Bijlage 21. 11-04-22 Concept ontwerpbestemmingsplan toelichting.pdf
Tekst van het document
▪ Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat direct na de bedrijfsverplaatsing de compenserende landschappelijke maatregelen worden aangelegd en als zodanig in stand worden gehouden. De landschappelijke inpassing vindt voor een groot deel plaats buiten het bouwvlak, deze gronden moeten worden bestemd als ‘Groen’. ▪ Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein worden gerealiseerd. ▪ Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat het bedrijf ontsloten moet worden via de Broksteeg, Elsstraat en een nieuw aan te leggen ontsluiting op de N277 (door middel van een rotonde). Hiervoor wordt een separate planologische procedure doorlopen. ▪ Het bestemmingsplan dient de aanwijzing van het plangebied als zijnde een landbouwontwikkelingsgebied te respecteren. ▪ Ten behoeve van de uniformiteit van bestemmingsplannen binnen de gemeente Landerd dient het onderhavige bestemmingsplan qua systematiek aan te sluiten bij de thans vigerende bestemmingsplannen “Buitengebied Landerd” en “Parapluplan wonen en parkeren Landerd”. De uitgangspunten hebben geleid tot een bestemmingsplan waarin het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch – 1’ en ‘Groen’. Het agrarische bouwvlak is uitgebreid van een omvang van 1,23 naar een omvang van 7 ha.
De aanduiding voor het gebruik als zijnde intensieve veehouderij is expliciet van het bouwvlak verwijderd. Uitsluitend een grondgebonden agrarisch bedrijf is nog toegestaan binnen het bouwvlak. Om ook specifiek de bedrijfsactiviteiten van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw toe te staan is eveneens de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – vollegrondsteeltbedrijf’ opgenomen. In de planregels is opgenomen dat de oppervlakte aan bedrijfsbebouwing binnen het bouwvlak niet meer mag bedragen dan 38.300 m2. Qua goot- en bouwhoogte is aangesloten bij de gemeentelijke standaard (goothoogte: maximaal 6 meter en nokhoogte: 10 meter). Aan het bouwvlak is opnieuw de maatvoeringsaanduiding ‘maximum aantal wooneenheden: 2’ toegekend ter behoud van de twee bedrijfswoningen. Nieuw is de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – huisvesting arbeidsmigranten’ die aan een deel van het bouwvlak is toegekend en waarbinnen de tijdelijke huisvesting van maximaal 204 arbeidsmigranten is toegestaan.
Ten slotte zijn enkele voorwaardelijke bepalingen aan de locatie toegekend; ten eerste een voorwaardelijke bepaling ter uitvoering van de landschappelijke inpassing van de locatie, ten tweede dat er voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein moeten worden gerealiseerd en ten derde dat de ontsluiting van het bedrijf moet gaan via de Broksteeg, Elsstraat en via een nieuw aan te leggen rotonde naar de N277.
Concept
21
Op basis van het uitgevoerde archeologisch onderzoek en de vrijgave van het plangebied is de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’ niet meer aan het plangebied toegekend. De gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – landbouwontwikkelingsgebied’ is wel opnieuw aan het gehele plangebied toegekend, net zoals dat in het vigerende bestemmingsplan het geval is. De bedrijfsverplaatsing en ontwikkeling van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw kan binnen het bouwvlak (gefaseerd) tot uitvoering worden gebracht binnen een periode van 10 jaar.
3.7 Stedenbouwkundige / ruimtelijke effecten De huidige bebouwing van de intensieve veehouderij wordt, behoudens de twee bedrijfswoningen geheel gesloopt en alle verharding, beplanting en dergelijke, nu behorende tot de intensieve veehouderij, worden verwijderd. Vanuit een geheel vrijgemaakt perceel wordt de locatie opnieuw opgebouwd. Het bedrijf verplaatst naar het agrarische buitengebied, waardoor er in de directe omgeving reeds meerdere agrarische bedrijven zijn gelegen. Functioneel gezien is de verplaatsing van het bedrijf naar deze locatie logisch en passend te noemen. De maat van de bebouwing van het bedrijf is grootschalig te noemen. De plek waar de bebouwing wordt gerealiseerd (Groot Riebroek) kenmerkt zich ook door een grootschaligheid. De maat van het bedrijf en de bebouwing is daardoor passend in het open en ruim opgezette landschap. De te realiseren bebouwing wordt agrarisch vormgegeven en door de landschappelijke inpassing van de locatie heeft de nieuwe locatie van het bedrijf, zowel op de korte als op langere termijn, zo min mogelijk negatieve ruimtelijke, stedenbouwkundige of landschappelijke effecten op de omgeving.
Afbeelding 13. Impressie nieuwe situatie 1, vogelvluchtperspectief
Concept
22
Afbeelding 14. Impressie nieuwe situatie 2, aanzicht bedrijfsbebouwing vanaf Broksteeg
Afbeelding 15. Impressie nieuwe situatie 3, aanzicht logiesgebouwen
3.8 Landschappelijke inpassing Voor de verplaatsing van het bedrijf naar het plangebied is een landschappelijk inpassingsplan1 opgesteld, waarmee is gegarandeerd dat de ontwikkeling van het plangebied op een passende wijze onderdeel uitmaakt van het omringende 1 ViForis, Landschappelijk inpassingplan Broksteeg, 17 juni 2021
Concept
23
landschap. Uitvoering van het gestelde in het landschappelijk inpassingsplan is als verplichting opgenomen in de planregels als voorwaardelijke bepaling. Het plan is opgebouwd uit verschillende lagen. In de eerste plaats wordt het plangebied bepaald door de randen. Dit is de bestaande dubbele bomenrij langs de Rietbroekstraat, de watergang aan de noordzijde, de bestaande enkele bomenrij langs de Broksteeg en de kavelgrens aan de oostzijde. Alleen deze laatste is geen duidelijk afgebakende begrenzing op dit moment. De kavel is vervolgens opgedeeld in stroken, geïnspireerd op het oorspronkelijke verkavelingspatroon in smalle percelen loodrecht op de Broksteeg. Deze opdeling bestaat uit verschillende groenelementen. Van west naar oost zijn dat: een strook met verschillende plukken opgaande beplanting, een strakke bomenrij, nogmaals een strook met plukken opgaande beplanting en tenslotte een brede houtwal/bosstrook in combinatie met enkele poelen. De watergang aan de noordzijde van het perceel krijgt een natuurvriendelijke oever met daar een brede elzensingel langs, zodat op deze manier ook de achterzijde van de nieuwe locatie goed is ingepast. Als gevolg van de opdeling door middel van opstrekkende groenelementen ontstaan op de kavel verschillende ‘kamers’, met telkens een eigen bestemming.
De meest westelijke kamer is de ‘woonkamer’, waarbij vooraan de twee bedrijfswoningen staan en achteraan de logiesgebouwen voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Tussen de bedrijfswoningen en de huisvesting voor de arbeidsmigranten ligt de parkeerplaats. De tweede kamer is de ‘werkkamer’ en is opgedeeld in een meer representatieve, met veel groen en water ingerichte voorruimte, vervolgens een vooral uit verharding bestaande zone, waar vrachtwagens laden en lossen en waar ook het kantoorgedeelte ligt en tenslotte daar weer achter de hal. De derde kamer is de ‘natuurkamer’. Ook hier is er een verschil in een voorste deel, dat een meer besloten karakter heeft en een achterste, open gedeelte bestaande uit een natuurlijk beheerde weide met bloemrijk gras.
Afbeelding 16. Landschappelijke inpassing van het plangebied
Concept
24
4 BELEIDSASPECTEN In dit hoofdstuk worden de op het plangebied van toepassing zijnde beleidskaders behandeld. Gemeenten zijn immers niet geheel vrij in het voeren van hun eigen beleid. Rijk en provincie geven met het door hen gevoerde beleid de kaders aan waarbinnen gemeenten kunnen opereren. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het van toepassing zijnde Rijksbeleid. In de daarop volgende paragraaf komt het provinciaal beleid aan bod. In paragraaf 4.3 volgt ten slotte het van toepassing zijnde beleid van de gemeente Landerd.
4.1 Rijksbeleid 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 januari 2022, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie die is vastgelegd in artikel 3.1, lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van artikel 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: ▪ ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; ▪ duurzaam economisch groeipotentieel; ▪ sterke en gezonde steden en regio’s; ▪ toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteiten van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor onderhavig initiatief zijn als volgt: ▪ Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; ▪ Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; ▪ Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving.
Concept
25
Met het initiatief wordt ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. Bovendien geldt voor het plangebied dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de kleinschaligheid in relatie tot nationaal schaalniveau en de aard van het initiatief. 4.1.2 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) door de Rijksoverheid vastgesteld ter vervanging van de Nota Ruimte (2004). In de SVIR staan de nationale plannen voor ruimte en mobiliteit. In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte schetst het kabinet hoe Nederland er in 2040 uit moet zien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. De Rijksoverheid richt zich op nationale belangen, zoals een goed vestigingsklimaat, een degelijk wegennet en waterveiligheid. Tot 2028 heeft het kabinet in de SVIR drie Rijksdoelen geformuleerd: ▪ de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; ▪ de bereikbaarheid verbeteren; ▪ zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden.
De verplaatsing en doorontwikkeling van het vollegrondstuinbouwbedrijf draagt (weliswaar op een kleine schaal in relatie tot Rijksniveau) bij aan een krachtigere economische structuur van de agrarische sector. Wat dat betreft voldoet het initiatief aan één van de drie gestelde Rijksdoelen uit het SVIR. De provincies en gemeenten krijgen in het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid meer bevoegdheden. Bijvoorbeeld op het gebied van landschappen, verstedelijking en het behoud van groene ruimte. Provincies en gemeenten zijn volgens het Rijk beter op de hoogte van de situatie in de regio en de vraag van bewoners, bedrijven en organisaties. Daardoor kunnen zij beter afwegen wat er in een gebied moet gebeuren. Het Rijk is verantwoordelijk voor een goed systeem van ruimtelijke ordening inclusief zorgvuldige, transparante ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dat betekent dat het systeem zo ingericht moet zijn dat integrale planvorming en besluitvorming op elk schaalniveau mogelijk is en dat bestaande en toekomstige belangen goed kunnen worden afgewogen. Gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde zijn hier onderdeel van. Het gaat dan zowel om belangen die conflicteren als belangen die elkaar versterken. Het Rijk benoemt 13 nationale belangen; hiervoor is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken.
Deze belangen zijn gelijkwaardig aan elkaar en beïnvloeden elkaar onderling. In de SVIR is een eerste integrale afweging gemaakt van deze belangen. Dit heeft als gevolg dat het Rijk in gebieden of projecten een gebieds- of projectspecifieke afweging zal maken. Indien nodig maakt het Rijk duidelijk welke nationale belangen voorgaan. Slechts één nationaal belang heeft betrekking op de verplaatsing en doorontwikkeling van het bedrijf. Voor een goede milieukwaliteit moet de kwaliteit van bodem, water en lucht minimaal voldoen aan de (internationaal) geldende norm(en). De gezondheid van de burgers dient te worden beschermd tegen negatieve milieueffecten. Het Rijk beschermt en verbetert de waterkwaliteit door het treffen van fysieke maatregelen, het uitgeven van vergunningen en door handhaving. Luchtkwaliteit, geluidsoverlast, wateroverlast, waterkwaliteit, bodemkwaliteit en het transport van gevaarlijke stoffen kennen een grote samenhang met de andere Rijksbelangen. Om toekomstige kosten en maatschappelijke schade te voorkomen, moeten bij ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen de milieueffecten worden afgewogen. Gesteld kan worden dat met het saneren van de intensieve veehouderij, welke thans binnen het plangebied is gevestigd, de uitstoot van geur, ammoniak en fijn stof volledig vervalt, zijnde een verbetering voor het milieu.
De gevolgen en effecten van het nieuwe bedrijf op deze locatie op de kwaliteit van
Concept
26
bodem, water en lucht zijn afgewogen in relatie tot de huidige ongunstige locatie aan de rand van de kern, deze aspecten zullen in paragraaf 5.2.2, respectievelijk paragraaf 5.3 en 5.2.4 aan de orde komen. Verder heeft de verplaatsing van het bedrijf naar de nieuwe locatie uitsluitend betrekking op provinciale en gemeentelijke belangen. Het initiatief is op nationaal niveau van een ondergeschikte omvang. Vanuit de SVIR bestaan er derhalve geen belemmeringen. 4.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen daarvan in werking getreden. Voor de nationale belangen die kaderstellend zijn voor besluiten van gemeenten zijn in het Barro regels opgenomen die direct het bestemmingsplan en daarmee gelijk te stellen besluiten betreffen. Zij strekken ertoe dat de nationale ruimtelijke afweging, die door het kabinet in samenspraak met de Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal is gemaakt, bij besluitvorming over bestemmingsplannen wordt gerespecteerd.
Onderwerpen waarvoor het Rijk ruimte vraagt zijn de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op Rijksvaarwegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, het Nationaal Natuurnetwerk, de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater langs de Maas en maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer. Met het verplaatsen van het bedrijf worden geen van de genoemde belangen geschaad. Op en om de nieuwe locatie is geen sprake van een gebiedsreservering voor de lange termijn. 4.1.4 Ladder duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt.
Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn. Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden. Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” (artikel 3.1.6 lid 2 Bro). De ladder is uitsluitend van toepassing als een ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt gerealiseerd.
In onderhavig geval heeft de ontwikkeling betrekking op het uitbreiden van een bestaand agrarisch bouwvlak zodat de bedrijfsverplaatsing van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw naar dit agrarisch bouwvlak mogelijk wordt. Het uitbreiden van een agrarisch bouwvlak
Concept
27
zodat een agrarisch bedrijf zich hier kan vestigen betreft geen stedelijke ontwikkeling en wordt derhalve gezien als een passende ontwikkeling voor het buitengebied. Het huisvesten van arbeidsmigranten betreft een ondergeschikte functie van het agrarisch bedrijf en is direct gerelateerd aan het agrarisch bedrijf. Zonder het agrarisch bedrijf zou ter plaatse ook geen huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk worden gemaakt. Het huisvesten van arbeidsmigranten betreft echter in hoofdzaak een woon- c.q. logiesfunctie waardoor het separaat wel kan worden bestempeld als stedelijke ontwikkeling. Als onderdeel van het agrarische bedrijf is het huisvesten van arbeidsmigranten direct gerelateerd aan het buitengebied. Desondanks is de behoefte aan het huisvesten van arbeidsmigraten nader gemotiveerd. Het bedrijf heeft als tuinbouwbedrijf al jarenlang behoefte aan arbeidsmigranten. Zonder hen kan veel handenarbeid op het bedrijf niet verricht worden. Het bedrijf heeft thans circa 400 tot 450 arbeidsmigranten in loondienst. Voor deze arbeidsmigranten stelt het bedrijf zelf huisvesting beschikbaar. Ongeveer de helft van deze arbeidsmigranten zijn thans werk- en woonachtig op het bedrijf op de huidige locatie aan de Molenaarstraat. Deze arbeidsmigranten zijn gehuisvest op het bedrijf zelf in een logiesgebouw of in reguliere woningen in Schaijk.
Het logiesgebouw op de huidige locatie is te klein om alle arbeidsmigranten op het eigen bedrijf te huisvesten. Een groot deel van de arbeidsmigranten is derhalve gehuisvest in reguliere woningen in Schaijk. Dat komt de reguliere woningmarkt niet ten goede, zeker nu er een grote vraag heerst naar woningen en de woningmarkt flink onder druk staat (weinig woningen waardoor de koop- en huurprijzen steeds verder stijgen). Door deze arbeidsmigranten op één locatie te huisvesten, op eigen bedrijf, komen deze woningen weer terug op de reguliere woningmarkt, wat bijdraagt aan een beter aanbod op de woningmarkt. Daarnaast is het zo dat de arbeidsmigranten een zeer specifieke woonbehoefte hebben. Zij zijn immers slechts een bepaalde tijd in Schaijk en hebben vooral behoefte aan tijdelijke en goedkope woonruimte. Voor hen is de koop of huur van een reguliere woning absoluut niet interessant. Zij opteren voor goede en tijdelijke huisvesting bij de agrariër waar zij werken. Om de arbeidsmigranten hierin te voorzien dient het bedrijf deugdelijke huisvesting beschikbaar te stellen. Sterker nog, als zij dergelijke huisvesting niet aanbiedt zullen arbeidsmigranten niet meer willen werken voor het bedrijf met als gevolg dat handenarbeid op het bedrijf, een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering, niet kan worden uitgevoerd.
Het is zodoende noodzakelijk dat het bedrijf goede huisvesting beschikbaar stelt aan hun medewerkers, als onmisbaar onderdeel van het agrarische bedrijf. Uit de bestaande situatie en de praktijk blijkt de behoefte aan het werk wat door arbeidsmigranten wordt gedaan. In het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking wordt gesteld dat het huisvesting van arbeidsmigranten een onlosmakelijke verbondenheid heeft met de agrarische bedrijfsvoering van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw. Het huisvesten van arbeidsmigranten op het eigen bedrijf heeft tal van voordelen; ten eerste kan toezicht worden gehouden en is beheer van de locatie in eigen handen, ten tweede wonen en werken de mensen op dezelfde plek wat bijdraagt aan een zo efficiënt mogelijke bedrijfsvoering en ten slotte komen hierdoor weer reguliere woningen in Schaijk beschikbaar voor bewoning wat bijdraagt aan een ontspanning op de krappe woningmarkt. Hiermee is de behoefte aan huisvesting van arbeidsmigranten op de nieuwe locatie voldoende aangetoond, waardoor ook dit onderdeel in lijn is met de ladder voor duurzame verstedelijking.
4.2 Provinciaal beleid 4.2.1 Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ Vooruitlopend en anticiperend op de inwerkingtreding van de nationale Omgevingswet hebben Provinciale Staten op 14 december 2018 de Brabantse omgevingsvisie vastgesteld. Met deze omgevingsvisie geeft de provincie richting aan wat zij voor Brabant wil bereiken en biedt daarmee handvatten voor haar handelen in de praktijk.
Concept
28
De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste provinciale ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Conform de Omgevingswet staan de waarden veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De visie geeft daarbij richting aan deze opgaven vanwege de ingrijpende veranderingen waarmee zij gepaard gaan. Daarnaast geeft de Omgevingsvisie ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. De omgevingsvisie is verplicht, maar uitsluitend zelfbindend voor de provincie. De visie zal komende jaren nader worden uitgewerkt in diverse programma’s en de provinciale omgevingsverordening. Brabant wil ook in de toekomst voorop blijven lopen als provincie van agrarische kennis en productie. De export van hoogwaardige Brabantse producten, agrotechniek en -kunde, is een belangrijke bron van inkomsten. Brabant stimuleert daarom een innovatieve ketensamenwerking, waarbij een gezonde en duurzame voedselproductie voorop staat.
Eerst en vooral is een verdere beperking van de impact van primaire landbouw door emissies vanuit de veehouderij en de gevolgen van mest- en gewasbeschermingsmiddelen van belang. Ook de landschappelijke inpassing van agrarische bedrijven verdient aandacht. Daarnaast is gezondheid een thema waaraan alle partijen in de keten gezamenlijk moeten werken. Circulariteit, nieuwe productiewijzen en kortere schone ketens zijn een belangrijke sleutel om bij te dragen aan klimaatoplossingen. Ook kan de agrarische wereld intensief bijdragen aan de energietransitie. Brabant wil de komende jaren werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Hierbij valt te denken aan een veiligere leefomgeving door het terugbrengen van risico's tot een acceptabel niveau. Daarnaast valt te denken aan het behouden en beschermen van het grondwater en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Momenteel ligt het bedrijf in c.q. tegen de bebouwde kom van Schaijk aan. De omgeving heeft logischerwijs last van verkeer van en naar het bedrijf. Het verplaatsen van het bedrijf heeft een positief effect op de gezondheid en de omgevingskwaliteit in de bebouwde kom van Schaijk. Het woon- en leefklimaat in de kern wordt namelijk verbeterd door de afname van verkeersbewegingen.
Daarnaast gaat de omgevingskwaliteit van de kern omhoog doordat de huidige bedrijfslocatie vrij komt voor een passende herontwikkeling in de vorm van woningbouw. De provincie geeft daarnaast aan dat in het landelijk gebied veel sprake is van een toenemende leegstand en bevolkingskrimp. Dat leidt tot economische, sociaal-culturele en ecologische schade. In het landelijk gebied is dan ook aandacht nodig voor een steeds verder toenemende leegstand doordat boeren stoppen en de leegkomende gebouwen verpauperen. De locatie waar het tuinbouwbedrijf naar wil verplaatsen betreft een leegstaande veehouderij. De locatie werd voorheen gebruikt voor het houden van vleesvee. De bebouwing op de beoogde nieuwe locatie bestaat uit versleten stallen en een werktuigenloods. Om verdere leegstand en verpaupering te voorkomen wil het bedrijf deze locatie benutten om de eigen agrarische bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Door het verplaatsen van het bedrijf wordt het woon- en leefklimaat in Schaijk verbeterd. Het vracht- en landbouwverkeer van en naar het bedrijf hoeft niet meer door de kern te rijden. De daarmee samenhangende overlast stopt volledig. Daarnaast kan de achterlaatlocatie worden benut als woningbouwlocatie om te voorzien in de woningbehoefte van Schaijk.
Met het initiatief wordt ten slotte langdurige leegstand en verpaupering van de bedrijfsgebouwen op de locatie Broksteeg 1-3 tegengegaan. De oude en vervallen bebouwing wordt gesloopt en hiervoor in de plaats wordt nieuwe bebouwing opgericht. De nieuwe bebouwing wordt landschappelijk ingepast waarmee de kenmerken van de omgeving worden versterkt. De ontwikkeling past daarmee binnen de opgaven zoals die door de provincie Noord-Brabant zijn geformuleerd in de Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’.
Concept
29
4.2.2 Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2010 – partiële herziening 2014 Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben in hun vergadering van 7 februari 2014 de partiële herziening 2014 van de Structuurvisie RO 2010 vastgesteld. De provincie geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wro biedt. Deze partiële herziening richt zich alleen op het verwerken van besluitvorming die op provinciaal niveau al heeft plaatsgehad. De grootste wijzigingen ten opzichte van de vigerende provinciale structuurvisie hebben te maken met ‘De transitie van stad en platteland, een nieuwe koers’ en met ‘Brabant als onderdeel van de top van de Europese kennis- en innovatieregio’. De Structuurvisie Ruimtelijke Ordening is met de vaststelling van de eerdergenoemde omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ niet ingetrokken en is om deze reden nog altijd geldend. De provincie wil het denken en handelen van burgers en ondernemers vertrekpunt laten zijn voor ontwikkelingen. De overheid stuurt daarbij vanuit een heldere visie op randvoorwaarden, die burgers, ondernemers en hun organisaties invullen en realiseren.
Maatschappelijke participatie wordt de focus, de overheid neemt het oplossen van maatschappelijke problemen niet over, maar ondersteunt deze. De provincie daagt burgers en ondernemers uit om bij te dragen aan een vitaal Brabant. Een onderdeel hiervan is de transitie naar een zorgvuldige veehouderij. Voor een top kennis- en innovatieregio op Europees niveau is onder andere een sterke agglomeratiekracht nodig. De provincie wil zich daarom meer gaan richten op het versterken van het stedelijk netwerk in Brabant (samen met alle overige betrokken partijen). Verder bevat de structuurvisie zaken die de voormalige structuurvisie ook al bevatte. Zo geeft de provincie NoordBrabant in haar structuurvisie nog steeds de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid weer, is de visie bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie en biedt het een basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wro biedt. De visie geeft een ruimtelijke vertaling van de opgaven en doelen uit de Agenda van Brabant. Daarnaast ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid.
Er wordt aandacht besteed aan zaken zoals concentratie van verstedelijking, zuinig ruimtegebruik, verantwoord omgaan met de natuurlijke basis, het streven naar robuuste en aaneengeschakelde natuurgebieden en de concentratiegebieden voor glastuinbouw en intensieve veehouderijen. Het plangebied is gelegen binnen het landelijk gebied. Het landelijk gebied ligt buiten de groenblauwe structuur en de stedelijke structuur zoals steden, dorpen en bedrijventerreinen. Het landelijk gebied biedt een multifunctionele gebruiksruimte voor land- en tuinbouw, natuur, water, recreatie, toerisme en kleinschalige stedelijke functies. Land- en tuinbouw zijn de grootste ruimtegebruikers. De positie van de sector varieert daarbij van sterke landbouwclusters voor glastuinbouw, boomteelt en veehouderij tot een gemengd gebied met landbouw, stedelijke functies, recreatie en toerisme, natuurfuncties en verbrede landbouw. De land- en tuinbouw krijgt binnen het landelijk gebied steeds meer te maken met het groeiende ruimtegebruik van deze andere functies. Dit is het gevolg van de toenemende vraag van de Brabantse bevolking naar ruimte voor wonen, werken, recreatie, toerisme en natuur. Tegelijkertijd is het recreatief gebruik van het landelijk gebied en de kwaliteit daarvan als woon- en leefklimaat van NoordBrabant in toenemende mate van belang voor de Brabantse economie.
De provincie wil binnen het landelijk gebied het volgende bereiken: ▪ Breed georiënteerde plattelandseconomie; De provincie biedt ruimte aan een breed georiënteerde plattelandseconomie met een menging van functies met ontwikkelingsmogelijkheden voor land- en tuinbouw, toerisme en recreatie en verbreding van agrarisch activiteiten met streekproducten, zorgverblijven en recreatief verblijf. De landbouw, toerisme en recreatie zijn belangrijke dragers van de plattelandseconomie. Deze ontwikkeling sluit aan op de toenemende vragen vanuit de Brabantse samenleving (de stad) om het buitengebied meer te kunnen gebruiken voor andere functies. Maar sluit ook aan bij de behoefte aan het behoud van voorzieningen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid van het platteland en haar bewoners. Het platteland vervult bovendien een belangrijke rol als uitloopgebied voor de bewoners van de dorpen en steden en voor een kleinschalige zorgeconomie.
Concept
30
▪
▪
De provincie vindt het belangrijk dat de ruimtevraag voor verdere versterking en ontwikkeling van de (verbrede) landbouw en de vraag naar waterberging, recreatie, toerisme, natuur, landschap en voorzieningen in het landelijke gebied in evenwicht met elkaar worden ontwikkeld. Ruimte voor duurzame agrarische ontwikkeling; De provincie wil ruimte bieden voor de verdere ontwikkeling van de land- en tuinbouw, mits deze bijdraagt aan een verdere verduurzaming van de sector. Belangrijke aspecten daarbij zijn zorgvuldig ruimtegebruik, volksgezondheid, dierenwelzijn, een afname van de milieubelasting, duurzame energieopwekking en efficiënt energiegebruik. De landbouw in Noord-Brabant is een innovatieve sector die in staat is om goed in te spelen op de veranderende economische en maatschappelijke context. Er zijn in Noord-Brabant vormen van landbouw die worden gekenmerkt door innovatie en specialisatie. Dat doet zich in Noord-Brabant vooral voor bij glastuinbouw, veehouderij, akkerbouw, vollegrondstuinbouw en boomteelt. Het bieden van ontwikkelingsruimte aan deze sectoren is belangrijk voor de economische positie van Noord-Brabant en de economische clusters. Bij het bieden van ontwikkelingsruimte stelt de provincie als voorwaarde dat de agrarische sector zich op duurzame wijze ontwikkelt.
Duurzame landbouw produceert met respect voor natuurlijke processen, mede door een duurzaam beheer van bodem, water en lucht. Verduurzaming van de landbouwproductie (zoals minder meststoffen, antibiotica en een positieve energiebalans) biedt op termijn economische voordelen voor zowel de ondernemers als de samenleving. De landbouwsector is aan zet om innovatief op deze nieuwe benaderingswijze in te spelen. De voorwaarden voor duurzaamheid zullen zich in de komende jaren verder ontwikkelen en gestalte krijgen. Versterking van het landschap; Ontwikkelingen in het landelijk gebied leveren een bijdrage aan de versterking en beleving van het landschap, bijvoorbeeld door investeringen in de fijnmazige groenblauwe dooradering van het platteland, in het cultuurhistorisch erfgoed en in de versterking van de recreatieve structuur.
Binnen het landelijk gebied onderscheidt de provincie twee perspectieven: ▪ Gemengd landelijk gebied Gebied waarbinnen verschillende functies in evenwicht met elkaar worden ontwikkeld. Agrarische functies worden in samenhang met andere functies (in de omgeving) uitgeoefend. In het gemengd landelijk gebied wordt voldaan aan de vraag naar kleinschalige stedelijke voorzieningen, recreatie, toerisme en ondernemen in een groene omgeving. Daarnaast wil de provincie ook dat er ruimte beschikbaar blijft om de agrarische productiestructuur te behouden en te versterken. Aan gemeenten wordt daarom gevraagd deze primair agrarische gebieden te beschermen. Dat betekent dat (stedelijke) functies die ten koste gaan van de ruimte voor agrarisch gebruik of die strijdig zijn met de landbouw in die gebieden geweerd worden. Hierdoor blijft er ruimte gereserveerd voor agrarische ontwikkelingen. ▪ Accent agrarische ontwikkeling Gebied waar de provincie ruimte en kansen ziet om de agrarische productiestructuur te verduurzamen en te versterken. Op de structurenkaart zijn vanuit een regionaal schaalniveau vier accentgebieden agrarische ontwikkeling aangeduid. Dit zijn de zeeklei, de rivierklei, de peelstreek en de omgeving van Zundert, Rijsbergen en Achtmaal.
De ruimtelijke belangen zijn geografisch gevisualiseerd in de structurenkaart, waardoor helder wordt welke belangen de provincie op welke plek plaatst. Het plangebied is op basis van de structurenkaart gelegen binnen de zone ‘gemengd landelijk gebied’. In het gemengd landelijk gebied ligt het primaat bij agrarische ontwikkelingen. Het agrarisch bedrijf Tuinbouwbedrijf Jonkergouw verplaatst daarmee van een locatie in c.q. aan de rand van de bebouwde kom (welke in het kader van de structuurvisie grotendeels is aangewezen als stedelijke structuur) naar een veel logischere locatie in het landelijk gebied. Hier stelt de provincie juist ruimte beschikbaar aan de agrarische sector om de agrarische productie te behouden en te versterken. De verplaatsing van het agrarisch bedrijf naar het gemengd landelijk gebied voldoet hiermee aan de provinciale doelstellingen wat betreft de ruimtelijke ordening.
Concept
31
Afbeelding 17. Uitsnede structurenkaart gemengd landelijk gebied
De structuurvisie is vertaald in een verordening welke exact aangeeft wat op welke plekken in Noord-Brabant wel en niet kan. Zie hierna. 4.2.3 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is op 25 oktober 2019 vastgesteld. In 2022 treedt de Omgevingswet hoogstwaarschijnlijk in werking. Vanwege de Omgevingswet moet de provincie haar regelsysteem aanpassen. Straks heeft de provincie nog maar één verordening waarin alle regels zijn opgenomen over de fysieke leefomgeving. De Interim omgevingsverordening is een eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. Hierin worden de bestaande verordeningen over de fysieke leefomgeving samengevoegd tot één Interim omgevingsverordening, waaronder de huidige Verordening ruimte. De Interim omgevingsverordening (Iov) is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In beginsel zijn de huidige regels met het huidige beschermingsniveau gehandhaafd. In hoofdstuk 3 van de Iov zijn de instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen in hun bestemmingsplannen. Hierin staan de regels die eerder waren opgenomen in de Verordening ruimte.
Vooruitlopend op de Omgevingswet richten de instructieregels zich op een evenwichtige toedeling van functies (in plaats van het bestemmen van ontwikkelingen). Dit betekent dat de regels ook vanuit functies (van gebieden) zijn opgebouwd. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving (in plaats van een goede ruimtelijke kwaliteit). Tevens zijn een aantal algemene basisprincipes opgenomen. Ook zijn hier regels voor ontwikkelingen gekoppeld aan werkgebieden (structuren) en aanduidingen.
Concept
32
In de Iov zijn regels voor ontwikkelingen gekoppeld aan werkgebieden (structuren) en aanduidingen. Het plangebied ligt binnen het werkgebied ‘landelijk gebied’. Het landelijk gebied omvat het gemengd landelijk gebied waarin het plangebied is gelegen.
Afbeelding 18. Uitsnede kaart Interim omgevingsverordening: groenblauwe mantel
In artikel 3.9 staat opgenomen dat een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in het landelijk gebied die ruimtelijke ontwikkeling gepaard moet gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied en op welke wijze de uitvoering is geborgd. De verplaatsing naar en doorontwikkeling van het agrarische bedrijf binnen het plangebied gaat gepaard met een (ruime) landschappelijke inpassing. De landschappelijke inpassing van het plangebied staat beschreven in hoofdstuk 3. Uitvoer van de landschappelijke inpassing is door middel van een voorwaardelijke bepaling in de planregels planologisch-juridisch geborgd. Met andere woorden, het initiatief is niet mogelijk zonder de landschappelijke inpassing daadwerkelijk te realiseren. Aan artikel 3.9 wordt zodoende voldaan. In artikel 3.54 staat opgenomen dat een bestemmingsplan, gelegen in het gemengd landelijk gebied, kan voorzien in een uitbreiding van, vestiging van of omschakeling naar een grondgebonden teeltbedrijf als: a. dit vanuit een goede agrarische bedrijfsvoering nodig is; b. de bouw of uitbreiding van een kas is beperkt tot ten hoogste 5.000 m2. In dit geval is sprake van omschakeling.
Een intensieve veehouderij wordt gesaneerd (daarmee samenhangend wordt de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ van het agrarische bouwvlak verwijderd) en daarvoor in de plaats wordt ter plaatse een lokaal, bestaand grondgebonden teeltbedrijf gevestigd, welke verplaatst vanuit de bebouwde kom van Schaijk naar een meer logischere plek in het landelijk gebied. De verplaatsing is in het kader van een goede agrarische bedrijfsvoering beter dan een doorontwikkeling op de huidige locatie in de bebouwde kom van Schaijk (zie hiervoor de motivatie in hoofdstuk 3). Ten slotte is de bouw van een kas in dit geval niet aan de orde. Aan artikel 3.54 wordt zodoende voldaan.
Concept
33
4.3 Gemeentelijk beleid 4.3.1 Structuurvisie gemeente Landerd In het kader van de Wro zijn gemeenten verplicht om, ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, een structuurvisie vast te stellen voor het gehele grondgebied van de gemeente. Een structuurvisie bevat de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van een gebied, evenals de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren beleid. In februari 2014 heeft de gemeente Landerd de structuurvisie gemeente Landerd opgesteld. In 2018 is de structuurvisie opnieuw opgesteld en op 28 februari 2019 is de nieuwe structuurvisie in werking getreden. De structuurvisie is opgesteld vanwege de behoefte aan regie van de gemeente op ruimtelijke ontwikkelingen nu en in de toekomst. De structuurvisie geeft de ontwikkelingen aan die de gemeente de komende jaren voorziet op diverse beleidsterreinen zoals wonen, economie, voorzieningen, omgeving en eigenheid en mobiliteit. Het plangebied is gelegen in het deelgebied ‘Agrarisch gebied’. Het beleid voor dit deelgebied is gericht op het behoud en versterken van de agrarische functie, met respect voor de landschappelijke karakteristieken. De uitgangspunten van de beleidsvelden en deelgebieden zijn gerangschikt in een matrix. In deze matrix is het beleid per functie en per deelgebied uitgeschreven.
De kleuren in de matrix geven een indicatie van de wijze waarop de gemeente Landerd met een specifiek initiatief om gaat. Bij een rode kleur werkt de gemeente in principe niet mee. Geel geeft aan dat de gemeente, onder voorwaarden, mee kan werken aan het initiatief. Een groene cel geeft aan dat de gemeente in principe meewerkt aan het initiatief. In het kader van dit initiatief zijn de mogelijkheden van overige agrarische bedrijven (betreffende alle agrarische bedrijven, niet zijnde veehouderijen) afgezet tegen het deelgebied ‘Agrarisch gebied’. In de matrix heeft deze combinatie een groene kleur. Dit betekent dat de gemeente, op basis van de structuurvisie, in beginsel medewerking verleend aan de verplaatsing van het bedrijf. Dit onder de voorwaarde dat het initiatief een bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit, zoals uitgewerkt in het ‘Kwaliteitskader buitengebied gemeente Landerd’. 4.3.2 Nota ‘Kwaliteitsverbetering’ gemeente Landerd In de Verordening Ruimte (inmiddels Interim omgevingsverordening) van de provincie Noord-Brabant zijn regels vastgelegd die de belangen van de provincie bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten beschermen. Met deze regels moet bij de opstelling van plannen door alle gemeenten rekening worden gehouden.
In artikel 3.9 van de Iov wordt verplicht gesteld dat ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied bij moeten dragen aan de verbetering van de kwaliteit van het landschap. Deze zogenaamde landschapsinvesteringsregeling (LIR) is van toepassing op alle ontwikkelingen in het buitengebied die in strijd zijn met het geldende bestemmingsplan, maar waaraan vanuit ruimtelijke overwegingen toch medewerking kan worden verleend. De Iov schrijft niet voor hoe en in welke mate ontwikkelingen aan de kwaliteit van het landschap moeten bijdragen. Nadrukkelijk heeft de provincie zich daarbij op het standpunt gesteld dat de gemeenten dit zelf mogen bepalen, zij het dat de provincie wel minimale eisen stelt. Deze eisen zijn opgenomen in een handreiking, waarin door de provincie wordt geschetst op welke manieren met de eis uit de Verordening ruimte kan worden omgegaan en wat het verwachtingsniveau is ten aanzien van de verwachte inspanning Doel landschapsinvesteringsregeling: ▪ Invulling geven aan de provinciale Verordening ruimte en de bijbehorende handreiking; ▪ Regelgeving omzetten in kansen voor ontwikkelingsperspectief voor het buitengebied; ▪ Druk op financiële haalbaarheid van particulier initiatief zo veel mogelijk beperken;
Concept
34
▪
Een goede ruimtelijke ordening. Bij een goede ruimtelijke ordening moet altijd duidelijk zijn waar welke functie is, en waarom die functie nodig is (nut en noodzaak) en nu juist op die plek is gelegen.
De gemeente Landerd heeft in overleg met de provincie de nota ‘Kwaliteitsverbetering’ opgesteld. De nota is onderdeel van het gemeentelijke ‘Kwaliteitskader buitengebied”. De nota regelt welke eisen aan welke ontwikkelingen worden gesteld. De beleidsnota is op 18 april 2013 door de gemeenteraad vastgesteld.
Afbeelding 19. Ligging locatie in deelgebied Rietbroek
Op 8 november 2012 heeft de gemeenteraad het Landschapsbeleidsplan 2013-2027 (LBP) vastgesteld. Het LBP geeft weer waar het Landerdse landschap aanvullingen en aanpassingen behoeft en op welke manier die gerealiseerd zouden moeten worden. De gemeente is daartoe in 11 kenmerkende landschapstypen ingedeeld; voor elk van deze gebieden is weergegeven waaruit ingrepen in het landschap moeten bestaan. Deze maatregelen zijn uitgewerkt in de vorm van ‘recepten’: op detailniveau (typen beplanting, gewenste soorten, etc.) wordt verduidelijkt hoe de kwaliteitsverbeterende maatregelen kunnen worden vormgegeven. Door landschappelijke kwaliteitsverbeteringen, zoals die in het LBP zijn weergegeven, onderdeel uit te laten maken van een bepaald initiatief, kan invulling worden gegeven aan de voorwaardelijke kwaliteitsverbetering. Het plangebied ligt binnen deelgebied Rietbroek. Dit deelgebied is gelegen ten noorden van Schaijk en Reek en bestaat uit een laaggelegen, halfopen landschap. De oorspronkelijk veel voorkomende houtwallen en (meidoorn)struwelen zijn grotendeels verdwenen. Daarvoor in de plaats zijn op enkele plaatsen loofhoutbosjes aangeplant en zijn laanbeplantingen aangebracht. De landschappelijke ontwikkeling van dit deelgebied is gericht op het versterken van de landschapstructuren en maatvoering zichtbaar maken door aanplant van hakhoutsingels.
De ecologische ontwikkeling is gericht op het realiseren van de ecologische verbindingszone Munsche Wetering en het versterken van het leefgebied voor vogels van vochtig open cultuurlandschappen.
Concept
35
Bovenstaande landschappelijke en ecologische ontwikkelingen dienen met behulp van de aanleg van de volgende landschapselementen te gebeuren: ▪ hakhoutsingels van Els, Wilg en Meidoorn, minimale lengte 50 meter ▪ ontwikkeling van rietoevers bij sloten, minimaal 50 meter ▪ knotbomen van Els, Wilg. Minimaal 10 stuks De opsomming van kwaliteitsverbeterende maatregelen, zoals die in de Iov is opgenomen, is niet limitatief. Aan de gemeentes wordt ruimte gelaten om daar nadere invulling aan te geven. Mede gelet op de zorgplichtbepaling, zoals die in artikel 3.6 van de Iov is opgenomen, worden ook maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen meegenomen in de beoordeling van een project. De gemeente beoordeelt in eerste instantie of een uitwerking van een initiatief voldoet aan de Nota kwaliteitsverbetering. De provincie beoordeelt bij ruimtelijke plannen of de regeling goed is overgenomen. In eerste instantie is het van belang om te bepalen in welke categorie de ontwikkeling valt. Volgens de afspraken die zijn gemaakt in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) d.d. 10 januari 2013 zijn de ontwikkelingen in te schalen naar de ruimtelijke impact die ze hebben. Er zijn 3 categorieën: ▪ Categorie 1: voor ontwikkelingen die geen of een verwaarloosbare impact hebben ten opzichte van het huidige gebruik geldt geen landschappelijke tegenprestatie.
▪ Categorie 2: voor ontwikkelingen die een beperkte impact hebben ten opzichte van het huidige gebruik op de omgeving is een landschappelijke inpassing vereist. ▪ Categorie 3: voor ontwikkelingen met een aanzienlijke impact ten opzichte van het huidige gebruik is een landschappelijke investering vereist. Een uitbreiding van een agrarisch bouwvlak wordt op basis van deze nota geschaard onder categorie 3; het betreft derhalve een initiatief met een aanzienlijke impact. Dergelijke initiatieven dienen gepaard te gaan met een kwaliteitsverbetering die meer behelst dan uitsluitend een landschappelijke inpassing. Ten aanzien van deze categorie is in het RRO de afspraak gemaakt dat een berekende kwaliteitsverbetering van het landschap nodig is (forfaitair bedrag á 20% van de waardevermeerdering). De gemeente Landerd wijkt hier van af. Ook deze ontwikkelingen moeten te allen tijde gepaard gaan met een kwaliteitsverbetering die meer behelst dan uitsluitend een landschappelijke inpassing. Hiertoe dient naast een fysieke kwaliteitsverbeterende maatregel, minimaal twee maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen te worden getroffen. Het initiatief van de bedrijfsverplaatsing zal voorzien in een fysieke kwaliteitsverbetering van de nieuwe locatie.
De omvang van de fysieke kwaliteitsverbetering dient aan te sluiten bij de afspraken die zijn gemaakt in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) d.d. 10 januari 2013. In het RRO is de afspraak gemaakt dat de omvang van de kwaliteitsverbetering een waarde dient te vertegenwoordigen gelijk aan 20% van de waardevermeerdering van de locatie. Tevens dienen minimaal twee maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen te worden getroffen. De fysieke kwaliteitsverbetering van de locatie is vastgelegd in een landschappelijk inpassingsplan (zie paragraaf 3.8). Hierbij is niet alleen sprake van een reguliere landschappelijke inpassing, maar ook van een extra inpassing die bovenop de reguliere landschappelijke inpassing komt. Voor de resterende fysieke kwaliteitsverbeterende maatregelen zijn financiële afspraken gemaakt met de gemeente Landerd. Als maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen wordt als eerste de verplaatsing zelf aangehaald. Door het bedrijf van de rand van de kern te verplaatsen naar het buitengebied verbetert het woon- en leefklimaat in de kern van Schaijk. Met de verplaatsing wordt tevens de huidige intensieve veehouderij op de locatie gestaakt wat een gunstig effect heeft op de omgeving. Ten tweede wordt als maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregel aangehaald dat het bedrijf ruimte biedt aan carnavalsverenigingen c.q.
vriendengroepen om in de bedrijfsbebouwing carnavalswagens te bouwen. Dit gebeurt reeds in de huidige situatie. Op de nieuwe locatie zal dit blijven gehandhaafd. Met het kunnen bouwen van carnavalswagens in de bedrijfsbebouwing draagt het bedrijf bij aan de instandhouding van een levendig carnaval in Schaijk. Concept
36
4.3.3 Beleid huisvesting van arbeidsmigranten Landerd 2020 Op 23 oktober 2020 is het gemeentelijk beleid omtrent huisvesting van arbeidsmigranten in werking getreden. Vanwege de ontwikkelingen omtrent het thema arbeidsmigratie en de aandacht dat het thema de laatste jaren heeft gekregen heeft de gemeente aanleiding gevonden het beleid uit 2010 te actualiseren. Door middel van dit geactualiseerd beleid wil de gemeente Landerd kaders bieden voor het toetsen en beoordelen van verzoeken en het beoordelen / handhaven van feitelijke huisvestingsituaties. Daarnaast wilt de gemeente door middel van het geactualiseerde beleid meer inzicht krijgen en behouden in de huisvestingslocaties en de aantallen. Door de groei van de Nederlandse economie ontstaat er een druk op de arbeidsmarkt en vanwege de krappe arbeidsmarkt heeft Nederland personeel nodig uit de Europese Unie. De buitenlandse werknemers leveren een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie voor zowel een tijdelijke periode als structureel. Deze groep arbeidsmigranten werken en/of verblijven ook in de gemeente Landerd. In het gemeentelijk beleid wordt de volgende definitie, dat door de Provincie Noord-Brabant is opgesteld, gehanteerd voor de term arbeidsmigranten: “Een arbeidsmigrant is een buitenlandse EU-burger die zich in Noord-Brabant vestigt om werk voor laagopgeleiden te verrichten.
De migrant is afkomstig uit Midden- of Oost-Europa en woont meestal tijdelijk in Nederland”. Expats (kenniswerkers), grenswerken en statushouders vallen vanwege hun afwijkende karakteristieken en beleidsmatige benadering hier niet onder. De buitenlandse werknemers komen naar Nederland om in een korte periode geld te verdienen en daarna terug te keren naar het land van herkomst. De grote groep arbeidsmigranten dat hier tewerkgesteld wordt hebben in die periode wel behoefte aan goede huisvesting. Voor tijdelijke werknemers is de werkgever primair verantwoordelijk voor het faciliteren van goede en humane huisvesting. Het doel van deze beleidsnota is kaders bieden, zodat de markt de ruimte krijgt om te voldoen aan de opgave in gemeente Landerd. Daarnaast om kwalitatief goede huisvesting mogelijk te maken voor arbeidsmigranten, zodat het aantrekkelijk blijft om deel uit te maken van de Nederlandse arbeidsmarkt. De bedrijven in de gemeente Landerd hebben de arbeidsmigranten hard nodig voor de werkzaamheden waar geen Nederlands personeel voor beschikbaar is. Vanwege de groeiende economie en de krapte op de arbeidsmarkt is de verwachting dat deze arbeidsmigranten nodig blijven en dat dit aantal blijft groeien. Kwalitatief goede huisvesting is dus een belangrijke factor om tijdelijke werknemers uit Oost-Europa te blijven aantrekken.
Arbeidsmigranten die verblijven in de gemeente Landerd zijn voornamelijk afkomstig uit Polen. Naar verwachting zal er een verschuiving plaats gaan vinden in de landen van herkomst. In de gemeente Landerd worden momenteel de meeste arbeidsmigranten gehuisvest in reguliere woningen in woonwijken, voornamelijk in Schaijk. Vaak wordt een huisvestingsvoorziening geregeld door de werkgever van de tijdelijke werknemer. Daarnaast worden arbeidsmigranten in Landerd ook gehuisvest bij het bedrijf in bedrijfsgebouwen en op recreatieparken. Naast deze locaties is er momenteel ook een grote huisvestingslocatie voor logies, namelijk de Brand. De werkgevers zijn primair verantwoordelijk voor het huisvesten van arbeidsmigranten. De gemeente Landerd stelt een aantal kaders voor het huisvesten van arbeidsmigranten:
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Kwaliteit huisvesting Contactpersoon en beheer Nachtregister Toeristenbelasting Spreiding Woon- en leefklimaat Omvang locatie Huisreglement
Concept
37
▪ ▪ ▪ ▪
Huishouden Brandveiligheid Omgevingsdialoog Branche organisatie
Om zich verder te ontwikkelen en vóór te blijven op de concurrentie is het van belang om goede huisvesting te regelen voor de arbeidsmigranten. Om nieuwe medewerkers aan te trekken (en de huidige medewerkers te behouden) is het van belang dat het bedrijf een stapje harder loopt dan de concurrentie en het bedrijf is van mening dat huisvesting voor de arbeidsmigranten hierin een belangrijk punt is. Tevens eisen de afnemers (supermarkten en dergelijke) dat huisvesting goed geregeld is. Het bedrijf is om die reden reeds AKT gecertificeerd. Voor het huisvesten van de arbeidsmigranten beschikt het bedrijf over een exploitatievergunning. Onderdeel van de exploitatievergunning vormt het communicatieprotocol en de klachtenregistratie. Hiermee wordt aangegeven aan welke regels de arbeidsmigranten na dienen te leven en op welke wijze er gehandeld wordt in geval van calamiteiten, overlast of klacht. Onderdeel hiervan is dat er een beheerder is die gedurende de periode van huisvesting 24 uur per dag verantwoordelijk is voor de veiligheid op en rond het terrein. Daarnaast zijn de eigenaren bereikbaar in geval overlast en/of calamiteiten. Hiermee wordt gewaarborgd dat de sociale veiligheid niet wordt aangetast.
Ten slotte betaalt het bedrijf netjes de toeristenbelasting en worden de logiesgebouwen brandveilig ingericht (conform de daarvoor geldende normen) en is voorafgaand aan dit bestemmingsplan een uitgebreide omgevingsdialoog gevoerd. Aan de algemene regels wat betreft huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente Landerd wordt derhalve voldaan. In dit geval zullen de arbeidsmigranten worden gehuisvest op het terrein van hun werkgever in speciaal daarvoor op- en ingerichte gebouwen. De beleidsnota stelt aan deze vorm van huisvesting de volgende specifieke voorwaarden: a. Het aantal gehuisveste arbeidsmigranten met een maximum van 200 personen dient te worden afgestemd op de ligging, de omvang van de locatie, de bereikbaarheid, de woon- en leefklimaat, parkeergelegenheid en de benodigde arbeidsintensiteit. De nut en noodzaak van de benodigde arbeidsintensiteit dient onderbouwd te worden door de aanvrager. De gemeente mag gemotiveerd afwijken. b. Met een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het toegestane gebruik van een woning en/of wooneenheid, door een woon(zorg)initiatief met daarbij meerdere huishoudens toe te staan, mits: er sprake is van een maatschappelijk belang, de ruimtelijke kwaliteit niet onevenredig wordt aangetast en de belangen van omwonenden niet onevenredig worden geschaad. c.
Indien nodig kan er advies gevraagd worden aan de Adviescommissie Agrarische Bouwaanvragen over de noodzaak van de huisvesting op de locatie. d. Nieuwbouw complex(en) en woonunits mogen alleen gerealiseerd worden indien er geen geschikte ruimte aanwezig is in de bestaande bebouwing voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Ter overbrugging naar structurele huisvesting mogen er tijdelijke units geplaatst worden voor een maximale periode van 6 maanden. e. Er mogen enkel arbeidsmigranten gehuisvest worden die werkzaam zijn bij het agrarische bedrijf. f. Bij het beëindigen van de behoefte van tijdelijke werknemers of beëindiging van de agrarische bedrijfsfunctie dient de huisvesting te worden beëindigd. g. Als er sprake is van een gezamenlijk wooncomplex dient er een gemeenschappelijk ruimte aanwezig te zijn waar ruimte is voor ontspanning. h. Hierbij wordt ook rekening gehouden met wat voor invloed het heeft op de wooncontingenten dat de gemeente Landerd ter beschikking heeft. i. De norm om te voorzien in voldoende parkeergelegenheid voor motorvoertuigen op het eigen terrein is per functie opgenomen in de tabel in artikel 3.5 van het parapluplan wonen en parkeren Landerd. Aan deze voorwaarden wordt in dit geval voldaan. Hierna volgt de motivatie: Ad. a. Binnen het plangebied worden iets meer dan 200 personen gehuisvest (te weten 204 personen).
Momenteel heeft het bedrijf circa 400 tot 450 arbeidsmigranten in loondienst. De ene helft ongeveer is werkzaam op de Concept
38
Ad. b.
Ad. c.
Ad. d.
Ad. e. Ad. f.
Concept
huidige bedrijfslocatie of de landbouwpercelen rond Schaijk, de andere helft werkt op de landbouwpercelen buiten Schaijk. De arbeidsmigranten die in Schaijk werkzaam zijn worden gehuisvest in een logiesgebouw op de huidige bedrijfslocatie aan de Molenaarstraat 2 of in reguliere woningen in Schaijk. De arbeidsmigranten die buiten Schaijk werkzaam zijn worden gehuisvest in reguliere woningen buiten de gemeentegrenzen van de gemeente Landerd. Door dicht bij hun werkgebied te wonen zijn de afstanden die de arbeidsmigranten afleggen zeer beperkt wat bijdraagt aan minder verkeer en dus een efficiënter bedrijfsproces. Doordat de arbeidsmigranten verspreid in het werkgebied wonen is het overzicht echter moeilijk te garanderen en worden tevens betaalbare gezinswoningen aan de reguliere woningmarkt onttrokken. Met het huisvesten van alle arbeidsmigranten die in Schaijk werkzaam zijn op de nieuwe locatie kiest het bedrijf bewust voor het bundelen van de huisvesting op één locatie. De locatie aan de Broksteeg leent zich uitstekend voor het huisvesten van de arbeidsmigranten. Ten eerste is de locatie centraal gelegen ten opzichte van de eigen landbouwpercelen. De arbeidsmigranten verblijven dus midden in het werkgebied (dat op het land plaatsvindt in de omgeving én in het ter plaatse te vestigen bedrijf). Hierdoor worden onnodige woon-werkkilometers zoveel mogelijk voorkomen.
Ten tweede zijn op de locatie twee bedrijfswoningen aanwezig welke gaan dienen als beheerderswoningen waardoor permanent toezicht en beheer is gegarandeerd. Als derde ligt de locatie ver verwijderd van andere functies waardoor een goed woon- en leefklimaat voor de arbeidsmigranten kan worden gegarandeerd. Ten slotte leidt het huisvesten van arbeidsmigranten door de grote onderlinge afstand niet tot belemmeringen van de andere functies. Op de nieuwe locatie zullen twee moderne logiesgebouwen worden gerealiseerd waarbinnen de arbeidsmigranten, van alle gemakken voorzien, tijdelijk kunnen wonen. Uit deze toelichting blijkt (zie hoofdstuk 5) dat ter plaatse van deze logiesgebouwen sprake is van een goed woon- en leefklimaat en er op eigen terrein voldoende parkeerplaatsen voor de arbeidsmigranten worden gerealiseerd. In dit geval is geen sprake van het huisvesten van arbeidsmigranten in (bestaande) woningen. De arbeidsmigranten worden uitsluitend gehuisvest in de op te richten logiesgebouwen. De twee bedrijfswoning binnen het plangebied zullen worden bewoond door de beheerders van de arbeidsmigranten, zodat 24/7 toezicht is gegarandeerd. Tuinbouwbedrijf Jonkergouw heeft als agrarisch bedrijf van bovengemiddelde omvang reeds decennialang behoefte aan arbeidsmigranten en ervaring met het werken met én het huisvesten van (grote getale) arbeidsmigranten.