Bijlage 2 - Toelichting
Tekst van het document
Milieucategorie
| Geur: { Stof: | Geluid: | Gevaar: | Grootste afstand:
Fokken dieren
en
houden
Voldaan
van
overige
wordt aan de benodigde afstand omliggende woningen Graspeel 41 en 45,
2
tussen
30
de
10
duivenkooien
30
en
0
het
woongedeelte
30
van
de
Conclusie Niet voldaan wordt aan de richtafstand voor geur ten opzichte van de rundveehouderij aan Graspeel 39, Wel wordt voldaan aan de benodigde afstanden volgens de Wgv (paragraaf 5.2.4.) De afstand van de functie wonen ten opzichte van de functie van agrarische bedrijvigheid wijzigt niet. Tevens is er geen sprake van uitbreiding van bebouwing ten behoeve van een woonfunctie
(verblijfsruimte). Voldaan
wordt aan de benodigde afstand van de duivenkooien tot aan het woongedeelte van de omliggende woningen. Uit het oogpunt van milieuzonering bestaat er geen belemmering voor het uitbreiden met een bijgebouw bij een woning. 522
Bodem
Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. In de Bouwverordening van de voormalige gemeente Landerd staat dat onder bepaalde omstandigheden het oprichten van gebouwen pas kan plaatsvinden als de bodem geschikt is (of geschikt is gemaakt) voor het beoogde doel. Om die reden dient bij veel nieuwbouwactiviteiten de bodemkwaliteit door middel van onderzoek te worden te dient ook worden vastgesteld. Aangesloten bij de Nota Bodembeleid van de voormalige gemeente Landerd.
Huidige en toekomstige functie en bodemsituatie: De huidige functie van de locatie heeft op basis van het bestemmingsplan ‘Graspeel’ van de voormalige Landerd ter van het de gemeente plaatse bouwplan ‘enkelbestemming Agrarisch 1°, waar de realisatie van een bijgebouwen niet is toegestaan. -
Op de bodemkaart (ontgravingskaart) valt de locatie binnen de zone schone grond. Er is historisch gezien geen informatie beschikbaar ten aanzien van gesteldheid bodem op de plaats waar de uitbreiding
31 van 64
komt. Uit het Bodemloket Brabant Noord, waarbij de voormalige gemeente Landerd is aangesloten, blijkt dat er geen aanwijzingen zijn voor een aanwezige bodemverontreiniging. Op de locatie hebben altijd 2 duivenkooien gestaan, waarvan er 1 door brand is verwoest. In de huidige situatie zijn er weer 2 duivenkooien gebouwd, die gelegaliseerd dienen te worden. Het overige gedeelte van de grond betreft tuin. Binnen het bijgebouw zullen verder geen bodembedreigende activiteiten plaatsvinden en/of opslag van bodembedreigende middelen. Verder betreft dit gebouw geen verblijfsruimten, waar mensen langere tijd in verblijven.2 Conclusie De voorgenomen omgevingsvergunningprocedure wordt niet belemmerd door bodemverontreiniging en heeft geen bodem verontreinigde activiteiten tot gevolg. Het betreft een bijgebouw zonder woonof verblijfsfunctie voor mensen. Verder bodemonderzoek wordt in deze situatie niet nodig geacht. 5. 2. 3 Externe veiligheid Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico’s voor de omgeving vanwege handelingen met gevaarlijke stoffen. De handelingen kunnen zowel betrekking hebben op het gebruik, de opslag en de productie, als op het transport van gevaarlijke stoffen.
Uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) en de richtlijnen voor vervoer gevaarlijke stoffen vloeit de verplichting voort om in ruimtelijke plannen in te gaan op de risico’s op de locatie ten gevolge van handelingen met gevaarlijke stoffen. De risico’s dienen te worden beoordeeld op twee maatstaven, te weten het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico beschrijft de kans per jaar dat een onbeschermd individu komt te overlijden door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het plaatsgebonden risico wordt uitgedrukt in risicocontouren rondom de risicobron (bedrijf, weg, spoorlijn etc. ), waarbij de 10-6 contour (kans van 1 op 1 miljoen op overlijden) de maatgevende grenswaarde is. Groepsrisico Het groepsrisico beschrijft de kans dat een groep van 10 of meer personen gelijktijdig komt te overlijden ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico geeft een indicatie van de maatschappelijke ontwrichting in geval van een ramp. Het groepsrisico wordt uitgedrukt in een grafiek, waarin de kans op overlijden van een bepaalde groep (bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 personen) wordt afgezet tegen de kans daarop. Voor het groepsrisico geldt de oriëntatiewaarde als ijkpunt in de verantwoording (géén norm).
Voor elke verandering van het groepsrisico (af- of toename) in het invloedsgebied moet verantwoording worden afgelegd, over de wijze waarop de toelaatbaarheid van deze verandering in de besluitvorming is betrokken. Samen met de hoogte van het groepsrisico moeten andere kwalitatieve aspecten worden meegewogen in de beoordeling van het groepsrisico. Onder deze aspecten vallen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid. Onderdeel van deze verantwoording is overleg met (advies vragen aan) de regionale brandweer. (Beperkt) kwetsbare objecten Er moet getoetst worden aan het Bevi en de richtlijnen voor vervoer gevaarlijke stoffen wanneer bij een ontwikkeling (beperkt) kwetsbare objecten worden toegestaan. (Beperkt) kwetsbare objecten zijn o. a. woningen, scholen, ziekenhuizen, hotels, restaurants.3 Op grond van het op 1 januari 2011 in werking getreden Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb), moet de verantwoording van het groepsrisico (GR) plaatsvinden bij het vaststellen van een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3. 1 van de Wet ruimtelijke ordening, indien dit de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten mogelijk maakt.
2 Meer dan 2 uur per dag. 3 Zoals bedoeld in artikel 1 van het
Besluit externe veiligheid inrichtingen
32 van 64
Risicovolle activiteiten In het kader van het plan moet bekeken worden of er in of in de nabijheid van het plan sprake is van risicovolle activiteiten (zoals Bevi-bedrijven, BRZO-bedrijven en transportroutes) of dat risicovolle activiteiten worden toegestaan. Risicokaart De risicokaart toont niet alleen risicosituaties met gevaarlijke stoffen, maar ook andere risico’s. Deze risico’s worden op de risicokaart aangeduid als `overig`. Deze overige risico’s zijn ingedeeld in de volgende ramptypen: luchtvaartongevallen; ongeval op water; verkeersongevallen op land; tunnelongevallen; brand in (grote) gebouwen (zie kwetsbare objecten); instorting van gebouwen (zie kwetsbare objecten); verstoring van de openbare orde; paniek in menigte; overstroming; natuurbranden. Graspeel 43, Zeeland
Figuur 15: uitsnede risicokaart EV-signaleringskaart
Conclusie Risicovolle inrichtingen Binnen een straal van circa 1 kilometer rondom de locatie zijn drie risicovolle inrichtingen aanwezig. Echter liggen beide inrichtingen op een dusdanig grote afstand dat ze geen invloed hebben op de locatie. Risicovol wegtransport en transport via spoor- en waterwegen Over de N277 (Peelweg) worden gevaarlijke stoffen vervoerd, voornamelijk LPG en Propaantransporten – vallende onder GF3 transporten. Gezien de afstand van circa 320 meter tussen de provinciale weg N277 en de locatie, levert het vervoer van gevaarlijke stoffen over de N277 geen belemmering op. Spoor- en waterwegen zijn niet aanwezig in het geïnventariseerde gebied.
33 van 64
Risicovolle (buis)leidingen In de nabijheid van de locatie liggen geen hogedrukaardgas transportleidingen of K1-, K2-, K3brandstofleidingen of bovengrondse hoogspanningslijnen. De dichtstbijzijnde buisleiding is gelegen op ca 1,1 kilometer van de locatie. Duidelijk is dat er in de directe omgeving van de locatie geen objecten zijn gelegen die in het kader van externe veiligheid dienen te worden beschouwd. Het plan voorziet in het opnemen in het bestemmingsvlak van twee duivenhokken. Duivenhokken zijn geen kwetsbare gebouwen. Daarom is het aspect externe veiligheid voor dit onderdeel niet relevant. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘externe veiligheid’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 2. 4 Geur: agrarisch In deze situatie dient opgemerkt te worden dat de afwijkingen van het vigerende bestemmingsplan zoals beschreven in deze ruimtelijke onderbouwing geen invloed hebben op de geuremissie ter plaatse. Deze wijzigt door de gewenste ontwikkelingen niet t. o. v. de huidige situatie. Ondanks dat er geen wijzigingen optreden t. o. v. de woonsituatie ter plekke is toch verder ingegaan op de geursituatie ter plaatse van de locatie, omdat de enkelbestemming ‘wonen’ wordt verruimd.
Algemeen De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt in eerste instantie het wettelijk kader bij de beoordeling van een aanvraag om een milieuvergunning voor dierenverblijven van veehouderijen. De Wet geurhinder en veehouderij geeft hiervoor geurbelastings en afstandsnormen in relatie met geurgevoelige objecten in de nabijheid van de (geprojecteerde) veehouderij. De Wgv heeft betrekking op twee aspecten. Ten eerste speelt de geurbelasting een rol bij de beoordeling of er in het kader van een goede ruimtelijke ordening een goed woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd. Ten tweede moet bij de belangenafweging voor een zorgvuldige besluitvorming worden nagegaan of een partij niet onevenredig in haar belangen wordt geschaad. De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) stelt de gemeente in staat om in geurverordening geurnormen of afstanden vast te leggen voor gebruik bij de vergunningverlening. Hiermee heeft de gemeente een sturingsinstrument in handen om de geuremissies uit stallen te limiteren. Daarmee kan worden voorkomen dat nieuwe geuroverlast ontstaat als gevolg van een individueel bedrijf en als gevolg van cumulatie van geuremissies van meerdere bedrijven. Voor dieren waarvoor een geuremissiefactor is opgenomen in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv), wordt de geurhinder beoordeeld aan de hand van artikel 3 van de Wgv.
In dat geval mag de geurbelasting op een ‘geurgevoelig object’ 4 een bepaalde waarde niet overschrijden en gelden minimumafstanden voor (voormalige) bedrijfswoningen. In de Rgv is voor rundvee geen geurnorm opgenomen. Dit betreffen vaste afstandsdieren waarvoor in de Wgv vaste afstanden zijn opgenomen tot een geurgevoelig object (woningen van derden). Geurnormen In artikel 3 lid 1 van de Wgv zijn normen opgenomen voor de geurbelasting welke een veehouderij mag veroorzaken op een geurgevoelig object binnen en buiten de bebouwde kom in zowel een concentratiegebied 5 als buiten een concentratiegebied.6 De locatie is gelegen binnen het concentratiegebied.
4 Gebouw,
bestemd voor en blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk of menselijk verblijf en die daarvoor permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, wordt gebruikt. 5 Binnen de bebouwde kom geldt een norm van 3,0 odour units per kubieke meter lucht en buiten de bebouwde kom van 14,0 odour units per kubieke meter lucht. 6 Binnen de bebouwde kom geldt een norm van 2,0 odour units per kubieke meter lucht en buiten de bebouwde kom van 8,0 odour units per kubieke meter lucht. wonen
34 van 64
In artikel 6 lid 1 van de Wgv is opgenomen dat gemeenten bij gemeentelijke verordening kan bepalen dat binnen een deel van het grondbeleid van de gemeente een andere waarde van toepassing is dan de betreffende waarde, genoemd in artikel 3 lid 1 van de Wgv. Voor een concentratiegebied geldt binnen de bebouwde kom een bandbreedte van 0,1 tot 14 oue/m³ en buiten de bebouwde kom 3 tot 35 oue/m³. De voormalige gemeente Landerd heeft bij gemeentelijke verordening ‘Geurverordening 2014, gemeente Landerd V3’ van 5 maart 2015 de normen in onderstaande tabel opgenomen: A B C D E F
Woonkern Zeeland Woonkernen Reek, Schaijk, ‘t Oventje Bedrijventerrein Voederheil II Bedrijventerrein Voederheil, De Roskam Bedrijventerrein De Louwstraat Buitengebied
1 odour units 2 odour units 6 odour units 1 odour units 2 odour units 9 odour units
De geurbelasting van een veehouderij op een geurgevoelig object wordt berekend en getoetst met het verspreidingsmodel V-Stacks vergunning. Dit geldt alleen voor veehouderijen met dieren waarvoor geur emissiefactoren zijn opgenomen in de Rgv. Het verspreidingsmodel ‘V-stacks vergunning’ is een geavanceerd computerprogramma voor het berekenen van de verspreiding van geur rond dierenverblijven. In de ministeriële regeling bij de Wet geurhinder en veehouderij is het gebruik van ‘Vstacks vergunning’ verplicht gesteld. Conclusie De geursituatie is voor de bouw van de duivenhokken irrelevant. De situatie blijft hetzelfde. Er is geen verandering in de geursituatie. Ruimtelijk/planologisch - Woon en leefklimaat: In de toelichting dient conform de Wgv aangetoond te worden dat ten gevolge van de ruimtelijke procedure het woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd bij de omliggende gevoelige objecten en niet iemand onevenredig in zijn/haar belangen wordt geschaad (belangen veehouderij en derden. Hiertoe dient in het kader van de ruimtelijke procedure uitgegaan te worden van een geurberekening volgens de ‘omgekeerde werking’ conform de beoordeling- en rekensystematiek van de Wgv, zoals opgenomen in paragraaf 3. 4 ‘Beoordeling ruimtelijke ordeningsplannen’ van de handreiking bij de Wgv.
In de ‘Geurgebiedsvisie 2014’ van de voormalige gemeente Landerd is als bijlage een kaart opgenomen waarop de beoordeling leefklimaat op basis van de indicatieve achtergrondbelasting ten aanzien van geurhinder voor de situatie 2014 opgenomen. Deze kaart is geactualiseerd op 16 januari 2019. Gelet op de ligging van de locatie ten opzichte van agrarische bedrijven in de omgeving is de indicatieve achtergrondbelasting ten aanzien van geurhinder als basis genomen om te kijken of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat ter plaatse. In navolgende figuur is een uitsnede van deze kaart weergegeven.
35 van 64
Figuur 16: uitsnede geurgebiedsvisie voormalige gemeente Landerd, beoordeling leefklimaat op basis indicatieve achtergrondbelasting ten aanzien van geurhinder (bron: voormalige gemeente Landerd)
van
de
De onderstaande tabel toont de kwaliteitscriteria volgens RIVM.
In de provinciale verordening is vastgesteld dat een goed woon en leefklimaat kan worden verwacht indien is aangetoond dat de kans op geurhinder zowel op de voorgrond als ook op de achtergrond in het buitengebied niet hoger is dan 20 %. Conclusie Uit bovenstaande figuur blijkt dat sprake is van een matig leefklimaat. In de beoogde situatie worden bestaande bijgebouwen gelegaliseerd. Er worden geen geurgevoelige objecten opgericht. Duivenkooien zijn geen kwetsbare objecten. Zij zijn in het kader van leefklimaat niet relevant. Vaste afstanden Artikel 3 lid 2 Wet geurhinder en veehouderij: Artikel 3 lid 2 geeft aan dat de afstand tussen een veehouderij en een geurgevoelig object dat onderdeel uitmaakt van een andere veehouderij, of dat op of na 19 maart 2000 heeft opgehouden deel uit te maken van een andere veehouderij, bedraagt: a. ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en b. ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen.
36 van 64
Artikel 4 lid 1 Wet geurhinder en veehouderij: Artikel 4 lid 1 geeft aan dat de afstand tussen een veehouderij waar dieren worden gehouden diercategorie waarvoor niet bij ministeriële regeling een geuremissiefactor is vastgesteld,
van
een
en
een
geurgevoelig object bedraagt: a.
ten minste
100 meter indien het
geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen.
b.
ten minste
50 meter
en
afwijking van artikel 4, eerste lid van de Wet, heeft de voormalige gemeente Landerd in de ‘Geurverordening 2014, gemeente Landerd V3’ andere vaste afstanden opgenomen voor melk-, kalf-, zoogkoeien, overig rundvee ouder dan 2 jaar en fokstieren ouder dan 2 jaar (categorieën Al, A2 en A7 uit de Regeling geurhinder en veehouderij) In
aantal dieren
afstand tot object
(ouderdieren)
buiten de kom
traditionele huisvesting
meer
dan
50% vande ouderdieren emissiearm
gehuisvest* 100
afstand tot object
(gebied F)
binnen de kom (gebieden A t/m E) alle
| ouderdieren |
traditionele
meer
huisvesting
| emissiearm
dan
50%vande ouderdieren
| gehuisvest*
emissiearm
alle
| ouderdieren
| emissiearm
| gehuisvest*
gehuisvest*
50
m
50 m
50 m
100
m
100 m
100
m
200
65
m
50 m
50 m
200
m
100 m
100
m
50 m
250
m
200 m
125
m
150
m
300
m
675 m
450 m
250
m
1.300
101
-
201
—
300
100
m
75m
301
—
500
300
m
225
m
500
m
375
m
>
500
*
Bij het bepalen
van
dit percentage worden
hoogdrachtige koeien (zie Artikel
Figuur 17:
1:
de afkalfstal, de ziekenstal
Begripsbepaling)
975 m
m en
650
aparte huisvesting
m
voor
buiten beschouwing gelaten.
tabel andere vaste afstanden
ouder dan 2 jaar
melk-, kalf-, zoogkoeien, overig rundvee ouder dan 2 jaar en fokstieren ‘Geurverordening 2014, gemeente Landerd V3’
Artikel 5 lid 1 Wet geurhinder en veehouderij: Artikel 5 lid 1 geeft aan dat onverminderd de artikelen 3 en 4 de afstand van de buitenzijde van dierenverblijf tot de buitenzijde van een geurgevoelig object bedraagt: a. ten minste 50 meter indien het geurgevoelig object binnen de bebouwde kom is gelegen, b.
ten minste
25
meter
indien het
geurgevoelig object
buiten de bebouwde
kom
een
en
is gelegen.
Conclusie De afstanden genoemd in artikel 3 lid 2 en artikel 4 lid 1 van de Wgv dienen gemeten te worden vanaf het dichtstbijzijnde emissiepunt van een dierenverblijf” tot de dichtstbijzijnde buitenzijde van een geurgevoelig object. De afstanden genoemd in artikel 5 lid 1 van de Wgv dient gemeten te worden tussen de buitenzijde van een geurgevoelig object. Aan de benodigde vaste afstanden tot het dichtst
bijgelegen agrarisch (rundveehouderij) bedrijf op
locatie
Graspeel
39 tot de locatie
Graspeel
43 wordt
voldaan? De
legalisatie van de bijgebouwen buiten het bestemmingsvlak ‘wonen, het afwijken van de toegestane oppervlakte bijgebouwen, de maximale afstand van de vrijstaande bijgebouwen tot de woning en het gebruik van de bijgebouwen ten behoeve van de enkelbestemming ‘wonen’ vormen geen extra beperking voor de agrarische bedrijven in de directe omgeving en worden niet in hun rechten beperkt. De woning blijft op dezelfde locatie gesitueerd. Verder is in het bestemmingsplan in artikel 10.25. geregeld dat herbouw van een woning grotendeels plaats moet vinden op de plaats van de bestaande 7
Een
8
Bron:
‘al dan niet overdekte ruimte waarbinnen
dieren worden
gehouden’ (artikel 1 Wgv) Ontwerp omgevingsvergunning (geanonimiseerd) (project HZ-2015-0042) BEN
37 van 64
fundamenten van de woning en dat de voorgevel van de woning wordt geplaatst in de (voormalige) voorgevelrooilijn van de woning. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘geurhinder: agrarisch’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 2. 5 Geur: industrieel Het aspect geur is van belang bij ruimtelijke besluiten waarbij de enkelbestemming ‘wonen’ wordt verruimd. Ook speelt het aspect geur een rol bij bedrijven die een geurbelasting veroorzaken op de woon- en leefomgeving. Het is van belang dat een goed woon- en verblijfklimaat ter plaatse gegarandeerd is. Dit is het belang van het geurgevoelige object. Daarnaast dient beoordeeld te worden of er niemand onevenredig in zijn belangen wordt geschaad. Dit zijn de belangen van bedrijvigheid en de omgeving. Wanneer de afstand tussen een geurgevoelig object en bedrijvigheid groot genoeg is, is het in het algemeen zo dat het woon- en leefklimaat als goed wordt aangemerkt en dat er niemand onevenredig in zijn belangen wordt geschaad. Het Activiteitenbesluit milieubeheer is het wettelijke kader voor activiteiten waarvoor op grond van dat besluit een melding gedaan moet worden. Voor bedrijven die een omgevingsvergunning nodig hebben, ligt het beoordelingskader vast in de Nederlandse emissierichtlijn (NeR).
Het algemene uitgangspunt van het geurbeleid is het zoveel mogelijk beperken van geurhinder en het voorkomen van nieuwe hinder. Dit uitgangspunt vormt samen met het toepassen van Beste Beschikbare Technieken (BBT) de kern van het geurbeleid. Onderdeel van het geurbeleid is dat de lokale overheden de uiteindelijke afweging moeten maken zodat zij rekening kunnen houden met alle relevante belangen om tot een duurzame kwaliteit van de leefomgeving te komen. Het geurbeleid bestaat uit de volgende beleidslijnen: als er geen hinder is, zijn maatregelen niet nodig; als er wel hinder is, worden maatregelen getroffen op basis van het Beste Beschikbare Techniek-principe; de gemeente stelt vast welke mate van hinder acceptabel is. Gemeenten en provincies zijn bevoegd om een eigen geurbeleid vast te stellen. De provincie NoordBrabant heeft een eigen geurbeleid voor provinciale bedrijven. Dit is de Beleidsregel beoordeling geurhinder omgevingsvergunningen industriële bedrijven Noord-Brabant. De voormalige gemeente Landerd heeft geen eigen industrieel geurbeleid. Per situatie stelt de gemeente vast of er sprake is van een acceptabel geurniveau. Er zijn verschillen in het niveau van bescherming mogelijk. Voor een bedrijfswoning kan bijvoorbeeld een hogere geurbelasting gehanteerd worden dan voor aaneengesloten woonbebouwing.
Conclusie De locatie ligt niet in de buurt van een industrieterrein of bedrijf. Hiertoe is industriële geurhinder geen beperkende factor en kan tevens worden gesteld dat er geen bedrijven in hun bedrijfsvoering worden beperkt. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘geurhinder: industrieel’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 2. 6 Luchtkwaliteit / fijnstof Op 15 november 2007 (Stb. 2007, 434) is de Wet luchtkwaliteit in werking getreden en vervangt het Besluit luchtkwaliteit 2005. Met de nieuwe Wet luchtkwaliteit en de bijbehorende bepalingen en hulpmiddelen wil de overheid zowel de verbetering van de luchtkwaliteit bewerkstelligen als ook de gewenste ontwikkelingen in ruimtelijke ordening doorgang laten vinden. De kern van deze wetgeving bestaat uit de (Europese) luchtkwaliteitseisen. Nieuw zijn het ‘Besluit niet in betekende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen)’ en de ‘Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen)’. Voor projecten die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging hoeft niet langer te worden getoetst aan de grenswaarden. Niet in betekende mate bijdragen
38 van 64
In de Algemene Maatregel van Bestuur ‘Niet in betekende mate bijdragen’ (Besluit NIBM) en de ministeriële regeling NIBM (Regeling NIBM) zijn de uitvoeringsregels vastgelegd die betrekking hebben op het begrip NIBM. Per 1 augustus 2009 geldt als NIBM 3% van de grenswaarde. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen opgenomen die Niet in Betekende Mate bijdragen aan de luchtverontreiniging (specifiek gekwantificeerde bedrijfsactiviteiten of het realiseren van kantoor- en woningbouwlocaties in een maximale omvang). Deze gevallen kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden voor het aspect luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Ook als het bevoegd gezag op een andere wijze, bijvoorbeeld door berekeningen, aannemelijk kan maken dat het geplande project NIBM bijdraagt, kan toetsing aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit achterwege blijven. Om versnippering van in betekende mate (IBM) projecten in meerdere NIBM-projecten te voorkomen is in het Besluit NIBM een anti-cumulatieartikel opgenomen. In de Handreiking NIBM is de toepassing van het Besluit NIBM en de Regeling NIBM toegelicht en uitgewerkt. De bijdrage van NIBM-projecten aan de luchtverontreiniging wordt binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) gecompenseerd met algemene maatregelen. Voor woningen gelden volgens de Regeling NIBM de volgende NIBM-grenzen: 1.
500 woningen bij 1 ontsluitingsweg en 3. 000 woningen bij 2 ontsluitingswegen. Initiatiefnemer is voornemens om het gebruik van de bestaande bedrijfswoning te wijzigen. Het plan is derhalve dermate beperkt van aard dat het niet in betekenende mate bijdraagt aan verandering van de luchtkwaliteit. Ten aanzien van luchtkwaliteit zijn er derhalve geen bezwaren ten aanzien van de gewenste ontwikkeling. In het kader van onderhavige ruimtelijke procedure is het wenselijk dat de ontwikkeling geen negatief effect heeft op het woon- en leefklimaat in de omgeving van de locatie. Ook na de beoogde ontwikkeling dient er sprake te zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Regeling Niet in betekende mate bijdragen (Regeling NIBM) In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan een toename van luchtverontreiniging. Deze situaties kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden worden uitgevoerd. De NIBM-grens voor bijvoorbeeld woningbouwlocaties is: 1% criterium: ≤ 500 woningen (netto) bij minimaal 1 ontsluitingsweg, en ≤1. 000 woningen bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling; 3% criterium: ≤ 1. 500 woningen (netto) bij minimaal 1 ontsluitingsweg, en ≤3. 000 woningen bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling.
Voor het gewijzigd gebruiken van de bedrijfswoning als plattelandswoning geldt dan ook het 1% criterium en heeft een niet in betekende mate bijdrage aan de toename van luchtverontreiniging. Voor infrastructuur geldt dat bij minder dan 3% concentratiebijdrage (verkeerseffecten gecorrigeerd voor minder congestie) ook geen beoordeling op de luchtkwaliteit meer hoeft plaats te vinden. De voormalige gemeente Landerd heeft geen eigen regelgeving en beleid over luchtkwaliteit. Concentratie stikstofdioxide (NO),2 fijnstof (PM) 2,5 en (PM) 10 en haalbaarheid van de ontwikkeling Met betrekking tot dit plan is geen luchtkwaliteitsrapport opgesteld, met uitzondering van fijnstof en Stikstofdioxide is er gezien de zeer geringe emissie van Lood, Benzeen, Ozon, Zwaveldioxide en Koolmonoxide geen kans op significante bijdrage van deze stoffen. PM 10 De grenswaarde voor fijn stof (PM) 10 bedraagt 40 µg/m 3 als jaargemiddelde concentratie. De achtergrondconcentratie fijn stof (PM) 10 bedraagt volgens het RIVM (2021) < 18 µg/m.3 Hoewel daarnaar geen expliciet onderzoek is verricht, kan worden geacht dat het voldoende aannemelijk is dat met de verdere ontwikkeling in het gebied niet zal leiden tot een overschrijding gezien de geringe concentratie van fijnstof PM 10 .
39 van 64
Graspeel 43, Zeeland
Figuur 18: uitsnede fijnstof PM 10 (bron: www. geodata. rivm. gcn/)
Tevens is er een kaart beschikbaar waarbij de toekomstige concentraties berekend zijn voor 2030 op basis van het vastgestelde rijksbeleid. Op basis van deze kaart is in 2030 de verwachte waarde < 18 µg/m.3 Gesteld kan worden dat voldaan wordt aan de grenswaarde voor wat betreft PM 10 zonder een ISL3a berekening. De immissie vanwege de dichtst bijgelegen veehouderij en de verkeersaantrekkende werking daarvan, is reeds in de achtergrondconcentraties verdisconteerd. PM2,5 Het Besluit NIBM is niet van toepassing op fijn stof (PM). 2,5 Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat indien aan de grenswaarde voor PM 10 wordt voldaan, het waarschijnlijk is dat ook aan de grenswaarde voor fijn stof (PM) 2,5 wordt voldaan. De grenswaarde voor fijn stof (PM) 2,5 bedraagt 25 µg/m 3 als jaargemiddelde concentratie. De achtergrondconcentratie fijn stof (PM 2,5 ) bedraagt volgens het RIVM (2021) < 10 µg/m.3 Hoewel daarnaar geen expliciet onderzoek is verricht, kan worden geacht dat het voldoende aannemelijk is dat met de aangevraagde veranderingen, de grenswaarde voor fijn stof (PM) 2,5 niet wordt overschreden.
40 van 64
Graspeel 43, Zeeland
Figuur 19: uitsnede fijnstof PM 2,5 (bron: www. geodata. rivm. gcn/)
Tevens is er een kaart beschikbaar waarbij de toekomstige concentraties berekend zijn voor 2030 op basis van het vastgestelde rijksbeleid. Op basis van deze kaart is een verdere daling te verwachten, in 2030 is de verwachte waarde < 10 µg/m.3 NO 2 Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat aan de grenswaarde voor NO 2 wordt voldaan. De grenswaarde voor Stikstofdioxide (NO)2 bedraagt 40 µg/m 3 als jaargemiddelde concentratie. De achtergrondconcentratie Stikstofdioxide (NO)2 bedraagt volgens het RIVM (2021) tussen 10 en 15 µg/m.3 Hoewel daarnaar geen expliciet onderzoek is verricht, kan worden geacht dat het voldoende aannemelijk is dat er in de directe omgeving er geen veranderingen zullen plaatsvinden die de grenswaarde voor Stikstofdioxide (NO)2 zal overschrijden.
41 van 64
Graspeel 43, Zeeland
Figuur 20: uitsnede stikstofdioxide NO 2 (bron: www. geodata. rivm. gcn/)
Tevens is er een kaart beschikbaar waarbij de toekomstige concentraties berekend zijn voor 2030 op basis van het vastgestelde rijksbeleid. Op basis van deze kaart is een verdere daling te verwachten, in 2030 is de verwachte waarde < 10 µg/m.3 Conclusie De legalisatie van de 2 bijgebouwen voor hobbymatig houden van duiven buiten het bestemmingsvlak ‘wonen, het afwijken van de toegestane oppervlakte bijgebouwen, de maximale afstand van de vrijstaande bijgebouwen tot de woning en het gebruik van de bijgebouwen ten behoeve van de enkelbestemming ‘wonen’ dragen niet in betekenende mate bij aan een verslechtering van de luchtkwaliteit. Omgekeerd kan worden gesteld dat er in de directe omgeving van de locatie geen objecten zijn gelegen welke de luchtkwaliteit in betekenende mate verslechteren. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘luchtkwaliteit’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 2. 7 Verkeerskundige situatie Van belang is de vraag of een ruimtelijke ontwikkeling leidt tot extra verkeersbewegingen en of de toename van verkeersbewegingen past binnen de normen die voor ontsluitingswegen gelden. Op 24 mei 2012 stelde de gemeenteraad van de voormalige gemeente Landerd de Verkeersnotitie Landerd 2012 vast. Met deze notitie is het verkeersbeleid van de gemeente weer actueel gemaakt.
De uitbreiding met een bijgebouw bij een woning heeft echter geen effect op de verkeersaantrekkende werking van het perceel. Ontsluiting Maatregelen in de bestaande verkeersstructuur zijn ten behoeve van onderhavig plan niet nodig.
42 van 64
Het bedrijf wordt zowel in de huidige als in de nieuwe situatie ontsloten via 1 bestaande uitrit op de Graspeel, zie onderstaande figuur. De ontsluiting van het bedrijf wijzigt dan ook niet t. o. v. de huidige vigerende situatie.
Figuur 21: ontsluiting locatie met rode pijlen weergegeven (bron foto: www. viamichelin. nl)
Verkeer en parkeren De uitbreiding heeft geen effect op de verkeersaantrekkende werking van het perceel. Vanaf 1 juli 2018 zijn parkeernormen via het bestemmingsplan geborgd (tot die datum verliep dit via de stedenbouwkundige bepalingen uit de Bouwverordening). In het bestemmingsplan ‘Parapluplan wonen en parkeren Landerd zijn de parkeernormen voor de voormalige gemeente Landerd opgenomen. ’ In het kader van een goede ruimtelijke ordening is het belangrijk dat het aantal parkeerplaatsen dat volgt uit toepassing van de desbetreffende parkeernorm gerealiseerd wordt en dat dat gebeurd op het eigen terrein. Als parkeernorm voor ‘vrijstaand huis in het buitengebied’ wordt een norm van 2,4 aangehouden. Aan de achterzijde van de woning is voldoende parkeergelegenheid aanwezig, waardoor kan worden voldaan aan het gemeentelijke parkeerbeleid.
43 van 64
Figuur 22: parkeerruimte binnen de inrichting (globaal blauw omlijnd)
5. 2. 8 Water Sinds 1 november 2003 is het verplicht om bij ruimtelijke ingrepen de watertoets toe te passen. Deze verplichting is wettelijk geregeld in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Door middel van deze watertoets moet inzicht worden geboden in de effecten van het initiatief op de waterhuishouding. In het kader van de watertoets dient de gemeente voorafgaand aan de procedure het voornemen van de ruimtelijke ingreep aan het waterschap te verzenden. De gemeente en het waterschap kunnen afspraken maken over de wijze waarop het aspect water in het ruimtelijk plan is opgenomen. In deze waterparagraaf komen de volgende onderdelen aan bod: ▪ Beschrijving waterrelevant beleid; ▪ Bestaande waterhuishoudkundige situatie; ▪ Beoogde waterhuishoudkundige situatie. Waterrelevant beleid De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is vanaf 22 december 2000 van kracht. De KRW heeft als doel om te komen tot schone, ecologisch gezonde stroomgebieden, waarin water op een duurzame manier wordt gebruikt. Om dit doel te bereiken is een systematiek opgesteld die alle Europese lidstaten in de nationale wetgeving moeten implementeren en uitvoeren. De Nederlandse regering heeft invulling aan de KRW gegeven door middel van de Waterwet, die in werking is getreden op 22 december 2009.
De Waterwet regelt het beheer van het oppervlakte- en grondwater en verbetert ook de samenhang tussen het waterbeleid en ruimtelijke ordening. De visies met betrekking tot het waterbeleid worden door de verschillende bestuurslagen in diverse plannen beschreven. Provincie Het beleid van de provincie Noord-Brabant richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van
44 van 64
een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Dit beleid is vertaald in de en Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. De belangrijkste aspecten zijn: Een robuust en veerkrachtig water- en natuursysteem; -
Omgevingsvisie
Een betere waterveiligheid door preventie; Koppeling van waterberging en droogtebestrijding.
Zoals reeds uiteen is gezet liggen er binnen de Iov geen werkingsgebieden voor wat betreft het aspect water op de planlocatie. Er zijn derhalve geen voorwaarden waar in het kader van de Iov aan getoetst dient te worden. Waterschap Waterschap Aa en Maas is de beheerder van zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater in de omgeving van de planlocatie. Het waterschap Aa en Maas hanteert verschillende beleidsstukken bestaande uit onder andere het Waterbeheerplan 2022-2027, de Keur 2015, de legger en de uitgangspunten watertoets. Waterbeheerplan Op 19 november 2021 is het nieuwe waterbeheerplan (WBP) van waterschap Aa en Maas vastgesteld. In dit plan is beschreven welke doelstellingen het waterschap nastreeft in de periode 2022-2027 en hoe zij die doelstellingen wil gaan halen. Het plan geldt van 22 december 2021 tot en met 21 december 2027. Het waterbeheerplan is uitgewerkt in de volgende drie programma’s: 1. Waterveiligheid; Het programma ‘Waterveiligheid’ draait om de bescherming tegen overstromingen vanuit de Maas en het regionale watersysteem. 2. Klimaatbestendig en gezond watersysteem; Het programma ‘Klimaatbestendig en gezond watersysteem’ draait om een goed functionerend watersysteem in normale én in extreem droge en natte situaties: klimaatbestendig, robuust, veerkrachtig en stuurbaar.
Daarbij let het waterschap op de hoeveelheid (goede waterpeilen, het vasthouden van water en het omgaan met wateroverlast en droogte); en op de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch). 3. Schoon Water; In het programma ‘Schoon Water’ speelt het zuiveren van afvalwater een centrale rol. Voor bebouwde gebieden heeft het waterschap specifieke doelen geformuleerd. In bebouwd gebied werkt het waterschap toe naar een klimaatrobuust watersysteem waarin: ▪ schoon water niet naar de zuivering gaat, maar het grondwater voedt; ▪ de waterkwaliteit geen risico’s geeft voor de volksgezondheid en geschikt is voor een goede ontwikkeling van flora en fauna, maar ook voor recreatie en evenementen; ▪ de kans op wateroverlast en problemen door droogte en hittestress acceptabel is; ▪ de betrokkenheid en het waterbewustzijn van inwoners, bedrijven en andere stedelijke partners is toegenomen. Deze programma’s zijn verder uitgewerkt in het WBP naar concrete doelstellingen. Deze doelstellingen vinden onder andere een doorwerking in de beschikbare instrumenten van het waterschap; Keur, legger, communicatie en stimuleringsmiddelen. Keur De Keur is een waterschapsverordening en omvat samen met de Waterwet alle gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen of activiteiten die consequenties hebben voor de waterkwantiteit, waterkwaliteit en waterveiligheid.
De Keur is verder uitgewerkt in beleids- en algemene regels. Legger De Keur verwijst in de gebods- en verbodsbepalingen volop naar de legger. De legger legt de status en afmetingen behorende bij de regels van de Keur vast in een overzichtskaart van het
45 van 64
waterbeheersgebied. Op deze kaart beschermingszones aangegeven.
zijn onder
andere
dijken,
waterlopen
en
bijbehorende
Uitgangspunten watertoets waterschap Aa en Maas Bij ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder ver- en nieuwbouwplannen, hanteert het waterschap een aantal uitgangspunten ten aanzien van het duurzaam omgaan met water, die van belang zijn als vertrekpunt van het overleg tussen initiatiefnemer en waterbeheerder. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient de initiatiefnemer hier invulling aan te geven: 1. Wateroverlastvrij bestemmen Bij de locatiekeuze voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met de norm uit het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW). In eerste instantie zal bij de locatiekeuze van een ontwikkeling gezocht moeten worden naar een plek „die hoog en droog genoeg‟ is. Mocht dit echter niet mogelijk of wenselijk zijn, dan zal in de compenserende of mitigerende sfeer gezocht moeten worden naar maatregelen die het gewenste beschermingsniveau tegen wateroverlast helpen realiseren. Liever nog dan mitigeren of compenseren, wordt bij voorkeur gebouwd op locaties die als gevolg van hun ligging nú al voldoen aan de NBW-norm voor de toekomstige functie. 2. Gescheiden houden van vuil water en schoon hemelwater Het streefbeeld is het afvoeren van het vuile water via de riolering en het binnen de planlocatie verwerken van het schone hemelwater.
Afhankelijk van de omstandigheden ter plaatse kan een compromis gesloten worden, waarbij de minimale inzet (in bestaand bebouwd gebied) is om het vuile en het schone water gescheiden aan te bieden op het (reeds aanwezige) gemengde rioolstelsel. Het waterschap zal echter niet akkoord gaan met de aanleg van nieuwe gemengde rioolstelsels. 3. Doorlopen van de afwegingsstappen: “hergebruik - infiltratie - buffering -afvoer” In aansluiting op het landelijke beleid (NW4, WB21) hanteert het waterschap het beleid dat bij nieuwe plannen altijd onderzocht dient te worden hoe omgegaan kan worden met het schone hemelwater. Hierbij worden de afwegingsstappen “hergebruik - infiltratie - buffering - afvoer” (afgeleid van de trits “vasthouden - bergen - afvoeren”) doorlopen. Hergebruik van hemelwater wordt voornamelijk overwogen bij grootschalige voorzieningen als scholen, kantoorgebouwen ed. Voor particuliere woningen wordt dit, ook gezien de landelijke ervaringen met grijswatersystemen, niet gestimuleerd. Binnen grondwaterbeschermingsgebieden kunnen door de grondwaterbeheerder (provincie) aanvullende kwalitatieve eisen gesteld worden in de Provinciale Milieu Verordening. Ook kan een vergunning nodig zijn van de grondwaterbeheerder. 4.
Hydrologisch neutraal ontwikkelen Nieuwe ontwikkelingen dienen te voldoen aan het principe van hydrologisch neutraal ontwikkelen, waarbij de hydrologische situatie minimaal gelijk moet blijven aan de uitgangssituatie. Hierbij mag de natuurlijke GHG (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand) niet verlaagd worden en mag bijvoorbeeld bij transformatie van landelijk naar bebouwd gebied de oorspronkelijke landelijke afvoer in de normale situatie niet overschreden worden. Het waterpeil sluit aan bij optimale grondwaterstanden en in poldergebieden worden seizoensfluctuaties toegestaan. 5. Water als kans ”Water” wordt door stedenbouwkundigen bij inrichtingsvraagstukken vaak benaderd als een probleem (“er moet ook ruimte voor water gecreëerd worden, en m 2 zijn duur”). Dat is erg jammer, want “water” kan ook een meerwaarde geven aan het plan, bijvoorbeeld door gebruik te maken van de belevingswaarde van water. Zo is „wonen aan het water‟ erg gewild, een mooie waterpartij met bijbehorend groen wordt door vele inwoners gewaardeerd etc. 6. Meervoudig ruimtegebruik “Er moet ruimte voor water gecreëerd worden, en m 2 zijn duur”. Maar door bij de inrichting van een planlocatie ruimte voor twee of meer doeleinden te gebruiken, is het “verlies” van m 2 als gevolg van de toegenomen ruimtevraag vanuit water te beperken.
Zo is het in bepaalde gevallen mogelijk om het flauwe talud ook te gebruiken als onderhoudsstrook. Flauwe taluds geven veel ruimte voor buffering van water, maar zijn ook te gebruiken voor recreatieve doeleinden (een fietspad dat af en toe niet te gebruiken is).
46 van 64
7.
8.
Voorkomen van vervuiling Bij de inrichting, het bouwen en het beheer van gebieden wordt het milieu belast. Vanuit zijn wettelijke taak ten aanzien van het waterkwaliteitsbeheer streeft het waterschap ernaar om nieuwe bronnen van verontreiniging zoveel mogelijk te voorkomen. Deze bronaanpak is ook verwoord in het Emissiebeheersplan. Het waterschap besteedt hier reeds aandacht aan in de fase van de watertoets, zodat dit aspect als randvoorwaarde kan worden meegenomen in het verdere ontwerpproces. Waterschapsbelangen Er zijn “waterschapsbelangen‟ met een ruimtelijke component. Dit betreft het volgende: a. ruimteclaims voor waterberging b. ruimteclaims voor de aanleg van natte EVZ’s en beekherstel c. aanwezigheid en ligging watersysteem d. aanwezigheid en ligging waterkeringen e. aanwezigheid en ligging van infrastructuur en ruimteclaims tbv de afvalwaterketen in beheer van het waterschap.
Beoogde waterhuishoudkundige situatie Afvalwater In de bestaande en toekomstige waterhuishoudkundige situatie wordt het afvalwater van huishoudelijke aard geloosd op het gemeentelijk riool. In de beoogde situatie is er dus geen sprake van een toename in afvalwater, aangezien er geen extra afvalwater vrij komt in de bijgebouwen. Recent opgerichte nieuwbouw Bij de realisatie van de recent gebouwde bijgebouw is gebruik worden gemaakt van milieuvriendelijke bouwmaterialen en niet van uitlogende bouwmaterialen, zoals lood, koper, zink en zacht PVC. Deze stoffen kunnen zich ophopen in het water(bodem)systeem en hebben hierdoor een zeer nadelige invloed op de water(bodem)kwaliteit en ecologie. Verhardingstoename tot 2. 000 m² Zoals aangegeven is waterschap Aa en Maas de beheerder van de kwaliteit en kwantiteit van het gronden oppervlaktewater binnen de planlocatie. Door middel van de Keur van Waterschap Aa en Maas, die in werking is getreden op 1 maart 2015, kan worden bepaald bij welke ontwikkelingen mitigerende maatregen getroffen moeten worden. Deze mitigerende maatregelen kunnen onder andere bestaan uit het treffen van een retentievoorziening. De Keur van Waterschap Aa en Maas schrijft voor dat voor een toename van minder dan 2. 000 m² verhard oppervlak geen mitigerende maatregelen nodig zijn.
In de beoogde situatie is er sprake van legalisatie van 2 bijgebouwen met een oppervlakte van resp. ca. 161 2 en ca. 119 mverhard oppervlak. Omdat er een toename verharding is van minder dan 2. 000 m² dient er geen compenserende maatregel getroffen te worden om het hemelwater op te vangen. Conclusie Met de ontwikkeling is geen belang van het waterschap gemoeid. In de te legaliseren bijgebouwen komt geen afvalwater vrij. 5. 2. 9 Geluid Het is van belang om mensen te beschermen tegen geluidshinder en tegen nadelige gezondheidseffecten door geluid. Het belangrijkste wettelijke kader hiervoor is de Wet geluidhinder (Wgh). Ook de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) spelen een rol. Op basis van die wetten dient namelijk ook voor het aspect geluid altijd aan een goede ruimtelijke ordening te worden voldaan. In situaties waarop de Wgh niet van toepassing is, is de bescherming tegen geluid verzekerd doordat er sprake moet zijn van een goede ruimtelijke ordening. Dit is bijvoorbeeld het geval rond wegen waar maximaal 30 km/uur gereden mag worden of bij bedrijven die niet op geluidsgezoneerde bedrijventerreinen liggen. Voor alle functies die gevoelig zijn voor geluid dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening bepaald te worden of er na realisering van de ruimtelijke ontwikkeling sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
47 van 64
Conclusie Met onderhavig plan wordt een bijgebouw bij een bestaande woning gerealiseerd. Wat betreft het heersende woon- en leefklimaat zal er wat betreft geluid geen wijziging optreden. Dit aspect behoeft om die reden geen verdere bespreking. 5. 2. 10 Volksgezondheid Op 7 juli 2016 is het onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden (VGO) gepubliceerd, dat in opdracht van de Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Economische Zaken (EZ), op advies van de Gezondheidsraad, was uitgevoerd. Uit dit onderzoek wordt duidelijk dat er sprake is van positieve en negatieve gezondheidseffecten ten gevolge van het wonen in de nabijheid van veehouderijen. Als positief wordt beschouwd dat mensen die rondom veehouderijen wonen minder astma en allergieën hebben. Voor melkvee- en varkenshouderijen zijn de effecten op de volksgezondheid naar de omgeving zeer beperkt vanwege de beperkte emissies van met name fijnstof. Bedrijven waar paarden of schapen gehouden worden zijn in de onderzoeken niet meegenomen. Endotoxine in de (fijn)stof emissie uit intensieve veehouderijen is wel een relevante component gebleken voor luchtwegklachten.
Dit resulteert in de volgende negatieve effecten: ▪ Een verhoging van het risico op pneumonie (longontsteking), met name in de nabijheid van pluimveehouderijen; ▪ Verhoogd voorkomen van luchtwegklachten en een verminderde longfunctie in relatie tot dichtheid van veehouderijbedrijven rond de woning, ongeacht het type bedrijf; ▪ Een verlaagde longfunctie na dagen en weken van verhoogde ammoniakconcentraties. De effecten worden waarschijnlijk niet door ammoniak zelf veroorzaakt maar zijn mogelijk het gevolg van omzetting in secundair fijnstof. Het VGO-onderzoek maakt duidelijk dat gezondheidseffecten worden veroorzaakt door de combinatie van emissies van fijnstof, aan stofdeeltjes gebonden endotoxine en ammoniak-secundair fijnstof uit de veehouderijen. Endotoxine wordt gezien als een goede indicator voor blootstelling van omwonenden aan stoffen uit stallen die een negatieve invloed hebben op de luchtwegen. Derhalve wordt een maximale endotoxinewaarde van 30 EU/m 3 geadviseerd. De emissie van stofdeeltjes met endotoxine is in zes veel voorkomende stalsystemen met vleesvarkens, leghennen en vleeskuikens gemeten. Met een verspreidingsmodel is berekend of de voorgestelde endotoxinewaarde van 30 EU/m 3 werd overschreden.
De onderzoekers concludeerden dat bij individuele pluimveestallen de geur en fijnstof norm niet kunnen voorkomen dat de door de Gezondheidsraad geadviseerde endotoxinegrenswaarde, onder lokale omstandigheden, wordt overschreden. Op 16 juni 2017 is het eerste vervolgonderzoek van dit VGO-onderzoek gepubliceerd. Dit rapport bevat een nadere analyse van de gegevens met krachtige statistische technieken wat de conclusies uit het hoofdonderzoek bevestigd en steviger onderbouwd. Er zijn sterke aanwijzingen dat (componenten van) fijnstof van geitenhouderijen mensen gevoeliger maken voor luchtweginfecties. Specifieke ziekteverwekkers afkomstig van dieren kunnen daarbij niet uitgesloten worden. Deze associatie is ook voor pluimveehouderijen gevonden, hetzij aanzienlijk zwakker. Uit luchtwegmetingen in de blijkt dat de woonomgeving concentratie endotoxinen in de lucht toeneemt naarmate de afstand tot een intensieve veehouderij kleiner wordt of de dichtheid toeneemt. Wat betreft fijnstof is de bijdrage van de veehouderij niet te onderscheiden van de bijdrage van vele andere bronnen, zoals verkeer en (buitenlandse) industrie. In de eerste twee onderzoeken zijn de gezondheidsrisico’s onderzocht aan de hand van gegevens uit huisartsenpraktijken over de periode 2007 t/m 2013. Op 1 september 2018 is het onderzoek ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III’ gepubliceerd.
Hierin is de actualisering voor de jaren 2014 t/m 2016 gepubliceerd. Er is daarbij specifiek gekeken naar de associatie tussen diverse luchtwegaandoeningen en de nabijheid van geiten- en pluimveehouderijen. De associatie tussen het voorkomen van longontsteking en het wonen in de nabijheid van pluimveehouderijen zou namelijk mogelijk verklaard kunnen worden door de uitstoot van fijnstof en endotoxinen door deze bedrijven, al dan niet in combinatie met de al aanwezige achtergrondblootstelling. Deze veronderstelling lijkt voor
48 van 64
geitenhouderijen beperkt is.
echter
minder
voor
de hand
liggend,
omdat de emissie
van
fijnstof en
endotoxinen
Uit de onderzoeksresultaten van deze tweede longontstekingen bij omwonenden binnen een
vervolgstudie blijft dezelfde verhoging voor het aantal straal van 2 kilometer van geitenhouderijen zichtbaar als in de jaren daarvoor. Voor legpluimveehouderijen kan deze verhoging niet (meer) statistisch significant worden aangetoond. Voor vleeskuikenbedrijven alleen in 2014, ondanks dat de emissie van fijnstof hier relatief gezien hoger is dan van legpluimveehouderijen. Conclusie uit deze vervolgstudie is dan ook dat er meer onderzoek zal moeten plaats vinden naar de oorzaak van de associatie tussen longontsteking en het wonen in de nabijheid van geïtenhouderijen. Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid Naar aanleiding van het eerste VGO-onderzoek wordt momenteel door het Rijk, op advies van de Gezondheidsraad, een landelijk toetsingskader ontwikkeld voor endotoxine. In afwachting hierop is door het ondersteuningsteam van bestuurders van gemeenten de notitie in Brabant in 2016 en endotoxine 1.0’ ‘Handelingsperspectieven veehouderij volksgezondheid: toetsingskader opgesteld. Aan de hand van deze notitie kan het risico van de verspreiding van endotoxinen van uitbreidende veehouderijen beoordeeld worden. Gemeenten en provincie willen uit voorzorg voorkomen dat door lopende en nieuwe aanvragen de endotoxine advieswaarde van de Gezondheidsraad wordt overschreden.
overschrijding wordt
er
een
Daar
de advieswaarde al wordt overschreden willen ze voorkomen dat de Een standstil van de emissie fijnstof-endotoxine is dus gewenst. Bij voorkeur reductie van de emissie bereikt. waar
toeneemt.
Om de relatie bronsterkte fijnstof en aan te houden afstand om te voldoen aan de door de Gezondheidsraad geadviseerde endotoxinegrenswaarde van 30 EU/m? te kunnen berekenen zijn voor vleeskuikens, legkippen en vleesvarkens formules afgeleid uit het rapport van Erbrink (2016). Omgekeerd kan met deze formules voor de ontwikkeling van een gevoelig object worden berekend of ter plaatse voldaan wordt aan de adviesgrenswaarde van 30 EU/m?, Uit paragraaf 5.2.1. en 5.2.4 blijkt de dichtstbijzijnde intensieve veehouderij (geanonimiseerd) te (geanonimiseerd) ten opzichte van de planlocatie ligt op een afstand van circa 370 meter. Dit betreft een varkenshouderij. De varkenshouderij ligt op ruime afstand van de initiatieflocatie. In de beoogde situatie wordt geen geurgevoelig object bijgevoegd dan wel uitgebreid. Sprake is van legalisatie van bijgebouwen bij een woonhuis welke niet geurgevoelig
AN
ON
zijn. Naar
aanleiding van het VGO-onderzoek heeft de provincie Noord-Brabant op 7 juli 2018 een tijdelijk geitenmoratorium ingesteld om te voorkomen dat rond geitenhouderijen de gezondheidslast toeneemt en (nieuwe) knelpunten ontstaan. Hieruit reist in het kader van een goede ruimtelijke ordening de vraag of er bij het ontwikkelen van nieuwe gevoelige functies, zoals woningen, dan ook rekening gehouden moet worden met de omgekeerde werking. Hoe kan immers een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor (toekomstige) bewoners geborgd worden en is het vanwege de risico’s voor de volksgezondheid wel wenselijk om nieuwe gevoelige functies op te richten nabij geïtenhouderijen? Om die reden is er door de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant een memo opgesteld voor de gemeente Bergeijk waarin is in gegaan op de omgekeerde werking van het geïtenmoratorium. In de omgeving van de planlocatie, aan Langstraat 4, ligt een geitenhouderij. Ten behoeve van het initiatief wordt de omgekeerde werking van het geitenmoratorium derhalve getoetst aan de hand van de memo van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. De
eerste
reactie
is
doorgaans dat het (gemeente)beleid consequent moet zijn. Een stop op de uitbreiding geïtenhouderijen moet andersom ook doorwerken voor woningbouwprojecten. Dit zou betekenen dat het (uit voorzorg) niet wenselijk is om nieuwe gevoelige functies op te richten binnen 2 km van geitenhouderijen. Het is echter aan het gemeentebestuur om bij de besluitvorming over ruimtelijke plannen een afweging te maken. Hierbij kan in ogenschouw worden genomen dat: "In Nederland 3,5% van de ziektelast gerelateerd is aan milieufactoren. Van deze milieufactoren veroorzaakt blootstelling aan luchtverontreiniging veruit de meeste ziektelast. De in de VGOonderzoeken geconstateerde ziektelast valt in principe onder de bestaande ziektelast door milieufactoren. Er is dus geen verhoging van de ziektelast. Wel zullen er door het toevoegen van
49
van
64
▪
▪
▪
van gevoelige functies binnen 2 km van een geitenhouderij meer mensen blootgesteld worden aan stoffen uit de geitenhouderij die de longontsteking mogelijk veroorzaken. Vanwege het moratorium kan het woon- en leefklimaat als gevolg van stoffen uit de geitenhouderij die de longontsteking mogelijk veroorzaken niet verslechteren en in de toekomst
wellicht verbeteren. Het moratorium houdt namelijk in dat de bestaande geitenhouderijen mogen blijven en daarmee de huidige gezondheidslast voorlopig aanvaard wordt. Tegelijk wordt onderzoek uitgevoerd naar de oorzaak om over enkele jaren de risico’s te kunnen verminderen of voorkomen. Welke stoffen (bron/emissie) de oorzaak zijn van de verhoogde kans op longontsteking rondom geitenhouderijen kan door de onderzoekers nog niet worden aangegeven. Er worden ook geen uitspraken gedaan over de aanvaarbaarheid van het verhoogde risico op longontsteking. Het gevolg hiervan is dat er nog geen verband kan worden gelegd tussen een maximale blootstelling en de al dan niet aanvaardbaarheid van het woon- en leefklimaat. Er is dus geen wettelijk toetsingskader met normen die beschermen tegen het risico op longontsteking vanwege de geitenhouderij en daarom is formeel geen normoverschrijding in het geding. Dit concludeert ook de Raad van State in de uitspraak ABRvS 200906655/1/R3 (2 maart 2011): ondanks dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er gezondheidsschade kan optreden, hoeft een gemeente daar niet aan te toetsen als dat niet in de regelgeving is verwerkt. Hieruit kan nog een parallel worden getrokken met het landelijk beleid. Deze kent de regel ‘niet-in-betekenende-mate (NIBM)’, welke een kleine toename van de concentratie fijnstof in de buitenlucht toelaatbaar acht.
Er is wel sprake van een kleine verslechtering van het woonen leefklimaat, maar deze wordt acceptabel geacht in de wetenschap dat de beperkte verhoging van concentraties fijnstof in de buitenlucht door nationaal generieke maatregelen op termijn worden gecompenseerd.
Gebruikmakend van voorgaande overwegingen kan een gemeente de afweging maken om toch medewerking te verlenen aan de ontwikkeling van enkele woningen of een kleine woonwijk in de nabijheid van een geitenhouderij. Deze woningen mogen dan niet dichter bij de geitenhouderij gebouwd worden dan de al bestaande woningen (alleen inbreiding toestaan). De huidige gezondheidsrisico’s voor bestaande woningen worden immers vooralsnog aanvaard. Door niet dichterbij te bouwen wordt voorkomen dat eventuele toekomstige maatregelen om de gezondheidseffecten van geitenhouderijen te verminderen minder effectief worden of dat een grotere inspanning moet worden gedaan om te voldoen aan toekomstige eisen voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De kortste afstand tussen het bouwvlak van de geitenhouderij aan de Langstraat 4 en de locatie bedraagt ongeveer 600 meter. In de beoogde situatie is geen sprake van toevoegen cq. uitbreiden van een geurgevoelig object maar van legalisatie van twee bijgebouwen, ten behoeve van het hobbymatig houden van duiven bij een woonbestemming. Conclusie Gesteld wordt dat veehouderijen het woon- en leefklimaat ter plaatse beïnvloeden maar dat nog steeds sprake is van een goed woon- en leefklimaat. In de beoogde situatie vindt geen uitbreiding met een geurgevoelig object plaats.
De te legaliseren bijgebouwen, ten behoeve van het hobbymatig houden van duiven, bij een woonhuis betreffen geen geurgevoelig objecten. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘volksgezondheid’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 2. 11 Trillingen Algemeen Bij het aspect trillingen gaat het om de afweging of een ruimtelijke ontwikkeling leidt tot onevenredige hinder van personen door trillingen. Er kan echter ook sprake zijn van verstoring van activiteiten door trillingen. De overdracht van trillingen vindt plaats via de bodem. Weg- of railverkeer en industrie zijn de voornaamste veroorzakers van trillingen. Voor het aspect trillingen dient aan een goede ruimtelijke ordening te zijn voldaan. Trillingen kunnen leiden tot schade aan gebouwen, hinder voor personen in gebouwen of storing aan apparatuur.
50 van 64
Conclusie In de beoogde situatie is er geen spraken van bouwen, aangezien de bijgebouwen al gerealiseerd zijn. In de directe omgeving van de locatie bevinden zich geen functies die trillingen veroorzaken. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘trillingen’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 3 Waarden Binnen de locatie voorkomende waarden op het vlak van natuur, archeologie of cultuurhistorie dienen te worden gerespecteerd en beschermd, mogelijk zelfs bevorderd. Bij ontwikkelingen moet proactief rekening worden gehouden met de aanwezige waarden. 5. 3. 1 Archeologie en cultuurhistorie Algemeen De gemeenteraad van de voormalige gemeente Landerd stelde de Nota Archeologie gemeente Landerd en de Archeologische beleidskaart gemeente Landerd vast. Op provinciaal niveau moet rekening worden gehouden met de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening moet beschreven worden op welke manier met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden. Archeologie Uit de Archeologische beleidskaart van de voormalige gemeente Landerd blijkt dat de locatie is gelegen binnen categorie 5 ‘gebieden met een middelmatige archeologische verwachting’.
Binnen deze categorie geldt een onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 50 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 2500 m². Graspeel 43, Zeeland
Figuur 23: uitsnede Archeologische beleidskaart voormalige gemeente Landerd
Conclusie De te legaliseren bijgebouwen hebben een gezamenlijk oppervlak van 279,4 m.2 Sprake is van één bijgebouw (duivenkooi van 118,8 m)2 welke al geruime tijd op het perceel aanwezig is maar waarvoor nooit een aanvraag omgevingsvergunning is ingediend en één bijgebouw (duivenkooi van 160,6 m)2 welke recent opnieuw gebouwd is, omdat deze door brandstichting verwoest was.
51 van 64
In de beoogde situatie is derhalve recent uitgebreid met 160,6 m.2 Voor de beoogde situatie geldt geen onderzoeksplicht. Cultuurhistorie De provincie Noord-Brabant ziet cultuurhistorische waarden als een belangrijk element van de identiteit van Noord-Brabant. Cultuurhistorische waarden dienen gebruikt te worden bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De Cultuurhistorische waardenkaart, waarop de cultuurhistorische waarden van bovenlokaal belang zijn aangegeven, kan daarbij een bruikbaar instrument zijn. Behalve een inspiratiebron voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, is de Cultuurhistorische waardenkaart voor de provincie tevens een beleidskader waaraan onder meer bestemmingsplannen, aanvragen voor ontgrondingsvergunningen en subsidieverzoeken worden getoetst. De cultuurhistorische waardenkaart is opgebouwd uit verschillende kaartlagen die elk een thema in beeld brengen. In onderstaande figuur is een uitsnede van de Cultuurhistorische waardenkaart van de locatie weergegeven.
Graspeel 43, Zeeland
Figuur 24: uitsnede Cultuurhistorische Waardenkaart Provincie Noord-Brabant
Conclusie De locatie is niet gelegen in een cultuurhistorisch vlak. Het aspect cultuurhistorie vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 5. 3. 2 Natuurwaarden Voorafgaand dient onderzocht te worden of er sprake is van een aantasting van wettelijk beschermde natuurwaarden op basis van de groene wet- en regelgeving. Onderstaand zijn de diverse aspecten ten aanzien van natuurwaarden beschreven. Natuurnetwerk Nederland (NNN) In de twintigste eeuw is veel Nederlandse natuur verdwenen. De overgebleven gebieden zijn vaak klein en liggen veelal ver uit elkaar. Hierdoor hebben bepaalde organismen moeite om gebieden te bereiken en zich er te handhaven, waardoor de diversiteit van planten, dieren en micro-organismen (de