CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 20 - Toelichting Bijlage 15 – Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek Leeuwstraat en Vloetstraat

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststellen bestemmingsplan Niemeskant Volkel11.337 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RAPPORT Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Leeuwstraat (ong. ) en Vloetstraat (ong. ) te Volkel (gemeente Maashorst)

DA

AM22384

& AM22385

«milieu

aeres

dn

RAPPORT

Archeologisch

bureau-

veldonderzoek Leeuwstraat

Aeres

Milieu

verkennend

en

door middel

boringen

van

(ong.) en Vloetstraat (ong.) te Volkel (gemeente Maashorst) :

AM22384

Status rapport ISSN Nummer

Projectnummer

:

Definitief

& AM22385

:

2214-5656

Datum

2

7 november

Opdrachtgever

:

Accent Adviseurs

2023

Luchthavenweg 5657

13E

EA Eindhoven

Opsteller rapport Paraa

(geanonimise rd)

Redactie Paraa

(geano im se rd)

Vrijgave Paraa

Aeres

Milieu B.V.

Noordhoven 6042

NW

(0475

4

ROERMOND —

320 000

e-mail: info@aeres-milieu.nl www.aeres-milieu.nl stswa,

re,

kwa, 0d,

Onbenee 4002

+

&

4003

Disclaimer Het

onderzoek

richtlijnen Aeres van

en

is op zorgvuldige wijze uitgevoerd volgens protocollen).

de

algemeen gebruikelijke

inzichten

en

methoden

(opzet

conform

Milieu accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid voor maatregelen of mogelijke beslissingen die de opdrachtgever Milieu uitgevoerde onderzoek neemt. Tevens wordt opgemerkt dat Aeres Milieu voor het verkrijgen van de

het door Aeres

onderzoek

noodzakelijke

volledig

zonder fouten

en

informatie

zijn.

(mede) afhankelijk

Hierdoor

is van

externe

kan Aeres Milieu niet instaan

bronnen.

voor

Voor

de juistheid

Aeres en

Milieu

is niet te verifiëren

volledigheid van de verzamelde

of deze

de

geldende

naar

aanleiding

voor

het bureau

bronnen

historische

altijd

informatie.

Paginal

2

AM22384 & AM22385

INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING

.. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .

4

ADMINISTRATIEVE GEGEVENS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2.

WERKWIJZE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2. 1 2. 2

3.

Inleiding Verkennend veldonderzoek door middel van boringen

. . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . ..

9 9

BUREAUONDERZOEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3. 1 3. 2 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6

Landschappelijke situatie - geomorfologie Landschappelijke situatie - bodem Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden Bewoningsgeschiedenis – historisch kaartmateriaal Bodemverstoring

.. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

. . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

.. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

11 12 13 15 17 20

4.

VERWACHTINGSMODEL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

5.

VELDWERKZAAMHEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4

Algemeen Fysisch geografische beschrijving van de bodemopbouw Interpretatie Archeologische indicatoren

. .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

24 25 27 28

6. CONCLUSIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 6. 1 6. 2

7.

Algemeen Beantwoording onderzoeksvragen

. .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

29 29

AANBEVELINGEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

LITERATUURLIJST . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32

Bijlagen: 1 2a 2b 3 4 5 5b 6 7 8

Topografische ligging onderzoeksgebied Boorpuntenkaart deelgebied AM22384 Boorpuntenkaart deelgebied AM22385 Archeologische gegevens cf. Archis 3 Archeologische Beleidskaart voormalige gemeente Uden Overzicht geomorfologische kaart Ontgrondingenkaart provincie Noord-Brabant Overzicht bodemkaart Reliëfkaart Boorkernbeschrijvingen

Pagina | 3

AM22384 & AM22385

SAMENVATTING Op 4 oktober 2022 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Leeuwstraat (ong. ) en Vloetstraat (ong. ) te Volkel (gemeente Maashorst). De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van nieuwbouwwoningen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment niet bekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring

van ten minste

0,8

-

1,0

meter beneden maaiveld. In een eerder stadium is door Aeres Milieu een bureauonderzoek met een verkennend booronderzoek

uitgevoerd voor de locatie Niemeskant, gelegen tussen de huidige twee deelgebieden (Aeres Milieu rapport AM21566). 1 De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Uden in de zones Categorie 3 (Hoge archeologische waarde), Categorie 4 (Hoge archeologische verwachting) en Categorie 5 (Middelhoge archeologische verwachting). Deelgebied AM22384 ligt geheel in de zone Categorie 4. Voor deelgebied AM22385 geldt voor het noorden de Categorie 3, voor het midden de Categorie 5 en het zuiden Categorie 4. Voor deze verwachtingszone gelden een onderzoeksplicht bij bodemingrepen die onderstaande onderzoeksgrenzen overschrijdt: Advies deelgebied AM22384 Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de in het bureauonderzoek omschreven verwachte enkeerdgronden niet aanwezig zijn. In deelgebied AM22384 is de bodemopbouw, als gevolg van de zandwinning, tot in de top van het dekzand verstoord. Deze verstoring is dusdanig diep dat de kans klein wordt geacht dat er nog

intacte archeologische waarde aanwezig zijn. De lage verwachting

middeleeuwen blijft gehandhaafd. De middelhoge verwachting

voor

voor

de periode laat-paleolithicum

de periode volle middeleeuwen

–

–

vroege

nieuwe tijd wordt

bijgesteld naar laag. Voor deelgebied AM22384 wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Advies deelgebied AM22385 Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in een groot deel van deelgebied AM22385 bestaat uit (deels) intacte laarpodzolgronden. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden aangetroffen. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting (hoog voor laat-paleolithicum –mesolithicum, middelhoog

voor

neolithicum

- vroege

middeleeuwen

en

hoog

voor

late middeleeuwen

-

nieuwe tijd) blijft dan ook gehandhaafd. In deelgebied AM22385 kunnen de

voorgenomen

graafwerkzaamheden

een

negatieve impact hebben

op

het verwachte

aanwezige archeologische niveau. Op basis van de bodemkundige gesteldheid kunnen onder de humushoudende bovengrond (0 - 25 centimeter beneden maaiveld) archeologische resten aanwezig zijn. Wanneer er graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden, dan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaat. Op basis hiervan wordt voor deelgebied AM22385 een vervolgonderzoek geadviseerd.

1 Kruithof en Van der Feest 2021 (Aeres Milieu rapport AM21566). Pagina | 4

DA

AM22384 aeres

& AM22385

«milieu

EN

Dit

vervolgonderzoek

Programma

De resultaten advies

een

Eisen

van

besluit

uitgevoerde

inzichtelijk

aard

van

afwezig 5.10

zal

vorm

zijn getoetst door

nemen.? Wij willen

van

proefsleuvenonderzoek

een

de

de

bevoegde

overheid

opdrachtgever

van

de toestand

verstoring

van

een

van

het bodemarchief.

mogelijk aanwezig

steekproefsgewijs verloopt,

zijn. Als gevolg hiervan,

2 (geanonimiseerd) {(Monumentenhuis

gestelde

en

Brabant), 12

van

dat

dit selectieadvies

gebruikelijke kan de

volledig

overheid

een

(gemeente Maashorst).

(gemeente Maashorst) dat op basis van het uitgebrachte

bodemarchief tot niet

plaats. Hiervoor dient voorafgaand

bevoegde

kunnen worden

en

Hiermee

is bij het aantreffen 5.11

eisen

de

aan

wijzen

erop

activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten

(Archeologische toevalsvondst)

|

de

(PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden

het onderzoek, dat zullen

in

onderzoek is verricht conform de

maken

de voorgenomen

bij voorkeur

dit onderzoek

van

bodemverstorende

Het

vindt

nog

niet

betekent

dat

al

ondernomen.

methoden.

Het onderzoek

is gericht op

beschadiging,

dan wel

vernietiging,

minimum

worden

beperkt. Echter, kan door de

dat

archeologische

een

worden

archeologische

uitgesloten

er

resten, conform de

Erfgoedwet

als

van

gevolg

het

resten

aan-

van

of

2016, artikel

(Waarneming), een meldingsplicht van toepassing.

oktober 2023:

Beoordeling en advies archeologisch onderzoeksrapport (conceptversie 18-09-2023). Paginal

5

AM22384 & AM22385

ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Projectnummer

: AM22384

& AM22385

OM-nummer

: 5297241100

Soort onderzoek

: Bureau- en verkennend

Adres onderzoekslocatie

: AM22384

veldonderzoek d. m. v. boringen

Leeuwstraat (ong. )

AM22385 Vloetstraat (ong. ) Toponiem

: Niemeskant

Gemeente

: Maashorst

Provincie

: Noord-Brabant

Kadastrale registratie

: AM22384

-

Leeuwstraat en Vloetstraat

Leeuwstraat - sectie P, nummer 492

AM22385 Vloetstraat – sectie P, nummer 180 (ged. ) Coördinaten

AM22384

AM22385

Centraal

173. 085; 406. 205

172. 788; 406. 242

NW:

173. 034; 406. 212

172. 743; 406. 219

NO:

173. 135; 406. 226

172. 786; 406. 328

ZW:

173. 039; 406. 189

172. 767; 406. 180

ZO:

173. 136; 406. 201

172. 811; 406. 188

:

Oppervlakte

: AM22384

Leeuwstraat – circa 2. 515 m 2

AM22385 Vloetstraat – circa 5. 700 m 2 Huidig locatie gebruik

: AM22384

Leeuwstraat – Weiland met schuur

AM22385 Vloetstraat –weiland Aanleiding onderzoek

: bestemmingsplanwijziging

Opdrachtgever

: Accent

Bevoegde overheid

: gemeente

Opslag documentatie

en materiaal

Adviseurs Maashorst

: Noordhoven

4 te Roermond tot deponering bij provinciaal

depot te ’s-Hertogenbosch/E-depot Datum uitvoering veldwerk

: 4 oktober

2022

Pagina | 6

AM22384 & AM22385

1. INLEIDING In opdracht van Accent Adviseurs heeft Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek, d. m. v. boringen uitgevoerd op de locatie: Adres onderzoekslocatie

: AM22384

Leeuwstraat (ong. )

AM22385 Vloetstraat (ong. ) Gemeente

: Maashorst

Oppervlakte

: AM22384

Leeuwstraat – circa 2. 515 m 2

AM22385 Vloetstraat – circa 5. 700 m 2 Huidig gebruik van de locatie

: AM22384

Leeuwstraat – Weiland met schuur

AM22385 Vloetstraat –weiland Toekomstig gebruik

: Nieuwbouw

Dit archeologische onderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen van de BRL SIKB 4000 (protocol 4002 en 4003), KNA 4. 1. Het archeologische onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek

naar

de historie en bodemgesteldheid

van

de onderzoekslocatie.

Aanvullend hierop is een verkennend veldonderzoek d. m. v. boringen op het perceel uitgevoerd. De werkzaamheden in het veld zijn uitgevoerd onder leiding van een senior KNA-prospector.

Aanleiding De aanleiding

voor

het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft

een

bestemmingsplanwijziging ten behoeve

van

nieuwbouwwoningen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment niet bekend, maar uitgaande van de aanleg van bouwputten voor de voorgenomen nieuwbouw zal de bodem waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord. Er wordt vooralsnog uitgegaan

van

een

standaard

funderingsdiepte zonder onderkeldering

en

met

een

bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld. In een eerder stadium is door Aeres Milieu een bureauonderzoek met een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor de locatie Niemeskant, gelegen tussen de huidige twee deelgebieden. Voor zover bekend is dit rapport nog niet getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Maashorst). 3 De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Uden in de zones Categorie 3 (Hoge archeologische waarde), Categorie 4 (Hoge archeologische verwachting)

en

Categorie 5 (Middelhoge archeologische

verwachting). Deelgebied AM22384 ligt geheel in de zone Categorie 4. Voor deelgebied AM22385 geldt voor het noorden de Categorie 3, voor het midden de Categorie 5 en het zuiden Categorie 4. Voor deze verwachtingszone gelden een onderzoeksplicht bij bodemingrepen die onderstaande onderzoeksgrenzen overschrijdt: •

Categorie 3 en 4: Verstoringsoppervlakte van meer dan 250 m² en dieper dan 40 centimeter beneden maaiveld

•

Categorie 5: Verstoringsoppervlakte van meer dan 2500 m² en dieper dan 40 centimeter beneden maaiveld

Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is (Bijlage 4). 4

3 Kruithof en Van der Feest 2021 (Aeres Milieu rapport AM21566). 4 ArchAeO, Archeologische Beleidskaart gemeente Uden, 2017, ArchAeO-Rapport 1702. Pagina | 7

AM22384 & AM22385

Doel Het doel van het archeologische bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel de locatie. Dit verwachtingsmodel wordt op basis van historische kaarten en bekende landschappelijke en archeologische

voor

gegevens

gevormd. Dit verwachtingsmodel zal vervolgens leiden tot een aanbeveling

over

het behoud in-situ of eventueel

vervolgonderzoek. Het doel van het aansluitende verkennend booronderzoek is het toetsen van het in het bureauonderzoek opgestelde verwachtingsmodel. Specifiek voor de onderzoekslocatie Leeuwstraat (ong. ) en Vloetstraat (ong. ) te Volkel zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: •

Is er sprake van stratigrafische lagen die potentieel archeologische waarden kunnen bevatten?

•

In hoeverre zijn deze lagen intact en hoe reflecteert dit de kwaliteit van de mogelijk aanwezige archeologische resten?

•

Wat is de diepteligging van mogelijke archeologische resten en wat is de daadwerkelijke bedreiging van deze resten door de voorgenomen bodemingrepen?

Plangebied Het plangebied ligt ten westen van Volkel, in het buurtschap Vloet en bestaat uit twee deelgebieden (Figuur 1). Deelgebied AM22384 Leeuwstraat ligt aan de Leeuwstraat 1b. Ten noorden

en westen

wordt het deelgebied begrensd door weilanden ten

zuiden door een tuin. Deelgebied AM22384 is in gebruik als weiland en tuin. Het deelgebied van AM22385 Vloetstraat is onderdeel van het kadastrale perceel van Vloetstraat 1 en is in gebruik als weiland. Ten westen wordt het deelgebied begrensd door het erf van de Vloetstraat 1, in het noordoosten door de Vloetstraat 3 en ten zuidwesten

en zuidoosten

door weilanden.

Ten zuiden van het plangebied wordt het begrensd door een braakliggend terrein.

Figuur 1. Topografische ligging van het plangebied (Bron: www. pdok. nl). Pagina | 8

AM22384 & AM22385

2.

WERKWIJZE

2. 1

Inleiding

Bij het uitvoeren van het bureauonderzoek is gebruik gemaakt

van

verschillende bronnen. Deze bronnen

bekende, of te verwachten, archeologische resten binnen het onderzoeksgebied. Daarnaast zijn deze bronnen

geven

inzicht in

van belang voor

het opstellen van de landschapsgenese.

Archeologische bronnen •

Archeologische Monumentenkaart (AMK)

•

Archeologisch Informatiesysteem (Archis3)

•

Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Uden

•

Specifieke lokale informatie (heemkundekring, amateurarcheologen)

Bodem- en geomorfologische kaarten •

Bodemkaart (Alterra)

•

Geomorfologische kaart (Alterra, uit Archis3)

•

Ontgrondingenkaart provincie Noord-Brabant

•

Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3)

Historische kaarten •

Historisch kadastraal minuutplan (1800-1832)

•

Historische topografische en militaire kaarten (1830 tot 1978)

•

Moderne topografische kaart (tot 2021)

De Heemkundekring Uden, is per e-mail gecontacteerd met de vraag met de vraag om aanvullende informatie betreffende het plangebied. Tot op heden is hierop nog geen reactie ontvangen.

2. 2

Verkennend veldonderzoek door middel van boringen

Aan de hand

van

het Plan

van

Aanpak (PvA)

en

de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek 5 wordt

een

verkennend

booronderzoek met een boordichtheid van 8 boringen per hectare uitgevoerd. Het onderzoek is verkennend voor alle perioden. De beide deelgebieden hebben

een

2 oppervlakte van respectievelijk 2. 515 m(deelgebied AM22384)

AM22385). Bij het verkennend veldonderzoek zal daarom uitgegaan worden

van 2 x 8 boringen

en

2 5. 700 m(deelgebied

is in totaal 16 boringen welke

gelijkmatig over het plangebied worden verdeeld, zie Bijlage 2. Op de qua bodemopbouw meest representatieve locaties binnen worden binnen ieder deelgebied één proefputje boringen zich op hoekpunten

meer

gegraven van

circa 50x50 centimeter tenzij de C-horizont in omliggende

dan 80 centimeter onder maaiveld bevindt. De boorlocaties worden uitgezet ten opzichte

van de perceelsgrenzen, straten, en aanwezige

van

de

bebouwing. Vervolgens wordt de hoogte van deze punten bepaald

met het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN).

5 Tol et al. 2012. Pagina | 9

AM22384 & AM22385

Alle boringen worden gezet met een Edelmanboor met een boorkop

van

7 centimeter en de boorkernen worden beschreven

conform de ASB (Archeologische Standaard Boorbeschrijving 5. 2), zie Bijlage

Hierbij wordt gelet op de aanwezigheid

van

archeologische indicatoren zoals fragmenten keramiek, fosfaatvlekken, houtskoolresten, en verbrande leem. Om deze reden worden de opgeboorde monsters, waar nodig, verbrokkeld.

Pagina | 10

AM22384 & AM22385

3.

BUREAUONDERZOEK

3. 1

Landschappelijke situatie - geomorfologie

Volkel ligt in het zuidelijk zandgebied. De ondergrond wordt doorsneden door een aantal zuidoost-noordwest georiënteerde breuken, die de Roerdalslenk (Centrale Slenk) en het Peelblok (Peelhorst) begrenzen. Het plangebied ligt in het stijgingsgebied van de Peelblok. 6 Hier ligt een vrij dunne

laag zand op het Pleistoceen rivierzand. Deze afzettingen behoren tot de Formatie van

Beegden en Kreftenheye. 7 Tijdens de laatste ijstijd, het Weichselien (circa 115. 000 – 11. 700 jaar geleden), ontstond een steeds kouder en droger klimaat 4 .

Deze laatste ijstijd, het Weichselien is belangrijk geweest voor de vorming

van het

huidige landschap rond het plangebied. In

deze periode (circa 115. 000 – 11. 700 jaar geleden) breidde het landijs zich sterk uit, maar bereikte Nederland niet. In het MiddenWeichselien (circa 73. 00 tot 14. 700 jaar geleden) was de bodem permanent bevroren. Tijdens perioden

dooi werd door

van

sneeuwsmelt- en regenwater veel sediment verspoeld. Hierbij zijn fluvioperiglaciale afzettingen gevormd en dalen ontstaan. De fluvioperiglaciale afzettingen zijn zeer divers en bestaan uit fijn en grof zand, soms met grind, leemlagen en plantenresten en worden tot de Formatie van Boxtel gerekend. 8 Deze afzettingen zijn in beide deelgebieden in de diepere ondergrond aanwezig. Ze bestaan hier uit zwak siltig, matig fijn zand. Ten zuidwesten van het de bebouwde kom in deze periode zijn gevormd (Bijlage 5, code 22R23). In de omgeving

van beide

van Volkel

bevinden zich dalen die

deelgebieden bevinden zich vele oost-west

georiënteerde erosiedalen. Door de hogere ligging van de Peelhorst ten opzichte van de lagere ligging van de Roerdalslenk, ten westen van de deelgebieden, verliep de afwatering in de omgeving van beide deelgebieden van oost naar west.

Later zijn de fluvioperiglaciale afzettingen bedekt met dekzand. In de koudste en droogste perioden van het Weichselien, met name

tijdens het Laat-Pleniglaciaal (circa 26. 000 – 14. 700 jaar geleden) en in sommige perioden van het Laat-Glaciaal (circa

14. 700 – 11. 700 jaar geleden), is de vegetatie grotendeels verdwenen, waardoor

op grote

schaal verstuiving optrad waarbij

dekzand werd afgezet. 9 Dit zand is kalkloos, fijnkorrelig (150 – 210 μm), goed afgerond, goed gesorteerd, arm aan grind en wordt tot het Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel gerekend. Door deze dekzandafzettingen ontstond een reliëf dat

wordt gekenmerkt door zowel langgerekte dekzandruggen en dekzandkopjes als door vlaktes met depressies. In de Allerød en Bølling interstadialen (de laatste relatief warme fases van het Weichselien) kon door de relatief

warme

omstandigheden

bodemvorming plaatsvinden. Een restant van een oud bodemprofiel is de zogenaamde Laag van Usselo die in het Allerød is gevormd. Het klimaat werd tijdens het Holoceen warmer en vochtiger. Door het warmere klimaat smolten de in het Weichselien gevormde ijskappen en steeg de relatieve zeespiegel snel. Als gevolg van de snelle relatieve zeespiegelstijging in het Atlanticum (circa 8. 000 – 5. 000 jaar geleden) steeg de grondwaterstand, waardoor er veenvorming plaatsvond op het dekzand. Aanvankelijk vond veenvorming met name plaats in de lagere delen, zoals beekdalen. Depressies en laagten (zoals beekdalen en vennen) groeiden hierdoor dicht en werd de ontwatering van de Peelhorst belemmerd. Vanaf de late middeleeuwen (tussen 1250 – 1750 na Chr. ) is het veen afgegraven ten behoeve

van

turfwinning. Hierdoor zijn de oudere dekzanden

en

terrasafzettingen weer aan het

maaiveld komen te liggen.

6 Rensink et al. , 2019. 7 Berendsen 2005, 30. 8 Berendsen 2011, 189 9 Berendsen 2011, 190. Pagina | 11

AM22384 & AM22385

Volgens de geologische kaart komen ter plaatse

van

beide deelgebieden in de bodem fluviatiele afzettingen (grindige

rivierafzettingen) voor (code BE3). 10 Op de geomorfologische kaart (Bijlage 5) 11 liggen beide deelgebieden op een plateau-achtige horst waar rivierafzettingen aan het maaiveld liggen (code 4F01r). Op circa 2 kilometer ten westen

van

de deelgebieden ligt

een

noordwest-zuidoost

georiënteerde breuk. Deze breuk vormt de overgang tussen de Peelhorst en de Roerdalslenk. Ter hoogte van deze breuk is er een

hoogteverschil van meer dan 5 meter. Ook op circa 880 meter ten oosten van beide deelgebieden bevindt zich een breuk.

Circa 210 meter ten westen van deelgebied AM2285 ligt een dalvormige laagte (code 22R23). Op het kaartbeeld overgang

het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3; Bijlage 7) 12 is te zien dat beide deelgebieden

van

op

de

liggen van de hoger gelegen Peelhorst in het oosten naar de lager gelegen Roerdalslenk in het westen. Rondom Volkel

zijn veel gebieden ontgrond, dit is duidelijk te zien aan de kleine steil randen direct op de perceelsgrenzen. Op basis van de Ontgrondingenkaart

van

Brabant hebben in het gehele deelgebied van AM22384

en

het zuiden van deelgebied AM22385

ontgrondingen plaatsgevonden (Bijlage 5B).13

3. 2

Landschappelijke situatie - bodem

Volgens de bodemkaart (Bijlage 6) 14 worden in deelgebied AM22384 hoge zwarte enkeerdgronden (code zEZ21) en in deelgebied AM22385 laarpodzolgronden (code cHn21) verwacht. Deze gronden zijn in leemarm en zwak lemig fijn zand gevormd. Enkeerdgronden (code zEZ21-VII) Bij enkeerdgronden is sprake van een eerdlaag of plaggendek. Dit (plaggen)dek is ontstaan doordat in sommige gevallen al vanaf de late middeleeuwen

op grote schaal het systeem van potstalbemesting

maken, werden plaggen met de mest van het vee vermengd plaggendek cm.

op de oorspronkelijke

en op

werd toegepast. Om de grond vruchtbaarder te

de akkers uitgespreid. In de loop der tijd is hierdoor een

bodem ontstaan. De totale dikte van het plaggendek is bij de enkeerdgronden meer dan 50

De bouwvoor (Aap-horizont) is grijsbruin tot zwart van kleur. Hieronder liggen oudere niveaus/lagen van het plaggendek

(Aa-horizont), die meestal wat lichter van kleur zijn. Dergelijke cultuurdekken kunnen een beschermende werking hebben voor de potentieel aanwezige archeologische lagen. De hoge enkeerdgronden betreffen de oudste opgehoogde gronden, die over het algemeen op de hogere dekzanden liggen. De lage enkeerdgronden werden grondwaterstand

was

pas

later in gebruik

genomen

vanwege

de lagere ligging in het beekdal. Door de hogere

de sterke ophoging met plaggen niet alleen noodzakelijk voor de bemesting

maar

ook om de nattere

gronden toegankelijk te maken. De kans bestaat dat er onder het plaggendek

nog een restant van het oorspronkelijke

wordt bodemprofiel wordt aangetroffen.

Dit hoeft echter niet zo te zijn zoals vaker blijkt bij archeologisch onderzoek in bijvoorbeeld het oosten

van Brabant.

Indien

sprake is geweest van een snelle ophoging, dan zou men onder het plaggendek nog een intacte A-horizont kunnen vinden. Deze laag onderscheidt zich door

een

hoger humusgehalte

en een meer

donkere kleur. Echter, door verploeging zijn vaak de

oorspronkelijke A- en E-horizont meestal reeds opgenomen in het plaggendek.

10 Geologische kaart Nederland, 2021. 11 Alterra 2019. 12 www. ahn. nl. 13 www. data. overheid. nl. 14 Alterra 2021. Pagina | 12

AM22384 & AM22385

Indien de oorspronkelijke bodem bestaat uit een podzolbodem kunnen op een dieper niveau nog (restanten van) een B- en/of BC- horizont voorkomen. Laarpodzolgronden (code cHn21-VI) Bij laarpodzolgronden is sprake van een eerdlaag of plaggendek. Dit (plaggen)dek is ontstaan doordat in sommige gevallen al vanaf de late middeleeuwen op grote schaal het systeem van potstalbemesting werd toegepast. 15 Om de grond vruchtbaarder te maken, werden plaggen met de mest van het vee vermengd en op de akkers uitgespreid. In de loop der tijd is hierdoor een

plaggendek op de oorspronkelijke podzolbodem ontstaan. 16 De totale dikte van het plaggendek is bij de laarpodzolgronden tussen de 30 en 50 centimeter. 17 De bouwvoor (Aap-horizont) is grijsbruin tot zwart van kleur. Hieronder liggen oudere niveaus/lagen van het plaggendek (Aa-horizont), die meestal wat lichter van

kleur zijn met daaronder een podzolbodem. Dergelijke cultuurdekken kunnen een beschermende werking hebben voor de

potentieel aanwezige archeologische lagen. De enkeerd- en laarpodzolgronden in de omgeving van de deelgebieden worden gekenmerkt door een minstens 40 centimeter dik pakket grof zand en/of grind. Dit pakket wordt verwacht tussen circa 40

–

80 of dieper dan 80 of 120 centimeter onder

maaiveld. Grondwatertrap De mogelijk aanwezige gronden worden gekenmerkt door een gemiddeld lage grondwaterstand, te weten grondwatertrap (GWT) VI en VII. Dit zijn de gemiddelde grondwaterstanden die op de bodemkaart staan aangegeven. Dit betekent dat bij GWT VI de gemiddeld

hoogste grondwaterstand tussen de 40

en

80 centimeter beneden

maaiveld ligt. De gemiddeld

laagste

grondwaterstand ligt dieper dan 120 centimeter beneden maaiveld. Bij GWT VII ligt de gemiddeld hoogste grondwaterstand tussen de 80 en 140 centimeter en de gemiddeld laagste grondwaterstand dieper dan 160 centimeter onder maaiveld. Deze

lage grondwaterstand zorgt voor slechte bewaringsomstandigheden

3. 3

voor eventuele

organische resten.

Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht

De bestudeerde en beschikbare bronnen hebben het volgende beeld kunnen schetsen over de geschiedenis van Volkel. De deelgebieden liggen ten westen van de historische dorpskern van Volkel en nabij de historische kernen van de buurtschappen Vloet en Niemeskant. Beide kernen zijn na de Tweede Wereldoorlog door uitbreidingen van de bebouwingzones bij de dorpskern van Volkel gaan

behoren.

De nederzetting Volkel wordt al in de 14 e eeuw genoemd. In 1566 is sprake van exact dezelfde plaatsnaam Volkel. Waarschijnlijk is de plaatsnaam een samenstelling van de persoonsnaam Fulco en het achtervoegsel lo dat de betekenis heeft van ‘bos’, ofwel bosgebied in bezit van Fulco. 18 Nabij het buurtschap Veldmolen, ten westen van Vloet, was een watermolen aanwezig. Bij een dergelijke watermolen lag een stuwmeertje. Het buurtschap Vloet dankt zijn naam waarschijnlijk aan de ligging dit ‘stuwmeer’ (Figuur 2).

15 Spek 2004. 16 Hiddink en Renes 2007. 17 De Bakker en Schelling 1989, 141. 18 Van Berkel en Samplonius 2006, 471. Pagina | 13

AM22384 & AM22385

Vergelijkbare toponiemen worden ook aangetroffen bij watermolens in bijvoorbeeld Gemert, Bakel en Deurne. 19 In circa 1691 telde het gehucht zo’n 5 huizen.

Figuur 2. Reconstructie van de watermolen (rondje) met de Vloet (ster) geprojecteerd (www. jantimmerscultuurhistorie. nl).

op

de topografische

kaart

van

1926.

Direct ten oosten van de kernen van Volkel lag de Peel. Tot in de tweede helft van de 19 e eeuw was dit een nat en onontgonnen gebied. De randen van het Peelgebied werden echter door de bewoners van de omliggende dorpen gebruikt voor agrarische doeleinden. De Peel zorgde voor turf als brandstof, plaggen en hout. Ter plaatse van de drogere delen konden schapen

grazen. Dit had tot

gevolg dat de Peelgronden werden verdeeld op zowel landelijk als op gemeentelijk niveau. In 1385 werden aan de bewoners van Uden en Volkel

de weiden, heiden en pelen gelegen tussen Volkel, Uden, Herpen, de heerlijkheid Cuijk en de zogenaamde

graspeel (de ‘gemeynt’ van Boekel, Gemert en Middelrode) verkocht. Kort na 1800 ontstonden plannen om de Peel systematisch in ontginning te brengen. Door de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in 1825 kon het overtollige water beter worden afgevoerd. 20 Later in de 19 e eeuw ontstond als gevolg van de aanleg van de spoorlijn steeds meer industrie in de dorpen rond de Peel. In Uden ontstond zo de kunstmestindustrie. 21 Er zijn binnen het werk van Van Blankenstein geen oorlogsvernielingen in Volkel en omgeving.

22

gegevens

bekend

over

enige

Wel vonden regelmatig bombardementen plaats op de Vliegbasis Volkel, gelegen

ten noordoosten van het dorp. In augustus 1940 werd door de Luftwaffe een vliegveld met drie onverharde startbanen en

hangars aangelegd in een natuurgebied ten noordoosten van Volkel. Deze deed dienst als Nachtlandeplatz en als uitwijkhaven voor

vliegtuigen van Eindhoven

en

Gilze-Rijen. Omdat dit veld te weinig mogelijkheden bood, werd Volkel vergroot tot een

Fliegerhorst met permanent plaats voor een gevechtsvliegtuigen. Met name in de jaren 1944-1945 vonden in (de omgeving van) Volkel meerdere vliegtuigcrashes plaats. 23 Het is niet bekend of binnen of in de onmiddellijke omgeving van de deelgebieden oorlog gerelateerde verwoestingen of crashes hebben plaatsgevonden. Dit is dus niet uit te sluiten.

19 www. jantimmerscultuurhistorie. nl 20 De Bont 1993, 100. 21 Kolman 1997, 47. 22 Van Blankenstein 2006, 184. 23 Auwerda en Grimm 2008 (Verliesregisters 1942, 1943, 1944 en 1945). Pagina | 14

AM22384 & AM22385

3. 4

Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden

Op de leidende Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Uden geldt voor deelgebied AM22384 en het zuidelijk en noordoostelijk van

deel van deelgebied AM22385

deelgebied AM22385 geldt

deelgebieden (binnen

een

straal

een

hoge verwachting: Beleidscategorie 3 en 4. Voor het noordwestelijk deel

een

middelhoge verwachting: Beleidscategorie 5 (Bijlage 4). 24 In de omgeving

van

500 meter rond de deelgebieden) zijn volgens de

van

de

uit Archis3 meerdere

gegevens

archeologische waarnemingen en onderzoeksmeldingen bekend (Bijlage 3 en Tabel 1). Zaakidentificatie 5147780100 In 2021 heeft Aeres Milieu een bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd naast de huidige deelgebieden. Op basis van de aangetroffen bodemopbouw worden er geen intacte archeologische meer verwacht. Als gevolg van de zandwinning is de bodem tot het dekzand en lokaal in de plateau-achtige horst verstoord. Er is geen vervolgonderzoek geadviseerd. Zaakidentificatie 5147780100

Afstand deelgebied AM22384 Aangrenzend

Afstand deelgebied AM22385 Aangrenzend

Soort onderzoek

Omschrijving

BO en IVO-o door

Op

basis

het

uitgevoerd

verkennend

middels

boringen

kan

van

Aeres Milieu in

veldonderzoek

2022

gesteld dat de in het bureauonderzoek omschreven verwachte enkeerdaanwezig

zijn.

en

In

worden

laarpodzolgronden niet

het

plangebied

is

de

bodemopbouw, als gevolg van de zandwinning, tot het dekzand en lokaal in de plateau-achtige horst verstoord. Deze verstoring is dusdanig diep dat de kans klein wordt

geacht

archeologische waarde

dat

er

intacte

nog

aanwezig zijn. De lage

verwachting voor de periode laat-paleolithicum

–

nieuwe tijd blijft dan ook gehandhaafd. Er werd geen

vervolgonderzoek geadviseerd.

5273102100

Circa 450 meter

Circa 695 meter

BO en IVO-o door

De eerste verbindingen vermelden dat er binnen

5273095100

ten noordoosten

ten noordoosten

Bureau voor

het

van het

Archeologie in

rivierafzettingen zijn aangetroffen. In de top van

deelgebied

2022

het dekzand zijn restanten

van

het

deelgebied

plangebied

dekzandafzettingen

van

een

op

B-horizont

In één boring is een wandfragment

waargenomen.

handgevormd aardewerk onderin de A-horizont aangetroffen. in het zuidoosten lijken omgewerkte beekeerdgronden te liggen. Er zijn geen verdere gegevens bekend

4752265100

in Archis en DansArchaeology.

Circa 150 meter

Circa 10 meter ten

BO door Arcadis in

Dit onderzoek bestaat uit zes deelgebieden rondom

ten noorden van

noorden van het

2019

het traject N264 bij Uden. Voor alle deelgebieden

het deelgebied

deelgebied

geldt

er een

(middel)hoge verwachting

voor

de

periode laat-paleolithicum – neolithicum, laag tot hoge verwachting voor periode bronstijd – nieuwe tijd.

Voor

de

zones

met

een

(middel)hoge

24 ArchAeO, Archeologische Beleidskaart voormalige gemeente Uden, 2017, ArchAeO-Rapport 1702. Pagina | 15

AM22384 & AM22385

Zaakidentificatie

Afstand deelgebied AM22384

Afstand deelgebied AM22385

Soort onderzoek

Omschrijving

verwachting is een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennend booronderzoek. 3997557100

Circa 665 meter

Circa 355 meter

IVO-p door

Tijdens

ten noordwesten

ten noordwesten

Econsultancy BV in

(steengoed, industrieel wit (Maastrichts)). Kuil,

van het

2016

natuurlijk grondspoor

van

het

deelgebied

deelgebied

dit

nieuwe

onderzoek

tijd

is

keramiek

greppel/sloot

en

tot

vroeg

metaal,

recent.

Er

uit de

zijn

geen

nederzettingssporen aangetroffen. Op basis van de aangetroffen

vondsten

vermoedelijk in de aangetroffen

was

het

eeuw

in gebruik. De

18 e

zijn

sporen

behoudenswaardig

plangebied als

beschouwd.

Er

niet is

geen

vervolgonderzoek geadviseerd. 3986670100

Circa 410 meter

Circa 430 meter

IVO-o door BAAC

De bodem is tot in de BC-horizont verstoord

ten noorden van

ten noordoosten

BV in 2016

geraakt.

het deelgebied

van het

aangetroffen. De kans dat hierin archeologische

deelgebied

resten aangetroffen

Hieronder

zijn

beddingafzettingen

worden is klein. Om deze

redenen is er geen vervolgonderzoek geadviseerd. 3292442100

Circa 600 meter

Circa 485 meter

IVO-o door ADC

Er zijn geen verdere gegevens bekend in Archis en

ten noorden van

ten noordoosten

ArcheoProjecten in

DansArchaeology.

het deelgebied

van het

2015

deelgebied 2471207100

Circa 375 meter

Circa 575 meter

IVO-o door Vestigia

Er zijn geen verdere gegevens bekend in Archis en

ten noordoosten

ten noordoosten

BV in 2015

DansArchaeology.

van

2458986100

het

van het

deelgebied

deelgebied

Circa 305 meter

Circa 15 meter ten

IVO-p door RAAP

Tijdens dit onderzoek is een greppel/sloot uit de

ten noordwesten

noorden van het

Archeologisch

nieuwe tijd aangetroffen. In de overig sleuven zijn

deelgebied

Adviesbureau in

grote (sub-)recente

2014

zeer

van

het

deelgebied

verstoring aangetroffen

onregelmatige

onbekend

kuilen.

dateren

maar

De

van

datering

waarschijnlijk

is

uit

de

nieuwe tijd. Rapportage ontbreekt in Archis. 2337299100

Circa 200 meter

Circa 85 meter ten

BO door

Het onderzoeksgebied ligt

op

ten noorden van

noorden van het

Oranjewoud BV in

Peelhorst

Slenk. Binnen

het deelgebied

deelgebied

2011

onderzoeksgebied worden enkeerd-, laarpodzolen

de Centrale

en

de rand

van

de het

veldpodzolgronden verwacht. Mogelijk bevindt

zich een oud esdek binnen het onderzoeksgebied. Indien er grondwerkzaamheden plaatvinden is er een vervolgonderzoek

2156830100

is

esdek

geadviseerd.

Circa 625 meter

Circa 315 meter

IVO-o door RAAP

Er

ten westen van

ten westen van

Archeologisch

archeologisch indicatoren. De ophogingslagen zijn

het deelgebied

het deelgebied

Adviesbureau in

het gevolg

van

doelmatig

ophogen

2007

maaiveld.

Er

is

vervolgonderzoek

geen

aangetroffen

geen

en

van

geen

het

geadviseerd. Tabel 1. Overzicht van relevante Archismeldingen binnen een straal van 500 meter rond de deelgebieden. Pagina | 16

AM22384 & AM22385

3. 5

Bewoningsgeschiedenis – historisch kaartmateriaal

In het kader van het bureauonderzoek is historisch kaartmateriaal bestudeerd. Op het minuutplan uit het begin van de 19 e eeuw (Figuur 3; Figuur 4) 25 is de situatie op kadastraal niveau te zien. Beide deelgebieden zijn onbebouwd. Deelgebied AM22384 ligt binnen een groter perceel. Ten noorden van dit deelgebied is de historische bebouwing van het buurtschap Vloet te zien. Direct ten noodoosten van deelgebied AM22385 staat bebouwing ingetekend. Door het zuidwestelijk deel van dit deelgebied loopt een weg.

Volgens de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (OAT) 26 behorende bij het minuutplan, zijn de percelen als bouwland,

weide, en weiland. De percelen zijn onderdeel van de ‘Vloetse Kamp’. Tot de topografische kaart uit 1950 blijft de situatie in beide deelgebieden onveranderd. De deelgebieden blijven onbebouwd en zijn

grotendeels in gebruik als bouwland. Omstreeks 1962 staat het boerenerf ten westen van deelgebied AM22385

Vloetstraat 1 weergeven

op de topografische

kaart (Figuur

4). 27 Omstreeks

van de

1980 staan de huidige bijgebouwen met nog enkele

extra stallen/ schuren op de topografische kaart weergeven. De boerderij dateert echter al uit circa 1936 volgens het kadaster. 28

De topografische kaart uit 1990 (Figuur 6) weergeeft in het zuidwesten van deelgebied AM22385

een schuur

of stal. Deze is op

de topografische kaart uit 1999 weer afwezig. De schuur in het westen van deelgebied AM22384 dateert uit omstreeks 1980 (Figuur 5). 29

25 www. beeldbank. cultureelerfgoed. nl Gemeente Uden, sectie F, blad 2. Minuutplans zijn de oorspronkelijke kadastrale kaarten die zijn vervaardigd vanaf 1811 en 1812 in navolging van de Fransen o. l. v. Napoleon Bonaparte. Het zijn grondbeschrijvingen (kadasters) van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen, perceelnummers en gebouwen. 26 OAT = Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel. Dit is een register uit 1832 waarin diverse gegevens in vermeld staan die betrekking hebben op de betreffende percelen, zoals de eigenaar, beroep en woonplaats, alsmede het grondgebruik en de oppervlakte. 27 www. topotijdreis. nl. 28 www. bagviewer. kadaster. nl. 29 www. bagviewer. kadaster. nl. Pagina | 17

AM22384 & AM22385

Figuur 3. Deelgebied AM22384: Uitsneden van historisch kaartmateriaal (Bron: www. beeldbank. cultureelerfgoed. nl; www. topotijdreis. nl). De ligging van het plangebied is rood omlijnd.

Pagina | 18

AM22384 & AM22385

Figuur 4. Deelgebied AM22385: Uitsneden van historisch kaartmateriaal (Bron: www. beeldbank. cultureelerfgoed. nl; www. topotijdreis. nl). De ligging van het plangebied is rood omlijnd.

Pagina | 19

AM22384 & AM22385

Figuur 5. Deelgebied AM22384: Uitsneden van historisch kaartmateriaal en de actuele luchtfoto (Bron: www. topotijdreis. nl; www. pdok. nl). De ligging van het plangebied is rood omlijnd.

Figuur 6. Deelgebied AM22385: Uitsneden van historisch kaartmateriaal en de actuele luchtfoto (Bron: www. topotijdreis. nl; www. pdok. nl). De ligging van het plangebied is rood omlijnd.

3. 6

Bodemverstoring

Volgens de ontgrondingenkaart van Noord-Brabant (Bijlage 5b) is deelgebied AM22384

en

het zuidelijk deel van deelgebied

AM22385 ontgraven. Tussen 1950 en 1988 zijn veel terreinen afgegraven ten behoeve van zand- en grindwinning. Bij dergelijke ontgravingen werd de bodem tot aan het grondwater ontgraven, waarna de humeuze bovengrond werd teruggestort. Het is niet bekend in hoeverre het archeologische niveau ter hoogte aangrenzend onderzoek is de bodem tot in de top

van

van

deze ontgravingen verstoord is geraakt. Op basis

de plateau-achtige horst

en

van

het

lokaal in het dekzand verstoord. Deze

verstoring is dusdanig diep dat de kans klein wordt geacht dat er nog intacte archeologische waarde aanwezig zijn. 30

30 Kruithof, 2022. Pagina | 20

AM22384 & AM22385

Daarnaast zullen lokaal bodemverstoringen hebben plaatsgevonden bij de bouw en sloopwerkzaamheden van de bebouwing in beide deelgebieden. Mogelijk is er ook verstoring opgetreden als gevolg van het gebruik als akkerland (diepploegen). Op basis van de KLIC-melding (uitgevoerd op 29 september 2022) zijn binnen het plangebied geen kabels/leidingen gegraven die voor een verstoring van de bodem kunnen hebben gezorgd.

Pagina | 21

AM22384 & AM22385

4.

VERWACHTINGSMODEL

Jager-verzamelaars uit het paleolithicum en mesolithicum hebben als woon- en verblijfplaats vaak voor de flanken van hoger liggende terreingedeelten in het landschap gekozen. Bij voorkeur in de buurt van (open) water. Nabijgelegen watervoorzieningen belangrijk voor drinkwater en de aanwezige biodiversiteit. Dit vergemakkelijkt de jacht en het verzamelen van plantaardig

waren

voedsel. Het plangebied (beide deelgebieden) ligt op de oostelijke rand van de Peelhorst dat door dalen wordt doorsneden. Van oudsher zijn landschappelijke gradiëntzones (zone nabij watervoorzieningen) aantrekkelijke vestigingslocaties. Het plangebied ligt in een

gradiëntzone. Dit maakt het plangebied een aantrekkelijke vestigingslocatie. Tot op heden zijn er geen vuursteenvondsten

bekend in de directe omgeving

van

het plangebied. Ondanks dat geldt

er een

hoge verwachting

voor

de periode laat-

paleolithicum tot en met mesolithicum. Echter hebben volgens de ontgrondingenkaart van Noord-Brabant recentelijk in grote delen van het plangebied zand- en/of grindwinning plaatsgevonden. Zoals reeds eerder gemeld werd de bodem tot aan het grondwater ontgraven waarna de humeuze bovengrond werd teruggestort. Naar verwachting zal het archeologische relevante niveau hier volledig verdwenen zijn. Op basis hiervan geldt ter plaatse van de ontgravingen een lage archeologische verwachting voor

de periode laat-paleolithicum en mesolithicum. Voor het overige deel van deelgebied AM22385, waar geen ontgravingen

hebben plaatsgevonden, geldt

een

hoge verwachting

voor

deze periode. Binnen de deelgebieden worden enkeerd-

en

laarpodzolgronden verwacht. Deze gronden hebben een opgebracht antropogeen dek (eerdlaag) dat een conserverende werking kan hebben

op eventueel

aanwezige archeologische resten. Eventueel aanwezige resten uit de periode laat-paleolithicum en

mesolithicum worden onder de verwachte eerdlaag of in de oorspronkelijke bodem verwacht en kunnen onder andere bestaan uit tijdelijke bewoningssporen, haardkuilen, vuursteenstrooiingen. Vanaf het (laat-)neolithicum ontstaan de eerste landbouwculturen die gekenmerkt worden door meer sedentaire nederzettingen. Deze nederzettingen worden gekenmerkt door permanente woningen die soms diep in de grond gefundeerd waren, waarbij men een

voorkeur had voor hoger en droger gelegen gebieden.

De grofzandige en grindige rivierafzettingen zijn voor die zijn gedekt geraakt met een laag dekzand niet erg vruchtbaar en houden slecht vocht vast. De dikte van het dekzand is bepalend

voor

de geschiktheid als akkerland. Binnen het plangebied

worden in het plangebied enkeerd- en laarpodzolgronden verwacht. De bovengrond een

van enkeerdgronden

kenmerkt zich door

minstens 30 - 50 centimeter dik humeus pakket. Dit humeuze pakket is ontstaan door langdurige landbouwkundig gebruik.

Er zijn weinig tot geen vondsten bekend uit de periode vanaf het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Toch kan zeker niet uitgesloten worden dat de omgeving van beide deelgebieden als vestigingslocatie is gekozen. Om deze redenen geldt er een middelhoge

verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen.

Deze middelhoge verwachting geldt voor de delen van het plangebied waar geen ontgravingen hebben plaatsgevonden. Voor het overige deel van deelgebied AM22385

en

deelgebied AM22384 geldt een lage verwachting

voor

deze periode. Resten

worden onder de verwachte eerdlaag of in de oorspronkelijke bodem verwacht en kunnen onder andere bestaan uit cultuurlagen, paalkuilen/-gaten, afvalkuilen, fragmenten aardewerk, natuursteen of gebruiksvoorwerpen. Het plangebied maakt deel uit van de historische kern van het buurtschap Vloet. Vloet ontwikkelde zich vanaf mogelijk al de late middeleeuwen als een weggehucht langs de Vloetstraat - Rudigerstraat. Deze straat vormde tevens een uitvalsweg vanuit de laatmiddeleeuwse dorpskern van Volkel via Vloet naar Uden. Uit historische kaarten blijkt dat er sinds tenminste het begin van de 19 e eeuw op meerdere

locaties bebouwing aanwezig is aan de Vloetstraat en direct rondom het plangebied.

Pagina | 22

AM22384 & AM22385

Het plangebied zelf is in de 19 e eeuw onbebouwd

en

grotendeels als bouwland in gebruik. Het zuidwesten

van

deelgebied

AM22385 is omstreeks 1990-2000 bebouwd met een schuur. Rond 1980 is een schuur gebouwd in het westen van deelgebied AM22384. In de huidige situatie is de rest van deelgebied AM22384 en AM22385 onbebouwd. Het kan niet worden uitgesloten dat met name het noorden

van

geldt voor deelgebied AM22385

deelgebied AM22385 een

voor

1800 wel bebouwd kan zijn geweest. Op basis van deze gegevens

hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen

en nieuwe

tijd. Voor deelgebied

AM22384 geldt een middelhoge verwachting voor deze periode. Archeologische resten worden vanaf het maaiveld verwacht en kunnen

onder andere bestaan uit onder andere cultuurlagen, paalkuilen/-gaten, afvalkuilen, gebruiksvoorwerpen

bijvoorbeeld natuursteen, fragmenten aardewerk

en sporen van agrarische

van

activiteiten.

Wat betreft de conservering en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten kan het volgende gesteld worden: Wegens de verwachte aanwezigheid van enkeerd- en laarpodzolgronden en daarmee een plaggendek zijn archeologische resten beschermd tegen latere invloeden. Over het algemeen kunnen (anorganische) vondsten

en sporen

onder zo’n dek in goede

toestand worden aangetroffen. Mogelijke vuursteenvindplaatsen kunnen echter verstoord zijn geraakt bij de aanleg van het plaggendek

en de eerste bewerking ervan.

Hierdoor is vaak de top van de natuurlijk bodem opgenomen in het bovenliggende

opgebrachte dek. In het grootste deel van deelgebied AM22385 en deelgebied AM22384 zijn mogelijk archeologische relevante niveaus en vondsten hoogstwaarschijnlijk verstoord als gevolg van de zand- en grindwinning. Wat betreft eventueel aanwezige organische resten is het afhankelijk hoe diep het grondwater zit. Bij hoge enkeerdgronden zijn de omstandigheden voor het aantreffen van organische resten minder goed: door de lage grondwaterstand (GWT VI en VII) kunnen organische resten vaak enkel in dieper, waterhoudende

sporen

zoals waterputten bewaard blijven.

Periode Laat-paleolithicum -

Verwachting AM22384 en zuiden

Verwachte kenmerken vindplaats Resten van kampementen, fragmenten

mesolithicum

AM22385: laag

vuursteen, natuursteen, gebruiksvoorwerpen

Diepteligging sporen Top van de natuurlijke ondergrond.

Overige deel van het plangebied: hoog (laat)-neolithicum –

AM22384 en zuiden

Nederzettingsresten, fragmenten aardewerk,

vroege

AM22385: laag

natuursteen, gebruiksvoorwerpen

Top van de natuurlijke ondergrond.

middeleeuwen Overige deel van het AM22385: middelhoog Late middeleeuwen

AM22384: middelhoog

Cultuurlaag, funderingsresten, natuursteen,

Vanaf het maaiveld tot in de top

– nieuwe

AM22385: hoog

fragmenten aardewerk,

van de

tijd

natuurlijke ondergrond.

gebruiksvoorwerpen, sporen van agrarische activiteiten, restanten wegen/paden Tabel 2. Archeologische verwachting per periode.

Pagina | 23

AM22384 & AM22385

5.

VELDWERKZAAMHEDEN

5. 1

Algemeen

Het doel

van

het verkennend veldonderzoek door middel

archeologische verwachting

voor

van

boringen is het toetsen

de opgestelde gespecificeerde

van

het plangebied (Hoofdstuk 4). Hiertoe zijn op 4 oktober 2022

en 11

oktober 2022 in totaal

zestien boringen gezet (zie Bijlage 2 en 8). De boringen zijn uitgevoerd met een Edelmanboor met een diameter van 7 centimeter. De boordiepte varieerde van 100 tot 250 centimeter onder maaiveld. De boorkernen zijn conform ASB (Archeologische Standaard Boorbeschrijving 5. 2) beschreven, zie Bijlage 8. De hoogteligging van de boorpunten ten opzichte van NAP is afgeleid van het AHN3 (www. ahn. nl). De maaiveldhoogte in deelgebied AM22384 varieert tussen de 17,15 en 17,70 meter +NAP. Dit deelgebied loopt globaal gezien in oostelijke richting af. De maaiveldhoogte in deelgebied AM22385varieert tussen de 16,54 en 17,57 meter +NAP. Dit deelgebied loopt globaal gezien in zuidelijke richting af. Bij de uitvoering zijn twee proefputten gegraven. Het opgegraven sediment uit de proefputjes is gezeefd over een zeef met een maaswijdte

van

4 millimeter. Het zeefresidu is op het oog gecontroleerd op de aanwezigheid

van

archeologische indicatoren

(zoals houtskool, vuursteen, aardewerk, metaal, bot en verbrande leem). Ten tijde van het veldwerk was het westelijk deel, rondom de schuur, van deelgebied AM22384 niet toegankelijk vanwege de aanwezigheid

van bramen.

Er is geen oppervlakte kartering uitgevoerd in verband met de aanwezige begroeiing en verharding.

Figuur 7. Foto van deelgebied AM22384, kijkende in westelijke richting (Foto: 11 oktober 2022).

Pagina | 24

AM22384 & AM22385

Figuur 8. Foto van deelgebied AM22385, kijkende in zuidelijke richting (Foto: 4 oktober 2022).

5. 2

Fysisch geografische beschrijving van de bodemopbouw

Deelgebied AM22384 De top

van

de bodem wordt gevormd door matig humeus, matig siltig, matig fijn zand. De kleur van dit pakket is donker

bruingrijs. De dikte varieert van circa 25 tot 120 centimeter. In boring 2 wordt dit pakket gekenmerkt door sporen baksteen. Het humeuze toppakket heeft veelal een zwak tot sterk vlekkerig karakter. De top van de natuurlijke ondergrond bestaat uit matig fijn tot matig grof zand. Het zand is (matig) goed tot matig slecht gesorteerd. Het matig grove zandpakket wordt gekenmerkt door fijn grind en relatief hoekige korrels. De kleur van dit pakket varieert van licht grijsbeige tot oranjebeige. Plaatselijk is de top roesthoudend. Hieronder volgt in boring 4 een pakket sterk zandig grind. De kleur van dit pakket is licht grijs. De top van de natuurlijke ondergrond is aangetroffen op circa 25 tot 120 centimeter onder maaiveld. Dit komt overeen met circa 16,03 tot 17,08 meter +NAP. In boringen 3, 6 en 8 heeft de top van de natuurlijke ondergrond een zwak tot sterk vlekkerig karakter.

Pagina | 25

AM22384 & AM22385

Ap-hor Laagpakket van Wierden Aa-hor

Formatie van Boxtel

0 cm -mv

120 cm -mv Figuur 9. Foto van boring 3. De leesrichting is van linksboven naar rechtsonder (0 – 120 centimeter) (Foto: 11 oktober 2022).

Deelgebied AM22385 De top van de bodem wordt gevormd door een donker bruingrijs, matig humeus, matig siltig en matig fijn zandpakket. De dikte van

dit pakket varieert van circa 25 tot 45 centimeter. Plaatselijk wordt het humeuze (top)pakket gekenmerkt door spikkels

baksteen en grind. In boring 2 en ter hoogte van het proefputje heeft het humeuze toppakket een zwak tot sterk vlekkerig karakter. De top van de natuurlijke ondergrond bestaat uit zwak siltig, matig fijn zand. Het zand is (matig) goed gesorteerd. In boringen 1, 3, 4 en 7 heeft dit toppakket een bruinoranje tot oranjebeige kleur. In de overige boringen (2, 5 en 6) heeft dit pakket een licht beigegeel tot licht grijsbeige kleur. Hieronder volgt een iets grover zandpakket. Het grovere zandpakket wordt gekenmerkt door fijn grind en relatief hoekige korrels. De kleur van dit pakket varieert van (licht) geelbeige tot licht grijs(bruin). Het zand van dit pakket

is matig slecht gesorteerd. In boringen 1, 4, 6 en 8 volgt hieronder een pakket sterk zandig grind.

In boring 5 is op circa 175 centimeter onder maaiveld een humeus, matig grof, grindrijk zandpakket aangetroffen. De top van de natuurlijke ondergrond is aangetroffen op circa 25 tot 55 centimeter onder maaiveld. Dit komt overeen met circa 16,21 tot 16,84 meter +NAP.

Pagina | 26

AM22384 & AM22385

Ap-hor

BC-hor

Laagpakket van Wierden Formatie van Boxtel

0 cm -mv

Formatie van Beegden

200 cm -mv Figuur 10. Foto van boring 3. De leesrichting is van linksboven naar rechtsonder (0 – 200 centimeter) (Foto: 4 oktober 2022).

5. 3

Interpretatie

Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat in beide deelgebieden de natuurlijke ondergrond bestaat uit Pleistocene rivierafzettingen (Formatie van Beegden) met daarboven een pakket dekzandafzettingen (Laagpakket van Wierden, Formatie van Boxtel). De rivierafzettingen bestaan uit fijn tot matig fijn grindrijk zand. Het pakket heeft een licht gele tot grijze kleur en het grindgehalte neemt onderin veelal toe. De grove, grindhoudende, slecht tot matig slecht gesorteerde zanden zijn onder hoogenergetische omstandigheden afgezet. Dit pakket is geïnterpreteerd als bedding van de rivieren de Maas. De Pleistocene rivierafzettingen zijn vervolgens plaatselijk afgedekt door een pakket dekzand. Het dekzand bestaat uit zwak siltig matig fijn, goed gesorteerd zand. De dekzandafzettingen zijn onderdeel

het Laagpakket

van

van

Wierden (Formatie

van

Boxtel). Het

dekzand is afgezet tijdens het Laat-Glaciaal (circa 14. 700 tot 11. 700 jaar geleden). In het dekzand komt fijn grind en relatief hoekige korrels voor. Dit duidt op dekzand met een lokale fluviatiele component afkomstig uit de nabij en in het plangebied gelegen Pleistocene stroomgordel(s). In deelgebied AM22384 is de top van de natuurlijke ondergrond is aangetroffen op circa 25 tot 120 centimeter onder maaiveld. Dit komt overeen met circa 16,03 tot 17,08 meter +NAP. In deelgebied AM22385 bevindt de top

van

de natuurlijke ondergrond zich op een diepte van 25 tot 55 centimeter onder maaiveld. Dit komt

neer op een

gemiddelde diepte van circa 16,21 tot 16,84 meter +NAP. De top van de bodem wordt in het grootste deel van het plangebied gevormd door een circa 25 centimeter dikke moderne ploeglaag (Ap-horizont). Onder de Ap-horizont bevindt zich plaatselijk

een

circa 15 tot 60 centimeter dikke antropogeen

opgebracht pakket (Aa-horizont). De bodem in het grootste deel van deelgebied AM22384 is in min of meerdere mate verstoord. Het humeuze (top)pakket wordt gekenmerkt door rommelige

en

verstoorde lagen direct

op

de natuurlijke ondergrond. In

diepteligging van de natuurlijke ondergrond (C-horizont) zit een maximale variatie van circa 1 meter. Dit is het gevolg van een diepe bodem verstoring en/of aanrijking met (bodem)materiaal

van

elders. Op basis van de ontgrondingenkaart

van

Noord-

Brabant heeft in deelgebied AM22384 ontgravingen plaatsgevonden (Bijlage 5b). Vermoedelijk ten gevolge zandwinning in jaren 50 van de vorige eeuw. Pagina | 27

AM22384 & AM22385

De verstoring van de bodem als gevolg van de zandwinning reikt tot in het dekzand. In de rommelige en verstoorde lagen zijn plaatselijk resten

van

voormalige

podzolbodem te herkennen. De mate

van

verstoring hangt met de egalisatie

en

graafwerkzaamheden die in het plangebied hebben plaatsgevonden. In deelgebied AM22385 is ter hoogte van boringen 1, 3, 4 en 7 een deels intact bodemprofiel aangetroffen. De bruinoranje tot oranjebeige zandlaag is geïnterpreteerd als de Bs- of BC-horizont. Op basis van verkennend booronderzoek heeft hier geen ontgravingen plaatsgevonden zoals aangegeven in Bijlage 5b.

5. 4

Archeologische indicatoren

Alhoewel

geen

doel

van

een

verkennend veldonderzoek met boringen, is gelet

op

de aanwezigheid

van

archeologische

indicatoren die kunnen wijzen op archeologische waarden in de ondergrond. Tijdens het onderzoek zijn dergelijke indicatoren echter niet aangetroffen.

Pagina | 28

AM22384 & AM22385

6. CONCLUSIE 6. 1

Algemeen

Op basis

van

het uitgevoerd verkennend

veldonderzoek middels boringen kan worden

gesteld dat de hoge zwarte

enkeerdgronden en laarpodzolgronden, zoals verwacht op basis van het bureauonderzoek, niet aanwezig zijn. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de natuurlijke ondergrond uit fluviatiele sedimenten, onderdeel van de Formatie van

Beegden, bestaat. Het (dieper gelegen) grindrijk zand/grindpakket zijn beddingafzettingen van de Maas. Hier bovenop zijn

dekzandafzettingen van het Laagpakket van Wierden (Formatie van Boxtel) aangetroffen. Het dekzand bestaat uit zwak tot matig siltig matig fijn, matig goed gesorteerd zand. In deelgebied AM22384 is de top van de natuurlijke ondergrond is aangetroffen op circa 25 tot 120

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=946bacf1-a147-4afe-97e2-0f03fd09b3ec