Bijlage 17 - Toelichting bijlage 13 - Nader onderzoek flora en fauna
Tekst van het document
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel Vervolgonderzoek flora en fauna Definitief
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
1
colofon
projectnaam Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel datum 8 oktober 2024 projectnummer P06882 opdrachtgever Gemeente Maashorst BRO projectleider JRi opgesteld door RBo interne controle RdM bron kaft BRO
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
2
Inhoudsopgave 1
2
3
4
Inleiding
4
1.1 1.2
4 4
Omschrijving plangebied
5
2.1 2.2
5 5
8
3.3
10
Vleermuizen
Resultaten
12
4.1
Huismus
12
4.1.1 4.1.2 4.1.3
12 12 12
4.3
4.4
6
Huidige situatie Toekomstige situatie
Werkwijze
4.2
5
Aanleiding Doel
Nestlocaties Leefgebied Omgevingscheck
Gierzwaluw
12
4.2.1 4.2.2
12 12
Nestlocaties Omgevingscheck
Vleermuizen
12
4.3.1 4.3.2 4.3.3
12 12 12
Verblijfplaatsen Foeragerende vleermuizen Vliegroutes
Overige soorten
13
5.1 5.2 5.3 5.4
13 13 13 13
Conclusie
Bronnen
15
8
Verklarende Woordenlijst
16
12
Effectenbeoordeling en toetsing Huismus Gierzwaluw Vleermuizen Overige soorten
7
14
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
3
1
Inleiding
Indien bij aanwezigheid van beschermde soorten het treffen van maatre-
1.1
Aanleiding
len/wordt verstoord, dan zullen deze (ten behoeve van een vergunnings-
gelen noodzakelijk is, omdat de huidige verblijfplaats komt te verval-
Opdrachtgever is voornemens om het dierenparkje aan de Kloosterstraat
aanvraag) voldoende moeten worden onderbouwd middels een separaat
in Volkel te amoveren, om vervolgens 18 appartementen en 4 rijwoningen
activiteitenplan. Hierbij moet vast komen te staan dat de functies die de
met de benodigde infrastructuur te realiseren. Middels een verkennend
gebouwen hebben voor de soort(en) behouden blijven. Ook dient te wor-
flora- en faunaonderzoek (quickscan), uitgevoerd door BRO1, is vastge-
den getoetst of de huidige staat van instandhouding van de soort(en) niet
steld dat het plangebied geschikte verblijfplaatsen bevat voor verschil-
in het geding is.
lende beschermde soort(groep)en. Naar aanleiding hiervan is vleermuisonderzoek uitgevoerd in het seizoen van 2024, om verblijfplaatsen van
Ten behoeve van het eventueel indienen van een vergunningsaanvraag
vleermuizen vast te stellen dan wel met voldoende zekerheid uit te sluiten.
dienen ook aspecten als doel, (wettelijk) belang en alternatievenafweging
In dit rapport worden de resultaten van dit nader onderzoek gepresen-
te worden onderbouwd. Deze eventuele vervolgfase ten behoeve van een
teerd.
vergunningstraject maakt geen deel uit van onderhavig vervolgonderzoek.
1.2
Doel
Dit onderzoek zal antwoord geven op de volgende vragen:
Zijn er nestplaatsen van de huismus aanwezig in de betreffende woningen?
Zijn er nestplaatsen van de gierzwaluw aanwezig in de betreffende woningen?
Zo ja, hoeveel nestplaatsen van huismus en gierzwaluw betreft het hier?
Zijn er verblijfsfuncties van vleermuizen aanwezig in de betreffende bebouwing?
1
Zo ja, welke soort, aantal en verblijffunctie m.b.t. vleermuizen betreft het hier? Leiden de werkzaamheden tot verlies of verstoring van nesten, verblijfplaatsen, of essentieel leefgebied? Leidt de sloop/ renovatie tot overtreding van de verbodsbepalingen uit de Omgevingswet en is een vergunningsaanvraag noodzakelijk?
BRO is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus en heeft als doel kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging. Onze werkzaamheden voeren wij dan ook uit volgens de door het NGB vastgestelde gedragscode (versie juni 2008, laatst aangevuld 11 februari 2021). De medewerkers binnen de discipline ecologie voldoen aan de door het Ministerie van EZ genoemde voorwaarden voor ter zake deskundigen op het gebied van ecologisch onderzoek.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
4
2
Omschrijving plangebied
2.1
Huidige situatie
Het plangebied is gelegen aan de rand van Volkel. In de directe omgeving vind je stedelijke bebouwing, een park, een begraafplaats en akkers. Het plangebied bestaat momenteel uit dierenweiden, kleine opstallen en een duivenmelkersclub. De duivenmelkersclub is gevestigd in het gebouw aan de noordoostkant van het plangebied. De dierenweide heeft, naast de verschillende kleine opstallen om dieren in te huisvesten, een hoofdgebouw dat aan de noordkant van het plangebied ligt. In figuur 1 is de topografische ligging van het plangebied weergegeven. In figuur 2 is een luchtfoto van het plangebied en de directe omgeving weergegeven. De figuren 3 t/m 14 geven een impressie van het plangebied, middels foto’s die zijn genomen tijdens het verkennende veldbezoek.
2.2
Toekomstige situatie
Figuur 1: Topografische kaart ligging plangebied (1:25.000)
De initiatiefnemer is voornemens om de huidige bebouwing te slopen en binnen het plangebied 18 appartementen en 4 rijwoningen met de benodigde infrastructuur te realiseren. Bij de voorgenomen plannen zal ook het huidige groen, in de vorm van de bomen en struiken, worden verwijderd.
Figuur 2: Luchtfoto plangebied en directe omgeving
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
5
Figuur 3: Het hoofdgebouw van het dierenparkje gezien vanuit noorden
Figuur 4: Duivenmelkers clubgebouw aan noordoostkant van plangebied
Figuur 5: Het hoofdgebouw van het dierenparkje gezien vanuit noorden
Figuur 6: Het hoofdgebouw van het dierenparkje gezien vanuit noordwesten
Figuur 7: Plangebied gezien vanuit noordoosten
Figuur 8: Westkant van plangebied
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
6
Figuur 9: Grote stalletje aan zuidkant van plangebied
Figuur 10:
Kippenhok gezien vanuit zuidwesten
Figuur 11:
Plangebied gezien vanuit zuidoosten
Figuur 12:
Figuur 13:
Plangebied gezien vanuit oosten
Figuur 14:
Plangebied gezien vanuit oosten
Kleine stalletje gezien vanuit oosten
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
7
3
Werkwijze
3.1 Huismussen Ten aanzien van de huismus zijn tussen 1 april en 15 mei 2024 twee veld-
2. minimaal 1 waarneming in potentieel broedbiotoop in de periode 10 maart t/m 20 juni van: een zingend mannetje (veelal op de dakrand) of aanwezigheid van een paartje bij een potentiële nestplaats of balts.
bezoeken uitgevoerd, met een tussenliggende periode van minimaal 10 dagen, in de ochtenduren tussen 8.00 uur en 12.00 uur. Tabel 1 geeft een overzicht van de uitgevoerde veldbezoeken voor huismussen. Tijdens de veldbezoeken is gelet op de aanwezigheid van roepende huismussen. Mannetjes huismussen roepen met name in het voorjaar (’s ochtends) vaak vanaf de dakranden/goten waar hun nesten zich bevinden. Tevens is
Afwezigheid van broedende huismussen is aangetoond, als er tijdens twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april tot en met 15 mei (met tien dagen tussen beide veldbezoeken) of tijdens vier gerichte veldbezoeken in de periode 10 maart tot en met 20 juni geen aanwezigheid kan worden aangetoond. Tijdens de veldbezoeken waren de weersomstandigheden voor het waarnemen van huismussen gunstig.
gedurende de veldbezoeken in de ochtend gelet op huismussen die (met nestmateriaal of voedsel) onder dakpannen of andere nestlocaties verdwijnen. Op basis van de veldbevindingen is bepaald of zich onder het dakpannen dak van de te renoveren woningen broedlocaties van de huismus bevinden. De onderzoeksinspanning is conform hetgeen is gesteld in het kennisdocument van de huismus (BIJ12, versie 2.1 februari 2023). Volgens de soortenstandaard kan de aanwezigheid van een nest van een huismus als volgt worden aangetoond: 1. een nestindicatieve waarneming: een nest of nestbouw of bezoek van een huismus aan een waarschijnlijke nestplaats (nest zelf vaak niet zichtbaar, maar grassprieten of veertjes steken uit) of transport van voedsel of ontlastingpakketjes of bedelende jongen in nest (vlak voor uitvliegen goed te horen, steken kopjes uit nestopening).
Tabel 1: Bezoeken i.v.m. huismusinventarisaties
Datum
Type onderzoek
Tijdsduur onderzoek
Weer
Temperatuur
05-04-2024
Nestlocaties huismus
10.00 – 12.00
Wind gemiddeld 2 Bft Half bewolkt Geen neerslag
10°C
23-04-2024
Nestlocaties huismus
10.00 – 12.00
Wind gemiddeld 2 Bft Half bewolkt Geen neerslag
8°C
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
8
3.2
Gierzwaluwen
De afwezigheid van broedende gierzwaluwen kan voldoende aannemelijk
Voor de gierzwaluw zijn in de periode van 1 juni tot half juli 2024 drie veld-
gemaakt worden als er geen waarnemingen zijn verricht die duiden op de
bezoeken uitgevoerd met een tussenliggende periode van minimaal 10
aanwezigheid van een nest na:
dagen. Tabel 2 geeft een overzicht van de uitgevoerde veldbezoeken voor gierzwaluwen. De veldbezoeken zijn gedurende de avondschemering voor
zonsondergang uitgevoerd. In de betreffende periode scheren groepen gierzwaluwen langs gevels van panden waarin zich nesten bevinden. De vrouwtjes die zich op het nest bevinden beantwoorden vervolgens het “gieren” van langs vliegende groepen soortgenoten. Bovendien zijn tijdens de avondschemering vaak invliegende vogels waar te nemen. De onderzoeksinspanning is conform hetgeen is gesteld in het kennisdocument van de gierzwaluw (BIJ12, versie 2.0 juli 2023).
minimaal 3 inventarisatiemomenten met een tussenliggende periode van minimaal 10 dagen waarvan minimaal 1 inventarisatie tussen 20 juni en 7 juli (jongen aanwezig) tussen 2 uur voor zonsondergang tot zonsondergang tijdens goede (droge) weersomstandigheden.
De veldbezoeken zijn uitgevoerd tijdens goede (droge) weersomstandigheden, wat gunstig is voor het waarnemen van gierzwaluwen (zie tabel 2).
De gierzwaluw is een trekvogel die pas vanaf eind april in Nederland terugkeert vanuit Afrikaanse wintergronden. Kolonies zijn snel herkenbaar doordat de vogels geregeld bij de nesten zwermen en roepen. Deze waarnemingen zijn echter indicatief. Het vaststellen van een broedgeval geschiedt door het waarnemen van een in- of uitvliegende vogel.
Tabel 2: Bezoeken i.v.m. gierzwaluwinventarisaties
Datum
Type onderzoek
Tijdsduur onderzoek
Weer
Temperatuur
03-06-2024
Nestlocaties gierzwaluw
18.45 – 20.45
Wind gemiddeld 2 Bft Half bewolkt Geen neerslag
15°C
19-06-2024
Nestlocaties gierzwaluw
19.55 – 22.00
Wind gemiddeld 2 Bft Half bewolkt Geen neerslag
19°C
01-07-2024
Nestlocaties gierzwaluw
19.55 – 22.00
Wind gemiddeld 2 Bft Half bewolkt Geen neerslag
18°C
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
9
3.3
Vleermuizen
voerd. Door de beperkte hoogte van de bebouwing zijn (massa-)winter-
Tijdens de veldbezoeken waren de weersomstandigheden voor het waar-
Voor vleermuizen zijn in de periode 15 mei tot en met 30 september 2024
verblijfplaatsen op voorhand uitgesloten. Tabel 3 geeft een overzicht van
nemen van vleermuizen gunstig. De weersomstandigheden voldoen aan
in totaal vijf aanvullende veldbezoeken uitgevoerd. Dit betreft de meest
de uitgevoerde veldbezoeken voor vleermuizen.
de protocollaire eisen voor vleermuisonderzoek: temperatuur niet lager
gunstige periode van het jaar waarin vleermuizen aantoonbaar van een
dan 12 ºC, de windsnelheid niet meer dan 3 Beaufort en geen sprake van
onderzoeksgebied gebruik kunnen maken. Gedurende de periode 15 mei
De inventarisatiemethode is conform de richtlijnen van het protocol voor
tot en met 15 juli hebben de meeste soorten hun zomer- en kraamverblijf-
vleermuisonderzoek (versie april 2024), dat is opgesteld door het vleer-
plaatsen bezet en zijn druk bezig met het grootbrengen van jonge dieren.
muisvakberaad van het Netwerk Groene Bureaus en de Zoogdiervereni-
Vanaf eind juli vallen de kraamkolonies uiteen, verspreiden de vrouwtjes
ging. Dit protocol schrijft voor dat de onderzoeksinspanningen afhankelijk
zich en gaan op zoek naar het gezelschap van baltsende mannetjes. Win-
zijn van de te verwachten soorten en functies. Het protocol heeft tot doel
terverblijfplaatsen zijn zeer lastig aan te tonen. Van zomerverblijfplaatsen,
het belang van de functies van onderzoekslocaties voor soorten vleermui-
kraamverblijven en paarverblijfplaatsen mag zekerheidshalve aangeno-
zen effectief en efficiënt vast te stellen dan wel uit te sluiten. In het bijzon-
men worden dat deze ook als winterverblijfplaats gebruikt kunnen worden,
der wanneer de aanwezigheid van gebiedsfuncties of soorten wordt uitge-
zolang de temperatuur niet te laag wordt (vorst).
sloten, zou een onderzoek volgens het protocol als juridisch voldoende
neerslag (zie tabel 3).
moeten worden aangemerkt. De laatvlieger heeft als enige soort geen standaard invliegtijd. Het zwermgedrag is bij deze soort ook korter en kan al plaatsvinden vanaf 1 á 2 uur
Tijdens de veldbezoeken is voornamelijk gelet op uitvliegende, invliegende
na het uitvliegmoment. In de periode 15 mei tot en met 15 juli hebben
of zwermende vleermuizen. Daarnaast is er ook gelet op foeragerende en
twee gerichte avondrondes (tot circa 2 uur na zonsondergang) plaatsge-
passerende vleermuizen. Tijdens de twee laatste veldbezoeken is voorna-
vonden met een tussenliggende periode van minimaal 20 dagen, ten be-
melijk gelet op sociale geluiden. In de periode 15 augustus tot en met 30
hoeve van het aantonen/uitsluiten van zomer- en kraamverblijfplaatsen
september produceren mannetjes vleermuizen sociale geluiden vanuit een
van de laatvlieger. Hiervan dient er één avondronde in juni plaats te vin-
verblijfplaats of vliegend rondom bebouwing om vrouwtjes te lokken.
den. Daarnaast heeft er in de periode mei – augustus tevens een ochtendronde (vanaf circa 2 uur voor zonsopkomst) plaatsgevonden ten behoeve
Alle veldbezoeken zijn uitgevoerd met behulp van een batdetector (Pet-
van het aantonen/uitsluiten van zomerverblijfplaatsen van de gewone
tersson M500-384) met opnamemogelijkheid en weergave van sonogram-
dwergvleermuis. Deze bezoeken zijn uitgevoerd met 1 onderzoekers per
men. Een batdetector zet het voor het menselijk gehoor niet hoorbare ul-
veldbezoek, om minimaal 75% van de bebouwing te kunnen overzien.
trasone geluid van vleermuizen om naar frequenties die wel hoorbaar zijn.
Vervolgens hebben in de periode 15 augustus tot en met 30 september
Op basis van de geluidsfrequenties en ritmes kunnen verschillende soor-
twee avondrondes, met een tussenliggende periode van minimaal 20 da-
ten vleermuizen worden onderscheiden. De opnamemogelijkheid is be-
gen, plaatsgevonden ten behoeve van het aantonen/uitsluiten van de
langrijk omdat de geluidsopnames kunnen worden gebruikt voor het deter-
functie paarverblijfplaats. Omdat de vleermuizen bij deze bezoeken gedu-
mineren van soorten die op basis van hun geluid moeilijk zijn te onder-
rende langere tijd baltsend rond hun paarverblijfplaats aanwezig zijn kun-
scheiden (met name Myotis-soort) en waarbij het sonogram uitsluitsel kan
nen deze bezoeken door één onderzoeker per veldbezoek worden uitge-
geven.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
10
Tabel 3: Bezoeken i.v.m. vleermuisinventarisaties
Datum
Type onderzoek
Deelgebied
Tijdsduur onderzoek
Zon op/onder
Weer
Temperatuur
31-05-2024
Vleermuizen (kraam- en zomerverblijf)
1
21.40 - 23.50
21.45
Wind gemiddeld 1 Bft lichtbewolkt Geen neerslag
18°C
03-06-2024
Vleermuizen (kraam- en zomerverblijf)
2
21.45 - 23.50
21.48
Wind gemiddeld 1 Bft lichtbewolkt Geen neerslag
15°C
08-07-2024
Vleermuizen ochtend (zomerverblijf)
1
03.20 – 05.30
05.27
Wind gemiddeld 3 Bft licht bewolkt Geen neerslag
12°C
12-07-2024
Vleermuizen ochtend (zomerverblijf)
2
03.25 – 05.35
05.31
Wind gemiddeld 3 Bft licht bewolkt Geen neerslag
13°C
19-06-2024
Vleermuizen (kraam- en zomerverblijf)
1
21.55 – 00.05
21.59
Wind gemiddeld 0 Bft licht bewolkt Geen neerslag
19°C
01-07-2024
Vleermuizen (kraam- en zomerverblijf)
2
22.00 – 00.05
22.05
Wind gemiddeld 2 Bft licht bewolkt Geen neerslag
19°C
21-08-2024
Vleermuizen (paarverblijf)
-
23.00 – 01.00
20.52
Wind gemiddeld 3 Bft zwaar bewolkt Geen neerslag
16°C
18-09-2024
Vleermuizen (paarverblijf)
-
20.40 – 22.50
19.48
Wind gemiddeld 2 Bft zwaar bewolkt Geen neerslag
19°C
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
11
4
Resultaten
4.2.2
Tijdens de veldbezoek zijn er wel sporadisch overvliegende gierzwaluwen
In het groen rondom de bebouwing kunnen ook vogels zonder jaarrond
4.1
Huismus
in de omgeving van het plangebied waargenomen. Dit betrof een groepje
beschermd nest broeden. Hiermee dient rekening te worden gehouden
Nestlocaties
van circa 5 individuen. Dit groepje vloog lager ter plaatse van de kerk, ge-
door buiten het broedseizoen of na een controle te werken.
4.1.1
Omgevingscheck
Tijdens de veldbezoeken zijn er geen huismussen waargenomen binnen
legen ten noorden van het plangebied. Het is aannemelijk dat hier nesten
het plangebied. Er kan om die reden redelijkerwijze aangenomen worden
van gierzwaluw aanwezig zijn.
dat er geen nestlocatie voor huismus aanwezig zijn binnen het plangebied.
4.3
Vleermuizen
4.3.1
Verblijfplaatsen
4.1.2
Leefgebied
Tijdens de veldbezoeken zijn er geen huismussen waargenomen in groen binnen het plangebied. Hierdoor kan er aangenomen worden dat het plangebied geen leefgebied bevat voor de huismus. 4.1.3
Omgevingscheck
De huismus is een soort die zowel voorkomt in de stadcentra als op het platteland, maar een voorkeur heeft voor bebouwde gebieden. Hierbij heeft huismus als vaste rust- en verblijfplaats en nestlocatie een voorkeur voor woningen die openingen hebben die toegang verlenen tot geschikte nestlocatie tussen het dak en het dakbeschot met tevens voldoende groen in de omgeving van de woningen. In de omgeving zijn aangrenzende woningen aanwezig welke een pannendak hebben waar huismussen onder kunnen nestelen. In de woningen aan de Kloosterstraat 17A en 21 zijn drie huismusnesten aangetroffen. Deze huismussen maakten gebruik van het groen in de aangrenzende siertuinen. Tijdens de werkzaamheden zullen deze nesten behouden blijven net als het groen in de tuinen van desbetreffende huizen.
4.4
Overige soorten
Tijdens de veldbezoeken zijn geen verblijfplaatsen van vleermuizen waargenomen in bebouwing binnen het plangebied. Er kan om die reden redelijkerwijze aangenomen worden dat er geen verblijfplaatsen van de vleermuis aanwezig zijn binnen het plangebied. 4.3.2
Foeragerende vleermuizen
Tijdens vrijwel ieder veldbezoek zijn enkele (3-4) foeragerende gewone dwergvleermuizen rondom het groen in het zuiden en zuidwesten van het plangebied waargenomen. Later in de avond trokken deze weg en vloog er slechts incidenteel een individu over. Gezien de vleermuizen hier niet de hele avond aanwezig waren en regelmatig een kwartier of langer verdwenen is het niet de verwachting dat het plangebied essentieel foerageergebied voor de gewone dwergvleermuis betreft. Daarnaast is er in de directe omgeving genoeg groen aanwezig dat kan dienen als foerageermogelijkheid. De voorgenomen plannen zullen niet leiden tot een afname in essentieel foerageergebied. In het najaar was het plangebied is een vrij rustige locatie met betrekking
4.2
Gierzwaluw
4.2.1
Nestlocaties
Tijdens geen van de veldbezoeken zijn laagvliegende of gierende gierzwaluwen waargenomen binnen het plangebied. Er kan redelijkerwijze worden aangenomen dat er geen nestlocaties van gierzwaluwen aanwezig zijn binnen het plangebied.
tot vleermuizen. Er zijn geen grote aantallen vleermuizen waargenomen, foeragerend noch in een vliegroute. 4.3.3
Vliegroutes
Tijdens de veldbezoeken zijn in de directe omgeving geen eenduidig vliegpatronen aangetroffen welke door meerdere individuen werd gevolgd.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
12
5
Effectenbeoordeling en toetsing
5.1
Huismus
mobiele soorten als egel of pad kunnen met beleid naar buiten het plangebied worden verplaatst. Daarnaast zijn broedende vogels en hun nesten tijdens het broedseizoen
Binnen het plangebied zijn geen nestlocaties van huismus waargenomen. Bij de voorgenomen plannen gaan geen nestlocaties van de huismus verloren. Wel zijn er binnen de directe aangrenzende woning, de Kloosterstraat 17A en 21, nesten van huismus aanwezig. De huismussen maak-
beschermd. Geadviseerd wordt om het opgaand groen binnen het plangebied buiten het broedseizoen te verwijderen, om verstoring van broedende vogels te voorkomen. Het broedseizoen loopt gemiddeld van half maart tot half augustus. Geldend is echter de aanwezigheid van een broedgeval.
ten niet gebruik van het groen binnen het plangebied, maar van het opgaand groen in de voortuin van de woning. Bij de werkzaamheden gaan geen nestplaatsen of essentieel leefgebied van de huismus verloren. Overtreding van een verbodsbepaling van de Omgevingswet met betrekking tot huismus is uitgesloten.
5.2
Gierzwaluw
Binnen en in de directe omgeving van het plangebied zijn geen waarnemingen van de gierzwaluw gedaan. Negatieve effecten op de gierzwaluw en een overtreding is van een verbodsbepaling van de Omgevingswet is daarmee redelijkerwijs uitgesloten.
5.3
Vleermuizen
Binnen en in de omgeving van het plangebied zijn geen rust- en verblijfplaatsen van een vleermuissoort waargenomen. Er gaan bij de werkzaamheden geen rust- en verblijfplaatsen verloren. Wel zijn er foeragerende vleermuizen waargenomen bij de bomen in het noordwesten van het plangebied en in het oosten naast het scoutingterrein. Deze bomen zullen echter behouden blijven. Overtreding van een verbodsbepaling van de Omgevingswet met betrekking tot een vleermuissoort is uitgesloten.
5.4
Overige soorten
Andere diersoorten als vogels, zoogdieren en amfibieën kunnen in het plangebied aanwezig zijn. Hiervoor geldt de zorgplicht. Dit houdt in dat men zorg moet dragen voor aanwezige individuen, ook algemene soorten. Men moet deze dieren de tijd geven om het plangebied te verlaten. Weinig
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
13
6
Conclusie
Binnen en in de directe omgeving van het plangebied zijn geen waarnemingen gedaan van de huismus, gierzwaluw en vleermuizen. Overtreding van de verbodsbepaling van de Omgevingswet met deze soorten is uitgesloten. Er hoeft geen ontheffing te worden verkregen, noch zijn er enige vervolgstappen noodzakelijk met betrekking tot deze soort(groep)en. Wel dienen de volgende maatregelen in acht te worden genomen: -
De kap van het opgaand groen dient buiten het broedseizoen te worden uitgevoerd. Het broedseizoen loopt globaal van half maart t/m half augustus;
-
Met betrekking tot de zorgplicht dienen eventueel aangetroffen dieren tijdens de werkzaamheden de kans te krijgen om het plangebied zelfstandig te verlaten. Bij soorten als egel en gewone pad kunnen de dieren met beleid verplaatst worden naar een veilige plek buiten het plangebied.
Tabel 4: Overzicht aanwezigheid beschermde soorten en te nemen type maatregelen
2
Soortgroep
Aanwezig
Aantal
Overtreding
Maatregelen
Huismus
Nee
-
Nee
-
Gierzwaluw
Nee
-
Nee
-
Vleermuizen
Nee
-
Nee
-
Overige soorten2
Mogelijk
-
Te voorkomen
Rekening houden met broedseizoen en zorgplicht
Dit betreft soorten die niet honkvast zijn en/of waarvan de nest/verblijfplaats niet jaarrond is beschermd. Echter mogen de nesten/verblijfplaatsen met eieren of jongen niet worden verstoord/verwijderd. Hieromtrent dient per complex de situatie qua planning en werkzaamheden te worden afgestemd met de begeleidend ecoloog.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
14
7
Bronnen
-
Dietz C., O. von Helversen & D. Nill 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika. De Fontein/Tirion Uitgevers, Utrecht.
-
Kennisdocument Huismus, versie 2.1 BIJ12 februari 2023
-
Kennisdocument Gierzwaluw, versie 2.0 BIJ12 juli 2023
-
Kennisdocument Gewone dwergvleermuis, versie 2.0 BIJ12 april 2024
-
Kennisdocument Ruige dwergvleermuis, versie 1.0 BIJ12 juli 2017
-
Limpens, H., J. Regelink & R. Koelman 2010. Vleermuizen en planologie. Zoogdiervereniging, Nijmegen
-
Ministerie van Economische Zaken 2016. Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen. Lees hier wat de Wet natuurbescherming daarover regelt. Versie 1.3, december 2016. Ministerie van Economische Zaken, Den Haag.
-
Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, Zoogdiervereniging (2021) Vleermuisprotocol 2021, januari 2021.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
15
8
Verklarende Woordenlijst
Activiteitenplan Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het activiteitenplan zijn maatregelen verwoord waarmee de functionaliteit van een rust- of verblijfplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan individuen wordt voorkomen. Expert Judgement Inschatting van een deskundige op grond van zijn/haar kennis en ervaring.
Habitat
Paarverblijfplaats
Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de
Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/ok-
abiotische en biotische factoren (niet levende en levende natuur) van
tober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén mannetje
die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme
kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de
stelt om te kunnen overleven, groeien en zich voortplanten.
omgeving van de paarverblijfplaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken.
Kraamverblijfplaats Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de
Populatie
vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep ge-
Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort
noemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleer-
die zich onderling voortplant en als zodanig geïsoleerd is van andere
muizen in een kraamgroep kun oplopen tot meerdere honderden
zulke groepen.
exemplaren. Rode Lijst Mitigerende maatregelen
Foerageerhabitat Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt.
Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soor-
Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of re-
ten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zeldzaam zijn. Er be-
duceren.
staan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en voor allerlei andere soortgroepen.
Foerageren Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied). Functioneel leefgebied Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of verblijfplaats te behouden. Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wanneer er voldoende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eieren te leggen en jongen groot te brengen. Gunstige staat van instandhouding Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype.
Omgevingscheck
Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de
Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van
lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van
een jaarrond beschermde functie van een soort die door een ingreep
de Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel
(tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een
een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen,
ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van voldoende al-
kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben reke-
ternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen.
ning houden met bedreigde soorten.
Ontheffing
Vaste rust- of verblijfplaats
De Wet natuurbescherming is gemaakt om planten- en diersoorten die
Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de
vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare soorten te
levenscyclus van een individu. De Wet natuurbescherming omschrijft
beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbe-
niet exact wat een vaste rust- of verblijfplaats is. Dit is soortafhankelijk.
palingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing
Vliegroute
is een besluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzonde-
Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijf-
ring op een wettelijk verbod wordt gemaakt.
plaatsen naar foerageergebieden.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
16
Winterverblijfplaats Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen. Zomerverblijfplaats Is een vleermuisverblijfplaats anders dan een kraamverblijf. Buiten de kraamperiode worden deze door de vrouwtjes gebruikt, binnen de kraamperiode door individuele mannetjes.
Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
17
Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99
Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400
Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl Rapport vervolgonderzoeken flora en fauna Dierenparkje Volkel
18