Bijlage 21. 11-04-22 Concept ontwerpbestemmingsplan toelichting.pdf
Tekst van het document
9
Buro Maerlant, Ecologische quickscan Schaijk Broksteeg 1-3, 18 september 2020
Concept
59
▪ ▪
Vooralsnog onduidelijke functie van de te slopen werktuigenloods waarin enkele sporen van de kerkuil zijn aangetroffen; Algemene broedvogels, inclusief eventueel aanwezige weidevogels (niet jaarrond beschermd).
Doordat de werkzaamheden op het land plaatsvinden, beperkt van aard zijn en preventief afdoende maatregelen kunnen worden getroffen, zijn over het algemeen geen negatieve effecten op strikter beschermde soorten te verwachten. Echter is het noodzakelijk nader onderzoek naar vleermuizen uit te voeren om actueel gebruik van de bebouwing vast te kunnen stallen voorafgaand aan de sloop. Tevens is het noodzakelijk vast te stellen wat de precieze functie van de werktuigenloods voor de kerkuil is. Na uitvoer van het nader onderzoek kunnen, indien noodzakelijk, gepaste maatregelen worden getroffen. Doordat de kans bestaat dat broedende vogels in het plangebied aanwezig kunnen zijn, dient rekening te worden gehouden met de broedperiode van vogels algemeen, inclusief weidevogels. Werkzaamheden als sloop, het verwijderen van beplantingen en grondverzet algemeen wordt bij voorkeur uitgevoerd vóór half februari en ná half augustus. Indien een ter zake deskundige heeft vastgesteld dat geen nesten aanwezig zijn, is het ook mogelijk op een ander moment te werken. Het verstoren van broedende vogels (dat leidt tot het permanent verlaten van een nest) is conform de Wnb niet toegestaan. Nader onderzoek10 is uitgevoerd naar het voorkomen van o.a. vleermuizen en een kerkuil binnen het plangebied.
Vleermuizen Middels het seizoensbrede onderzoek is een goed beeld ontstaan over de aan- of afwezigheid van verblijfplaatsen van vleermuizen in de te slopen bebouwing. In het plangebied zelf zijn geen verblijfplaatsen of andere belangrijke functies aangetroffen. De aaneengesloten en verspreid staande laanbeplantingen in de omgeving hebben een functie als jachtgebied en vliegroute voor een relatief klein aantal gewone dwergvleermuizen. Omdat deze structuren aanwezig zijn in een verder open omgeving is echter sprake van een belangrijke functie. De ingrepen zijn beperkt tot het plangebied zelf met behoud van deze elementen. Daarnaast voorziet het plan in versterking van groenelementen aan de randen. Effecten op de functie als vliegroute en foerageergebied zijn dan ook niet aan de orde. Kleine marters In het plangebied zijn geen kleinere marters aangetroffen. De lage verwachting uit de eerder uitgevoerde quickscan is dan ook terecht gesteld. Door het vrij intensieve onderzoek is de afwezigheid met zekerheid aangetoond. Kerkuil Een te slopen loods heeft een functie als roestplaats voor de kerkuil. Er is blijkens het onderzoek geen sprake van jaarrond permanent gebruik. Ook tijdelijke verblijfplaatsen zijn beschermd krachtens de Wnb.
Doordat in het plangebied een schuur blijft behouden en in deze schuur een kerkuilen nestkast is geplaatst is er reeds een goed alternatief geboden en worden effecten voorkomen. Ten behoeve van de ingrepen dient een mitigatieplan te worden opgesteld met een gerichte aanpak tijdens de uitvoer om effecten te voorkomen. In de nieuwe situatie dient een nieuwe permanente voorziening te worden getroffen óf een vergelijkbaar alternatief in de nabije omgeving. In het mitigatieplan dient dit te worden uitgewerkt. Met een juiste aanpak worden effecten voorkomen en is geen sprake van overtreding van de Wnb doordat sprake is van behoud van functionaliteit. Geadviseerd wordt voorafgaand aan de ingrepen een mitigatieplan op te stellen met in detail de te nemen beschermende maatregelen voorafgaand en tijdens de sloop. Indien gehandeld wordt conform dit mitigatieplan worden effecten 10
Buro Maerlant, Nader onderzoek natuur Schaijk Broksteeg 1-3, 22 december 2021
Concept
60
voorkomen. De provincie Noord-Brabant stelt, dat als effecten kunnen worden voorkomen, voor het tijdelijk wegnemen van verblijfplaatsen geen ontheffing benodigd is (mitigatieplan). De volgende maatregelen en voorzieningen dienen te worden uitgewerkt, waarbij het kennisdocument kerkuil van BIJ12 richting kan geven en deels maatwerk benodigd is: ▪ Het tijdig (uiterlijk april) aanbieden van een alternatief voorafgaand aan de sloop (reeds uitgevoerd). ▪ Zoveel mogelijk behoud van groenelementen en ruimte op het erf, tot aan de realsatie. ▪ Afscherming van de werkzaamheden (sloop en grondwerk) nabij het erf en de te behouden schuur middels bouwhekken met donkere folie. ▪ In de nieuwbouw een permanente voorziening te treffen en deze minimaal één seizoen aanwezig te laten zijn met de vooralsnog te behouden roestplaats.
5.5 Archeologie en cultuurhistorie Archeologie Samen met de gemeenten Sint Anthonis, Mill, Sint Hubert en Grave heeft de gemeente Landerd haar archeologiebeleid verankerd in het rapport “Archeologisch erfgoed van Peelhorst en Maasdal: een archeologische waarden- en verwachtingskaart en beleidskaart voor de gemeenten Sint Anthonis, Mill en Sint Hubert, Grave en Landerd”.
Afbeelding 20. Uitsnede archeologische beleidskaart
Op basis van de archeologische beleidskaart is het plangebied gelegen in een gebied met een hoge archeologische verwachting. Het gemeentelijk archeologiebeleid en de archeologische beleidskaart is uiteindelijk verankerd in het vigerende bestemmingsplan. Op basis van de hoge archeologische verwachting is het volledige plangebied bestemd als ‘Waarde – Archeologie 4’ en geldt een onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 50 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 250 m2.
Concept
61
Een archeologisch onderzoek11 heeft voor het plangebied plaatsgevonden. De bodem in het plangebied bestaat zwak tot sterk lemig zand. Daarbij is er een onderscheid tussen de donkere bovengrond (A-horizont: bouwvoor), die uit zwak lemig matig fijn en humeus dekzand bestaat, en de ondergrond (Chorizont: het substraat zonder of met nauwelijks bodemvorming), die overwegend uit zwak lemig matig grof rivierzand met klein grind bestaat. Vanaf circa 50 cm is de bodem vochtig en vanaf circa 100 cm nat. In het plangebied bevinden zich geen archeologische vindplaatsen. Eromheen (straal circa 1 km) zijn er ook geen vindplaatsen. Sinds oudsher (vanaf het kadastrale minuutplan uit de periode 1811-1832) maakt het plangebied deel uit van een nat en extensief gebruikt landbouwgebied (vooral grasland), zonder bebouwing). In 1989 verschijnt de huidige bebouwing in de zuidwesthoek van het plangebied. Deze bebouwing en de omliggende akkers zullen voor enige bodemverstoring hebben gezorgd. Met betrekking tot jager-verzamelaars, zijn er (zoals in het zuidwesten werd verwacht) geen resten van een dekzandkop gevonden, waardoor er geen sprake is van een voor deze samenlevingen typische gradiëntzone. De archeologische middelhoge verwachting voor resten van jager-verzamelaars kan derhalve bijgesteld worden naar laag.
Met betrekking tot landbouwers, kan de middelhoge verwachting bijgesteld worden naar laag. Er is immers geen bewijs gevonden voor de aanwezigheid van een (vruchtbaar) kleidek, en de leemarme vochtige tot natte bodem is nogal ongeschikt voor (pre)historische landbouw. Omdat er in het plangebied geen archeologische resten worden verwacht, wordt verder archeologisch onderzoek niet zinvol geacht. De gemeente volgt de uitkomsten van het archeologisch onderzoek en concludeert dat het gehele plangebied kan worden vrijgegeven. Het aspect archeologie speelt dus geen rol meer binnen het plangebied. In onderhavig bestemmingsplan is daarom geen archeologische dubbelbestemming meer opgenomen voor het plangebied. Cultuurhistorie Op de Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW) van de provincie Noord-Brabant zijn de cultuurhistorische (landschaps)waarden van bovenlokaal belang aangegeven. Het plangebied is op basis van deze kaart gelegen in de regio Maaskant. De regio Maaskant maakt onderdeel uit van het jonge rivierkleilandschap van de Maas met zandige oeverwallen en donken en lager gelegen open komgronden. Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door een brede dekzandrug die de overgang met het Brabant van het zand markeert. De oude dorpen en steden in de regio liggen op de oeverwallen en donken en op de flanken van de dekzandrug in het zuiden.
De laaggelegen komgebieden werden extensief gebruikt. In de middeleeuwen zijn de rivierkleigronden bedijkt. Om de wateroverlast in de komgebieden tegen te gaan zijn grote weteringen aangelegd, zoals de Hertogswetering. Door de aanleg van dijken resteerde minder ruimte voor het water van de Maas en is een complex stelsel van overlaten ontwikkeld. Een deel van het Maaswater stroomde binnendijks door de lage komgebieden naar het westen (de Beerse Maas). De nederzettingen en de oude cultuurgronden werden door dijken tegen overstromingen van de Beerse Maas beschermd. Door verbeteringen in het stroombed van de Maas kon de Beerse Overlaat in 1942 worden gesloten. De komgronden waren vanouds als grasland in gebruik. Vanwege de regelmatige overstromingen was het gebied onbebouwd. Er liggen meerdere eendenkooien. Na de Tweede Wereldoorlog zijn de komgebieden goed ontwaterd en zijn nieuwe boerderijen gebouwd. Kenmerkend voor de ontwatering van de oostelijke Maaskant is het stelsel van weteringen, sluizen en gemalen bij Gewande. In het westelijke deel van de Maaskant zijn de monding van de Dieze en het Drongelens Kanaal opvallende elementen. Zij vormen met de vele kunstwerken een illustratie van de strijd tegen het water. De open rivierkleipolders worden geflankeerd door oeverwallen en donken. Het grondgebruik op deze hogere delen is gevarieerder dan in de polders.
Het landschap vormt door de bebouwing en opgaande begroeiing een groot contrast met de open kleipolders. In de oostelijke Maaskant wordt de overgang met de dekzandrug gemarkeerd door de lintbebouwing van Kruisstraat, Heeseind en Geffen. De westelijke Maaskant wordt 11
RAAP, Een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek plangebied Broksteeg 1-3 te Schaijk, 15 juni 2020, projectcode: SCHBR
Concept
62
scherp begrensd door het Drongelens Kanaal. Binnen de overstromingsvlakte van de westelijke Maaskant -Gement, Baardwijkse Overlaat, polder Bokhoven en Vlijmen- ligt het omdijkte Eiland van Heusden. Deze zandopduiking te midden van de overstromingsvlakte is een landbouwkundig intensief gebruikt gebied (tuinbouw). In het gebied liggen verdedigingswerken uit verschillende perioden. Vestingsteden als Heusden, 's-Hertogenbosch, Ravenstein en Grave worden er aangetroffen. Ten noorden van 's-Hertogenbosch liggen diverse forten, inundatiegebieden en sluizen. De verdedigingswerken maakten deel uit van de Zuiderwaterlinie. Bij Grave staan diverse kazematten van de PeelRaamstelling en de Maaslinie. De buitendijkse gebieden zijn grotendeels als landbouwgrond in gebruik, maar de uiterwaarden worden steeds belangrijker voor natuurontwikkeling en recreatie. De afwisseling van open en meer besloten gebieden is ook nu nog kenmerkend voor het landschap van de oeverwallen. In de kommen zijn na de landinrichting moderne, grootschalige veehouderij bedrijven ontstaan. Het eiland van Heusden is uitgegroeid tot een relatief sterk verstedelijkt gebied: de ruimten tussen de lintbebouwing zijn grotendeels gevuld met bedrijventerreinen, woonwijken en glastuinbouw. Het contrast met de omliggende open gebieden is daardoor toegenomen, de scherpe begrenzing met dijken is markant.
De A59 doorsnijdt dit landschap. Stedelijke ontwikkelingen van ‘s-Hertogenbosch in de rivierkleipolders tot aan de Maas hebben het gebied van de Maaskant in tweeën verdeeld. Meest recente stedelijke uitbreidingen zijn de Groote Wielen aan de oostkant, in het laagst gelegen deel van de Polder Maaskant, en de woonkastelen van Haverleij aan de westkant van ‘s-Hertogenbosch. De strijd tegen het water en de voortdurend terugkerende overstromingen van de Beerse Maas hebben de inrichting en het gebruik van het gebied bepaald. De regio heeft een grote cultuurhistorische betekenis doordat de strijd tegen het water zich nog zo goed in het huidige landschap laat herkennen. Daarnaast verlenen de vele verdedigingswerken het gebied een grote cultuurhistorische waarde. Aan het plangebied zijn geen specifieke cultuurhistorische waarden toegekend ten aanzien van bebouwing of de groenstructuren op de CHW. Het initiatief heeft geen effect op cultuurhistorie. Wel kan vermeld worden dat met de landschappelijke inpassing van het plangebied aansluiting is gezocht met de cultuurhistorische karakteristiek van het landschap (zie hoofdstuk 3).
5.6 Verkeer en parkeren Het initiatief zal zorgen voor een verandering in de verkeersstromen van en naar het plangebied en een toename in de parkeerbehoefte. Er dient daarom te worden aangetoond dat met het initiatief sprake is van een goede ontsluiting en er voldaan wordt aan voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein. Toename verkeer De bedrijfsverplaatsing zorgt meer (zwaar) verkeer in de omgeving van het plangebied. De huidige ontsluitingswegen rondom de nieuwe locatie zijn niet ingericht op de hoeveelheid landbouwverkeer en vrachtverkeer. Er is daarom besloten een onafhankelijk verkeerskundige studie12 te laten uitvoeren naar de beste mogelijkheid tot ontsluiting van het plangebied. De eerste stap in het onderzoek is om mogelijke ontsluitingsvarianten in kaart te brengen. Mogelijke varianten voor de ontsluiting van de nieuwe locatie zijn in kaart gebracht. Het uitgangspunt bij het in kaart brengen van de varianten is om zo snel mogelijk te ontsluiten naar de provinciale wegen. Dit leidt tot de onderstaande varianten (zie afbeelding 19).
12
Megaborn, Variantenstudie ontsluiting Jonkergouw verplaatsing Jonkergouw naar Broksteeg 1-3, 12 maart 2021, kenmerk: GLa2001-R01
Concept
63
Afbeelding 21. Alle mogelijke varianten
Varianten zijn afgevallen door uitkomsten van onder andere het overleg met provincie Noord-Brabant. Zij geven aan geen medewerking te verlenen aan geheel nieuwe aansluitingen op de N277. De provincie staat onder voorwaarden wel open voor het opwaarderen van huidige aansluitingen. Tevens is de analyse dat de noordelijk gelegen varianten weinig verkeer aantrekken, waardoor het verkeer alsnog via de bestaande wegen gaat rijden. Met deze informatie blijven de volgende vier varianten over: 1. Broksteeg 2. Broksteeg – Elsstraat 3. Kerkweg 4. Waterstraat In de afweging van deze varianten zijn de verschillende relevante aspecten meegenomen, zoals bereikbaarheid, verkeersveiligheid, ruimtelijke impact, draagvlak, leefbaarheid/welzijn en kosten. De variant Broksteeg is van de vier varianten veruit de goedkoopste. Daarnaast geeft de variant de meest directe verbindingen van en naar de belangrijkste bestemmingen van het bedrijf. Deze variant heeft echter een aantal nadelen: ▪ De variant zorgt voor meer verkeer op de Pastoor van Winkelstraat en de Haagstraat. Zonder aanvullende maatregelen leidt dit mogelijk tot meer geluidsbelasting op de gevel; ▪ Het draagvlak van variant 1 is beperkt door de mogelijke overlast die de variant met zich meebrengt; ▪ Er is grondaankoop benodigd bij de aansluiting van de Broksteeg op de Pastoor van Winkelstraat.
De grondverwerving leidt mogelijk tot bezwaren die het proces kunnen vertragen of zelfs onmogelijk maken; ▪ Variant 1 is geen toekomstbestendige oplossing, aangezien de Pastoor van Winkelstraat in de toekomst mogelijk binnen de bebouwde kom komt te liggen. Hiermee zou het bedrijf opnieuw via de bebouwde kom van Schaijk worden ontsloten. Dit is geen wenselijk situatie. Gezien de bovenstaande nadelen wordt variant 1 niet gezien als een kansrijke variant. Variant 2 heeft zeer positieve effecten op de leefbaarheid van Schaijk, doordat het verkeer van en naar het bedrijf vooral door landelijk gebied naar de provinciale wegen rijdt. Hierdoor is er weinig tot geen overlast voor omwonenden. Dit leidt
Concept
64
er ook toe dat er in Schaijk veel draagvlak is voor deze variant. Een bijkomend voordeel van deze variant is dat ook andere landbouwgerelateerde bedrijven in de omgeving een betere ontsluiting krijgen. Een nadeel van variant 2 is dat deze minder direct is voor verkeer naar de N324 en voor verkeer naar het grote aantal percelen ten zuiden van Schaijk. Dit nadeel weegt echter niet op tegen de voordelen die deze variant heeft op de leefbaarheid. Variant 2 brengt wel de hoogste investeringskosten met zich mee en heeft ruimtelijke een grote impact. In deze variant moeten de meeste bomen worden gekapt en herplant. De landschappelijke inpassing blijft wel gelijk aan de huidige situatie. Ondanks de relatief hoge kosten, wordt variant 2 wel als een kansrijke variant gezien, gezien de positieve effecten op de leefbaarheid en het grote draagvlak. Variant 3 zorgt net als variant 2 voor goede en directe verbindingen naar de omliggende bestemmingen. Daarnaast gaat deze variant langs minder woningen dan de variant Broksteeg en ontlast deze variant de Pastoor van Winkelstraat. Het nadeel is dat de Haagstraat niet wordt ontlast. Verkeerskundig is de variant Kerkweg een zeer effectieve variant. Daarnaast liggen de kosten van deze variant lager dan die van variant 2.
Ook heeft deze ruimtelijk veel impact, aangezien er veel grondaankopen nodig zijn en er veel bomen moeten worden gekapt en herplant. Variant wordt verkeerskundig gezien als een kansrijke variant. De variant heeft echter minder draagvlak dan variant 2 en een forse impact op de ruimtelijke omgeving. Variant 4 ontlast zowel de Pastoor van Winkelstraat en de Haagstraat. Verkeerskundig is deze variant echter niet effectief. De variant is geen directe route naar de belangrijkste bestemmingen. Er zijn veel aanvullende maatregelen (knips) nodig om het verkeer het gewenste gedrag te laten vertonen. Een ander groot nadeel is dat deze variant open landschap doorkruist en er in deze variant de meeste grondaankopen benodigd zijn. Gezien de grote landschappelijke impact en onvoldoende verkeerskundige effectiviteit, wordt variant 4 niet als een kansrijke variant gezien. Uit de variantenstudie voor de bedrijfsverplaatsing is gebleken dat variant 2 en 3 het meest effectief zijn, gekeken naar de verschillende thema’s. Er is zorgvuldig gekeken naar alle varianten om uiteindelijk te komen tot de keuze voor de meest geschikte variant. Advies is om de keuze te maken voor variant 2: Broksteeg-Elsstraat-N277 op basis van de volgende overwegingen: ▪ variant 2 ontlast de Pastoor van Winkelstraat en de Haagstraat het meest.
Hiermee draagt deze variant het meest bij aan de Leefbaarheid in Schaijk; de route via de Elsstraat sluit direct aan op de provinciale weg N277. Hiermee wordt voorkomen dat zwaar verkeer via daarvoor ongeschikte wegen gaat rijden; ▪ daarnaast is het draagvlak voor een ontsluiting via de Elsstraat het grootst, zowel bij bewoners als andere stakeholders. ▪ Een nadeel van variant 2 is dat de route minder direct is en minder goed aansluit op de gewenste bestemmingen (N324 voor vrachtverkeer, groot aantal landbouwgronden ten zuiden van Schaijk en verkeer van arbeidsmigranten naar het centrum van Schaijk). Dit nadeel weegt niet op tegen de voordelen voor de leefbaarheid van Schaijk; ▪ Deze variant brengt de meeste investeringskosten met zich mee en scoort daarmee slechter op het onderdeel kosten. Door snellere grondverwerving kan deze variant wel eerder tot rendement komen. In variant 3 leidt de grondverwerving mogelijk tot problemen. Hoe dit te borgen? Parkeren Het aantal noodzakelijke parkeerplaatsen in de nieuwe situatie is bepaald. De gemeente Landerd hanteert voor een arbeidsextensief / bezoekersextensief bedrijf in het buitengebied een parkeernorm van 1,05 parkeerplaats per 100 m2 bvo. Uitgaande van 31.680 m2 bvo bedraagt de parkeereis 332,6 parkeerplaatsen. De parkeernorm voor een woonunit
Concept
65
bedraagt 0,7 parkeerplaats per eenheid. Uitgaande van 136 woonunits bedraagt de parkeereis voor de huisvesting arbeidsmigranten 95,2 parkeerplaatsen. De werkelijke parkeerbehoefte bij het tuinbouwbedrijf zal hoogstwaarschijnlijk lager zal zijn dan volgens de parkeernormen berekend is. De inschatting dat de parkeereis te hoog is voor het bedrijf komt voort uit de ervaringen van initiatiefnemer op de huidige locatie. De huidige locatie aan de Molenaarstraat heeft een bruto vloeroppervlak (bvo) van circa 8.400 m2 . De nieuwe locatie aan de Broksteeg krijgt een groter oppervlakte (31.680 m2). Als uitgegaan wordt van de ervaringscijfers van de huidige locatie dan moet het aantal voertuigen op de drukste dag (45 personenauto’s en busjes) opgehoogd worden met een factor 3,8. In dat geval zijn er op de drukste dag circa 171 personenauto’s en busjes. In het geval dat alle personenauto’s en busjes van de drukste dag (171 voertuigen) gelijktijdig parkeren en alle parkeerplaatsen die volgens de parkeernorm maximaal beschikbaar moeten zijn voor de huisvesting arbeidsmigranten, in gebruik zijn (95,2), dan bedraagt de totale parkeervraag 266,2 parkeerplaatsen. Op het terrein worden enkele specifieke locaties ingericht voor parkeren. Tussen de bedrijfswoningen en de logiesgebouwen wordt een parkeerterrein ingericht met 161 parkeerplaatsen. Met name de arbeidsmigranten kunnen hier parkeren.
Aan de voorzijde van de bedrijfshal wordt een parkeerterrein ingericht met 68 parkeerplaatsen. Achter de later te realiseren tweede bedrijfshal wordt ten slotte een parkeerterrein ingericht met 112 parkeerplaatsen. In totaliteit worden 341 parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de parkeerbehoefte voor personenauto’s en busjes. De inschatting van het benodigd aantal parkeerplaatsen voor vrachtwagens is eveneens gemaakt worden aan de hand van ervaringscijfers van de huidige locatie. In de drukste periode van het jaar brengen dagelijks gemiddeld 16 vrachtwagens een bezoek aan de locatie aan de Molenaarstraat. Als het aantal vrachtwagens evenredig toeneemt met de groei in oppervlakte (van 8.400 naar 31.680 m2 bvo) dan gaat het bij de locatie aan de Broksteeg om circa 61 vrachtwagens per dag.
5.7 Gezondheid 5.7.1 Effect veehouderijen Het RIVM doet onderzoeken naar de effecten van veehouderijen op de gezondheid van omwonenden, veehouders, de gezinnen van veehouders en mensen die op de veehouderij werken. Dieren kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen waar mensen ziek van kunnen worden zoals Q-koorts of Salmonella. Daarnaast kunnen fijnstof en endotoxinen (celwandbestanddelen van bepaalde bacteriën) gezondheidsproblemen veroorzaken. Ook kan het voorkomen dat mensen hinder ondervinden van de stank die afkomstig is van de mest uit de veehouderijen. In 2016 zijn de resultaten gepubliceerd van het onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO). In dit onderzoek is gekeken naar de gezondheidseffecten bij omwonenden van ziekteverwekkers en luchtverontreiniging afkomstig van veehouderijen. In 2017 is er een tweede rapport ‘Veehouderij en gezondheid omwonenden – aanvullende studies’ gepubliceerd. Daarin zijn nieuwe analyses gedaan om de eerdere resultaten nog eens extra bevestigd te krijgen. In de Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 van 30 april 2018 is een stappenplan opgenomen om te beoordelen of er knelpunten worden gevonden voor een bestemmingsplan en of nadere advisering vanuit de GGD wenselijk is. Dit stappenplan is voor het te realiseren plan doorlopen. 1.
Edotoxine (varkens- / pluimveehouderijen) Op basis van het ‘Endotoxine toetsingskader 1.0’ kan worden beoordeeld of sprake is van een verhoogd volksgezondheidsrisico ten aanzien van varkenshouderijen en pluimveehouderijen. Het is van belang dat ter plaatse van de ontwikkeling sprake moet zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en derhalve de advieswaarde van 30 EU/m³ niet wordt overschreden.
Concept
66
De dichtstbijzijnde varkenshouderij is gelegen aan de Broksteeg 5 in Schaijk. De fijnstofemissie voor dit bedrijf bedraagt PM10: 700 kg/jaar. Derhalve dient een afstand te worden aangehouden van 162 meter, de huidige afstand (hemelsbreed) is 400 meter. ▪ De dichtstbijzijnde pluimveehouderij is gelegen aan de Kerkweg 1 in Schaijk. De fijnstofemissie voor dit bedrijf bedraagt PM10: 4.013 kg/jaar. Derhalve dient een afstand te worden aangehouden van 384 meter, de huidige afstand (hemelsbreed) is 350 meter. Als gekeken wordt naar de afstanden dan ligt het plangebied buiten de endotoxine risicocontouren van varkenshouderijen. Het plangebied ligt binnen de endotoxine risicocontouren van de pluimveehouderij aan de Kerkweg 1. Voor de bestaande woningen Broksteeg 1 en 3 wordt opgemerkt dat het toetsingskader niet wijzigt ten opzichte van de bestaande situatie. Het betreffen beide bestaande (gevoelige) objecten die in de vergunde situatie ook niet voldoen aan de geadviseerde richtafstanden. Het risico voor de volksgezondheid neemt daardoor niet toe. De afstand tussen de op te richten logieseenheden en de pluimveehouderij bedraagt 400 meter, aan deze afstand wordt wel voldaan. Binnen het plangebied is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
Emissies Uit het VGO onderzoek komt naar voren dat diverse gezondheidseffecten gerelateerd lijken te zijn aan de blootstelling van omwonenden aan de emissie van fijnstof, micro-organismen en ammoniak (via de bijdrage aan secundair fijnstof) afkomstig van veehouderijen. Gekeken dient te worden of sprake is van een toename van deze emissies. Onderhavig plan voorziet in het verplaatsen van een tuinbouwbedrijf. Op de nieuwe locatie wordt de bedrijfsbebouwing gesloopt en wordt nieuwe bedrijfsbebouwing opgericht. Daarnaast worden op deze locatie twee logiesgebouwen opgericht voor het huisvesten van 204 arbeidsmigranten. Het verplaatsen van het bedrijf en het oprichten van nieuwe bebouwing leidt niet tot een toename van emissies van geur en/of fijnstof en/of ammoniak. Wijze waarop met overbelasting geur wordt omgegaan 3a. Wettelijke uitgangspunten Op grond van de Wet geurhinder veehouderij kan bij een ontwikkeling sprake zijn en blijven van een overbelaste geursituatie. Het uitgangspunt hierbij is dat er geen sprake is of blijft van een overbelaste situatie voor geur (voorgrond of achtergrond). De ontwikkeling vindt niet plaats in een gebied met een overbelaste geursituatie (zie paragraaf 5.1.5). Met het initiatief is daarnaast geen sprake van een toename van geuremissie. 3b.
Gezondheidskundige uitgangspunten Naast een toets op de wettelijke aspecten kan ook gekozen worden voor een gezondheidskundige beoordeling ten aanzien van het aspect geur. Toetsing vindt dan plaats aan de door de GGD gehanteerde gezondheidskundige advieswaarde. De GGD hanteert het standpunt dat het onderzoek van Geelen et al. (2015). De op grond van het onderzoek van Geelen hierbij behorende geurbelasting is weliswaar niet juridisch houdbaar aangezien dit niet is opgekomen binnen het gemeentelijk beleid. Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat als gevolg van de geursituatie in het gebied. De aanwezige diersoort(en) binnen een veehouderij De soort landbouwhuisdieren dat wordt gehouden en ook de combinatie van te houden dieren kan van invloed zijn op het eventuele risico voor de volksgezondheid. Dit heeft te maken met een mogelijk verhoogde infectiedruk en het risico van vermenging bacteriën of virussen. Indien er sprake is van het gecombineerd houden van varkens en pluimvee, of rundvee en kleine herkauwers (schapen/geiten) of kleine herkauwers onderling dan is advisering vanuit de GGD wenselijk in hoeverre dit voor wat betreft volksgezondheid verantwoord is. Er zijn geen veehouderijen in de buurt waar meer dan één diersoort wordt gehouden.
Daarnaast zijn er geen varkensen / of pluimveebedrijven in de buurt waarvan de afstand tussen het plangebied en de inrichtingsgrenzen minder dan 100 meter bedraagt. Veehouderijen 5a. Geitenbedrijven Uit recente bevindingen van het VGO-2 rapport (2017) blijkt dat er in een straal van 2 kilometer rondom geitenhouderijen een verhoogde incidentie op longontstekingen wordt gevonden. Hierom bedraagt de minimale afstand tussen geitenhouderijen en gevoelige bestemmingen 2 kilometer. Blijkens het Bestand Veehouderij Bedrijven (Web-BVB) van de provincie Noord-Brabant worden op de locatie Waterstraat 5 in Schaijk 75 geiten gehouden op een afstand van circa 1 km van het plangebied. Op deze locatie is echter feitelijk een loonbedrijf gevestigd waar geen geiten meer worden gehouden. ▪
2.
3.
4.
5.
Concept
67
Op de locatie Haagstraat 19 in Schaijk, op een afstand van 1,5 km van het plangebied, worden volgens de Wen-BVB in totaal 1.528 geiten gehouden. In 2019 is door de gemeente Landerd een vergunning verleend voor het houden van 1.774 geiten. De gemeente Landerd heeft bij het verlenen van de vergunning Bureau GMV en de afdeling Infectieziektenbestrijding van de GGD Hart voor Brabant gevraagd om de gezondheidsaspecten van deze geitenhouderij in beeld te brengen. Uit het onderzoek van deze partijen kan gesteld worden dat de geitenhouderij voldoet aan de wettelijke eisen, maar ook op vrijwillige basis alles inzet om de besmetting en mogelijke verspreiding van Q-koorts te voorkomen. Hiermee staat in voldoende mate vast dat deze geitenhouderij voldoende positieve maatregelen neemt om de risico’s op de volksgezondheid weg te nemen. Een advies van de GGD is derhalve niet noodzakelijk.
6.
7.
5b. Pluimveebedrijven Uit het VGO-2 rapport (2017) blijkt dat er binnen een straal van 1 kilometer rondom één pluimveehouderij omwonenden een verhoogd risico op longontsteking hebben. Zoals uit stap 1 blijkt is de dichtstbijzijnde pluimveehouderij gelegen op 1,78 kilometer. Er zijn geen pluimveehouderijen gelegen binnen 1 kilometer van het plangebied. Ten aanzien van de beoordeling op basis van de ‘Endotoxine toetsingskader 1.0’ kan worden gesteld dat het plangebied is gelegen buiten de richtafstanden die aangehouden moeten worden rondom de varkens- en pluimveehouderijen in de omgeving. Er is dus geen sprake van een verhoogd risico. 5c. Overige veehouderijen Indien een overige veehouderij op kortere afstand ligt dan 250 meter van een bebouwde kom is het advies om een aanvullend risicobeoordeling uit te voeren. Binnen 250 meter van het plangebied zijn geen (overige) veehouderijen gelegen. Er is dus geen sprake van een verhoogd risico. De aanwezigheid van mestbe- of verwerking Bij een veehouderij kan mestbewerking als nevenactiviteit bij het houden van de dieren aan de orde zijn. Maar het kan ook een op zichzelf staande activiteit betreffen, waar mest van meerdere veehouderijen wordt bewerkt. Er is in de nabijheid van het plangebied geen mestbewerkings- of mestverwerkingsbedrijf aanwezig.
Ongerustheid bij omwonenden Indien er rond een veehouderij veel ongerustheid bestaat over het aspect volksgezondheid (gerelateerd aan de betreffende veehouderij of meerdere veehouderijen in de omgeving), dan is een advies vanuit de GGD wenselijk. Er is in de omgeving geen ongerustheid over de volksgezondheid bij omwonenden. Uit het stappenplan blijkt dat sprake is van een gezond woon- en leefklimaat en dat advies van de GGD niet nodig wordt geacht.
5.7.2 Spuitzones gewasbeschermingsmiddelen In het kader van een goede ruimtelijke ordening dient er ook rekening te worden gehouden met spuitzones ten behoeve van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Hoewel er voor het gebruik en de introductie van gewasbeschermingsmiddelen diverse wetten, besluiten en regels van toepassing zijn, zijn er geen wettelijke bepalingen inzake de minimaal aan te houden afstanden tussen gronden waarop bomen en andere gewassen in de open lucht worden gekweekt en nabijgelegen gevoelige functies, waaronder woningen. In de praktijk is een vuistregel ontstaan die aangeeft dat er ten minste een afstand van 50 meter tussen een (fruit)boomkwekerij en een gevoelig object in acht moet worden genomen. Deze afstand van 50 meter rondom (fruit)boomgaarden is een indicatieve afstand. Op basis van specifieke omstandigheden kan gemotiveerd van deze 50 meter worden afgeweken. De afstand tot een (fruit)boomkwekerij wordt bepaald door de driftblootstelling aan de gewasbeschermingsmiddelen. Deze driftblootstelling is afhankelijk van de toxiciteit van het gewasbeschermingsmiddel, de toegepaste spuittechnieken, kale of volle bladsituatie van de (fruit)bomen, een (gedeeltelijke) windhaag rondom het perceel en de overheersende windrichting. Rondom het plangebied bevinden zich geen (fruit)boomgaarden.
Sterker nog, in Schaijk of de directe omgeving bevinden zich geen (fruit)boomkwekerijen. Spuitzones vormen daarmee geen belemmering voor het initiatief. Concept
68
5.7.3 Hoogspanningslijnen De dichtstbijzijnde hoogspanningslijn ligt op 5,5 km van het plangebied. Met deze grote afstand vormt deze hoogspanningslijn geen belemmering voor het initiatief.
Concept
69
6 JURIDISCHE ASPECTEN Een bestemmingsplan geeft bestemmingen met de bijbehorende regels. Het bestaat niet alleen uit een tekstdocument, maar ook uit een verbeelding (plankaart). Alle toegelaten functies zijn met een eigen bestemming op de verbeelding opgenomen. Samen met de regels vormt de (digitale en analoge) verbeelding het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting hoort wel bij het bestemmingsplan, maar is geen onderdeel daarvan: de toelichting is niet juridisch bindend. Dat betekent, dat indien er onverhoopt verschillen zouden bestaan tussen de toelichting en het bestemmingsplan, de regels en de verbeelding (plankaart) doorslaggevend en bindend zijn en de toelichting niet. De toelichting beschrijft wat de doelstellingen van het bestemmingsplan zijn en hoe de regels van het bestemmingsplan moeten worden geïnterpreteerd. Dit bestemmingsplan is opgesteld conform de SVBP 2012 alsmede de Wet ruimtelijke ordening (Wro), het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en het Besluit omgevingsrecht (Bor). Het bestemmingsplan is digitaal opgesteld en beschikbaar. Van het elektronische document is een papieren versie gemaakt. Bij een onbedoeld verschil tussen de papieren versie en de elektronische versie gaat de laatste voor.
6.1 Toelichting op de verbeelding De verbeelding geeft met kleuren en tekens aan welke bestemming voor de gronden geldt. De bestemming is aangegeven met een gekleurd vlak met de letters van de bestemming. Er zijn voor de gronden meerdere tekens opgenomen. Het gaat dan om aanduidingen (functie- of gebiedsaanduidingen) of dubbelbestemmingen. Voor een aanduiding of dubbelbestemming zijn in de regels specifieke bepalingen van toepassing. Uit de verbeelding kan afgeleid worden op welk gebied het bestemmingsplan betrekking heeft, omdat daarop de plangrens is aangegeven. De analoge verbeelding is getekend op een bijgewerkte en digitale kadastrale ondergrond, schaal 1:1.000. De analoge verbeelding bestaat uit één plankaart met een legenda. Het plangebied is grotendeels bestemd als ‘Agrarisch – 1’ en daarbij tevens voorzien van een bouwvlak met een maatvoeringsaanduiding dat maximaal twee bedrijfswoningen zijn toegestaan (betreffende de te behouden bedrijfswoningen). Het bouwvlak is echter uitgebreid tot een omvang van 7 ha. Daar tegenover staat dat de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ van het bouwvlak is verwijderd. Ter plaatse waar de huisvesting van arbeidsmigranten is voorzien is de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – huisvesting arbeidsmigranten’ toegekend.
Waar op termijn de tweede bedrijfshal is beoogd is de gebiedsaanduiding ‘milieuzone – geurzone’ opgenomen om te voorkomen dat hier geurgevoelige objecten kunnen worden gerealiseerd, daar een goed woon- en leefklimaat vanwege een te hoge achtergrondbelasting niet is te garanderen. Rondom de bestemming ‘Agrarisch – 1’ zijn de gronden bestemd als ‘Groen’. Op deze gronden wordt de landschappelijke inpassing van de locatie gerealiseerd. Ten slotte is de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’ van het volledige plangebied verwijderd nu de gemeente, naar aanleiding van het uitgevoerde archeologisch onderzoek, het plangebied heeft vrijgegeven.
Concept
70
6.2 Toelichting op de planregels Alle gronden binnen het plangebied hebben een bestemming. Een bestemming geeft de functie aan, die de gemeenteraad aan een gebied heeft toebedacht. Bij deze bestemmingen horen gebruiksregels. Het kan gaan om regels voor bouwen, werken en werkzaamheden, slopen en het gebruik van grond en de opstallen voor bepaalde activiteiten. De bestemming en de regels bepalen gezamenlijk welke activiteiten en handelingen zijn toegestaan. Het gevolg van het leggen van een bestemming is, dat de betreffende gronden alleen overeenkomstig deze bestemming mogen worden gebruikt. In die zin houdt een bestemming dus een inperking in van het eigendomsrecht. De bevoegdheid om bestemmingen te leggen is toegekend aan de gemeenteraad. Dit is geregeld in artikel 3.1 van de Wro. Een gemeenteraad mag niet zomaar een bestemming leggen, maar moet daarvoor vanuit het algemeen belang van een “goede ruimtelijke ordening‟ redenen hebben. Het leggen van een bestemming betekent overigens niet, dat er een verplichting bestaat voor een grondgebruiker om die bestemming te realiseren. 'Bestemming' heeft slechts een passieve betekenis: of een bestemming gerealiseerd wordt, is afhankelijk van het handelen van de rechthebbende(n) op de grond (eigenaar, huurder, pachter). Een bestemming geeft alleen aan welk handelen toegelaten is.
Daaruit kan worden afgeleid dat ander handelen niet is toegelaten. De artikelen 2.1 en 2.2 van de Wabo en enkele andere wetten verbieden het handelen in strijd met het bestemmingsplan. Om misverstanden te voorkomen wordt bij de bestemming aangegeven wat “in ieder geval‟ beschouwd moet worden als in strijd met het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is een juridisch plan: de daarin opgenomen bepalingen zijn bindend voor burgers en bedrijven en voor de overheid. Bij het opstellen van de regels is zo veel mogelijk uitgegaan van het rapport Standaard Vergelijkbare BestemmingsPlannen 2012 (SVBP 2012) en het vigerende bestemmingsplan voor het buitengebied van de gemeente Landerd; bestemmingsplan “Buitengebied Landerd”. De regels zijn verdeeld in 4 hoofdstukken, te weten: ▪ Hoofdstuk 1: Inleidende regels met daarin de begrippen en de wijze van meten; ▪ Hoofdstuk 2: Bestemmingsregels. Hierin worden de regels voor de op de verbeelding opgenomen bestemmingen gegeven; ▪ Hoofdstuk 3: Algemene regels, waaronder zijn opgenomen de anti-dubbeltelbepaling, algemene aanduidingsregels en algemene afwijkings- en wijzigingsregels; ▪ Hoofdstuk 4: Overgangs- en slotregels, waarin het overgangsrecht en de slotregel zijn opgenomen.
Het belangrijkste doel van de planregels is om de bouw- en gebruiksregels van de verschillende bestemmingen aan te geven en maken in dit geval de bedrijfsverplaatsing van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw mogelijk. Hoofdstuk 1: INLEIDENDE REGELS In dit hoofdstuk worden de in de regels gehanteerde begrippen nader verklaard, zodat interpretatieproblemen zoveel mogelijk worden voorkomen. Daarnaast wordt aangegeven op welke wijze bepaalde afmetingen dienen te worden gemeten. Hoofdstuk 2: BESTEMMINGSREGELS In deze artikelen worden de op de verbeelding aangegeven bestemmingen omschreven en wordt bepaald op welke wijze de gronden en opstallen gebruikt mogen worden. Tevens worden per bestemming de bebouwingsmogelijkheden vermeld. Hoofdstuk 3: ALGEMENE REGELS Deze artikelen bevatten bepalingen die van toepassing zijn op meerdere bestemmingen, zodat het uit praktische overwegingen de voorkeur verdient deze in een afzonderlijke paragraaf onder te brengen. Hoofdstuk 4: SLOT- EN OVERGANGSREGELS Hier wordt omschreven welke gebouwen en gebruik vallen onder het overgangsrecht.
Concept
71
7 UITVOERBAARHEID
7.1 Economische uitvoerbaarheid In de Wet ruimtelijke ordening is bepaald dat het kostenverhaal van de gemeente verplicht gelijktijdig met het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan verzekerd moet zijn. Op grond van artikel 6.12 lid 1 in samenhang met artikel 6.12 lid 4 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is de gemeenteraad verplicht voor het verhaal van kosten een exploitatieplan op te stellen en vast te stellen gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan, indien er in dat bestemmingsplan een aangewezen bouwplan mogelijk wordt gemaakt. De plicht tot het vaststellen van een exploitatieplan geldt niet als het kostenverhaal anderszins is geregeld, bijvoorbeeld middels een anterieure overeenkomst. In dit geval wordt er voor vaststelling van het bestemmingsplan een anterieure overeenkomst gesloten tussen de gemeente en Tuinbouwbedrijf Jonkergouw, waarbij kosten en eventuele planschade voor rekening en risico komen van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw waardoor kostenverhaal voor de gemeente volledig anderszins is verzekerd. Hierdoor is in onderhavig geval géén plicht tot vaststelling van een exploitatieplan.
7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid De procedures voor vaststelling van een bestemmingsplan zijn door de wetgever geregeld. Aangegeven is dat tussen gemeente en verschillende instanties overleg over het plan moet worden gevoerd alvorens een ontwerpbestemmingsplan ter visie gelegd kan worden. Bovendien is het noodzakelijk dat belanghebbenden de gelegenheid hebben om hun visie omtrent het plan te kunnen geven. Pas daarna kan de wettelijke procedure met betrekking tot vaststelling van het bestemmingsplan van start gaan. Omgevingsdialoog PM Vooroverleg Artikel 3.1.1 van het Besluit geeft aan dat het college van Burgemeester van Wethouders bij de voorbereiding van een bestemmingsplan, waar nodig, overleg dienen te plegen met betrokken instanties. PM Zienswijzen PM
Concept
72
8 PROCEDURE De Wet ruimtelijke ordening (Wro) is in werking getreden met ingang van 1 juli 2008. De wettelijke procedure start met het moment van ter inzage legging van het ontwerp bestemmingsplan. De procedure ziet er als volgt uit: ▪ Openbare kennisgeving van het ontwerp bestemmingsplan; ▪ Terinzagelegging van het ontwerp en bijbehorende stukken gedurende 6 weken; ▪ Gedurende de termijn van terinzagelegging kunnen door een ieder schriftelijk of mondeling zienswijzen worden ingebracht; ▪ Vaststelling van het bestemmingsplan door de gemeenteraad; ▪ Algemene bekendmaking van het bestemmingsplan door terinzagelegging met voorafgaande kennisgeving en toezending aan gedeputeerde staten en betrokken rijksdiensten, waterschappen en gemeenten: binnen 2 weken dan wel, indien gedeputeerde staten of de inspecteur zienswijzen hebben ingebracht of het bestemmingsplan gewijzigd is vastgesteld, binnen 6 weken na vaststelling; ▪ Mogelijkheid tot beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen 6 weken na bekendmaking voor belanghebbenden; ▪ Inwerkingtreding op de dag na afloop van de beroeps/inwerkingtreding termijn, zijnde 6 weken na de bekendmaking, tenzij binnen deze termijn een verzoek om een voorlopige voorziening is ingediend bij de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Concept
73