rijbaan. Met aanpassingen aan de Broksteeg en de Elsstraat is een toename van het verkeer als gevolg van de vestiging van het tuinbouwbedrijf aan de Broksteeg verkeerskundig gezien acceptabel. Dit is ook het geval als uitgegaan wordt van de kencijfers van het CROW voor de verkeersgeneratie.
Op basis van de richtlijnen zijn voor het toekomstige gebruik de volgende profielen mogelijk: ▪ Minimaal: huidig profiel met toevoeging van passeerplaatsen ▪ Gewenst: rijloper van minimaal 4,5 meter met aan weerszijden grasbetonstenen van 0,5 meter, waarmee voldaan wordt aan het kritisch profiel bij een combinatie van een vrachtauto en een fiets ▪ Ideaal: profiel erftoegangsweg type 1 conform RIBOR gemeente Oss (rijbaan van 5,5 tot 6,0 meter) De Pastoor van Winkelstraat en Waterstaat hebben een voldoende breedte rijbaanbreedte. Bij de Waterstraat ontstaat in de toekomst een grotere kans op het gebruik van de bermen en daarmee een groter risico op beschadiging van deze bermen. Een versteviging van de bermen (bijvoorbeeld met grasbetonstenen) is dat op moment wenselijk. De Broksteeg en de Elsstraat voldoen op dit moment nog niet aan de minimale inrichting voor het toekomstig gebruik. Gezien de wegbreedte van circa 3,0 meter zal tegemoetkomend gemotoriseerd verkeer op de Broksteeg altijd gebruik moeten maken van de bermen om elkaar te kunnen passeren. Gezien de intensiteiten zal het niet veelvuldig voorkomen dat verkeer elkaar op de Broksteeg tegenkomt. Op het drukste moment rijdt er ongeveer iedere minuut één voertuig van of naar het bedrijf.
Door het instellen van eenrichtingsverkeer voor grote voertuigen op de Broksteeg kan voorkomen worden dat grote voertuigen elkaar moeten passeren op de Broksteeg. Het eenrichtingsverkeer kan in de praktijk bereikt worden door groot verkeer vanaf het bedrijf alleen in noordelijke richting weg te laten rijden. Op de Broksteeg bestaat dan nog wel de mogelijkheid dat een personenauto en een groot voertuig elkaar moeten passeren. De beschikbare ruimte op de Broksteeg (rijbaan en bermen) bedraagt ruim 6 meter. De berm aan de westzijde is circa 2,30 meter en aan de oostzijde circa 1,20 meter. Deze ruimte is niet beschikbaar op plaatsen waar bomen staan. Deze bomen bevinden zich hoofdzakelijk aan de westzijde. Ter plaatse bedraagt de afstand tussen de boom en kant van de verharding minimaal 0,8 meter. Op enkele plaatsen zijn er in de huidige situatie beschadigingen aan de bermen. Vastgesteld
93
Afbeelding 31. Beoogde locaties passeerstroken
De kans op beschadiging van de berm kan verkleind worden door de gehele weg te verbreden of door passeerplaatsen aan te leggen. Het verbreden van de weg naar minimaal 5,0 meter (met aan weerszijden grasbeton) zorgt voor een optimale verkeerssituatie. Het verbreden van de weg is echter een grootschalige, ingrijpende maatregel. Een verbreding gaat ten koste van bomen die elders gecompenseerd moeten worden. Een verbreding zorgt er ook voor dat de weg intensiever gebruikt zal worden door ander verkeer (verkeersaantrekkend) en dat de snelheid van het verkeer omhoog zal gaan. Door het realiseren van twee passeerplaatsen op het zuidelijke wegvak van de Broksteeg wordt het verkeer op de Broksteeg voldoende ruimte geboden om elkaar te passeren zonder gebruik te maken van de berm. Bij een passeerplaats wordt de weg plaatselijk over een lengte van 20 meter verbreed van circa 3,0 meter naar circa 5,0 meter. Aanvullend is het gewenst om de bermen van de Broksteeg tussen de Pastoor van Winkelstraat en het tuinbouwbedrijf voldoende draagkrachtig te maken. Dit kan door de gehele weg te voorzien van grasbetontegels aan weerszijden van de rijbaan. In de huidige situatie zijn alleen grasbetontegels aanwezig op het wegvak tussen de Pastoor van Winkelstraat en de inrit van Broksteeg 2 aan één zijde van de weg (oostzijde).
6.6.6 Onderzoek na reacties uit omgevingsdialoog Naar aanleiding van de resultaten van de gevoerde omgevingsdialoog is besloten dat het te vroeg is om nu al definitief vast te leggen dat het eenrichtingsverkeer voor het vrachtverkeer moet geschieden via de Broksteeg, Elsstraat en Waterstraat. De aansluiting Broksteeg – Pastoor van Winkelstraat zou zich namelijk beter lenen voor vrachtverkeer wat vanuit de Broksteeg de Pastoor van Winkelstraat opdraait. Het aankomende vrachtverkeer moet dan arriveren via Waterstraat en Elsstraat om het eenrichtingsverkeer te garanderen. In onderhavig bestemmingsplan is het eenrichtingsverkeer als voorwaardelijke verplichting opgenomen, de richting echter nog niet. Het is dus juridisch geborgd dat het vrachtverkeer in één richting moet rijden van en naar het bedrijf en zijn andere mogelijkheden niet meer mogelijk. De definitieve beslissing hoe het eenrichtingsverkeer vorm moet krijgen wordt pas later genomen. Wel is op deze manier geborgd dat de kans op een ontmoeting met een vrachtwagen zo klein mogelijk wordt, wat bijdraagt aan het garanderen van de verkeersveiligheid.
Vastgesteld
94
In dat kader zijn ook de te nemen exact te treffen verkeersmaatregelen nog niet helder. Dit heeft mede te maken met de richting van het vrachtverkeer. Het treffen van verkeersmaatregelen is wel opgenomen als voorwaardelijk verplichting, de exacte invulling daarvan nog niet.
6.7 Gezondheid 6.7.1 Effect veehouderijen Het RIVM doet onderzoeken naar de effecten van veehouderijen op de gezondheid van omwonenden, veehouders, de gezinnen van veehouders en mensen die op de veehouderij werken. Dieren kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen waar mensen ziek van kunnen worden zoals Q-koorts of Salmonella. Daarnaast kunnen fijnstof en endotoxinen (celwandbestanddelen van bepaalde bacteriën) gezondheidsproblemen veroorzaken. Ook kan het voorkomen dat mensen hinder ondervinden van de stank die afkomstig is van de mest uit de veehouderijen. In 2016 zijn de resultaten gepubliceerd van het onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO). In dit onderzoek is gekeken naar de gezondheidseffecten bij omwonenden van ziekteverwekkers en luchtverontreiniging afkomstig van veehouderijen. In 2017 is er een tweede rapport ‘Veehouderij en gezondheid omwonenden – aanvullende studies’ gepubliceerd. Daarin zijn nieuwe analyses gedaan om de eerdere resultaten nog eens extra bevestigd te krijgen. In de Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 van 30 april 2018 is een stappenplan opgenomen om te beoordelen of er knelpunten worden gevonden voor een bestemmingsplan en of nadere advisering vanuit de GGD wenselijk is. Dit stappenplan is voor het te realiseren plan doorlopen. 1.
2.
Endotoxine (varkens- / pluimveehouderijen) Op basis van het ‘Endotoxine toetsingskader 1.0’ kan worden beoordeeld of sprake is van een verhoogd volksgezondheidsrisico ten aanzien van varkenshouderijen en pluimveehouderijen. Het is van belang dat ter plaatse van de ontwikkeling sprake moet zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en derhalve de advieswaarde van 30 EU/m³ niet wordt overschreden. ▪ De dichtstbijzijnde varkenshouderij is gelegen aan de Broksteeg 5 in Schaijk. De fijnstofemissie voor dit bedrijf bedraagt PM10: 700 kg/jaar. Derhalve dient een afstand te worden aangehouden van 162 meter, de huidige afstand (hemelsbreed) is 400 meter. ▪ De dichtstbijzijnde pluimveehouderij is gelegen aan de Kerkweg 1 in Schaijk. De fijnstofemissie voor dit bedrijf bedraagt PM10: 4.013 kg/jaar. Derhalve dient een afstand te worden aangehouden van 384 meter, de huidige afstand (hemelsbreed) is 350 meter. Als gekeken wordt naar de afstanden dan ligt het plangebied buiten de endotoxine risicocontouren van varkenshouderijen. Het plangebied ligt binnen de endotoxine risicocontouren van de pluimveehouderij aan de Kerkweg 1. Voor de bestaande woningen Broksteeg 1 en 3 wordt opgemerkt dat het toetsingskader niet wijzigt ten opzichte van de bestaande situatie.